Interpelacja nr 11119
Interpelacja w sprawie systemowych problemów kadrowych związanych z tworzeniem centrów usług społecznych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (45%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie systemowych problemów kadrowych związanych z tworzeniem centrów usług społecznych
Interpelacja nr 11119
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie systemowych problemów kadrowych związanych z tworzeniem centrów usług społecznych
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic
Data wpływu: 22-07-2025
Szanowna Pani Ministro,
w związku z ustawowymi wymaganiami dotyczącymi tworzenia centrów usług społecznych (CUS), zwracam się z prośbą o przedstawienie stanowiska ministerstwa w sprawie trudności kadrowych, które obecnie hamują rozwój tych instytucji.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, jednostka samorządu terytorialnego podejmująca się utworzenia CUS zobowiązana jest do zatrudnienia co najmniej trzech pracowników na ustawowo określonych stanowiskach, takich jak organizator społeczności lokalnej (OSL), organizator usług społecznych (OUS) oraz koordynator indywidualnych planów usług społecznych (KIPUS). Ustawa przewiduje, że kandydaci na te stanowiska powinni posiadać odpowiednie kwalifikacje, w tym ukończone szkolenia. Tymczasem na rynku brakuje dostępnych szkoleń dedykowanych tym stanowiskom. Co prawda niektóre regionalne ośrodki polityki społecznej (ROPS) organizują kursy, jednak są one przeznaczone wyłącznie dla obecnych pracowników ośrodków pomocy społecznej (OPS).
Taka sytuacja skutkuje migracją wykwalifikowanej kadry z obszaru zadań związanych z OPS na stanowiska związane z nowymi kompetencjami wewnątrz CUS, co prowadzi do poważnych deficytów kadrowych w OPS. Biorąc pod uwagę ogólny brak pracowników socjalnych na rynku pracy, luka ta staje się trudna do wypełnienia i może negatywnie wpływać na jakość wsparcia społecznego świadczonego przez OPS.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo planuje rozszerzyć ofertę szkoleń dla kandydatów na stanowiska OSL i KIPUS, tak aby dostęp do nich miały osoby spoza obecnych struktur OPS?
2. Czy rozważane jest wprowadzenie przejściowych rozwiązań, które umożliwią bardziej elastyczne podejście do wymogów kadrowych w nowo powstających CUS?
3. Jakie działania podejmuje ministerstwo, by przeciwdziałać skutkom niedoboru kadry w OPS, wynikającym z odpływu pracowników do CUS?
4. Czy planowane są programy wsparcia samorządów w zakresie rekrutacji i szkolenia nowych pracowników socjalnych, niezbędnych do zapewnienia ciągłości usług w obszarze pomocy społecznej?
Z poważaniem
dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 11119
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie systemowych problemów kadrowych związanych z tworzeniem centrów usług społecznych
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic
Data wpływu: 22-07-2025
Szanowna Pani Ministro,
w związku z ustawowymi wymaganiami dotyczącymi tworzenia centrów usług społecznych (CUS), zwracam się z prośbą o przedstawienie stanowiska ministerstwa w sprawie trudności kadrowych, które obecnie hamują rozwój tych instytucji.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, jednostka samorządu terytorialnego podejmująca się utworzenia CUS zobowiązana jest do zatrudnienia co najmniej trzech pracowników na ustawowo określonych stanowiskach, takich jak organizator społeczności lokalnej (OSL), organizator usług społecznych (OUS) oraz koordynator indywidualnych planów usług społecznych (KIPUS). Ustawa przewiduje, że kandydaci na te stanowiska powinni posiadać odpowiednie kwalifikacje, w tym ukończone szkolenia. Tymczasem na rynku brakuje dostępnych szkoleń dedykowanych tym stanowiskom. Co prawda niektóre regionalne ośrodki polityki społecznej (ROPS) organizują kursy, jednak są one przeznaczone wyłącznie dla obecnych pracowników ośrodków pomocy społecznej (OPS).
Taka sytuacja skutkuje migracją wykwalifikowanej kadry z obszaru zadań związanych z OPS na stanowiska związane z nowymi kompetencjami wewnątrz CUS, co prowadzi do poważnych deficytów kadrowych w OPS. Biorąc pod uwagę ogólny brak pracowników socjalnych na rynku pracy, luka ta staje się trudna do wypełnienia i może negatywnie wpływać na jakość wsparcia społecznego świadczonego przez OPS.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo planuje rozszerzyć ofertę szkoleń dla kandydatów na stanowiska OSL i KIPUS, tak aby dostęp do nich miały osoby spoza obecnych struktur OPS?
2. Czy rozważane jest wprowadzenie przejściowych rozwiązań, które umożliwią bardziej elastyczne podejście do wymogów kadrowych w nowo powstających CUS?
3. Jakie działania podejmuje ministerstwo, by przeciwdziałać skutkom niedoboru kadry w OPS, wynikającym z odpływu pracowników do CUS?
4. Czy planowane są programy wsparcia samorządów w zakresie rekrutacji i szkolenia nowych pracowników socjalnych, niezbędnych do zapewnienia ciągłości usług w obszarze pomocy społecznej?
Z poważaniem
dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6460 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.367.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11119 Pani Posłanki Anity Kucharskiej-Dziedzic, w sprawie
systemowych problemów kadrowych związanych z tworzeniem centrów usług społecznych,
proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum
usług społecznych „Organizatorem społeczności lokalnej może być osoba, która: ma
wykształcenie wyższe; ma co najmniej 2-letnie doświadczenie w zakresie prowadzenia
animacji lokalnej lub innych form pracy środowiskowej, w tym pracy ze społecznością
lokalną; uzyskała II stopień specjalizacji w zawodzie pracownik socjalny w zakresie
specjalności praca socjalna ze społecznością lokalną lub odbyła szkolenie z zakresu
organizacji społeczności lokalnej; nie była prawomocnie skazana za umyślne przestępstwo
ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe lub wobec której nie
wydano prawomocnego wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne w sprawie
popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego lub umyślnego
przestępstwa skarbowego”1.
Z kolei „Koordynatorem indywidualnych planów usług społecznych może być osoba, która:
spełnia wymogi przewidziane do wykonywania zawodu pracownika socjalnego; ma co
najmniej 2-letnie doświadczenie w świadczeniu pracy socjalnej; odbyła szkolenie z zakresu
opracowywania i realizacji indywidualnych planów usług społecznych; nie była prawomocnie
skazana za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne
przestępstwo skarbowe lub wobec której nie wydano prawomocnego wyroku warunkowo
umarzającego postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego
ściganego z oskarżenia publicznego lub umyślnego przestępstwa skarbowego”2.
Minimum programowe i wymiar zajęć dydaktycznych, realizowanych w ramach szkoleń
przygotowujących m.in. organizatora społeczności lokalnej i koordynatora indywidualnych
planów usług społecznych do wykonywania zadań wynikających z ustawy, określa
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 marca 2020 r. w sprawie szkoleń dla pracowników
centrum usług społecznych.
Szkolenia te, zgodnie z cytowaną ustawą, organizują regionalne ośrodki polityki społecznej.
Nie ma przy tym przeszkód, aby ROPS mógł zlecić realizację szkolenia innemu podmiotowi,
ale powinno to nastąpić np. na podstawie porozumienia o współpracy. Realizacja szkoleń
musi odbywać się zgodnie z przepisami ustawy o realizowaniu usług społecznych przez
centrum usług społecznych, a ich podstawa programowa i wymiar godzinowy winny być
zgodne z wytycznymi wskazanymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 marca 2020
r. w sprawie szkoleń dla pracowników centrum usług społecznych.
1 Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz. U. poz.
1818, z późn. zm.), art. 33;
2 Tamże, art. 30.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Należy podkreślić, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowano
projekt ustawy o zmianie ustawy o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych. Projekt zgłoszono do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Jego celem
jest poprawa dostępności usług systemu szeroko rozumianej polityki społecznej,
zwiększenie ich efektywności i jakości, a także lepsza odpowiedź na potrzeby
i zmiany społeczne. Proponowane w jego ramach elastyczne zapisy dotyczące
przekształcania istniejących jednostek pomocy społecznej (OPS) w centra usług społecznych
oraz wymagań kwalifikacyjnych kadry CUS pomogą samorządom w podjęciu decyzji
o uruchamiania tego typu placówek.
W kraju funkcjonuje obecnie ponad 130 CUS. Wszystkie placówki powstały
z przekształconych ośrodków pomocy społecznej. Nie ma zatem obaw, że w OPS-ach
wystąpi niedobór kadr spowodowany odpływem ich pracowników do CUS.
Na chwilę obecną nie jest planowane uruchomienie programów nastawionych ściśle na
wsparcie samorządów w zakresie rekrutacji i szkolenia nowych pracowników socjalnych.
Warto jednak wspomnieć, że w MRPiPS powołano „Zespół do spraw reformy systemu
pomocy społecznej”, którego zadaniem jest wypracowanie rozwiązań systemowych,
dotyczących m.in. wsparcia kadr pomocy społecznej. Zespół tworzy grono ekspertów,
praktyków oraz osób ze świata nauki. Wypracowane przezeń rozwiązania mają przyczynić
się m.in. do podniesienia rangi i prestiżu zawodu pracownika socjalnego, zwiększając jego
atrakcyjność i zainteresowanie potencjalnych kandydatów wyborem tej ścieżki zawodowej.
Należy też podkreślić, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej stale
prowadzone są działania legislacyjne, programowe i projektowe mające na celu promocję
rzeczonego zawodu i zwiększenie grupy osób mogących go wykonywać, Od kilku lat
realizowane są projekty finansowane ze środków UE, zapewniające wsparcie kształcenia
i doskonalenia zawodowego pracowników socjalnych. Od roku 2008 wprowadzono mi.in.
studia pierwszego i drugiego stopnia na kierunku praca socjalna, studia podyplomowe,
szkolenia specjalizacyjne z zakresu I i II stopnia w zawodzie pracownik socjalny, szkolenia dla
pracowników socjalnych z kompetencji miękkich oraz superwizję dla pracowników
socjalnych.
Obecnie (zgodnie z przyjętymi założeniami do roku 2027) trwa w Ministerstwie realizacja
projektu pn. „Wsparcie instytucji zajmujących się pomocą i integracją społeczną”. Jego celem
jest wsparcie kadr i podnoszenie kompetencji pracowników instytucji zajmujących się
tworzeniem oraz wdrażaniem polityki z zakresu pomocy i integracji społecznej na poziomie
regionalnym oraz umożliwienie im wymiany doświadczeń. Działania projektowe koncentrują
się m.in. na promocji zawodów pomocowych, budującej ich prestiż zawodowy (np. poprzez
kampanie medialne) oraz realizacji studiów podyplomowych w zakresie metodyki
i metodologii pracy socjalnej, dających uprawnienia do wykonywania zawodu pracownika
socjalnego, a także szkoleń z zakresu I i II stopnia specjalizacji, kierowanych do pracowników
posiadających już staż w tym zawodzie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.367.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11119 Pani Posłanki Anity Kucharskiej-Dziedzic, w sprawie
systemowych problemów kadrowych związanych z tworzeniem centrów usług społecznych,
proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum
usług społecznych „Organizatorem społeczności lokalnej może być osoba, która: ma
wykształcenie wyższe; ma co najmniej 2-letnie doświadczenie w zakresie prowadzenia
animacji lokalnej lub innych form pracy środowiskowej, w tym pracy ze społecznością
lokalną; uzyskała II stopień specjalizacji w zawodzie pracownik socjalny w zakresie
specjalności praca socjalna ze społecznością lokalną lub odbyła szkolenie z zakresu
organizacji społeczności lokalnej; nie była prawomocnie skazana za umyślne przestępstwo
ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe lub wobec której nie
wydano prawomocnego wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne w sprawie
popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego lub umyślnego
przestępstwa skarbowego”1.
Z kolei „Koordynatorem indywidualnych planów usług społecznych może być osoba, która:
spełnia wymogi przewidziane do wykonywania zawodu pracownika socjalnego; ma co
najmniej 2-letnie doświadczenie w świadczeniu pracy socjalnej; odbyła szkolenie z zakresu
opracowywania i realizacji indywidualnych planów usług społecznych; nie była prawomocnie
skazana za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne
przestępstwo skarbowe lub wobec której nie wydano prawomocnego wyroku warunkowo
umarzającego postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego
ściganego z oskarżenia publicznego lub umyślnego przestępstwa skarbowego”2.
Minimum programowe i wymiar zajęć dydaktycznych, realizowanych w ramach szkoleń
przygotowujących m.in. organizatora społeczności lokalnej i koordynatora indywidualnych
planów usług społecznych do wykonywania zadań wynikających z ustawy, określa
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 marca 2020 r. w sprawie szkoleń dla pracowników
centrum usług społecznych.
Szkolenia te, zgodnie z cytowaną ustawą, organizują regionalne ośrodki polityki społecznej.
Nie ma przy tym przeszkód, aby ROPS mógł zlecić realizację szkolenia innemu podmiotowi,
ale powinno to nastąpić np. na podstawie porozumienia o współpracy. Realizacja szkoleń
musi odbywać się zgodnie z przepisami ustawy o realizowaniu usług społecznych przez
centrum usług społecznych, a ich podstawa programowa i wymiar godzinowy winny być
zgodne z wytycznymi wskazanymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 marca 2020
r. w sprawie szkoleń dla pracowników centrum usług społecznych.
1 Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz. U. poz.
1818, z późn. zm.), art. 33;
2 Tamże, art. 30.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Należy podkreślić, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowano
projekt ustawy o zmianie ustawy o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych. Projekt zgłoszono do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Jego celem
jest poprawa dostępności usług systemu szeroko rozumianej polityki społecznej,
zwiększenie ich efektywności i jakości, a także lepsza odpowiedź na potrzeby
i zmiany społeczne. Proponowane w jego ramach elastyczne zapisy dotyczące
przekształcania istniejących jednostek pomocy społecznej (OPS) w centra usług społecznych
oraz wymagań kwalifikacyjnych kadry CUS pomogą samorządom w podjęciu decyzji
o uruchamiania tego typu placówek.
W kraju funkcjonuje obecnie ponad 130 CUS. Wszystkie placówki powstały
z przekształconych ośrodków pomocy społecznej. Nie ma zatem obaw, że w OPS-ach
wystąpi niedobór kadr spowodowany odpływem ich pracowników do CUS.
Na chwilę obecną nie jest planowane uruchomienie programów nastawionych ściśle na
wsparcie samorządów w zakresie rekrutacji i szkolenia nowych pracowników socjalnych.
Warto jednak wspomnieć, że w MRPiPS powołano „Zespół do spraw reformy systemu
pomocy społecznej”, którego zadaniem jest wypracowanie rozwiązań systemowych,
dotyczących m.in. wsparcia kadr pomocy społecznej. Zespół tworzy grono ekspertów,
praktyków oraz osób ze świata nauki. Wypracowane przezeń rozwiązania mają przyczynić
się m.in. do podniesienia rangi i prestiżu zawodu pracownika socjalnego, zwiększając jego
atrakcyjność i zainteresowanie potencjalnych kandydatów wyborem tej ścieżki zawodowej.
Należy też podkreślić, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej stale
prowadzone są działania legislacyjne, programowe i projektowe mające na celu promocję
rzeczonego zawodu i zwiększenie grupy osób mogących go wykonywać, Od kilku lat
realizowane są projekty finansowane ze środków UE, zapewniające wsparcie kształcenia
i doskonalenia zawodowego pracowników socjalnych. Od roku 2008 wprowadzono mi.in.
studia pierwszego i drugiego stopnia na kierunku praca socjalna, studia podyplomowe,
szkolenia specjalizacyjne z zakresu I i II stopnia w zawodzie pracownik socjalny, szkolenia dla
pracowników socjalnych z kompetencji miękkich oraz superwizję dla pracowników
socjalnych.
Obecnie (zgodnie z przyjętymi założeniami do roku 2027) trwa w Ministerstwie realizacja
projektu pn. „Wsparcie instytucji zajmujących się pomocą i integracją społeczną”. Jego celem
jest wsparcie kadr i podnoszenie kompetencji pracowników instytucji zajmujących się
tworzeniem oraz wdrażaniem polityki z zakresu pomocy i integracji społecznej na poziomie
regionalnym oraz umożliwienie im wymiany doświadczeń. Działania projektowe koncentrują
się m.in. na promocji zawodów pomocowych, budującej ich prestiż zawodowy (np. poprzez
kampanie medialne) oraz realizacji studiów podyplomowych w zakresie metodyki
i metodologii pracy socjalnej, dających uprawnienia do wykonywania zawodu pracownika
socjalnego, a także szkoleń z zakresu I i II stopnia specjalizacji, kierowanych do pracowników
posiadających już staż w tym zawodzie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --