Interpelacja nr 11082
Interpelacja w sprawie wykorzystania danych z raportowania schematów podatkowych (MDR) w praktyce działań organów skarbowych oraz ich wpływu w kształtowanie polityki fiskalnej państwa polskiego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wykorzystania danych z raportowania schematów podatkowych (MDR) w praktyce działań organów skarbowych oraz ich wpływu w kształtowanie polityki fiskalnej państwa polskiego
Interpelacja nr 11082
do ministra finansów
w sprawie wykorzystania danych z raportowania schematów podatkowych (MDR) w praktyce działań organów skarbowych oraz ich wpływu w kształtowanie polityki fiskalnej państwa polskiego
Zgłaszający: Urszula Pasławska
Data wpływu: 18-07-2025
Przepisy dotyczące raportowania schematów podatkowych (MDR) weszły w życie 1 stycznia 2019 r. jako wdrożenie unijnej dyrektywy DAC6 z dnia 25 maja 2018 r., której celem jest większa przejrzystość i walka z nadużyciami podatkowymi. Polska implementacja MDR poszła jednak znacznie dalej niż wymogi minimalne przewidziane przez Unię Europejską. Obowiązkiem raportowania objęto nie tylko schematy transgraniczne, ale także krajowe, a także podatki pośrednie jak VAT czy akcyza, co nie wynika bezpośrednio z dyrektywy unijnej. Także praktyka raportowania jest w Polsce bardziej złożona w porównaniu do innych krajów UE, a surowość sankcji jedna z najwyższych. Maksymalna kara to równowartość 720 stawek dziennych, czyli nawet 44 mln zł, gdy w większości krajów UE nie przekracza 1 mln euro.
W związku z powyższym zwracam się o informację dotyczące wykorzystywania danych MDR do uszczelniania systemu podatkowego, ich wpływu na politykę legislacyjną, działania kontrolne oraz stosowanie sankcji karnoskarbowych. A także na procedury wewnętrzne, szkolenia i sposoby komunikacji między jednostkami.
Niniejszym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy dane zgłaszane w ramach MDR są wykorzystywane przez Ministerstwo Finansów lub Krajową Administrację Skarbową do inicjowania postępowań kontrolnych lub czynności sprawdzających?
2. Ile kontroli podatkowych oraz kontroli celno-skarbowych przeprowadzono w latach 2020 - pierwsze półrocze 2025 r. w związku z ujawnieniem nowych schematów podatkowych oraz weryfikacją realizacji obowiązków wynikających z działu III rozdziału 11a Ordynacji podatkowej, z podziałem na podatki: PIT, CIT, VAT, PCC, akcyza oraz podatek od nieruchomości? Ile kontroli wszczęto na podstawie informacji z raportowania krajowego, a ile z raportowania transgranicznego?
3. Czy na podstawie danych MDR wszczęto postępowania karnoskarbowe? Jeśli tak, proszę o podanie ich liczby w podziale na lata 2020-2024.
4. Czy Ministerstwo Finansów opracowuje analizy, raporty lub rekomendacje legislacyjne na podstawie danych MDR? Jeśli tak, proszę o informacje na temat ich dostępności i zakresu.
5. Czy prowadzone są analizy jakości i skuteczności zgłoszeń MDR, z podziałem na poszczególne podatki?
6. Jakie dokładnie przepisy prawa podatkowego zostały znowelizowane na podstawie analiz informacji o schematach podatkowych? Proszę o wskazanie ustaw oraz ewentualnych zmian w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania.
7. Czy zgłoszenia MDR przyczyniły się do sformułowania postulatów dotyczących uszczelnienia systemu podatkowego lub modyfikacji umów o UPO? Proszę o przedstawienie ich treści.
8. Jaki wpływ na uszczelnienie systemu podatkowego mają dane dotyczące schematów krajowych oraz formularze MDR-3?
9. Czy istnieją procedury przekazywania analiz MDR między komórkami Ministerstwa Finansów, Krajowej Administracji Skarbowej i jednostkami samorządu terytorialnego, a także procedury przekazywania informacji zwrotnych, np. danych o kontrolach?
10. Jakie działania nadzorcze są podejmowane w tym zakresie przez właściwe jednostki?
11. Czy na podstawie zgłoszonych schematów podatkowych opublikowano nowe ostrzeżenia szefa KAS? Jeśli tak, proszę o ich zestawienie.
12. Czy opracowano procedury przekazywania informacji o schematach podatkowych do organów prowadzących postępowania przygotowawcze, w związku z art. 80f Kodeksu karnego skarbowego?
13. Zgodnie ze wspomnianym art. 80f §1 Kodeksu karnego skarbowego, za niezłożenie informacji o schemacie podatkowym grozi kara grzywny do 720 stawek dziennych (ok. 44 mln zł). Czy opracowano wytyczne lub instrukcje dotyczące miarkowania tej kary? Jeśli tak, proszę o ich udostępnienie lub opis stosowanej praktyki.
14. W jaki sposób zapewniana jest proporcjonalność i jednolitość w orzekaniu kar w zależności od skali uchybień?
15. Czy pracownicy Ministerstwa Finansów i funkcjonariusze KAS są szkoleni w zakresie obowiązków wynikających z przepisów MDR? Proszę o podanie liczby szkoleń, ich tematów oraz liczby przeszkolonych osób w podziale na lata i jednostki KAS.
Interpelacja nr 11082
do ministra finansów
w sprawie wykorzystania danych z raportowania schematów podatkowych (MDR) w praktyce działań organów skarbowych oraz ich wpływu w kształtowanie polityki fiskalnej państwa polskiego
Zgłaszający: Urszula Pasławska
Data wpływu: 18-07-2025
Przepisy dotyczące raportowania schematów podatkowych (MDR) weszły w życie 1 stycznia 2019 r. jako wdrożenie unijnej dyrektywy DAC6 z dnia 25 maja 2018 r., której celem jest większa przejrzystość i walka z nadużyciami podatkowymi. Polska implementacja MDR poszła jednak znacznie dalej niż wymogi minimalne przewidziane przez Unię Europejską. Obowiązkiem raportowania objęto nie tylko schematy transgraniczne, ale także krajowe, a także podatki pośrednie jak VAT czy akcyza, co nie wynika bezpośrednio z dyrektywy unijnej. Także praktyka raportowania jest w Polsce bardziej złożona w porównaniu do innych krajów UE, a surowość sankcji jedna z najwyższych. Maksymalna kara to równowartość 720 stawek dziennych, czyli nawet 44 mln zł, gdy w większości krajów UE nie przekracza 1 mln euro.
W związku z powyższym zwracam się o informację dotyczące wykorzystywania danych MDR do uszczelniania systemu podatkowego, ich wpływu na politykę legislacyjną, działania kontrolne oraz stosowanie sankcji karnoskarbowych. A także na procedury wewnętrzne, szkolenia i sposoby komunikacji między jednostkami.
Niniejszym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy dane zgłaszane w ramach MDR są wykorzystywane przez Ministerstwo Finansów lub Krajową Administrację Skarbową do inicjowania postępowań kontrolnych lub czynności sprawdzających?
2. Ile kontroli podatkowych oraz kontroli celno-skarbowych przeprowadzono w latach 2020 - pierwsze półrocze 2025 r. w związku z ujawnieniem nowych schematów podatkowych oraz weryfikacją realizacji obowiązków wynikających z działu III rozdziału 11a Ordynacji podatkowej, z podziałem na podatki: PIT, CIT, VAT, PCC, akcyza oraz podatek od nieruchomości? Ile kontroli wszczęto na podstawie informacji z raportowania krajowego, a ile z raportowania transgranicznego?
3. Czy na podstawie danych MDR wszczęto postępowania karnoskarbowe? Jeśli tak, proszę o podanie ich liczby w podziale na lata 2020-2024.
4. Czy Ministerstwo Finansów opracowuje analizy, raporty lub rekomendacje legislacyjne na podstawie danych MDR? Jeśli tak, proszę o informacje na temat ich dostępności i zakresu.
5. Czy prowadzone są analizy jakości i skuteczności zgłoszeń MDR, z podziałem na poszczególne podatki?
6. Jakie dokładnie przepisy prawa podatkowego zostały znowelizowane na podstawie analiz informacji o schematach podatkowych? Proszę o wskazanie ustaw oraz ewentualnych zmian w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania.
7. Czy zgłoszenia MDR przyczyniły się do sformułowania postulatów dotyczących uszczelnienia systemu podatkowego lub modyfikacji umów o UPO? Proszę o przedstawienie ich treści.
8. Jaki wpływ na uszczelnienie systemu podatkowego mają dane dotyczące schematów krajowych oraz formularze MDR-3?
9. Czy istnieją procedury przekazywania analiz MDR między komórkami Ministerstwa Finansów, Krajowej Administracji Skarbowej i jednostkami samorządu terytorialnego, a także procedury przekazywania informacji zwrotnych, np. danych o kontrolach?
10. Jakie działania nadzorcze są podejmowane w tym zakresie przez właściwe jednostki?
11. Czy na podstawie zgłoszonych schematów podatkowych opublikowano nowe ostrzeżenia szefa KAS? Jeśli tak, proszę o ich zestawienie.
12. Czy opracowano procedury przekazywania informacji o schematach podatkowych do organów prowadzących postępowania przygotowawcze, w związku z art. 80f Kodeksu karnego skarbowego?
13. Zgodnie ze wspomnianym art. 80f §1 Kodeksu karnego skarbowego, za niezłożenie informacji o schemacie podatkowym grozi kara grzywny do 720 stawek dziennych (ok. 44 mln zł). Czy opracowano wytyczne lub instrukcje dotyczące miarkowania tej kary? Jeśli tak, proszę o ich udostępnienie lub opis stosowanej praktyki.
14. W jaki sposób zapewniana jest proporcjonalność i jednolitość w orzekaniu kar w zależności od skali uchybień?
15. Czy pracownicy Ministerstwa Finansów i funkcjonariusze KAS są szkoleni w zakresie obowiązków wynikających z przepisów MDR? Proszę o podanie liczby szkoleń, ich tematów oraz liczby przeszkolonych osób w podziale na lata i jednostki KAS.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Dużo ogólników
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
51%
Konkretność
49%
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
Twarde liczby / kwoty
3 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.7 / 1k zn.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada danych” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada danych”
(brak danych / ewidencji w resorcie)
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14616 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/6
Warszawa, 25 listopada 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 11082 Posłanki Urszuli Pasławskiej w sprawie
wykorzystania danych z raportowania schematów podatkowych
(MDR) w praktyce działań organów skarbowych oraz ich wpływu
w kształtowanie polityki fiskalnej państwa polskiego
Znak sprawy: DTS5.054.9.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Kancelaria Sejmu
ul. Wiejska 4/6/8
00-902 Warszawa
Odpowiedź na interpelację poselską nr 11082
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 11082, Minister Finansów i Gospodarki
informuje co następuje:
W nawiązaniu do stwierdzeń dotyczących wysokości kar nakładanych przez
państwa członkowskie wskazujemy, że przepisy Dyrektywy Rady (UE) 2018/822
z dnia 25 maja 2018 r. zmieniającej dyrektywę 2011/16/UE w zakresie
obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania
w odniesieniu do podlegających zgłoszeniu uzgodnień transgranicznych (Dz. Urz. UE
L 139 z 5.06.2018 r., str. 1), zobowiązują kraje członkowskie do przyjęcia sankcji za
niewywiązywanie się z obowiązków wynikających z tej dyrektywy. Sankcje te muszą
być „skuteczne, proporcjonalne i odstraszające” (art. 25a tej Dyrektywy).
Europejski Trybunał Obrachunkowy w ramach samej oceny systemu raportowania
MDR w sprawozdaniu specjalnym 27/2024 "Zwalczanie szkodliwych systemów
podatkowych i unikania opodatkowania przez przedsiębiorstwa" opublikowanym
28 listopada 2024 r. w odniesieniu do 5 wybranych państw członkowskich: str. 38
-- 1 of 6 --
2/6
i nast. wskazał, że kary dot. niedopełnienia obowiązków raportowania nie mogą być
"rażąco niskie" i muszą pełnić funkcję odstraszającą:
We wszystkich pięciu państwach członkowskich, w których przeprowadzono wizyty
kontrolne, wdrożono system kar za niedopełnienie obowiązków w zakresie zgłaszania
określonych w DAC6, np. za pominięcia w zgłoszeniach oraz niekompletne lub
nieprawidłowe zgłoszenia. Jednakże kary w tych pięciu państwach członkowskich były
bardzo zróżnicowane i wynosiły od maksymalnie 20 000 euro rocznie na Cyprze do
maksymalnie 900 000 euro w Niderlandach (od 1 stycznia 2024 r. podwyższono je do
1 030 000 euro). W niektórych przypadkach minimalne kary są rażąco niskie i istnieje
ryzyko, że nie będą miały większego skutku odstraszającego. Pośrednik, który ma
kilka oddziałów, może strategicznie wybrać konkretne państwo członkowskie do
ujawnienia informacji podlegających zgłoszeniu, tak aby ograniczyć ryzyko
nałożenia wyższych kar w przypadku niewypełnienia obowiązków
sprawozdawczych.
Tym samym Trybunał wskazał, że kary w innych państwach członkowskich są za
niskie i winny uleć podwyższeniu.
W odpowiedzi na Raport - Komisja Europejska wskazała, że rzeczywiście kary
w poszczególnych państwach członkowskich się różnią i że próby wprowadzenia
jednolitej (wysokiej) kary w ramach całej Unii nie przyniosły skutku. W tym zakresie
zobowiązała się do współpracy z państwami członkowskimi w celu oceny
istniejących systemów kar i określenia sposobów ich ulepszenia zgodnie
z zobowiązaniami wynikającymi z prawodawstwa UE.
Polska w tym zakresie – oszacowując wysokość kary – starała się jak najbardziej
odzwierciedlić zamysł ustawodawcy unijnego. W sytuacji, gdy Komisja oceni, że
wysokość kary nie jest prawidłowa - Polska będzie zobowiązana do dostosowania
się do zaleceń.
Ad 1. Dane raportowane w ramach MDR są wykorzystywane przez Krajową
Administrację Skarbową do inicjowania postępowań kontrolnych lub czynności
sprawdzających (typowania podmiotów do kontroli).
Minister Finansów i Gospodarki nie inicjuje postępowań kontrolnych lub czynności
sprawdzających.
Ad 2. W okresie od 1 stycznia 2020 r. do 30 czerwca 2025 r. zakończono 69 kontroli
celno-skarbowych oraz 12 kontroli podatkowych w zakresie podatków PIT i CIT.
Dane dotyczące zakończonych kontroli celno–skarbowych oraz kontroli
podatkowych przedstawiono w poniższej Tabeli:
Tabela: dane dotyczące zakończonych kontroli celno-skarbowych oraz kontroli podatkowych
Rok zakończenia kontroli 2020 2021 2022 2023 2024 2025 Razem
kontrole celno-skarbowe 0 1 15 27 20 6 69
kontrole podatkowe 0 1 7 4 0 0 12
Razem 0 2 22 31 20 6 81
-- 2 of 6 --
3/6
Kolejno, na podstawie danych pozyskanych z organów terenowych dotyczących
informacji o ustaleniach kontroli celno-skarbowych (69 szt.) oraz podatkowych (12
szt.) w PIT i CIT przeprowadzonych na podstawie zleceń sporządzonych z
wykorzystaniem informacji z zaraportowanych schematów podatkowych (MDR)
wynika, że:
61 dotyczyło schematów podatkowych transgranicznych,
18 dotyczyło schematów podatkowych krajowych,
w 2 przypadkach brak informacji o rodzaju schematu podatkowego.
W zakresie innych podatków:
1. podatku od towarów i usług - wszczęto 5 kontroli celno-skarbowych
w oparciu o informacje (raporty) MDR. Wskazujemy, że w ramach tego
podatku – wyłączone jest raportowanie schematów podatkowych
transgranicznych z uwagi na niespełnianie kryterium transgranicznego
zgodnie z art. 86a § 3 Ordynacji podatkowej – stąd wszczęcie mogło nastąpić
jedynie w zakresie informacji o schemacie podatkowym innym niż
transgraniczny ( tzw. „krajowym”),
2. podatku akcyzowego - nie sporządzono analiz i typowania do kontroli w tym
zakresie i tym samym nie wszczęto kontroli celno-skarbowych lub kontroli
podatkowych,
3. podatku od nieruchomości - Ministerstwo Finansów nie jest podmiotem
nadzorującym przeprowadzanie kontroli w ramach podatku od
nieruchomości i nie posiada danych w tym zakresie,
4. PCC - brak kontroli celno-skarbowych lub kontroli podatkowych.
W odniesieniu do kontroli celno-skarbowych w zakresie wywiązywania się
z obowiązków MDR, od 1 stycznia 2023 r. do 30 czerwca 2025 r. zakończono 21
kontroli celno-skarbowych, w trakcie których ustalono, że dla kontrolowanego
podmiotu nie zaraportowano schematu podatkowego pomimo takiego obowiązku
(18 kontroli zostało zakończonych w 2024 r., natomiast 3 kontrole w 2025 r.).
Ad 3. W latach 2020 – 2022 organy KAS nie wszczynały postępowań
przygotowawczych w sprawach o czyny określone w art. 80f Kodeksu karnego
skarbowego. Natomiast w 2023 r. wszczęto 6 postępowań przygotowawczych
w ww. sprawach, a w 2024 r. wszczęto 15 takich postępowań.
Ad 4. Dane pozyskiwane w ramach raportowania schematów podatkowych są
wykorzystywane do sporządzania analiz, raportów, zawiadomień legislacyjnych czy
typowania podmiotów do kontroli. Część danych dotyczących np. statystyk jest
publikowana na stronie: https://www.podatki.gov.pl/mdr/statystyki-mdr/, dzięki
czemu można obserwować trendy zgłaszania schematów podatkowych, co również
umożliwia analizę systemową zmian w czasie. W marcu 2025 r. Ministerstwo
Finansów zaproponowało zmiany w Ordynacji podatkowej m.in. w obszarze
dotyczącym schematów podatkowych zmierzające do uproszczenia obowiązków
sprawozdawczych w tym zakresie. Projekt wraz z uzasadnieniem (UD 196)
dostępny jest na stronie Rządowego Centrum Legislacji pod adresem:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12396201.
Dostęp do informacji o schematach podatkowych oraz dokumentów związanych
z tymi informacjami jest szczegółowo uregulowany w Ordynacji podatkowej.
Przepisy te określają, że informacje te mogą być wykorzystywane przez
-- 3 of 6 --
4/6
pracowników prowadzących sprawy lub działania analityczne oraz przez Ministra
Finansów, który korzysta z nich w toku prowadzonych działań, w tym analiz
dotyczących systemu podatkowego.
Materiały służące ocenie systemu raportowania są wytwarzane na podstawie
danych przekazanych w ramach MDR. Przepisy określają również krąg podmiotów
uprawnionych do dostępu do tych informacji oraz zasady ich wykorzystywania.
Warto jednocześnie wskazać, że szczegółowe regulacje Ordynacji podatkowej mają
charakter przepisów szczególnych względem ogólnych zasad dostępu do informacji
przez posłów i senatorów określonych w ustawie o wykonywaniu mandatu posła
i senatora. Oznacza to, że zasady dostępu do informacji pochodzących z MDR
wynikają bezpośrednio z przepisów Ordynacji podatkowej.
Ad 5. Prowadzone są analizy jakości i skuteczności zgłoszeń MDR, z podziałem na
poszczególne podatki.
Ad 6. Zawiadomienia legislacyjnie sporządzone na podstawie danych z raportowania
MDR, zgodnie z danymi przekazanymi przez Departamenty odpowiedzialne za
legislację w Ministerstwie Finansów, nie były podstawą do przeprowadzenia
nowelizacji.
Ad 7. Zgłoszenia MDR, tj. informacje składane na podstawie działu III rozdziału 11a
ustawy Ordynacja podatkowa przyczyniły się do sformułowania postulatów
dotyczących uszczelniania sytemu podatkowego.
Ad 8. Dane z zaraportowanych schematów podatkowych krajowych nie przyczyniły
się do uszczelnienia systemu podatkowego zarówno na poziomie legislacyjnym lub
modyfikacji UPO.
Dane składane na formularzach MDR-3 są danymi następczymi – o wykorzystaniu
przez korzystających zaraportowanych wcześniej schematów podatkowych – i jako
takie nie mają wpływu na uszczelnienie systemu podatkowego.
Ad 9. Przekazywanie analiz MDR oraz informacji zwrotnych odbywa się na
podstawie Regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Finansów oraz regulaminów
organizacyjnych poszczególnych departamentów Ministerstwa Finansów,
zaangażowanych w ten proces.
Jak wskazano, w ramach przepisów ustawy Ordynacja podatkowa
(art. 295c i 297d Ordynacji podatkowej) brak jest podstawy do przekazywania
danych z zaraportowanych MDR do jednostek samorządu terytorialnego – gdyż są
to dane objęte tajemnicą skarbową, a jednostki te nie zostały wskazane jako
uprawnione do ich pozyskiwania.
Ministerstwo Finansów na bieżąco monitoruje wykorzystanie danych z MDR
w celu ich stosowania w pracach legislacyjnych i oceny skuteczności obecnych
przepisów.
Ad 10. Właściwy departament w Ministerstwie Finansów zobowiązuje podległe
jednostki do przekazania informacji zwrotnej o czynnościach zrealizowanych
w sprawie oraz dokonanych ustaleniach. Właściwy departament analizuje
skuteczność wykorzystywania danych z MDR i wykorzystuje je m. in. do wydawania
-- 4 of 6 --
5/6
interpretacji ogólnych przepisów prawa podatkowego w zakresie MDR oraz
nowelizacji przepisów o MDR (obecny projekt ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja
podatkowa oraz niektórych innych ustaw znajduje się w wykazie prac pod numerem
UD196).
Ad 11. Na podstawie zgłoszonych schematów podatkowych nie opublikowano
ostrzeżeń Szefa KAS.
Ad 12. W sytuacji ujawnienia popełnienia czynu zabronionego określonego
w art. 80f KKS, przekazywanie tych informacji odbywa się na zasadach ogólnych, tak
jak w przypadku innych przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych.
W związku z tym brak było konieczności opracowania szczególnych procedur w tym
zakresie.
Ad 13. Ministerstwo Finansów nie ma wiedzy o opracowaniu takich wytycznych lub
instrukcji. W sprawach o przestępstwa skarbowe obowiązuje zasada
indywidualizacji kary (art. 13 §1-2 KKS), a o jej wysokości decyduje sąd powszechny
uwzględniając wszelkie okoliczności popełnienia czynu.
Ad 14. Orzekanie kar grzywny za przestępstwa skarbowe lub wykroczenia
skarbowe penalizowane na podstawie art. 80f KKS, w tym wymierzanie wysokości
tych kar, należy do kompetencji sądów.
Zgodnie z art. 12 § 2 KKS sąd wymierza karę, środek karny lub inny środek według
swego uznania, w granicach przewidzianych przez kodeks bacząc, aby ich
dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, uwzględniając stopień społecznej
szkodliwości czynu oraz biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze,
które mają one osiągnąć w stosunku do sprawcy, a także potrzeby w zakresie
kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Z kolei art. 13 § 1 KKS stanowi, że wymierzając karę, środek karny lub inny środek,
sąd uwzględnia w szczególności rodzaj i rozmiar ujemnych następstw czynu
zabronionego, rodzaj i stopień naruszenia ciążącego na sprawcy obowiązku
finansowego, jego motywację i sposób zachowania się, właściwości i warunki
osobiste, sposób życia przed popełnieniem czynu zabronionego i zachowanie się po
jego popełnieniu, a zwłaszcza gdy czynił starania o zapobieżenie uszczupleniu
należności publicznoprawnej lub o jej późniejsze wyrównanie.
Wskazać również należy regulację art. 23 § 1 KKS, zgodnie z którą wymierzając karę
grzywny, sąd określa liczbę stawek oraz wysokość jednej stawki dziennej; jeżeli
kodeks nie stanowi inaczej, najniższa liczba stawek wynosi 10, najwyższa - 720.
Natomiast według art. 23 § 3 KKS ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę
dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości
zarobkowe; stawka dzienna nie może być niższa od jednej trzydziestej części
minimalnego wynagrodzenia ani też przekraczać jej czterystukrotności.
Ad 15. Pracownicy Ministerstwa Finansów oraz pracownicy i funkcjonariusze
Krajowej Administracji Skarbowej uczestniczyli w szkoleniach obejmujących
problematykę obowiązków wynikających z przepisów dotyczących raportowania
schematów podatkowych (MDR). Wiedza w obszarze poszczególnych podatków
przekazywana na prowadzonych szkoleniach ma ścisły związek z identyfikacją
schematów podatkowych w ramach wykonywanych obowiązków służbowych.
-- 5 of 6 --
6/6
Dane liczbowe dotyczące przeprowadzonych szkoleń w ramach Krajowej Szkoły
Skarbowości, w tym liczby szkoleń, ich szczegółowej tematyki oraz liczby
przeszkolonych osób – z podziałem na lata oraz poszczególne jednostki
organizacyjne KAS przedstawiają się następująco:
podział wg formy
zatrudnienia
podział wg jednostki
organizacyjnej
Rok
Temat
szkolenia
Łączna
liczba
szkoleń
Łączna
liczba osób
w tym
pracownicy
w tym
funkcjonari
usze KAS
w tym
inni*
MF
IAS
US
UCS
KIS
w tym
inne**
2023
Przepisy podatku
dochodowego od osób
prawnych znajdujące
zastosowanie w
schematach podatkowych
2 40 40 0 0 9 0 1 28 2 0
2023
Zastosowanie przepisów
podatku dochodowego od
osób prawnych, podatku
dochodowego od osób
fizycznych, podatku VAT
znajdujące zastosowanie
w schematach
podatkowych
1 41 39 2 0 4 0 0 36 1 0
W ramach Resortu Ministerstwa Finansów odbywały się również doraźne szkolenia
prowadzone dla pracowników, jednak brak jest szczegółowych danych dotyczących
liczby przeszkolonych osób i ilości szkoleń w podziale na lata.
Ponadto w 2025 r. uruchomiono na platformie szkoleniowej szkolenie (e-learning)
„Raportowanie schematów podatkowych, ich identyfikacja oraz przepisy znajdujące
zastosowanie w tych schematach” przeznaczone dla pracowników Ministerstwa
Finansów oraz pracowników i funkcjonariuszy KAS.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 6 of 6 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/6
Warszawa, 25 listopada 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 11082 Posłanki Urszuli Pasławskiej w sprawie
wykorzystania danych z raportowania schematów podatkowych
(MDR) w praktyce działań organów skarbowych oraz ich wpływu
w kształtowanie polityki fiskalnej państwa polskiego
Znak sprawy: DTS5.054.9.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Kancelaria Sejmu
ul. Wiejska 4/6/8
00-902 Warszawa
Odpowiedź na interpelację poselską nr 11082
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 11082, Minister Finansów i Gospodarki
informuje co następuje:
W nawiązaniu do stwierdzeń dotyczących wysokości kar nakładanych przez
państwa członkowskie wskazujemy, że przepisy Dyrektywy Rady (UE) 2018/822
z dnia 25 maja 2018 r. zmieniającej dyrektywę 2011/16/UE w zakresie
obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania
w odniesieniu do podlegających zgłoszeniu uzgodnień transgranicznych (Dz. Urz. UE
L 139 z 5.06.2018 r., str. 1), zobowiązują kraje członkowskie do przyjęcia sankcji za
niewywiązywanie się z obowiązków wynikających z tej dyrektywy. Sankcje te muszą
być „skuteczne, proporcjonalne i odstraszające” (art. 25a tej Dyrektywy).
Europejski Trybunał Obrachunkowy w ramach samej oceny systemu raportowania
MDR w sprawozdaniu specjalnym 27/2024 "Zwalczanie szkodliwych systemów
podatkowych i unikania opodatkowania przez przedsiębiorstwa" opublikowanym
28 listopada 2024 r. w odniesieniu do 5 wybranych państw członkowskich: str. 38
-- 1 of 6 --
2/6
i nast. wskazał, że kary dot. niedopełnienia obowiązków raportowania nie mogą być
"rażąco niskie" i muszą pełnić funkcję odstraszającą:
We wszystkich pięciu państwach członkowskich, w których przeprowadzono wizyty
kontrolne, wdrożono system kar za niedopełnienie obowiązków w zakresie zgłaszania
określonych w DAC6, np. za pominięcia w zgłoszeniach oraz niekompletne lub
nieprawidłowe zgłoszenia. Jednakże kary w tych pięciu państwach członkowskich były
bardzo zróżnicowane i wynosiły od maksymalnie 20 000 euro rocznie na Cyprze do
maksymalnie 900 000 euro w Niderlandach (od 1 stycznia 2024 r. podwyższono je do
1 030 000 euro). W niektórych przypadkach minimalne kary są rażąco niskie i istnieje
ryzyko, że nie będą miały większego skutku odstraszającego. Pośrednik, który ma
kilka oddziałów, może strategicznie wybrać konkretne państwo członkowskie do
ujawnienia informacji podlegających zgłoszeniu, tak aby ograniczyć ryzyko
nałożenia wyższych kar w przypadku niewypełnienia obowiązków
sprawozdawczych.
Tym samym Trybunał wskazał, że kary w innych państwach członkowskich są za
niskie i winny uleć podwyższeniu.
W odpowiedzi na Raport - Komisja Europejska wskazała, że rzeczywiście kary
w poszczególnych państwach członkowskich się różnią i że próby wprowadzenia
jednolitej (wysokiej) kary w ramach całej Unii nie przyniosły skutku. W tym zakresie
zobowiązała się do współpracy z państwami członkowskimi w celu oceny
istniejących systemów kar i określenia sposobów ich ulepszenia zgodnie
z zobowiązaniami wynikającymi z prawodawstwa UE.
Polska w tym zakresie – oszacowując wysokość kary – starała się jak najbardziej
odzwierciedlić zamysł ustawodawcy unijnego. W sytuacji, gdy Komisja oceni, że
wysokość kary nie jest prawidłowa - Polska będzie zobowiązana do dostosowania
się do zaleceń.
Ad 1. Dane raportowane w ramach MDR są wykorzystywane przez Krajową
Administrację Skarbową do inicjowania postępowań kontrolnych lub czynności
sprawdzających (typowania podmiotów do kontroli).
Minister Finansów i Gospodarki nie inicjuje postępowań kontrolnych lub czynności
sprawdzających.
Ad 2. W okresie od 1 stycznia 2020 r. do 30 czerwca 2025 r. zakończono 69 kontroli
celno-skarbowych oraz 12 kontroli podatkowych w zakresie podatków PIT i CIT.
Dane dotyczące zakończonych kontroli celno–skarbowych oraz kontroli
podatkowych przedstawiono w poniższej Tabeli:
Tabela: dane dotyczące zakończonych kontroli celno-skarbowych oraz kontroli podatkowych
Rok zakończenia kontroli 2020 2021 2022 2023 2024 2025 Razem
kontrole celno-skarbowe 0 1 15 27 20 6 69
kontrole podatkowe 0 1 7 4 0 0 12
Razem 0 2 22 31 20 6 81
-- 2 of 6 --
3/6
Kolejno, na podstawie danych pozyskanych z organów terenowych dotyczących
informacji o ustaleniach kontroli celno-skarbowych (69 szt.) oraz podatkowych (12
szt.) w PIT i CIT przeprowadzonych na podstawie zleceń sporządzonych z
wykorzystaniem informacji z zaraportowanych schematów podatkowych (MDR)
wynika, że:
61 dotyczyło schematów podatkowych transgranicznych,
18 dotyczyło schematów podatkowych krajowych,
w 2 przypadkach brak informacji o rodzaju schematu podatkowego.
W zakresie innych podatków:
1. podatku od towarów i usług - wszczęto 5 kontroli celno-skarbowych
w oparciu o informacje (raporty) MDR. Wskazujemy, że w ramach tego
podatku – wyłączone jest raportowanie schematów podatkowych
transgranicznych z uwagi na niespełnianie kryterium transgranicznego
zgodnie z art. 86a § 3 Ordynacji podatkowej – stąd wszczęcie mogło nastąpić
jedynie w zakresie informacji o schemacie podatkowym innym niż
transgraniczny ( tzw. „krajowym”),
2. podatku akcyzowego - nie sporządzono analiz i typowania do kontroli w tym
zakresie i tym samym nie wszczęto kontroli celno-skarbowych lub kontroli
podatkowych,
3. podatku od nieruchomości - Ministerstwo Finansów nie jest podmiotem
nadzorującym przeprowadzanie kontroli w ramach podatku od
nieruchomości i nie posiada danych w tym zakresie,
4. PCC - brak kontroli celno-skarbowych lub kontroli podatkowych.
W odniesieniu do kontroli celno-skarbowych w zakresie wywiązywania się
z obowiązków MDR, od 1 stycznia 2023 r. do 30 czerwca 2025 r. zakończono 21
kontroli celno-skarbowych, w trakcie których ustalono, że dla kontrolowanego
podmiotu nie zaraportowano schematu podatkowego pomimo takiego obowiązku
(18 kontroli zostało zakończonych w 2024 r., natomiast 3 kontrole w 2025 r.).
Ad 3. W latach 2020 – 2022 organy KAS nie wszczynały postępowań
przygotowawczych w sprawach o czyny określone w art. 80f Kodeksu karnego
skarbowego. Natomiast w 2023 r. wszczęto 6 postępowań przygotowawczych
w ww. sprawach, a w 2024 r. wszczęto 15 takich postępowań.
Ad 4. Dane pozyskiwane w ramach raportowania schematów podatkowych są
wykorzystywane do sporządzania analiz, raportów, zawiadomień legislacyjnych czy
typowania podmiotów do kontroli. Część danych dotyczących np. statystyk jest
publikowana na stronie: https://www.podatki.gov.pl/mdr/statystyki-mdr/, dzięki
czemu można obserwować trendy zgłaszania schematów podatkowych, co również
umożliwia analizę systemową zmian w czasie. W marcu 2025 r. Ministerstwo
Finansów zaproponowało zmiany w Ordynacji podatkowej m.in. w obszarze
dotyczącym schematów podatkowych zmierzające do uproszczenia obowiązków
sprawozdawczych w tym zakresie. Projekt wraz z uzasadnieniem (UD 196)
dostępny jest na stronie Rządowego Centrum Legislacji pod adresem:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12396201.
Dostęp do informacji o schematach podatkowych oraz dokumentów związanych
z tymi informacjami jest szczegółowo uregulowany w Ordynacji podatkowej.
Przepisy te określają, że informacje te mogą być wykorzystywane przez
-- 3 of 6 --
4/6
pracowników prowadzących sprawy lub działania analityczne oraz przez Ministra
Finansów, który korzysta z nich w toku prowadzonych działań, w tym analiz
dotyczących systemu podatkowego.
Materiały służące ocenie systemu raportowania są wytwarzane na podstawie
danych przekazanych w ramach MDR. Przepisy określają również krąg podmiotów
uprawnionych do dostępu do tych informacji oraz zasady ich wykorzystywania.
Warto jednocześnie wskazać, że szczegółowe regulacje Ordynacji podatkowej mają
charakter przepisów szczególnych względem ogólnych zasad dostępu do informacji
przez posłów i senatorów określonych w ustawie o wykonywaniu mandatu posła
i senatora. Oznacza to, że zasady dostępu do informacji pochodzących z MDR
wynikają bezpośrednio z przepisów Ordynacji podatkowej.
Ad 5. Prowadzone są analizy jakości i skuteczności zgłoszeń MDR, z podziałem na
poszczególne podatki.
Ad 6. Zawiadomienia legislacyjnie sporządzone na podstawie danych z raportowania
MDR, zgodnie z danymi przekazanymi przez Departamenty odpowiedzialne za
legislację w Ministerstwie Finansów, nie były podstawą do przeprowadzenia
nowelizacji.
Ad 7. Zgłoszenia MDR, tj. informacje składane na podstawie działu III rozdziału 11a
ustawy Ordynacja podatkowa przyczyniły się do sformułowania postulatów
dotyczących uszczelniania sytemu podatkowego.
Ad 8. Dane z zaraportowanych schematów podatkowych krajowych nie przyczyniły
się do uszczelnienia systemu podatkowego zarówno na poziomie legislacyjnym lub
modyfikacji UPO.
Dane składane na formularzach MDR-3 są danymi następczymi – o wykorzystaniu
przez korzystających zaraportowanych wcześniej schematów podatkowych – i jako
takie nie mają wpływu na uszczelnienie systemu podatkowego.
Ad 9. Przekazywanie analiz MDR oraz informacji zwrotnych odbywa się na
podstawie Regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Finansów oraz regulaminów
organizacyjnych poszczególnych departamentów Ministerstwa Finansów,
zaangażowanych w ten proces.
Jak wskazano, w ramach przepisów ustawy Ordynacja podatkowa
(art. 295c i 297d Ordynacji podatkowej) brak jest podstawy do przekazywania
danych z zaraportowanych MDR do jednostek samorządu terytorialnego – gdyż są
to dane objęte tajemnicą skarbową, a jednostki te nie zostały wskazane jako
uprawnione do ich pozyskiwania.
Ministerstwo Finansów na bieżąco monitoruje wykorzystanie danych z MDR
w celu ich stosowania w pracach legislacyjnych i oceny skuteczności obecnych
przepisów.
Ad 10. Właściwy departament w Ministerstwie Finansów zobowiązuje podległe
jednostki do przekazania informacji zwrotnej o czynnościach zrealizowanych
w sprawie oraz dokonanych ustaleniach. Właściwy departament analizuje
skuteczność wykorzystywania danych z MDR i wykorzystuje je m. in. do wydawania
-- 4 of 6 --
5/6
interpretacji ogólnych przepisów prawa podatkowego w zakresie MDR oraz
nowelizacji przepisów o MDR (obecny projekt ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja
podatkowa oraz niektórych innych ustaw znajduje się w wykazie prac pod numerem
UD196).
Ad 11. Na podstawie zgłoszonych schematów podatkowych nie opublikowano
ostrzeżeń Szefa KAS.
Ad 12. W sytuacji ujawnienia popełnienia czynu zabronionego określonego
w art. 80f KKS, przekazywanie tych informacji odbywa się na zasadach ogólnych, tak
jak w przypadku innych przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych.
W związku z tym brak było konieczności opracowania szczególnych procedur w tym
zakresie.
Ad 13. Ministerstwo Finansów nie ma wiedzy o opracowaniu takich wytycznych lub
instrukcji. W sprawach o przestępstwa skarbowe obowiązuje zasada
indywidualizacji kary (art. 13 §1-2 KKS), a o jej wysokości decyduje sąd powszechny
uwzględniając wszelkie okoliczności popełnienia czynu.
Ad 14. Orzekanie kar grzywny za przestępstwa skarbowe lub wykroczenia
skarbowe penalizowane na podstawie art. 80f KKS, w tym wymierzanie wysokości
tych kar, należy do kompetencji sądów.
Zgodnie z art. 12 § 2 KKS sąd wymierza karę, środek karny lub inny środek według
swego uznania, w granicach przewidzianych przez kodeks bacząc, aby ich
dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, uwzględniając stopień społecznej
szkodliwości czynu oraz biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze,
które mają one osiągnąć w stosunku do sprawcy, a także potrzeby w zakresie
kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Z kolei art. 13 § 1 KKS stanowi, że wymierzając karę, środek karny lub inny środek,
sąd uwzględnia w szczególności rodzaj i rozmiar ujemnych następstw czynu
zabronionego, rodzaj i stopień naruszenia ciążącego na sprawcy obowiązku
finansowego, jego motywację i sposób zachowania się, właściwości i warunki
osobiste, sposób życia przed popełnieniem czynu zabronionego i zachowanie się po
jego popełnieniu, a zwłaszcza gdy czynił starania o zapobieżenie uszczupleniu
należności publicznoprawnej lub o jej późniejsze wyrównanie.
Wskazać również należy regulację art. 23 § 1 KKS, zgodnie z którą wymierzając karę
grzywny, sąd określa liczbę stawek oraz wysokość jednej stawki dziennej; jeżeli
kodeks nie stanowi inaczej, najniższa liczba stawek wynosi 10, najwyższa - 720.
Natomiast według art. 23 § 3 KKS ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę
dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości
zarobkowe; stawka dzienna nie może być niższa od jednej trzydziestej części
minimalnego wynagrodzenia ani też przekraczać jej czterystukrotności.
Ad 15. Pracownicy Ministerstwa Finansów oraz pracownicy i funkcjonariusze
Krajowej Administracji Skarbowej uczestniczyli w szkoleniach obejmujących
problematykę obowiązków wynikających z przepisów dotyczących raportowania
schematów podatkowych (MDR). Wiedza w obszarze poszczególnych podatków
przekazywana na prowadzonych szkoleniach ma ścisły związek z identyfikacją
schematów podatkowych w ramach wykonywanych obowiązków służbowych.
-- 5 of 6 --
6/6
Dane liczbowe dotyczące przeprowadzonych szkoleń w ramach Krajowej Szkoły
Skarbowości, w tym liczby szkoleń, ich szczegółowej tematyki oraz liczby
przeszkolonych osób – z podziałem na lata oraz poszczególne jednostki
organizacyjne KAS przedstawiają się następująco:
podział wg formy
zatrudnienia
podział wg jednostki
organizacyjnej
Rok
Temat
szkolenia
Łączna
liczba
szkoleń
Łączna
liczba osób
w tym
pracownicy
w tym
funkcjonari
usze KAS
w tym
inni*
MF
IAS
US
UCS
KIS
w tym
inne**
2023
Przepisy podatku
dochodowego od osób
prawnych znajdujące
zastosowanie w
schematach podatkowych
2 40 40 0 0 9 0 1 28 2 0
2023
Zastosowanie przepisów
podatku dochodowego od
osób prawnych, podatku
dochodowego od osób
fizycznych, podatku VAT
znajdujące zastosowanie
w schematach
podatkowych
1 41 39 2 0 4 0 0 36 1 0
W ramach Resortu Ministerstwa Finansów odbywały się również doraźne szkolenia
prowadzone dla pracowników, jednak brak jest szczegółowych danych dotyczących
liczby przeszkolonych osób i ilości szkoleń w podziale na lata.
Ponadto w 2025 r. uruchomiono na platformie szkoleniowej szkolenie (e-learning)
„Raportowanie schematów podatkowych, ich identyfikacja oraz przepisy znajdujące
zastosowanie w tych schematach” przeznaczone dla pracowników Ministerstwa
Finansów oraz pracowników i funkcjonariuszy KAS.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 6 of 6 --