Interpelacja nr 11110
Interpelacja w sprawie zmiany zasad poboru opłaty uzdrowiskowej przez gminy uzdrowiskowe
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Zdrowie i Lecznictwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zmiany zasad poboru opłaty uzdrowiskowej przez gminy uzdrowiskowe
Interpelacja nr 11110
do ministra zdrowia
w sprawie zmiany zasad poboru opłaty uzdrowiskowej przez gminy uzdrowiskowe
Zgłaszający: Patryk Jaskulski
Data wpływu: 21-07-2025
Szanowna Pani Minister,
gminy uzdrowiskowe odgrywają istotną rolę w polskim systemie ochrony zdrowia oraz w rozwoju turystyki leczniczej. Pełnią one funkcję prozdrowotną o znaczeniu ogólnokrajowym, wspierając system opieki zdrowotnej poprzez świadczenie usług leczenia uzdrowiskowego oraz realizację działań profilaktycznych. Dzięki temu przyczyniają się do poprawy stanu zdrowia społeczeństwa i odciążenia systemu ochrony zdrowia.
Obowiązujące obecnie przepisy – w szczególności dotyczące opłaty uzdrowiskowej – nie odpowiadają ani na realne potrzeby gmin uzdrowiskowych, ani na zmieniające się trendy w turystyce i lecznictwie. Ich dochody nie rosną proporcjonalnie do dynamicznie wzrastających kosztów, jakie ponoszą w związku z utrzymaniem infrastruktury oraz realizacją obowiązków ustawowych na obszarze uzdrowiskowym. W praktyce przekłada się to na trudności finansowe, szczególnie w zakresie zachowania i rozwoju infrastruktury miejskiej oraz leczniczo-turystycznej.
Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, gminy uzdrowiskowe są uprawnione do pobierania opłaty uzdrowiskowej, która stanowi jedno ze źródeł ich dochodów. Obecnie, w myśl art. 17 ust. 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opłatę uzdrowiskową pobiera się od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach zdrowotnych, turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach o statusie uzdrowiska.
Gminy uzdrowiskowe wnioskują o zmianę ustawową, która umożliwiłaby pobieranie opłaty uzdrowiskowej już od pierwszego dnia pobytu na terenie uzdrowiska – niezależnie od długości pobytu. Taka zmiana pozwoliłaby na objęcie opłatą rosnącej grupy turystów jednodniowych, którzy – jak pokazują dane i trendy – stanowią coraz większy odsetek odwiedzających.
Przykładem szczególnie obrazującym skalę problemu jest miasto Świnoujście. Po otwarciu tunelu pod Świną w czerwcu 2023 roku, ruch turystyczny wzrósł znacząco – od tego czasu do końca czerwca 2025 roku tunelem przejechało już ponad 9,5 miliona pojazdów, przy średniej dobowej 16 910. W miesiącach letnich (lipiec–sierpień 2024 r.) ruch przekroczył 500 000 pojazdów miesięcznie. Wzrost liczby odwiedzających, w tym dużej grupy mieszkańców przygranicznych niemieckich miejscowości, znacząco zwiększa obciążenie miejskiej i uzdrowiskowej infrastruktury Świnoujścia.
Warto zauważyć, że po niemieckiej stronie wyspy Uznam obowiązuje tzw. kurtaxe – opłata uzdrowiskowa, którą uiszcza się również za jednodniowy pobyt. Jest ona pobierana m.in. poprzez specjalne automaty zlokalizowane przy promenadzie czy punkty informacji turystycznej. Brak dowodu uiszczenia tej opłaty skutkuje nałożeniem mandatu. Mieszkańcy Świnoujścia oczekują podobnych, symetrycznych rozwiązań po stronie polskiej.
Wprowadzenie proponowanej zmiany ustawowej zwiększyłoby nie tylko wpływy z opłaty uzdrowiskowej do budżetu gmin uzdrowiskowych, ale również wysokość dotacji z budżetu państwa na podstawie art. 49 ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych. Zgodnie z tym przepisem, gmina uzdrowiskowa otrzymuje dotację w wysokości równej wpływom z tytułu opłaty uzdrowiskowej pobranej w uzdrowisku w roku poprzedzającym rok bazowy w rozumieniu ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Gminy uzdrowiskowe realizując obecnie bardzo „trudne“ budżety samorządowe, chcąc zachować dotychczasowy, wysoki standard uzdrowiska – wymagają zwiększonych wpływów budżetowych, zarówno na inwestycje infrastrukturalne, jak również wyższych nakładów na utrzymanie standardu istniejącej infrastruktury miejsko-uzdrowiskowej.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje podjąć działania legislacyjne mające na celu zmianę zasad poboru opłaty uzdrowiskowej, w szczególności poprzez umożliwienie jej pobierania już od pierwszego dnia pobytu?
Czy ministerstwo przewiduje wsparcie finansowe lub systemowe dla gmin uzdrowiskowych w celu kompensacji zwiększonych kosztów utrzymania infrastruktury i realizacji zadań publicznych wynikających z rosnącego ruchu turystycznego?
Z wyrazami szacunku Patryk Jaskulski
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 11110
do ministra zdrowia
w sprawie zmiany zasad poboru opłaty uzdrowiskowej przez gminy uzdrowiskowe
Zgłaszający: Patryk Jaskulski
Data wpływu: 21-07-2025
Szanowna Pani Minister,
gminy uzdrowiskowe odgrywają istotną rolę w polskim systemie ochrony zdrowia oraz w rozwoju turystyki leczniczej. Pełnią one funkcję prozdrowotną o znaczeniu ogólnokrajowym, wspierając system opieki zdrowotnej poprzez świadczenie usług leczenia uzdrowiskowego oraz realizację działań profilaktycznych. Dzięki temu przyczyniają się do poprawy stanu zdrowia społeczeństwa i odciążenia systemu ochrony zdrowia.
Obowiązujące obecnie przepisy – w szczególności dotyczące opłaty uzdrowiskowej – nie odpowiadają ani na realne potrzeby gmin uzdrowiskowych, ani na zmieniające się trendy w turystyce i lecznictwie. Ich dochody nie rosną proporcjonalnie do dynamicznie wzrastających kosztów, jakie ponoszą w związku z utrzymaniem infrastruktury oraz realizacją obowiązków ustawowych na obszarze uzdrowiskowym. W praktyce przekłada się to na trudności finansowe, szczególnie w zakresie zachowania i rozwoju infrastruktury miejskiej oraz leczniczo-turystycznej.
Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, gminy uzdrowiskowe są uprawnione do pobierania opłaty uzdrowiskowej, która stanowi jedno ze źródeł ich dochodów. Obecnie, w myśl art. 17 ust. 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opłatę uzdrowiskową pobiera się od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach zdrowotnych, turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach o statusie uzdrowiska.
Gminy uzdrowiskowe wnioskują o zmianę ustawową, która umożliwiłaby pobieranie opłaty uzdrowiskowej już od pierwszego dnia pobytu na terenie uzdrowiska – niezależnie od długości pobytu. Taka zmiana pozwoliłaby na objęcie opłatą rosnącej grupy turystów jednodniowych, którzy – jak pokazują dane i trendy – stanowią coraz większy odsetek odwiedzających.
Przykładem szczególnie obrazującym skalę problemu jest miasto Świnoujście. Po otwarciu tunelu pod Świną w czerwcu 2023 roku, ruch turystyczny wzrósł znacząco – od tego czasu do końca czerwca 2025 roku tunelem przejechało już ponad 9,5 miliona pojazdów, przy średniej dobowej 16 910. W miesiącach letnich (lipiec–sierpień 2024 r.) ruch przekroczył 500 000 pojazdów miesięcznie. Wzrost liczby odwiedzających, w tym dużej grupy mieszkańców przygranicznych niemieckich miejscowości, znacząco zwiększa obciążenie miejskiej i uzdrowiskowej infrastruktury Świnoujścia.
Warto zauważyć, że po niemieckiej stronie wyspy Uznam obowiązuje tzw. kurtaxe – opłata uzdrowiskowa, którą uiszcza się również za jednodniowy pobyt. Jest ona pobierana m.in. poprzez specjalne automaty zlokalizowane przy promenadzie czy punkty informacji turystycznej. Brak dowodu uiszczenia tej opłaty skutkuje nałożeniem mandatu. Mieszkańcy Świnoujścia oczekują podobnych, symetrycznych rozwiązań po stronie polskiej.
Wprowadzenie proponowanej zmiany ustawowej zwiększyłoby nie tylko wpływy z opłaty uzdrowiskowej do budżetu gmin uzdrowiskowych, ale również wysokość dotacji z budżetu państwa na podstawie art. 49 ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych. Zgodnie z tym przepisem, gmina uzdrowiskowa otrzymuje dotację w wysokości równej wpływom z tytułu opłaty uzdrowiskowej pobranej w uzdrowisku w roku poprzedzającym rok bazowy w rozumieniu ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Gminy uzdrowiskowe realizując obecnie bardzo „trudne“ budżety samorządowe, chcąc zachować dotychczasowy, wysoki standard uzdrowiska – wymagają zwiększonych wpływów budżetowych, zarówno na inwestycje infrastrukturalne, jak również wyższych nakładów na utrzymanie standardu istniejącej infrastruktury miejsko-uzdrowiskowej.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje podjąć działania legislacyjne mające na celu zmianę zasad poboru opłaty uzdrowiskowej, w szczególności poprzez umożliwienie jej pobierania już od pierwszego dnia pobytu?
Czy ministerstwo przewiduje wsparcie finansowe lub systemowe dla gmin uzdrowiskowych w celu kompensacji zwiększonych kosztów utrzymania infrastruktury i realizacji zadań publicznych wynikających z rosnącego ruchu turystycznego?
Z wyrazami szacunku Patryk Jaskulski
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.5 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9065 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLD.050.40.2025.EMK
Warszawa, 28 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację (nr 11110) Pana Posła Patryka Jaskulskiego, przekazaną przy
piśmie z dnia 23 lipca 2025 r., w sprawie zmiany zasad poboru opłaty uzdrowiskowej przez
gminy uzdrowiskowe, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Odnosząc się do pytania pierwszego Pana Posła, dotyczącego zamierzeń legislacyjnych
mających na celu zmianę zasad poboru opłaty uzdrowiskowej, w szczególności poprzez
umożliwienie jej pobierania już od pierwszego dnia pobytu, uprzejmie informuję,
że inicjatywa ustawodawcza w zakresie przedstawionej problematyki nie należy do ministra
właściwego do spraw zdrowia, a do ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
Jak Pan Poseł słusznie wskazał, zasady związane z poborem opłaty (w omawianej sprawie
opłaty uzdrowiskowej) zostały określone w art. 17 ust. 1 a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.
o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 707), zgodnie z którym opłatę
uzdrowiskową pobiera się od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach
zdrowotnych, turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach
znajdujących się na obszarach, którym nadano status uzdrowiska na zasadach określonych
w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach
ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych – za każdą rozpoczętą dobę
pobytu. Ewentualne zmiany w tym obszarze powinny być rozważane przez gospodarza tej
regulacji, czyli wskazany powyżej resort finansów.
Natomiast odpowiadając na pytanie drugie, dotyczącego wsparcia finansowego lub
systemowego dla gmin uzdrowiskowych w celu kompensacji zwiększonych kosztów
utrzymania infrastruktury i realizacji zadań publicznych wynikających z rosnącego ruchu
turystycznego, uprzejmie informuję, Ministerstwo Zdrowia w pełni popiera wszelkie
działania, które będą miały realny wpływ na rozwój uzdrowisk w Polsce, jednakże zakres
kompetencyjny ministra właściwego do spraw zdrowia obejmuje zadanie polegające na
sprawowaniu nadzory nad lecznictwem uzdrowiskowym rozumianym jako dbałość o jakość
udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego, jak również
bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach
ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1420) –
w zakresie wsparcia gmin uzdrowiskowych – wprowadziła mechanizm polegający
na możliwości poboru opłaty uzdrowiskowej (w miejscowościach, którym nadano status
uzdrowiska), jak również uzyskiwania dotacji z budżetu państwa w związku z realizacją zadań
związanych z zachowaniem funkcji leczniczych uzdrowiska. Natomiast ewentualne
dodatkowe możliwości w obszarze zwiększenia dochodów gmin uzdrowiskowych pozostają
de facto w kompetencji ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
W tym miejscu chciałbym przedstawić stanowisko, jakie zostało przedłożone przez
Ministerstwo Finansów w zakresie dotyczącym właściwości resortu finansów publicznych,
a odnoszące się do sytuacji finansowej gmin uzdrowiskowych.
Dochody jednostek samorządu terytorialnego (JST), w tym gmin uzdrowiskowych od roku
2025 naliczane są zgodnie z przepisami ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach
jednostek samorządu terytorialnego(Dz. U. z 2024 r. poz. 1572 i 1717). Założeniem reformy
finansów samorządu terytorialnego było, aby dochody samorządów zwiększały się w sposób
przewidywalny. Nowy system dochodów JST, uwzględnia m.in. specyfikę poszczególnych
kategorii JST, obejmując przy tym nie tylko kwestię zróżnicowań dochodowych, ale również
kwestię potrzeb wydatkowych JST wynikających z realizowanych zadań. Zgodnie
z przyjętymi rozwiązaniami, głównym źródłem dochodów jednostek samorządu
terytorialnego są dochody podatkowe. Nastąpiła jakościowa zmiana w strukturze dochodów
budżetów samorządowych. Ustawa zwiększyła dochody własne jednostek samorządu
terytorialnego, dochody odzyskały swój podstawowy i stymulacyjny charakter. System
zasilania finansowego został oparty na lokalnej bazie podatników podatku dochodowego od
osób fizycznych (PIT) oraz podatników podatku dochodowego od osób prawnych (CIT).
Dochody JST z tytułu udziału w podatkach dochodowych (PIT i CIT) są liczone jako procent
od dochodów podatników danego podatku z terenu jednostki samorządu terytorialnego
(do 2024 r. dochód samorządów z tytułu udziału w podatkach PIT i CIT naliczany był
na podstawie podatku należnego). Rozszerzony został również katalog dochodów z PIT,
w których samorządy terytorialne partycypują, o podatek PIT pobierany w formie ryczałtu
od przychodów ewidencjonowanych. W ustawie wprowadzono pojęcie potrzeb finansowych
JST, które to potrzeby podlegają finansowaniu zwiększonymi dochodami z tytułu PIT i CIT
i w mniejszym stopniu subwencją ogólną. Potrzeby finansowe są elementem kalkulacyjnym
do ustalenia subwencji ogólnej z budżetu państwa. Nowa ustawa wprowadziła także
dodatkowy mechanizm uzupełniania dochodów samorządów. Zgodnie z art. 34 ustawy
o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w budżecie państwa tworzy się rezerwę
na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu terytorialnego w wysokości stanowiącej
równowartość 1% kwoty potrzeb finansowych ustalonych dla wszystkich jednostek
samorządu terytorialnego. Ustawa określa obszary i przypadki, według których rozdzielane
będą środki tej rezerwy. Nowy system finansowania samorządu terytorialnego przewiduje
udział organizacji samorządowych we wsparciu jednostek samorządu terytorialnego
środkami pochodzącymi z ww. rezerwy. Podziału części rezerwy w kwocie stanowiącej 80%
jej wysokości dokonuje minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu
z ministrem właściwym w zakresie danego obszaru, po uzgodnieniu z reprezentacją
jednostek samorządu terytorialnego obszarów i przypadków, według których rozdzielane
będą środki rezerwy. Należy zauważyć, że łączny skutek finansowy wynikający z nowej
ustawy jest dla JST pozytywny i oznacza zwiększenie ich dochodów o 24,8 mld zł w roku
2025 w stosunku do poprzedniego systemu, a w perspektywie najbliższej dekady o ponad
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
345 mld zł. Jest to realizacja jednego z celów reformy finansów samorządu terytorialnego
dotyczącego wzmocnienia i ustabilizowania finansów JST poprzez zwiększenie dochodów
własnych, od których zależą możliwości realizacji zadań i rozwoju samorządów. Tym samym
zwiększyła się samodzielność finansowa samorządów, które w większym stopniu mogą
decydować o tym, ile i na co przeznaczyć dochodów uzyskanych w wyniku zmian
systemowych. Dotyczy to także gmin o statusie uzdrowiska.
W kwestii wsparcia dla gmin uzdrowiskowych Ministerstwo Finansów wskazało,
że stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego,
w roku 2025 dla gmin uzdrowiskowych przewidziana została rezerwa na uzupełnienie
dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Rezerwa, która w 2025 r. wynosi 30 000 tys.
zł, została podzielona między gminy uzdrowiskowe, o których mowa w ustawie o lecznictwie
uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach
uzdrowiskowych, których obszarowi lub jego części został nadany status uzdrowiska
w trybie określonym w tej ustawie.
Warto także zauważyć, że gmina uzdrowiskowa, w celu realizacji zadań ma prawo do
pobierania opłaty uzdrowiskowej, o której mowa w art. 48 ustawy uzdrowiskowej, której
wysokość wpływa na ustalaną dotację z budżetu państwa określoną w art. 49 tej ustawy.
Gminy uzdrowiskowe mają możliwość wprowadzenia na mocy uchwały rady gminy opłaty
uzdrowiskowej od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach zdrowotnych,
turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach znajdujących się na
obszarach, którym nadano status uzdrowiska – za każdą rozpoczętą dobę pobytu. Stawka
opłaty uzdrowiskowej w 2025 r. nie może przekroczyć 6,38 zł dziennie, zgodnie z przepisami
ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Dotacja z budżetu państwa, o której mowa w ww.
art. 49 to dodatkowe źródło finansowania zadań własnych gminy związanych z zachowaniem
funkcji leczniczych uzdrowiska, w tym tworzenia i modernizacji infrastruktury uzdrowisk czy
ochrony warunków naturalnych, którą otrzymują w wysokości równej wpływom z tytułu
opłaty uzdrowiskowej pobranej w uzdrowisku w roku bazowym w rozumieniu ustawy
o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Zatem gmina uzdrowiskowa została wyposażona we właściwe uprawnienia ustawowe
dające możliwość uzyskania dodatkowych środków.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLD.050.40.2025.EMK
Warszawa, 28 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację (nr 11110) Pana Posła Patryka Jaskulskiego, przekazaną przy
piśmie z dnia 23 lipca 2025 r., w sprawie zmiany zasad poboru opłaty uzdrowiskowej przez
gminy uzdrowiskowe, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Odnosząc się do pytania pierwszego Pana Posła, dotyczącego zamierzeń legislacyjnych
mających na celu zmianę zasad poboru opłaty uzdrowiskowej, w szczególności poprzez
umożliwienie jej pobierania już od pierwszego dnia pobytu, uprzejmie informuję,
że inicjatywa ustawodawcza w zakresie przedstawionej problematyki nie należy do ministra
właściwego do spraw zdrowia, a do ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
Jak Pan Poseł słusznie wskazał, zasady związane z poborem opłaty (w omawianej sprawie
opłaty uzdrowiskowej) zostały określone w art. 17 ust. 1 a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.
o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 707), zgodnie z którym opłatę
uzdrowiskową pobiera się od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach
zdrowotnych, turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach
znajdujących się na obszarach, którym nadano status uzdrowiska na zasadach określonych
w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach
ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych – za każdą rozpoczętą dobę
pobytu. Ewentualne zmiany w tym obszarze powinny być rozważane przez gospodarza tej
regulacji, czyli wskazany powyżej resort finansów.
Natomiast odpowiadając na pytanie drugie, dotyczącego wsparcia finansowego lub
systemowego dla gmin uzdrowiskowych w celu kompensacji zwiększonych kosztów
utrzymania infrastruktury i realizacji zadań publicznych wynikających z rosnącego ruchu
turystycznego, uprzejmie informuję, Ministerstwo Zdrowia w pełni popiera wszelkie
działania, które będą miały realny wpływ na rozwój uzdrowisk w Polsce, jednakże zakres
kompetencyjny ministra właściwego do spraw zdrowia obejmuje zadanie polegające na
sprawowaniu nadzory nad lecznictwem uzdrowiskowym rozumianym jako dbałość o jakość
udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego, jak również
bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach
ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1420) –
w zakresie wsparcia gmin uzdrowiskowych – wprowadziła mechanizm polegający
na możliwości poboru opłaty uzdrowiskowej (w miejscowościach, którym nadano status
uzdrowiska), jak również uzyskiwania dotacji z budżetu państwa w związku z realizacją zadań
związanych z zachowaniem funkcji leczniczych uzdrowiska. Natomiast ewentualne
dodatkowe możliwości w obszarze zwiększenia dochodów gmin uzdrowiskowych pozostają
de facto w kompetencji ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
W tym miejscu chciałbym przedstawić stanowisko, jakie zostało przedłożone przez
Ministerstwo Finansów w zakresie dotyczącym właściwości resortu finansów publicznych,
a odnoszące się do sytuacji finansowej gmin uzdrowiskowych.
Dochody jednostek samorządu terytorialnego (JST), w tym gmin uzdrowiskowych od roku
2025 naliczane są zgodnie z przepisami ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach
jednostek samorządu terytorialnego(Dz. U. z 2024 r. poz. 1572 i 1717). Założeniem reformy
finansów samorządu terytorialnego było, aby dochody samorządów zwiększały się w sposób
przewidywalny. Nowy system dochodów JST, uwzględnia m.in. specyfikę poszczególnych
kategorii JST, obejmując przy tym nie tylko kwestię zróżnicowań dochodowych, ale również
kwestię potrzeb wydatkowych JST wynikających z realizowanych zadań. Zgodnie
z przyjętymi rozwiązaniami, głównym źródłem dochodów jednostek samorządu
terytorialnego są dochody podatkowe. Nastąpiła jakościowa zmiana w strukturze dochodów
budżetów samorządowych. Ustawa zwiększyła dochody własne jednostek samorządu
terytorialnego, dochody odzyskały swój podstawowy i stymulacyjny charakter. System
zasilania finansowego został oparty na lokalnej bazie podatników podatku dochodowego od
osób fizycznych (PIT) oraz podatników podatku dochodowego od osób prawnych (CIT).
Dochody JST z tytułu udziału w podatkach dochodowych (PIT i CIT) są liczone jako procent
od dochodów podatników danego podatku z terenu jednostki samorządu terytorialnego
(do 2024 r. dochód samorządów z tytułu udziału w podatkach PIT i CIT naliczany był
na podstawie podatku należnego). Rozszerzony został również katalog dochodów z PIT,
w których samorządy terytorialne partycypują, o podatek PIT pobierany w formie ryczałtu
od przychodów ewidencjonowanych. W ustawie wprowadzono pojęcie potrzeb finansowych
JST, które to potrzeby podlegają finansowaniu zwiększonymi dochodami z tytułu PIT i CIT
i w mniejszym stopniu subwencją ogólną. Potrzeby finansowe są elementem kalkulacyjnym
do ustalenia subwencji ogólnej z budżetu państwa. Nowa ustawa wprowadziła także
dodatkowy mechanizm uzupełniania dochodów samorządów. Zgodnie z art. 34 ustawy
o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w budżecie państwa tworzy się rezerwę
na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu terytorialnego w wysokości stanowiącej
równowartość 1% kwoty potrzeb finansowych ustalonych dla wszystkich jednostek
samorządu terytorialnego. Ustawa określa obszary i przypadki, według których rozdzielane
będą środki tej rezerwy. Nowy system finansowania samorządu terytorialnego przewiduje
udział organizacji samorządowych we wsparciu jednostek samorządu terytorialnego
środkami pochodzącymi z ww. rezerwy. Podziału części rezerwy w kwocie stanowiącej 80%
jej wysokości dokonuje minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu
z ministrem właściwym w zakresie danego obszaru, po uzgodnieniu z reprezentacją
jednostek samorządu terytorialnego obszarów i przypadków, według których rozdzielane
będą środki rezerwy. Należy zauważyć, że łączny skutek finansowy wynikający z nowej
ustawy jest dla JST pozytywny i oznacza zwiększenie ich dochodów o 24,8 mld zł w roku
2025 w stosunku do poprzedniego systemu, a w perspektywie najbliższej dekady o ponad
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
345 mld zł. Jest to realizacja jednego z celów reformy finansów samorządu terytorialnego
dotyczącego wzmocnienia i ustabilizowania finansów JST poprzez zwiększenie dochodów
własnych, od których zależą możliwości realizacji zadań i rozwoju samorządów. Tym samym
zwiększyła się samodzielność finansowa samorządów, które w większym stopniu mogą
decydować o tym, ile i na co przeznaczyć dochodów uzyskanych w wyniku zmian
systemowych. Dotyczy to także gmin o statusie uzdrowiska.
W kwestii wsparcia dla gmin uzdrowiskowych Ministerstwo Finansów wskazało,
że stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego,
w roku 2025 dla gmin uzdrowiskowych przewidziana została rezerwa na uzupełnienie
dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Rezerwa, która w 2025 r. wynosi 30 000 tys.
zł, została podzielona między gminy uzdrowiskowe, o których mowa w ustawie o lecznictwie
uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach
uzdrowiskowych, których obszarowi lub jego części został nadany status uzdrowiska
w trybie określonym w tej ustawie.
Warto także zauważyć, że gmina uzdrowiskowa, w celu realizacji zadań ma prawo do
pobierania opłaty uzdrowiskowej, o której mowa w art. 48 ustawy uzdrowiskowej, której
wysokość wpływa na ustalaną dotację z budżetu państwa określoną w art. 49 tej ustawy.
Gminy uzdrowiskowe mają możliwość wprowadzenia na mocy uchwały rady gminy opłaty
uzdrowiskowej od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach zdrowotnych,
turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach znajdujących się na
obszarach, którym nadano status uzdrowiska – za każdą rozpoczętą dobę pobytu. Stawka
opłaty uzdrowiskowej w 2025 r. nie może przekroczyć 6,38 zł dziennie, zgodnie z przepisami
ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Dotacja z budżetu państwa, o której mowa w ww.
art. 49 to dodatkowe źródło finansowania zadań własnych gminy związanych z zachowaniem
funkcji leczniczych uzdrowiska, w tym tworzenia i modernizacji infrastruktury uzdrowisk czy
ochrony warunków naturalnych, którą otrzymują w wysokości równej wpływom z tytułu
opłaty uzdrowiskowej pobranej w uzdrowisku w roku bazowym w rozumieniu ustawy
o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Zatem gmina uzdrowiskowa została wyposażona we właściwe uprawnienia ustawowe
dające możliwość uzyskania dodatkowych środków.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --