Interpelacja w sprawie przeciwdziałania zjawisku patostreamingu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11080
do ministra sprawiedliwości
w sprawie przeciwdziałania zjawisku patostreamingu
Zgłaszający: Monika Rosa
Data wpływu: 18-07-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Patostreaming to zjawisko internetowe polegające na transmitowaniu (najczęściej na żywo) materiałów wideo ukazujących patologiczne zachowania. Nazwa pochodzi od połączenia słów „patologia” i „streaming” (transmisja na żywo). Patostreamy prezentują treści nacechowane przemocą fizyczną i psychiczną, wulgaryzmami, nadużywaniem alkoholu i narkotyków, łamaniem norm społecznych i prawnych. W nauce podkreśla się, że patostreaming to narzędzie popularyzacji podkultury przemocy.
Podczas transmisji dochodzi nie tylko do poniżania uczestników, ale także do stosowania przemocy. Ofiarami patostreamerów są również zwierzęta domowe. Celem takich transmisji jest zazwyczaj zdobycie popularności, pieniędzy (np. przez darowizny od widzów) oraz wzbudzenie sensacji. Patostreamerzy uczynili sobie z krzywdy źródło zysku.
Według raportu Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę aż 84% polskich nastolatków w wieku 13–15 lat słyszało o zjawisku patostreamingu, a 43% z nich przyznało, że regularnie ogląda tego typu transmisje. Raport „Internet Dzieci2025” wspomina np. wysokie prawdopodobieństwo doświadczenia przez dziecko krzywdzenia w sieci oraz brak odpowiednich działań ochronnych ze strony platform, co może pośrednio dotyczyć patotreści, do których zalicza się patostreaming.
Zjawisko patostreamingu, jako forma rozpowszechniania treści szkodliwych i naruszających dobra osobiste, wymaga niezwłocznej i adekwatnej reakcji organów państwa w celu zapewnienia skutecznej ochrony praw małoletnich oraz przeciwdziałania demoralizacji społecznej.
Mając powyższe na uwadze, wnoszę, by Pan Minister odpowiedział na następujące pytania:
Jakie działania zostały podjęte lub są planowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości w celu przeciwdziałania zjawisku patostreamingu?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dysponuje danymi statystycznymi dotyczącymi liczby osób związanych z patostreamingiem, które dopuściły się czynów karalnych lub wobec których prowadzone są postępowania przygotowawcze?
Ile podmiotów złożyło zawiadomienie do prokuratury w związku z działalnością patostreamerów w Polsce do dnia obecnego? Ile postępowań przygotowawczych wszczęto w Polsce dnia obecnego na podstawie zawiadomień o działalności patostreamerów?
Czy minister sprawiedliwości, pełniący funkcję prokuratora generalnego, wydał wytyczne dla podległych prokuratorów w sprawie ścigania i zwalczania zjawiska patostreamingu?
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8063 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.303.2025
Warszawa, 04 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 11080 Pani Posłanki Moniki Rosy w sprawie
przeciwdziałania zjawisku patostreamingu.
Ad 1
Mając na uwadze negatywne zachowania towarzyszące zjawisku patostreamingu,
związane z szerzeniem przemocy zarówno fizycznej, jak i werbalnej, a przy tym
popularność treści o takim charakterze, w dyskursie publicznym podnosi się możliwość
penalizacji patostreamingu poprzez wprowadzenie stosownego przepisu do Kodeksu
karnego.
Warto zauważyć, że pod koniec poprzedniej - IX kadencji Sejmu RP, prowadzono prace
legislacyjne w zakresie patostreamingu – na bazie projektu z druku sejmowego nr 3310.
Przedmiotowy projekt nie został jednak uchwalony i podlegał zasadzie dyskontynuacji.
Jednocześnie ówczesny Minister Sprawiedliwości, prof. Adam Bodnar zwrócił się do
Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego z prośbą o wydanie opinii w przedmiocie
wskazanego projektu ustawy nowelizującej Kodeks karny. Projekt ten został przez Komisję
Kodyfikacyjną Prawa Karnego oceniony negatywnie.
Komisja wskazała: „Nie budzi najmniejszej wątpliwości konieczność podjęcia przez
państwo walki ze zjawiskiem patostreamingu, czy szerzej z rozpowszechnianiem
-- 1 of 5 --
2
patotreści w Internecie, jednakże najpierw należy przeprowadzić dokładną analizę
zjawiska, aby ustalić na czym polega istota patologii, której chce się zapobiegać.
Prezentowanie tzw. treści przemocowych, także osobom małoletnim, ma bowiem
niejednokrotnie miejsce w filmach, czy w różnego rodzaju grach komputerowych, które
w wielu przypadkach są też streamowane. Dopiero po doprecyzowaniu, co konkretnie
uznajemy za patotreści, jakie są kryteria pozwalające oddzielić je od zachowań społecznie
akceptowalnych, w tym tych podejmowanych w ramach tzw. działalności artystycznej,
o której mowa w art. 73 Konstytucji, można podejmować próby prawnokarnej reakcji na
to zjawisko.”1
Również w Ocenie skutków prawnych poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy –
Kodeks karny (druk nr 3310) sporządzonej przez Biuro Analiz Sejmowych 14 czerwca 2023
r. wyrażone zostały uwagi dotyczące proponowanych zmian: „Należy wyrazić wątpliwość,
czy projektowany zakres przestępstwa patostreamingu z art. 255b nie będzie
kryminalizować stanów faktycznych, których objęcie nie było celem projektowanej
regulacji. Wskazać bowiem należy, że projektowany czyn zabroniony w obecnym kształcie
może obejmować także takie stany faktyczne, które stanowią rozpowszechnianie treści
przedstawiających popełnienie czynu zabronionego poprzez udostępnienie zapisu obrazu
lub dźwięku – a które de facto przedstawiają przejawy działalności twórczej.”2
W kontekście ewentualnej możliwości penalizacji patostreamingu istotne jest, by trafnie
zdefiniować, na czym polega społeczna szkodliwość tego zjawiska, a następnie - po
dokonaniu stosownej analizy - wskazać formy patostreamingu, które zasługują na reakcję
karnoprawną. Nazwa ta jest bowiem bardzo pojemna i rozumiana bywa jako obejmująca
wszelkie przekazy treści dostępnych, najczęściej za pośrednictwem Internetu, które nie są
społecznie akceptowane. Dopiero taka diagnoza może dać podstawę do prób
sformułowania przepisów karnych, które należałoby poddać dalszej ocenie, w pierwszej
kolejności pod kątem spełnienia określonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasady
proporcjonalności. Konieczność uwzględnienia tej perspektywy została zasygnalizowana
również przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Karnego, która w dokonanej ocenie wskazała,
1 https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/opinie-komisji-kodyfikacyjnej-prawa-karnego2
2 https://www.sejm.gov.pl/sejm9.nsf/opinieBAS.xsp?nr=3310
-- 2 of 5 --
3
iż „Zapobieganie zjawisku patostreamingu powinno w pierwszej kolejności mieć miejsce
poprzez wprowadzenie odpowiednich regulacji o charakterze cywilnym lub
administracyjnym, powiązanych z sankcjami grożącymi za ich nieprzestrzeganie. Prawo
karne stanowiąc bowiem ultima ratio powinno wkraczać ze swoimi środkami dopiero
wtedy, gdy narzędzia, którymi dysponują inne dziedziny prawa, okażą się
niewystarczające.”
Jednocześnie Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego nie prowadzi obecnie prac nad
zagadnieniem patostreamingu.
Zachowania związane ze zjawiskiem patostreamingu mogą z jednej strony naruszać
zasady współżycia społecznego, ale także mogą wyczerpywać znamiona wielu
przestępstw bądź wykroczeń. W tym miejscu podkreślić trzeba, iż zachowanie, które jest
transmitowane, w sytuacji wypełniania znamion czynów zabronionych określonych
w kodeksie karnym jest już penalizowane. W związku z tym osoby, które zostały
pokrzywdzone przestępstwem oraz osoby im najbliższe mają możliwość skorzystania
z pomocy Funduszu Sprawiedliwości (Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy
Postpenitencjarnej), którego dysponentem jest Minister Sprawiedliwości. Fundusz
Sprawiedliwości jest państwowym funduszem celowym, którego celem jest pomoc
pokrzywdzonym i świadkom, przeciwdziałanie przestępczości oraz pomoc
postpenitencjarna. Pomoc świadczona z Funduszu Sprawiedliwości obejmuje
w szczególności: organizowanie i finansowanie pomocy prawnej; pokrywanie kosztów
związanych z psychoterapią, pomocą psychiatryczną lub psychologiczną; pokrywanie
kosztów świadczeń zdrowotnych; pokrywanie kosztów związanych z kształceniem
w szkołach i przedszkolach publicznych; pokrywanie kosztów czasowego zakwaterowania
lub udzielania schronienia; finansowanie okresowych dopłat do bieżących zobowiązań
czynszowych; pokrywanie kosztów żywności lub bonów żywnościowych czy pokrywanie
kosztów zakupu odzieży, bielizny, obuwia, środków czystości i higieny osobistej.
Warto zauważyć także, że patostreaming może skutkować odpowiedzialnością na gruncie
prawa cywilnego - za naruszenie dóbr osobistych osób, które są poszkodowane w wyniku
tych działań. Na gruncie cywilnoprawnym patostreamerzy niejednokrotnie mogą
-- 3 of 5 --
4
dokonywać naruszeń dóbr osobistych osób występujących w ich nagraniach
(w szczególności osób, wobec których podejmują oni określone zachowania, ale także
osób postronnych), które często bez swojej wiedzy lub nawet wbrew swojej woli biorą
udział w transmisji. W świetle obowiązującego prawa patostreamer, który nagrywa kogoś
bez jego zgody, zdradza bez zezwolenia jego dane osobowe, obraża go, uderza, nachodzi
w mieszkaniu czy ogranicza swobodę poruszania się, narusza dobra osobiste a tym samym
naraża się na odpowiedzialność cywilną3, w tym również na odpowiedzialność karną, jeżeli
dane zachowanie wyczerpuje znamiona czynu zabronionego (przykładowo: naruszenia
nietykalności cielesnej, pozbawienia wolności, zniewagi, rozpijania małoletniego,
zmuszania, utrwalania wizerunku nagiej osoby bez jej zgody). Uwzględniając przepisy
regulujące odpowiedzialność cywilną za naruszenia dóbr osobistych, działania
patostreamera muszą każdorazowo podlegać ocenie w pierwszej kolejności przez pryzmat
bezprawności działania (tj. czy patostreaming nie stanowił wyreżyserowanego
wydarzenia, za zgodą osób biorących w nim udział), a następnie w kontekście naruszenia
konkretnego dobra osobistego. Zarazem podkreślenia wymaga, że kwestia naruszenia
dóbr osobistych stanowi poboczne zagadnienie w kontekście problematyki tego
społecznie szkodliwego zjawiska.
Ad 2, 3, 4
Z informacji przekazanych przez Prokuraturę Krajową wynika, że funkcjonalność
ogólnopolskiego systemu informatycznego „PROK-SYS” nie pozwala na wygenerowanie
danych statystycznych, o których mowa w pytaniach.
Ad 5
Z informacji przekazanych przez Prokuraturę Krajową wynika, że zagadnienia związane ze
ściganiem i zwalczaniem zjawiska patostreamingu nie były przedmiotem wytycznych
Prokuratora Generalnego.
Z wyrazami szacunku
3 D. Bek, M. Popiołek, Patostreaming – charakterystyka i prawne konteksty zjawiska, Zarządzanie
Mediami 2019, t. 7, nr 4, s. 256.
-- 4 of 5 --
5
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --