Interpelacja nr 11118
Interpelacja w sprawie podstawy prawnej i praktyki żądania przez ARiMR przedstawiania przez rolników tytułów prawnych do gruntów
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie podstawy prawnej i praktyki żądania przez ARiMR przedstawiania przez rolników tytułów prawnych do gruntów
Interpelacja nr 11118
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie podstawy prawnej i praktyki żądania przez ARiMR przedstawiania przez rolników tytułów prawnych do gruntów
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 22-07-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Do mojego biura poselskiego zwrócili się rolnicy, wskazując, że w ostatnim czasie pracownicy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wzywają ich do okazania dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gruntów zgłoszonych do płatności bezpośrednich, ekoschematów lub działań rolno-środowiskowo-klimatycznych. Dotyczy to także działek, do których rolnicy posiadają tytuł prawny wynikający z ustnej umowy dzierżawy, uznawanej do tej pory za wystarczającą na podstawie orzecznictwa sądów administracyjnych oraz praktyki samej agencji.
ARiMR wymaga, aby w takich przypadkach strony sporządziły i złożyły oświadczenie potwierdzające zawarcie ustnej umowy dzierżawy. Nie opracowano jednak jednolitych formularzy czy wzorów takiego oświadczenia, co wywołuje niepewność prawną oraz chaos dokumentacyjny.
Jednocześnie rolnicy sygnalizują poważne obawy dotyczące ochrony danych zawartych w umowach dzierżawy. Pracownicy agencji mogą bowiem uzyskać dostęp do informacji o wysokości czynszu dzierżawnego – co w połączeniu z lokalnymi uwarunkowaniami może prowadzić do nieuczciwej konkurencji i nieautoryzowanego przekazywania informacji osobom trzecim. Przykładowo, w sytuacji gdy pracownik zapozna się z umową opiewającą na 1000 zł/ha, może dojść do wywierania presji na właściciela gruntu w celu zmiany dzierżawcy oferującego wyższą stawkę (np. 1200 zł/ha).
Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Na podstawie jakich konkretnie przepisów prawa Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa żąda przedstawienia dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gruntów, w tym do działek o powierzchni przekraczającej 1 ha?
Czy ustna umowa dzierżawy, jako forma dopuszczona przepisami Kodeksu cywilnego i wielokrotnie akceptowana przez sądy administracyjne oraz samą ARiMR, może być wystarczającym potwierdzeniem tytułu prawnego, bez konieczności składania dodatkowych oświadczeń stron?
Dlaczego agencja nie opracowała jednolitych formularzy oświadczeń dotyczących ustnych umów dzierżawy, skoro wymaga ich od beneficjentów?
Jakie środki ochrony danych osobowych stosuje ARiMR, aby zapobiec nieautoryzowanemu wykorzystaniu lub przekazywaniu informacji zawartych w prywatnych umowach dzierżawy, zwłaszcza w zakresie kwot czynszu?
Czy agencja rozważa przyjęcie uproszczonej formy potwierdzania tytułu prawnego w postaci oświadczenia: „Posiadam tytuł prawny do gruntu”, bez obowiązku przedstawiania pełnych umów cywilnoprawnych?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Interpelacja nr 11118
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie podstawy prawnej i praktyki żądania przez ARiMR przedstawiania przez rolników tytułów prawnych do gruntów
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 22-07-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Do mojego biura poselskiego zwrócili się rolnicy, wskazując, że w ostatnim czasie pracownicy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wzywają ich do okazania dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gruntów zgłoszonych do płatności bezpośrednich, ekoschematów lub działań rolno-środowiskowo-klimatycznych. Dotyczy to także działek, do których rolnicy posiadają tytuł prawny wynikający z ustnej umowy dzierżawy, uznawanej do tej pory za wystarczającą na podstawie orzecznictwa sądów administracyjnych oraz praktyki samej agencji.
ARiMR wymaga, aby w takich przypadkach strony sporządziły i złożyły oświadczenie potwierdzające zawarcie ustnej umowy dzierżawy. Nie opracowano jednak jednolitych formularzy czy wzorów takiego oświadczenia, co wywołuje niepewność prawną oraz chaos dokumentacyjny.
Jednocześnie rolnicy sygnalizują poważne obawy dotyczące ochrony danych zawartych w umowach dzierżawy. Pracownicy agencji mogą bowiem uzyskać dostęp do informacji o wysokości czynszu dzierżawnego – co w połączeniu z lokalnymi uwarunkowaniami może prowadzić do nieuczciwej konkurencji i nieautoryzowanego przekazywania informacji osobom trzecim. Przykładowo, w sytuacji gdy pracownik zapozna się z umową opiewającą na 1000 zł/ha, może dojść do wywierania presji na właściciela gruntu w celu zmiany dzierżawcy oferującego wyższą stawkę (np. 1200 zł/ha).
Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Na podstawie jakich konkretnie przepisów prawa Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa żąda przedstawienia dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gruntów, w tym do działek o powierzchni przekraczającej 1 ha?
Czy ustna umowa dzierżawy, jako forma dopuszczona przepisami Kodeksu cywilnego i wielokrotnie akceptowana przez sądy administracyjne oraz samą ARiMR, może być wystarczającym potwierdzeniem tytułu prawnego, bez konieczności składania dodatkowych oświadczeń stron?
Dlaczego agencja nie opracowała jednolitych formularzy oświadczeń dotyczących ustnych umów dzierżawy, skoro wymaga ich od beneficjentów?
Jakie środki ochrony danych osobowych stosuje ARiMR, aby zapobiec nieautoryzowanemu wykorzystaniu lub przekazywaniu informacji zawartych w prywatnych umowach dzierżawy, zwłaszcza w zakresie kwot czynszu?
Czy agencja rozważa przyjęcie uproszczonej formy potwierdzania tytułu prawnego w postaci oświadczenia: „Posiadam tytuł prawny do gruntu”, bez obowiązku przedstawiania pełnych umów cywilnoprawnych?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Adam Nowak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9626 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 12 sierpnia 2025 r.
Znak sprawy: DPB.kj.058.4.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 11118 w sprawie podstawy prawnej i żądania przez Agencję
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przedstawienia przez rolników tytułów
prawnych do gruntów
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na ww. interpelację przekazuję poniższe wyjaśnienia.
Przede wszystkim pragnę wyjaśnić, że kwestia żądania przez Agencję Restrukturyzację i
Modernizację Rolnictwa (ARiMR) dowodów na potwierdzenie posiadanego tytułu
prawnego do gruntu zgłoszonego do płatności bezpośrednich nie jest nową metodą
postępowania przez ARiMR. Zarówno przed rokiem 2023 (system płatności
bezpośrednich na lata 2015-2022), jak i od roku 2023 (wsparcie w ramach Planu
Strategicznego na lata 2023-2027) warunkiem przyznawania płatności bezpośrednich
jest wymóg, aby kwalifikujące się hektary znajdowały się w dyspozycji (posiadaniu)
rolnika. Jednocześnie państwa członkowskie zobowiązane są do przeprowadzania
systematycznych kontroli.
W tym kontekście należy także zwrócić uwagę na stanowisko Komisji Europejskiej (KE)
z dnia 26 lipca 2021 r., w którym KE wskazała, że weryfikacja wymogu posiadania przez
rolnika kwalifikowalnych hektarów jest istotna dla zapobiegania i wykrywania
nieprawidłowości oraz ochrony interesów finansowych Unii.
-- 1 of 5 --
W związku z powyższym ARiMR w każdej kampanii składania wniosków weryfikuje
kwestię pozostawania gruntu w dyspozycji rolnika, w szczególności w przypadku
powzięcia uzasadnionych wątpliwości, jak np. wystąpienie tzw. konfliktu krzyżowego
(dany obszar jest objęty więcej niż jednym wnioskiem o przyznanie wsparcia), żądając od
wnioskodawcy przedstawienia dowodów, w tym również ważnego tytułu prawnego
potwierdzającego prawo wnioskodawcy do użytkowania obszarów będących
przedmiotem wniosku.
Jednocześnie poniżej odpowiadam na zadane w ww. interpelacji pytania.
Ad pyt. 1. Na podstawie jakich konkretnie przepisów prawa Agencja Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa żąda przedstawienia dokumentów potwierdzających tytuł prawny
do gruntów, w tym do działek o powierzchni przekraczającej 1 ha?
Przepisy UE (art. 59 ust. 2 oraz art. 60 ust. rozporządzenia 2021/21161) nakładają na
państwa członkowskie obowiązek ustanowienia skutecznych systemów zarządzania i
systematycznych kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem Unii
regulującym interwencje unijne.
Natomiast zgodnie z przepisami UE (art. 4 ust. 4 rozporządzenia 2021/21152) jednym z
warunków przyznawania wsparcia w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki
Rolnej na lata 2023-2027 (PS WPR) jest wymóg, aby kwalifikujące się hektary
pozostawały w dyspozycji rolnika.
Jednocześnie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w orzeczeniu z dnia 17
grudnia 2020 r. w sprawie C-216/19 Land Berlin3 stwierdził, że dysponowanie
(posiadanie) gruntem powinno być zgodne z prawem danego państwa członkowskiego,
a więc powinno odbywać się na podstawie tytułu prawnego.
Na gruncie prawa krajowego ww. wymóg określony w przepisach UE oraz orzeczenie
1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie
finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia
(UE) nr 1306/2013 (Dz.U. L 435 z 6.12.2021, s. 187, z późn. zm.).
2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające
przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach
wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu
Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
(EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z
dnia 6.12.2021 r., str. 1, z późn. zm.).
3 Dz.U. C 53 z 15.2.2021, str. 4—5.
-- 2 of 5 --
TSUE realizuje art. 22 ww. ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej
na lata 2023-20274.
Ponieważ jednak prawo UE nie definiuje pojęcia „w dyspozycji” ani nie określa
charakteru stosunku prawnego, na podstawie którego dany obszar jest użytkowany
przez rolnika (pozostaje w jego dyspozycji), przyjęto, że pojęcie „w dyspozycji” należy
odczytywać jako tożsame z posiadaniem, rozumianym zgodnie z art. 336 ustawy –
Kodeks cywilny5.
ARiMR weryfikuje poprawność złożonych wniosków i ich zgodność z warunkami
przyznania i wypłaty pomocy zgodnie z art. 100 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy o PS WPR.
Jednocześnie należy zauważyć, że ww. przepisy dotyczą wszystkich działek, do których
zgodnie z art. 26 ustawy mogą zostać przyznane płatności bezpośrednie, bez względu
na ich powierzchnię. Niemniej jednak należy mieć na uwadze, że minimalna wielkość
działki, do której przyznaje się płatności wynosi 0,1 ha, a łączna powierzchnia gruntów
objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja
roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, nie może być mniejsza
niż 1 ha.
Ad pyt. 2. Czy ustna umowa dzierżawy, jako forma dopuszczona przepisami Kodeksu
cywilnego i wielokrotnie akceptowana przez sądy administracyjne oraz samą ARiMR, może
być wystarczającym potwierdzeniem tytułu prawnego, bez konieczności składania
dodatkowych oświadczeń stron?
Warunek posiadania prawa do użytkowania gruntów może zostać spełniony poprzez
wszystkie dopuszczone prawem formy, takie jak np. tytuł własności czy umowa
dzierżawy, w tym umowa ustna (warunek posiadania prawa do użytkowania nie jest
równoznaczny z obowiązkiem posiadania dokumentu potwierdzającego taki tytuł).
ARiMR akceptuje w postępowaniu ustne umowy dzierżawy. Należy zauważyć, że
postępowanie o przyznanie płatności jest postępowaniem prowadzonym zgodnie z
kodeksem postępowania administracyjnego, zgodnie z którym jako dowód w sprawie
należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest
sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania
4 Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
(Dz.U. z 2024 r. poz. 1741, z późn. zm.).
5 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1061, z późn. zm.).
-- 3 of 5 --
świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Dowodem zawarcia ustnej umowy dzierżawy
może być oświadczenie składane przez stronę postępowania. Kierownik biura
powiatowego ARiMR jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały
materiał dowodowy i na tej podstawie ustalić stan faktyczny sprawy.
Ad pyt. 3. Dlaczego Agencja nie opracowała jednolitych formularzy oświadczeń
dotyczących ustnych umów dzierżawy, skoro wymaga ich od beneficjentów?
Wzór formularza oświadczenia nie jest wymagany przez przepisy prawa. Niemniej
jednak w celu ujednolicenia składanych wyjaśnień, ARiMR opracowała wzór takiego
oświadczenia, który jest ogólnodostępny na stronie internetowej ARiMR i pełni funkcję
pomocniczą dla beneficjentów. Jeżeli beneficjent złoży wyjaśnienia w innej formie, a
wyjaśnienia będą zawierały niezbędne informacje potwierdzające posiadanie tytułu
prawnego do konkretnego gruntu, to kierownik biura powiatowego ARiMR takie
wyjaśnienia ma obowiązek przyjąć.
Ad pyt. 4. Jakie środki ochrony danych osobowych stosuje ARiMR, aby zapobiec
nieautoryzowanemu wykorzystaniu lub przekazywaniu informacji zawartych w prywatnych
umowach dzierżawy, zwłaszcza w zakresie kwot czynszu?
ARiMR przetwarza dane osobowe, zgodnie z przepisami rozporządzenia o Ochronie
Danych Osobowych, tylko w konkretnych, prawnie uzasadnionych celach, związanych z
realizacją zadań ARiMR, np. w związku z przyznawaniem płatności bezpośrednich.
Dostęp do danych osobowych jest ograniczony tylko do osób upoważnionych, które
potrzebują tych informacji do wykonywania swoich obowiązków. Pracownicy ARiMR,
którzy mają dostęp do danych osobowych, są zobowiązani do zachowania poufności i
przestrzegania zasad ochrony danych osobowych, w tym do przestrzegania
regulaminów i instrukcji obowiązujących w ARiMR. Ponadto na formularzu wniosku o
przyznanie płatności rolnicy zapoznają się z klauzulą informacyjną dotyczącą zasad
przetwarzania danych osobowych i wyrażają zgodę na przewarzanie tych danych.
ARiMR przetwarza również dane osób trzecich, zwłaszcza w kontekście przyznawania
pomocy, gdzie rolnik przekazuje dane pozyskane od tych osób. W tym przypadku na
formularzu wniosku znajduje się informacja, że to na rolniku ciąży obowiązek
poinformowania osób, których dane przekazuje, o przetwarzaniu ich danych przez
ARiMR oraz o ich prawach, w tym o prawie do dostępu do danych, ich sprostowania,
usunięcia, ograniczenia przetwarzania, sprzeciwu oraz prawo do przenoszenia danych.
-- 4 of 5 --
Ad pyt. 5. Czy Agencja rozważa przyjęcie uproszczonej formy potwierdzania tytułu
prawnego w postaci oświadczenia: „Posiadam tytuł prawny do gruntu”, bez obowiązku
przedstawiania pełnych umów cywilnoprawnych?
Na formularzu wniosku o przyznanie płatności znajduje się zapis: „grunt deklarowany do
płatności będzie/jest/był w moim posiadaniu w dniu 31 maja 2025 roku na podstawie
tytułu prawnego”. Dodatkowo rolnik oświadcza, że składając wniosek znane mu są
zasady przyznawania płatności. W związku z powyższym ARiMR nie planuje
wprowadzać dodatkowych zapisów do już istniejących.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Adam Nowak
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 12 sierpnia 2025 r.
Znak sprawy: DPB.kj.058.4.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 11118 w sprawie podstawy prawnej i żądania przez Agencję
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przedstawienia przez rolników tytułów
prawnych do gruntów
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na ww. interpelację przekazuję poniższe wyjaśnienia.
Przede wszystkim pragnę wyjaśnić, że kwestia żądania przez Agencję Restrukturyzację i
Modernizację Rolnictwa (ARiMR) dowodów na potwierdzenie posiadanego tytułu
prawnego do gruntu zgłoszonego do płatności bezpośrednich nie jest nową metodą
postępowania przez ARiMR. Zarówno przed rokiem 2023 (system płatności
bezpośrednich na lata 2015-2022), jak i od roku 2023 (wsparcie w ramach Planu
Strategicznego na lata 2023-2027) warunkiem przyznawania płatności bezpośrednich
jest wymóg, aby kwalifikujące się hektary znajdowały się w dyspozycji (posiadaniu)
rolnika. Jednocześnie państwa członkowskie zobowiązane są do przeprowadzania
systematycznych kontroli.
W tym kontekście należy także zwrócić uwagę na stanowisko Komisji Europejskiej (KE)
z dnia 26 lipca 2021 r., w którym KE wskazała, że weryfikacja wymogu posiadania przez
rolnika kwalifikowalnych hektarów jest istotna dla zapobiegania i wykrywania
nieprawidłowości oraz ochrony interesów finansowych Unii.
-- 1 of 5 --
W związku z powyższym ARiMR w każdej kampanii składania wniosków weryfikuje
kwestię pozostawania gruntu w dyspozycji rolnika, w szczególności w przypadku
powzięcia uzasadnionych wątpliwości, jak np. wystąpienie tzw. konfliktu krzyżowego
(dany obszar jest objęty więcej niż jednym wnioskiem o przyznanie wsparcia), żądając od
wnioskodawcy przedstawienia dowodów, w tym również ważnego tytułu prawnego
potwierdzającego prawo wnioskodawcy do użytkowania obszarów będących
przedmiotem wniosku.
Jednocześnie poniżej odpowiadam na zadane w ww. interpelacji pytania.
Ad pyt. 1. Na podstawie jakich konkretnie przepisów prawa Agencja Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa żąda przedstawienia dokumentów potwierdzających tytuł prawny
do gruntów, w tym do działek o powierzchni przekraczającej 1 ha?
Przepisy UE (art. 59 ust. 2 oraz art. 60 ust. rozporządzenia 2021/21161) nakładają na
państwa członkowskie obowiązek ustanowienia skutecznych systemów zarządzania i
systematycznych kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem Unii
regulującym interwencje unijne.
Natomiast zgodnie z przepisami UE (art. 4 ust. 4 rozporządzenia 2021/21152) jednym z
warunków przyznawania wsparcia w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki
Rolnej na lata 2023-2027 (PS WPR) jest wymóg, aby kwalifikujące się hektary
pozostawały w dyspozycji rolnika.
Jednocześnie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w orzeczeniu z dnia 17
grudnia 2020 r. w sprawie C-216/19 Land Berlin3 stwierdził, że dysponowanie
(posiadanie) gruntem powinno być zgodne z prawem danego państwa członkowskiego,
a więc powinno odbywać się na podstawie tytułu prawnego.
Na gruncie prawa krajowego ww. wymóg określony w przepisach UE oraz orzeczenie
1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie
finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia
(UE) nr 1306/2013 (Dz.U. L 435 z 6.12.2021, s. 187, z późn. zm.).
2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające
przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach
wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu
Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
(EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z
dnia 6.12.2021 r., str. 1, z późn. zm.).
3 Dz.U. C 53 z 15.2.2021, str. 4—5.
-- 2 of 5 --
TSUE realizuje art. 22 ww. ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej
na lata 2023-20274.
Ponieważ jednak prawo UE nie definiuje pojęcia „w dyspozycji” ani nie określa
charakteru stosunku prawnego, na podstawie którego dany obszar jest użytkowany
przez rolnika (pozostaje w jego dyspozycji), przyjęto, że pojęcie „w dyspozycji” należy
odczytywać jako tożsame z posiadaniem, rozumianym zgodnie z art. 336 ustawy –
Kodeks cywilny5.
ARiMR weryfikuje poprawność złożonych wniosków i ich zgodność z warunkami
przyznania i wypłaty pomocy zgodnie z art. 100 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy o PS WPR.
Jednocześnie należy zauważyć, że ww. przepisy dotyczą wszystkich działek, do których
zgodnie z art. 26 ustawy mogą zostać przyznane płatności bezpośrednie, bez względu
na ich powierzchnię. Niemniej jednak należy mieć na uwadze, że minimalna wielkość
działki, do której przyznaje się płatności wynosi 0,1 ha, a łączna powierzchnia gruntów
objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja
roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, nie może być mniejsza
niż 1 ha.
Ad pyt. 2. Czy ustna umowa dzierżawy, jako forma dopuszczona przepisami Kodeksu
cywilnego i wielokrotnie akceptowana przez sądy administracyjne oraz samą ARiMR, może
być wystarczającym potwierdzeniem tytułu prawnego, bez konieczności składania
dodatkowych oświadczeń stron?
Warunek posiadania prawa do użytkowania gruntów może zostać spełniony poprzez
wszystkie dopuszczone prawem formy, takie jak np. tytuł własności czy umowa
dzierżawy, w tym umowa ustna (warunek posiadania prawa do użytkowania nie jest
równoznaczny z obowiązkiem posiadania dokumentu potwierdzającego taki tytuł).
ARiMR akceptuje w postępowaniu ustne umowy dzierżawy. Należy zauważyć, że
postępowanie o przyznanie płatności jest postępowaniem prowadzonym zgodnie z
kodeksem postępowania administracyjnego, zgodnie z którym jako dowód w sprawie
należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest
sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania
4 Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
(Dz.U. z 2024 r. poz. 1741, z późn. zm.).
5 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1061, z późn. zm.).
-- 3 of 5 --
świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Dowodem zawarcia ustnej umowy dzierżawy
może być oświadczenie składane przez stronę postępowania. Kierownik biura
powiatowego ARiMR jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały
materiał dowodowy i na tej podstawie ustalić stan faktyczny sprawy.
Ad pyt. 3. Dlaczego Agencja nie opracowała jednolitych formularzy oświadczeń
dotyczących ustnych umów dzierżawy, skoro wymaga ich od beneficjentów?
Wzór formularza oświadczenia nie jest wymagany przez przepisy prawa. Niemniej
jednak w celu ujednolicenia składanych wyjaśnień, ARiMR opracowała wzór takiego
oświadczenia, który jest ogólnodostępny na stronie internetowej ARiMR i pełni funkcję
pomocniczą dla beneficjentów. Jeżeli beneficjent złoży wyjaśnienia w innej formie, a
wyjaśnienia będą zawierały niezbędne informacje potwierdzające posiadanie tytułu
prawnego do konkretnego gruntu, to kierownik biura powiatowego ARiMR takie
wyjaśnienia ma obowiązek przyjąć.
Ad pyt. 4. Jakie środki ochrony danych osobowych stosuje ARiMR, aby zapobiec
nieautoryzowanemu wykorzystaniu lub przekazywaniu informacji zawartych w prywatnych
umowach dzierżawy, zwłaszcza w zakresie kwot czynszu?
ARiMR przetwarza dane osobowe, zgodnie z przepisami rozporządzenia o Ochronie
Danych Osobowych, tylko w konkretnych, prawnie uzasadnionych celach, związanych z
realizacją zadań ARiMR, np. w związku z przyznawaniem płatności bezpośrednich.
Dostęp do danych osobowych jest ograniczony tylko do osób upoważnionych, które
potrzebują tych informacji do wykonywania swoich obowiązków. Pracownicy ARiMR,
którzy mają dostęp do danych osobowych, są zobowiązani do zachowania poufności i
przestrzegania zasad ochrony danych osobowych, w tym do przestrzegania
regulaminów i instrukcji obowiązujących w ARiMR. Ponadto na formularzu wniosku o
przyznanie płatności rolnicy zapoznają się z klauzulą informacyjną dotyczącą zasad
przetwarzania danych osobowych i wyrażają zgodę na przewarzanie tych danych.
ARiMR przetwarza również dane osób trzecich, zwłaszcza w kontekście przyznawania
pomocy, gdzie rolnik przekazuje dane pozyskane od tych osób. W tym przypadku na
formularzu wniosku znajduje się informacja, że to na rolniku ciąży obowiązek
poinformowania osób, których dane przekazuje, o przetwarzaniu ich danych przez
ARiMR oraz o ich prawach, w tym o prawie do dostępu do danych, ich sprostowania,
usunięcia, ograniczenia przetwarzania, sprzeciwu oraz prawo do przenoszenia danych.
-- 4 of 5 --
Ad pyt. 5. Czy Agencja rozważa przyjęcie uproszczonej formy potwierdzania tytułu
prawnego w postaci oświadczenia: „Posiadam tytuł prawny do gruntu”, bez obowiązku
przedstawiania pełnych umów cywilnoprawnych?
Na formularzu wniosku o przyznanie płatności znajduje się zapis: „grunt deklarowany do
płatności będzie/jest/był w moim posiadaniu w dniu 31 maja 2025 roku na podstawie
tytułu prawnego”. Dodatkowo rolnik oświadcza, że składając wniosek znane mu są
zasady przyznawania płatności. W związku z powyższym ARiMR nie planuje
wprowadzać dodatkowych zapisów do już istniejących.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Adam Nowak
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --