Interpelacja w sprawie braku rzeczywistego wsparcia dla przedsiębiorców z sektora rzemiosła i usług lokalnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11095
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie braku rzeczywistego wsparcia dla przedsiębiorców z sektora rzemiosła i usług lokalnych
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 21-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zgodnie z art. 192 Regulaminu Sejmu RP kieruję interpelację dotyczącą postępującej marginalizacji sektora rzemieślniczego – zwłaszcza zakładów usługowych w mniejszych miejscowościach i na terenach wiejskich. Branże obejmujące zawody takie jak szewcy, krawcy, zegarmistrzowie, mechanicy, a także zakłady stolarskie czy drobna gastronomia znikają z rynku w szybkim tempie z uwagi na wysokie koszty ZUS, energii, wynajmu oraz brak pracowników.
Deklaracje wsparcia dla lokalnych mikrofirm pozostają na poziomie ogólników, a w rzeczywistości nie wprowadzono żadnych preferencyjnych ulg składkowych, ulg inwestycyjnych czy specjalnych programów dotacyjnych kierowanych wyłącznie do usługodawców lokalnych.
Proszę zatem o odpowiedź na następujące pytania:
Czy rząd posiada dane dotyczące liczby zlikwidowanych zakładów rzemieślniczych i usługowych od 2023 r.?
Czy planowane są programy dotacyjne lub kredytowe wyłącznie dla mikrofirm prowadzących działalność w gminach poniżej 20 tys. mieszkańców?
Czy rozważane jest wprowadzenie niższego progu składki zdrowotnej dla usług lokalnych i tradycyjnych zawodów rzemieślniczych?
Z poważaniem
Olga Semeniuk-Patkowska
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (31)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
29531 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DMP-VII.054.3.2025
Warszawa, 08 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 11095 Pani Poseł Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej
„w sprawie braku rzeczywistego wsparcia dla przedsiębiorców z sektora rzemiosła i usług
lokalnych”.
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 11095 Pani Poseł Olgi Ewy Semeniuk-
Patkowskiej „w sprawie braku rzeczywistego wsparcia dla przedsiębiorców z sektora
rzemiosła i usług lokalnych”, przygotowaną przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii
(MRiT) we współpracy z Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej, Ministerstwem
Finansów oraz Ministerstwem Zdrowia.
Odnosząc się do pierwszego pytania, czy rząd posiada dane dotyczące liczby
zlikwidowanych zakładów rzemieślniczych i usługowych od 2023 r., informuję, że
aktualnie dane o liczbie przedsiębiorstw prowadzących działalność w poszczególnych
branżach są pozyskiwane z właściwych rejestrów, a następnie grupowane i analizowane
według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD). Dodatkowo należy wskazać, że
przedsiębiorcy, niejednokrotnie jako przedmiot prowadzonej przez nich działalności
zgłaszają do rejestrów wiele kodów PKD nie wskazując działalności dominującej czy
faktycznie prowadzonej. W związku z powyższym w większości przypadków nie jest
możliwe jednoznaczne ustalenie w oparciu o zadeklarowane przez przedsiębiorcę symbole
PKD jego działalności, czy można uznać ją za rzemieślniczą.
Pragnę jednocześnie wskazać, że w 2023 roku na zlecenie Polskiej Agencji Rozwoju
Przedsiębiorczości (dalej: PARP) przeprowadzone zostały badania ilościowe
na reprezentatywnej próbie mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, których celem było
m.in. określenie udziału w gospodarce podmiotów prowadzących działalność rzemieślniczą
oraz przeprowadzenie analizy struktury i kondycji polskich firm rzemieślniczych.
Wyniki badań zostały opublikowane w Raporcie z Badań „Tropami polskiego rzemiosła”1.
Przeprowadzone na zlecenie PARP ww. badania wykazały, że:
1 „Tropami polskiego rzemiosła”. Raport z badań przeprowadzonych w 2023 roku na zlecenie
Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 2023 rok, http://www.parp.gov.pl
-- 1 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
według ostrożnych szacunków, udział w sektorze MŚP firm rzemieślniczych
w szerszym ujęciu2 wynosi 23%3
99% firm rzemieślniczych to mikroprzedsiębiorstwa
najbardziej popularna wśród rzemieślników forma prawna to działalność
gospodarcza osoby fizycznej (89%)
działalność rzemieślnicza najczęściej ma profil czysto usługowy (71%) kolejne 14%
firm ma w swojej ofercie zarówno usługi, jak i produkcję wyrobów (częściej
końcowych niż półproduktów); podobny odsetek rzemieślników (15%) zajmuje się
wyłącznie produkcją
Dodatkowo pragnę wskazać, że PARP co roku przygotowuje i publikuje na swoich
stronach internetowych „Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw
w Polsce”. Raporty przygotowywane są przez pracowników PARP w oparciu o dane
statystyczne GUS, zarówno ogólnodostępne, jak i zakupione specjalnie na potrzeby
opracowania, a także Eurostatu.
Z danych zawartych w Raporcie za 20234 r. oraz w Raporcie za 2024 r.5 wynika, że:
według aktualnie dostępnych danych w 2023 r. w Polsce działało blisko 2,31 mln
przedsiębiorstw niefinansowych, określanych jako aktywne; w porównaniu
z poprzednim rokiem (2022) ich liczba spadła (o 1,8%, tj. 42 638 firm), jednak
w długim okresie obserwujemy w Polsce wzrost liczby firm – w latach 2014-2023
aż o 25,2%”;
sektor MSP (mikro, małych i średnich przedsiębiorstw) stanowi przeważającą
większość przedsiębiorstw w Polsce – 99,8%; najliczniejszą grupą (97,1%; 2,2 mln)
w strukturze polskich przedsiębiorstw są mikroprzedsiębiorstwa, udział małych
firm wynosi 2,1% (48,7 tys.), średnich – 0,6% (14,4 tys.), zaś dużych – tylko 0,2%
(3,8 tys.);
według danych z rejestru REGON6 w 2023 r. zarejestrowano 385 tys. nowych
przedsiębiorstw, wykreślono natomiast 225 tys. firm; w porównaniu z 2022 r.
liczba nowo powstałych przedsiębiorstw była na podobnym poziomie (nieznaczny
spadek o 0,2% r/r), natomiast zlikwidowanych – wzrosła o 1,7%;
w 2024 r. zarejestrowano 378 tys. nowych przedsiębiorstw, wykreślono natomiast
2 Na potrzeby badania przyjęto rozszerzającą definicję rzemiosła, zgodnie z którą firmami
rzemieślniczymi są podmioty, które spełniają następujące kryteria: 1) przynależność do sektora MŚP,
2) prywatny typ własności, 3) prowadzenie działalności w jednej z następujących form prawnych:
osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, spółki osobowe (cywilne, jawne, komandytowe,
komandytowo-akcyjne), spółki handlowe (z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjne) oraz
jednoosobowe spółki kapitałowe powstałe w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy będącego
osobą fizyczną, 4) wykonywanie w firmie przez jej właściciela, a w przypadku firm będących
własnością kilku wspólników – przez co najmniej jednego z nich, zawodu rzemieślniczego, tj. zawodu
znajdującego się na liście zawodów uznanych za rzemieślnicze na potrzeby przedmiotowego
badania.
3 Badaniem nie zostały objęte obszary branżowe, które - zgodnie z obowiązującym w 2023 roku
stanem prawnym – były wyłączone z rzemiosła.
4 „Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce (2024)”, Polska Agencja
Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 2024 rok, http://www.parp.gov.pl
5 „Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce (2025)”, Polska Agencja
Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 2025 rok, http://www.parp.gov.pl
6 Dane te pokazują liczbę nowo zarejestrowanych firm, nie mówią natomiast o liczbie firm,
które faktycznie rozpoczęły działalność gospodarczą.
-- 2 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
220 tys. firm; w porównaniu z 2023 r. zarówno liczba nowo powstałych
przedsiębiorstw, jak i zlikwidowanych była nieznacznie niższa (odpowiednio
o 1,8% r/r i 2,4% r/r);
w latach 2015-2024 liczba przedsiębiorstw nowo powstałych (poza nieznacznym
spadkiem w latach 2019-2020) utrzymywała się na zbliżonym poziomie;
natomiast w okresie 2019-2024, w odniesieniu do lat 2015-2018, odnotowano
istotny spadek liczby firm wyrejestrowanych.
Odpowiadając na drugie pytanie, czy planowane są programy dotacyjne lub kredytowe
wyłącznie dla mikrofirm prowadzących działalność w gminach poniżej 20 tys.
mieszkańców, poniżej przekazuję informacje o możliwym wsparciu z programów
regionalnych i krajowych.
Z programów współfinansowanych ze środków funduszy europejskich udzielana jest
firmom pomoc publiczna, nie mogą więc one zawierać preferencji dla określonych w nich
wybranych grup czy branż. Stąd też w tych programach co do zasady nie planuje się
instrumentów skierowanych specyficznie do mikrofirm działających w gminach do 20 tys.
mieszkańców. Wyjątkiem są szczególnie i indywidualnie wskazane i uzasadnione sytuacje.
Co do zasady jednak, przedsiębiorcy prowadzący mikroprzedsiębiorstwa w takich
gminach, mogą się ubiegać o wsparcie ze środków funduszy europejskich na zasadach
ogólnych określonych w kryteriach i regulaminach wyboru projektów poszczególnych
programów krajowych i regionalnych.
W ramach Programów Regionalnych (PR) perspektywy finansowej 2021-2027 wsparcie
dla firm jest kontynuowane, jednak – w porównaniu z okresem 2014-2020 – z większym
naciskiem na pobudzanie innowacyjności, cyfryzację i współpracę biznesu z jednostkami
naukowo-badawczymi, a także zrównoważony rozwój uwzględniający zmiany klimatyczne
i środowiskowe. Największym beneficjentem tych środków będą firmy z sektora MŚP
(zarówno produkcja, jak i usługi).
33,5 mld euro to ogólna alokacja na 16 PR, z tego na realizację Celu polityki 1. Bardziej
konkurencyjna i inteligentna Europa dzięki wspieraniu innowacyjnej i inteligentnej transformacji
gospodarczej oraz regionalnej łączności cyfrowej dedykowanemu bezpośrednio wsparciu
przedsiębiorczości przeznaczone zostało łącznie w 16 regionach ok. 3,5 mld euro.
Z punktu widzenia wspierania firm z sektora rzemiosła i usług lokalnych, które najczęściej
są tzw. firmami rodzinnymi, najbardziej istotne wydaje się być wsparcie na rozwój biznesu
i zwiększenie jego konkurencyjności. Wsparcie takie jest udzielane w każdym z programów
regionalnych poprzez wspieranie projektów rozwojowych, dostosowanie działalności
do nowych trendów lub z przeznaczeniem na nowe rynki, unowocześnienie produkcji
lub usług itp., a także rozwój firmy np. poprzez zakup nowych linii technologicznych,
maszyn i urządzeń prowadzących do poszerzenia zakresu działalności i unowocześnienia.
Tego rodzaju wsparcie co do zasady udzielane jest w formach zwrotnych (instrumenty
finansowe, najczęściej pożyczki) lub mieszanych (np. dotacje częściowo zwrotne,
częściowo umarzalne, lub zwrotne pod pewnymi warunkami). Wyjątkowo (np. w pasie
przygranicznym z Ukrainą) dostępne jest wsparcie w formie dotacji.
Pożyczki unijne dla przedsiębiorców oferowane w ramach programów regionalnych na lata
2021-2027 są udzielane na preferencyjnych warunkach oraz mogą zakładać umorzenie
części kapitału w przypadku osiągnięcia dodatkowych efektów w ramach inwestycji,
np. zwiększenie zatrudnienia.
W ramach 16 programów regionalnych wsparcie przeznaczone będzie w szczególności
na takie działania i projekty, realizowane przez MŚP, jak:
-- 3 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
wsparcie innowacyjności i konkurencyjności firm poprzez szeroko zakrojone
działania skierowane bezpośrednio oraz głównie dla MŚP; wspierane są działania
rozwojowe MŚP, dostosowanie działalności do nowych trendów
lub z przeznaczeniem na nowe rynki, wsparcie w zakresie internacjonalizacji
(dofinansowanie udziału w targach i wystawach), unowocześnienie produkcji
lub usług itp.
doradztwo i usługi rozwojowe dla przedsiębiorstw, wsparcie szkoleniowe
promocja gospodarki i internacjonalizacja firm lokalnych, a także udział w targach
i misjach gospodarczych krajowych i zagranicznych
wdrażanie modelu „zielonej gospodarki”
wdrażanie rozwiązań utożsamianych z procesem „czwartej rewolucji
przemysłowej”
wsparcie procesów cyfryzacji
Co ważne, wsparcie przedsiębiorstw w programach regionalnych jest skoncentrowane
w szczególności na regionalnych inteligentnych specjalizacjach istotnych z punktu
widzenia przyszłości gospodarki, lokalnych potrzeb oraz wyzwań społecznych
i środowiskowych.
W programie Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej (FEPW) wsparcie
dla mikroprzedsiębiorców, jak również małych i średnich (MŚP), dostępne jest
w Priorytecie I Przedsiębiorczość i Innowacje. MŚP prowadzący działalność na obszarze
makroregionu Polski Wschodniej (obszar województw: lubelskiego, podlaskiego,
podkarpackiego, świętokrzyskiego, warmińsko-mazurskiego oraz mazowieckiego
(bez Warszawy i dziewięciu otaczających ją powiatów) mogą ubiegać się o dofinansowanie
na zwiększenie konkurencyjności, w tym na zakup maszyn i urządzeń w ramach
następujących działań:
1.3 Gospodarka o obiegu zamkniętym w MŚP – dwuetapowe wsparcie w formie dotacji
w zakresie wdrożenia rozwiązań gospodarki o obiegu zamkniętym, w celu zmniejszenia
kosztów działalności poprzez bardziej racjonalne zarządzanie zasobami, w tym odpadami,
zmniejszenie emisji CO2, oszczędności związane ze zużyciem energii i surowców.
Przedsiębiorcy mogą ubiegać się jeszcze o dofinansowanie w ramach Etapu II Wdrożenie
modelu biznesowego GOZ transformacji. Warunkiem jest opracowanie modelu
biznesowego GOZ w I etapie działania.
1.5 Pożyczki na rozwój turystyki – wsparcie w formie preferencyjnej pożyczki dla MŚP
z branży turystycznej i pokrewnych, która może zostać przeznaczona na rozbudowę
przedsiębiorstwa w celu wprowadzenia na rynek nowych lub ulepszonych produktów
lub usług, dokonanie zasadniczych zmian w działalności lub inwestycje w nowe
wyposażenie i sprzęt.
Ze względu na wyczerpaną alokację w ramach działań 1.2 Automatyzacja i robotyzacja
w MŚP i 1.4 Wzornictwo w MŚP, nie są planowane kolejne nabory. Jeśli pojawią się
dodatkowe środki, zostanie przeanalizowana możliwość uruchomienia naborów
w tych działaniach.
O dofinansowanie mogą ubiegać się firmy spełniające kryterium kwalifikowalności
wnioskodawcy, bez ograniczeń dotyczących wielkości gminy, w której prowadzona
jest działalność gospodarcza.
Szczegółowe informacje na temat dostępnego wsparcia i naborów programu FEPW
znajdują się na stronie programu: https://www.fepw.gov.pl.
-- 4 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W programie FERS rozwijane są sektorowe rady ds. kompetencji. Rady aktualnie
się konstytuują i swoją działalność rozpoczną w drugiej połowie 2025 r. Planowany jest
wybór 29 rad, dla następujących branż: architektura i urbanistyka, automatyka i robotyka,
bankowość i ubezpieczenia, budownictwo, chemia, energetyka OZE, gaming i gameDev,
handel E-commerce, HoReCa; IT, telekomunikacja i cyberbezpieczeństwo, komunikacja
marketingowa, life sciences, motoryzacja i usługi motoryzacyjne, ochrona
i bezpieczeństwo mienia i osób, odzysk materiałowy surowców, opieka nad osobami
zależnymi i seniorami, opieka zdrowotna, przemysł kosmiczny, przemysł lotniczy, przemysł
metalowo-maszynowy, przemysł mody i innowacyjnych tekstyliów, przemysł okrętowo-
jachtowy, rachunkowość i podatki, rozporządzanie nieruchomościami, transport drogowy
i logistyka transportu drogowego, turystyka, usługi beauty, usługi rozwojowe, zdrowie
psychiczne.
W ramach rad, specjaliści z poszczególnych branż opracują rekomendacje dotyczące
potrzeb kompetencyjnych pracowników przedsiębiorstw w danym obszarze.
Następnie firmy będą mogły szkolić się w zakresie tych zidentyfikowanych jako najbardziej
kluczowe, czy też deficytowe w danej branży. Planuje się, że rekrutacja do projektów
szkoleniowych zgodnych z rekomendacjami rad sektorowych ds. kompetencji rozpocznie
się na początku 2026 r. Na ten cel przeznaczono 364 mln zł. Część branż np. usługi
beauty, HoReCa czy budownictwo charakteryzuje się przewagą mikroprzedsiębiorców –
firmy te będą mogły skorzystać ze wsparcia szkoleniowo-doradczego poprawiającego
ich sytuację na rynku usług.
W FESR oferowane jest także wsparcie szkoleniowe i doradcze, coaching czy mentoring
na zasadach ogólnych (poza radami) w takich tematach jak zielona ekonomia, dostępność
towarów i usług, radzenie sobie w trudnościach czy dostosowanie się do wyzwań
wynikających ze zmian demograficznych oraz rynku pracy.
Przedsiębiorcy prowadzący mikroprzedsiębiorstwa mogą się ubiegać o wsparcie z FENG
na zasadach ogólnych określonych w kryteriach i regulaminach wyboru projektów
(głównie wsparcie na projekty badawczo – rozwojowe). Instrumentem wsparcia
skierowanym bezpośrednio do małych gmin jest wsparcie dla MŚP w gminach z powiatu
hajnowskiego (tj. Kleszczele, Czeremcha, Dubicze Cerkiewne, Hajnówka, Białowieża,
Narewka oraz Miasto Hajnówka). Jest to instrument w formie pożyczki z możliwością
umorzenia części kapitału. Ma on na celu wsparcie przedsiębiorców oraz agencji celnych,
które dotknęły negatywne skutki wprowadzenia tzw. strefy buforowej przy granicy
z Republiką Białorusi. Jest to instrument realizowany ze środków zwróconych POIR
2014 -2020. W przypadku instrumentu nie ma jednak ograniczenia tylko
do mikroprzedsiębiorstw.
Wsparcie dla mikrofirm oferowane było również w Krajowym Planie Odbudowy
i Zwiększania Odporności (KPO). W ramach KPO (Inwestycja A1.2.1 Inwestycje
dla przedsiębiorstw w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane
z dywersyfikacją działalności) przeprowadzono nabór dla mikro, małych i średnich
przedsiębiorstw z sektorów HoReCa (hotelarstwo i gastronomia), turystyka i kultura
na wsparcie (w formie dotacji) ich przedsięwzięć. W ramach tej Inwestycji w kryteriach
konkursowych nie przewidziano dodatkowych punktów za status mikroprzedsiębiorstwa
lub prowadzenie działalności w gminach poniżej 20 tys. mieszkańców.
Natomiast przewidziano dodatkowe punkty przyznawane dla przedsięwzięć MŚP,
które są zlokalizowane na obszarach zagrożonych marginalizacją lub utrzymującą się
ponadprzeciętną stopą bezrobocia, by wzmocnić szanse rozwojowe na tych obszarach.
Charakter wsparcia (dotacje, czyli forma bezzwrotna), a także cel takiego wsparcia
(dywersyfikacja i rozszerzenie działalności gospodarczej) okazały się atrakcyjne właśnie
-- 5 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
dla mikroprzedsiębiorstw. Wśród 3 289 przedsiębiorstw, które zostały wybrane
do wsparcia, aż 2 162 (65,7%) to mikroprzedsiębiorstwa. Z kolei na 2 945 dotychczas
podpisanych umów z mikro, małymi i średnimi przedsiębiorstwami aż 1 871 (63,5%)
to mikroprzedsiębiorstwa.
Dla przedsiębiorców poszukujących zewnętrznych źródeł finansowania swojej działalności
gospodarczej ze środków publicznych jest dostępna na poziomie regionalnym szeroka
oferta wsparcia zwrotnego, głównie pożyczki, zarówno ze źródeł krajowych jak i unijnych.
Środkami unijnymi przeznaczonymi na wsparcie zwrotne w ramach programów
regionalnych na lata 2021-2027 zarządzają następujące podmioty:
Bank Gospodarstwa Krajowego: oferta dostępna pod adresem:
www.bgk.pl/pozyczkiunijne
Kujawsko-Pomorski Fundusz Rozwoju w przypadku województwa kujawsko-
pomorskiego, oferta dostępna pod adresem: www.kpfr.pl
Pomorski Fundusz Rozwoju w przypadku województwa pomorskiego, oferta
dostępna pod adresem: www.pfr.pomorskie.eu
Wielkopolski Fundusz Rozwoju w przypadku województwa wielkopolskiego,
oferta dostępna pod adresem: https://www.wfr.org.pl/
Oprócz pożyczek unijnych dla przedsiębiorców na poziomie regionalnym równolegle
rozwijana jest również dodatkowa oferta pożyczek regionalnych, finansowanych
już nie ze środków unijnych, ale krajowych, pozostających w dyspozycji marszałków
województw. Ta oferta jest rozwijana przez podległe organom samorządu wojewódzkiego
regionalne fundusze rozwoju. Fundusze te zrzeszone są w ramach Ogólnopolskiego
Stowarzyszenia Regionalnych Funduszy Rozwoju. Na stronie internetowej OSRFR,
tj. www.osrfr.org znajdują się linki do poszczególnych funduszy rozwoju. Natomiast
na stronie każdego z tych funduszy zamieszczone są informacje o produktach finansowych
oferowanych przez poszczególne RFR.
Oferta wsparcia zwrotnego dostępna na poziomie regionalnym jest w szczególności
ukierunkowana na wspieranie mikro i małych przedsiębiorców, a więc tego sektora
polskich przedsiębiorców, którzy mają najbardziej utrudniony dostęp do zewnętrznych
rynkowych źródeł finansowania.
Odnosząc się do trzeciego pytania, czy rozważane jest wprowadzenie niższego progu
składki zdrowotnej dla usług lokalnych i tradycyjnych zawodów rzemieślniczych informuję,
co następuje.
W obowiązującym stanie prawnym osoby prowadzące działalność pozarolniczą
(dalej także jako „przedsiębiorcy”) ustalają wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne
w zależności od formy opodatkowania w podatku od osób fizycznych (dalej jako „PIT”),
tzn.:
1. przedsiębiorcy rozliczający PIT na zasadach ogólnych (tj. w oparciu o skalę
podatkową lub w formie podatku liniowego), obliczają składkę od podstawy
wymiaru odpowiadającej dochodom z działalności gospodarczej w rozumieniu
art. 81 ust. 2 i 2c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych7, stosując stawkę:
a) 9% - w przypadku podatników obliczających PIT w oparciu o skalę
podatkową
7 Dz.U. z 2024 r. poz. 146 ze zm., dalej jako „u.ś.o.z.”.
-- 6 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
b) 4,9% - w przypadku podatników opłacających podatek liniowy8
2. przedsiębiorcy stosujący w PIT opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów
ewidencjonowanych opłacają zryczałtowaną składkę na ubezpieczenie zdrowotne,
której wysokość zależy od przychodu z działalności gospodarczej w rozumieniu
art. 81 ust. 2e i 2f u.ś.o.z., tj.:
a) jeżeli przychody osiągnięte od początku roku kalendarzowego nie
przekroczyły kwoty 60.000 zł, to podstawa wymiaru odpowiada kwocie 60%
przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw
w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku,
ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku
Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" (dalej jako „przeciętne
miesięczne wynagrodzenie”)
b) jeżeli przychody osiągnięte od początku roku kalendarzowego przekroczyły
kwotę 60.000 zł i nie przekroczyły kwoty 300.000 zł, to podstawa wymiaru
odpowiada kwocie 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia
c) jeżeli przychody osiągnięte od początku roku kalendarzowego przekroczyły
kwotę 300.000 zł, to podstawa wymiaru odpowiada kwocie 180%
przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia
- dla obliczenia wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne należy zastosować stawkę
9% do właściwej dla danego przedsiębiorcy podstawy wymiaru9.
W przypadku przedsiębiorców wskazanych w pkt 1 (rozliczających PIT na zasadach
ogólnych) podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne nie może być mniejsza
niż kwota minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu roku
składkowego (o którym mowa w art. 81 ust. 2 u.ś.o.z.)10. Reguła ta została zmodyfikowana
przez ustawę z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych11, która na 2025 r. oraz na rok
składkowy trwający od 1 lutego 2025 r. do 31 stycznia 2026 r. obniżyła podstawę
wymiaru minimalnej składki na ubezpieczenie zdrowotne do 75% minimalnego
wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu roku kalendarzowego lub roku
składkowego. Wynika to literalnie z art. 4 ustawy zmieniającej – zawarta w nim norma
prawna ma charakter epizodyczny i przestanie obowiązywać w 2026 r.
Prospektywne (trwałe) obniżenie podstawy wymiaru minimalnej składki na ubezpieczenie
zdrowotne przedsiębiorców, przewidywała kompleksowa reforma zawarta w ustawie
z dnia 4 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, która jednak 7 maja
2025 r. została zawetowana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudę.
Uzasadnienie tej decyzji jest dostępne na stronie internetowej Sejmu RP w druku
sejmowym nr 1236. Kompleksowa reforma regulacji składki na ubezpieczenie zdrowotne
przedsiębiorców przewidywała rozwiązania korzystne dla ok. 2,5 miliona przedsiębiorców,
głównie małych i średnich, do których zaliczają się rzemieślnicy, prowadzący swoją
działalność gospodarczą m.in. w mniejszych miejscowościach i na terenach wiejskich.
Zgodnie z przepisami zawartymi w zawetowanej ustawie, od 2026 r. większość
przedsiębiorców miała płacić stałą, niską składkę zdrowotną obliczaną jako 9% podstawy
wymiaru odpowiadającej kwocie 75% minimalnego wynagrodzenia. Dopiero
8 Zob. art. 79 ust. 1 i art. 79a ust. 1 u.ś.o.z.
9 Zob. art. 79 ust. 1 u.ś.o.z.
10 Zob. art. 81 ust. 2b i 2c u.ś.o.z.
11 Dz.U. z 2024 r. poz. 1915; dalej jako „ustawa zmieniającą”.
-- 7 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
po przekroczeniu limitów (1,5-krotności przeciętnego wynagrodzenia dla przedsiębiorców
rozliczających PIT na zasadach ogólnych lub 3-krotności przeciętnego wynagrodzenia
dla przedsiębiorców stosujący w PIT opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów
ewidencjonowanych) składka zdrowotna miała być większa i wynosić dodatkowo
od nadwyżki przekraczającej ww. limity:
a) 4,9% (skala podatkowa lub podatek liniowy)
b) 3,5% (ryczałt od przychodów ewidencjonowanych)
Wielkość zmniejszenia obciążenia składką na ubezpieczenie zdrowotne w skali jednego
miesiąca, które nastąpiłoby, gdyby nie weto Prezydenta RP, obrazuje poniższa tabela.
Forma
opodatkowania
Średni
dochód/przychód
miesięczny
Średnia
miesięczna
składka
zdrowotna
przed
reformą
(warunki
2025 r.)
Średnia
miesięczna
składka
zdrowotna
po
reformie
(warunki
2026 r.)
Różnica w
składce na
ubezpieczenie
zdrowotne
5000 zł 421,26 zł 315,95 zł -105,31 zł
Skala podatkowa 10.000 zł 752,50 zł 315,95 zł - 436,55 zł
16.000 zł 698,25 zł 336,68 zł - 361,57 zł
Podatek liniowy 70.000 zł 3.344,25 zł 2.982,68 zł - 361,57 zł
16.000 zł 840,31 zł 315,95 zł -524,36 zł Ryczałt od
przychodów
ewidencjonowanych 60.000 zł 1.512,55 zł 1.386,81 zł - 125,74 zł
Wejście w życie ustawy z dnia 4 kwietnia 2025 r. stanowiłoby zatem realne wsparcie
dla „lokalnych mikrofirm” w zakresie obciążenia związanego z solidarnym uczestnictwem
w systemie publicznej opieki zdrowotnej, jednakże na skutek weta Prezydenta RP
podstawa wymiaru minimalnej składki na ubezpieczenie zdrowotne powróci w 2026 r.
(odpowiednio od 1 stycznia lub 1 lutego) do poziomu 100% minimalnego wynagrodzenia
za pracę.
Obecnie ani w Ministerstwie Zdrowia, ani w Ministerstwie Finansów, nie są prowadzone
prace legislacyjne w zakresie wprowadzenia niższego progu składki zdrowotnej.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 8 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27
kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i
w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119
z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pana danych osobowych jest Minister Finansów i Gospodarki, którego obsługę
zapewnia Ministerstwo Rozwoju i Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5,
00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP. adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-25.
Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Małych i Średnich
Przedsiębiorstw.
2. Jeśli ma Pan pytania dotyczące przetwarzania Pana danych osobowych, a także przysługujących
Panu praw, może się Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację
na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO, tj. w celu wypełnienia
obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz.
907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. -
Regulamin pracy Rady Ministrów (M. P. z 2024 r., poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z
2022 r. poz. 990).
4. Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na interwencję
poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pana danych osobowych mogą być: organy władzy publicznej oraz podmioty
wykonujące zadania publiczne lub działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w
celach, które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów,
urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji); o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów
podpisanych z MRiT przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Finansów i
Gospodarki, którego obsługę zapewnia MRiT, (np. podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy
systemów informatycznych i usług IT oraz telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie – w
przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie
archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pana danych osobowych przysługują Panu następujące prawa: o
prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO; o prawo do
sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO; o
prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie
Rozwoju i Technologii Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do
organu nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych.
-- 9 of 9 --