Interpelacja w sprawie zasad kwalifikowania beneficjentów oraz wymagań dotyczących wkładu własnego w programie priorytetowym "Energia dla wsi"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11067
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zasad kwalifikowania beneficjentów oraz wymagań dotyczących wkładu własnego w programie priorytetowym "Energia dla wsi"
Zgłaszający: Małgorzata Gromadzka
Data wpływu: 18-07-2025
Biłgoraj, 18.07.2025 rok
Szanowni Państwo Ministrowie,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora niniejszym kieruję do Pani/Pana interpelację w sprawie zasad kwalifikowania beneficjentów oraz wymagań dotyczących wkładu własnego w programie priorytetowym „Energia dla wsi“.
Z informacji uzyskiwanych od rolników i przedstawicieli samorządów, które wpływają do mojego biura poselskiego, wynika, że w praktyce realizacji programu pojawia się kryterium dochodowe, zgodnie z którym:
rolnicy, których dochód z gospodarstwa rolnego jest niższy niż prognozowany przychód z przyszłej sprzedaży energii z biogazowni, zobowiązani są do wniesienia wkładu własnego w wysokości 15% kosztów inwestycji,
natomiast rolnicy, których dochód z działalności rolniczej jest wyższy od prognozowanego przychodu z biogazowni, nie muszą wnosić wkładu własnego ani go wykazywać.
Z otrzymanych przeze mnie informacji wynika, że budowa jednej z najczęściej planowanych biogazowni rolniczych o mocy 0,5 MW to koszt około 20 milionów złotych. Przy obowiązkowym wkładzie własnym na poziomie 15% rolnik musi wnieść 3 miliony złotych ze środków własnych. Dla zdecydowanej większości indywidualnych rolników oraz rodzinnych gospodarstw rolnych jest to kwota nieosiągalna, co może wpływać na możliwość skorzystania z programu.
Biogazownie rolnicze mają istotne znaczenie nie tylko z punktu widzenia ochrony środowiska, lecz również dla bezpieczeństwa energetycznego państwa, ponieważ zapewniają stabilne źródło energii niezależne od warunków atmosferycznych oraz pozwalają na zagospodarowanie odpadów rolniczych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy obowiązek wniesienia wkładu własnego w wysokości 15% kosztów inwestycji dla rolników o niższych dochodach wynika wprost z regulaminu programu „Energia dla wsi“? Proszę o wskazanie stosownej podstawy wynikającej z dokumentacji projektowej.
Na jakiej podstawie rolnicy o wyższych dochodach są zwolnieni z obowiązku wniesienia wkładu własnego?
Z uwagi na strategiczne znaczenie rozwoju odnawialnych źródeł energii, w tym bezpieczeństwa energetycznego Polski oraz ochrony interesów polskich rolników i lokalnych społeczności, a przede wszystkim ze względu na postulaty zgłaszających się do mnie rolników, proszę o możliwie pilną odpowiedź.
Z poważaniem Małgorzata Gromadzka
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6971 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DFE-WNF.050.68.2025.EK
3920774.15790419.12689306
Warszawa, 11-08-2025
Dotyczy: interpelacji Posłanki Małgorzaty Gromadzkiej w sprawie zasad kwalifikowania
beneficjentów oraz wymagań dotyczących wkładu własnego w programie
priorytetowym "Energia dla wsi", K10INT11067
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane pytania.
1. Czy obowiązek wniesienia wkładu własnego w wysokości 15% kosztów inwestycji dla
rolników o niższych dochodach wynika wprost z regulaminu programu „Energia dla wsi”?
Obowiązek wniesienia wkładu własnego w wysokości 15% kosztów w przypadku
projektów realizowanych w formule project finance wskazany jest w programie
priorytetowym „Energia dla wsi” (dalej: Program) w ust. 7.2 Intensywność dofinansowania,
pkt 3): „dla inwestycji realizowanych w formule „project finance" obowiązuje wymóg udziału
środków własnych Wnioskodawcy (z zastrzeżeniem, że środki własne nie obejmują: kredytów
bankowych, emisji obligacji, pożyczek właścicielskich, pożyczek udzielonych przez inne
podmioty itp.) w wysokości co najmniej 15% kosztów kwalifikowanych inwestycji, wniesionego
w postaci udziału kapitału zakładowego pokrytego wkładem pieniężnym.”.
2. Proszę o wskazanie stosownej podstawy wynikającej z dokumentacji projektowej?
W treści Programu w ust. 9 Postanowienia dodatkowe, w pkt 2) wskazano, że do Programu
ma zastosowanie „Metodyka oceny finansowej wniosku o dofinansowanie”.
Metodyka ta definiuje przedsięwzięcia realizowane w formule „project finance” jako
przedsięwzięcia realizowane przez:
- podmiot utworzony specjalnie w celu realizacji przedsięwzięcia, który nie rozpoczął
jeszcze prowadzenia działalności operacyjnej,
- podmiot prowadzący obecnie działalność gospodarczą, ale w innej dziedzinie niż
charakter przedsięwzięcia zgłoszonego we wniosku o dofinansowanie (np. podmiot
prowadzący działalność szkoleniową zamierza budować farmę wiatrową) - szczególnie
w przypadku kiedy skala prowadzonej dotychczasowej działalności podmiotu nie
gwarantuje ewentualnego zwrotu środków w przypadku niepowodzenia realizacji
przedsięwzięcia.`
3. Na jakiej podstawie rolnicy o wyższych dochodach są zwolnieni z obowiązku wniesienia
wkładu własnego?
Zgodnie z zapisami Programu, w:
ust. 7.2 Intensywność dofinansowania, pkt 3)
-- 1 of 3 --
ust. 8 Szczegółowe kryteria wyboru inwestycji, w Kryterium Jakościowym
Dopuszczającym nr I: „Ocena finansowa” w częściach odwołujących się do „Metodyki
oceny finansowej wniosku o dofinansowanie”,
wymóg zaangażowania środków własnych Wnioskodawcy w wysokości min. 15% kosztów
kwalifikowanych przedsięwzięcia dotyczy projektów realizowanych w formule „project
finance”.
Wysokość dochodów/przychodów rolników ubiegających się o dofinansowanie nie jest
zatem podstawą do takiego udziału wnioskodawcy w finansowaniu kosztów projektu.
Wyjaśnić przy tym należy, że zgodnie z obowiązującą, w Narodowym Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej: NFOŚIGW), definicją za przedsięwzięcie
realizowane w formule „project finance” uznaje się przedsięwzięcie realizowane przez:
podmiot utworzony specjalnie w celu realizacji przedsięwzięcia, który nie rozpoczął
jeszcze prowadzenia działalności operacyjnej,
podmiot prowadzący obecnie działalność gospodarczą, ale w innej dziedzinie niż
charakter przedsięwzięcia zgłoszonego we wniosku o dofinansowanie (np. podmiot
prowadzący działalność szkoleniową zamierza budować farmę wiatrową) -
szczególnie w przypadku kiedy skala prowadzonej dotychczasowej działalności
podmiotu nie gwarantuje ew. zwrotu środków w przypadku niepowodzenia realizacji
przedsięwzięcia.
Zważyć przy tym należy, że:
1) jednym z celów wdrożenia Programu jest w szczególności pomoc rolnikom w obniżeniu
kosztów energii (przede wszystkim dzięki wykorzystywaniu wyprodukowanej energii
w pierwszej kolejności na zaspokojenie potrzeb własnych w tym zakresie) oraz
zagospodarowaniu odpadów organicznych powstających w procesie produkcji, co
przyczyni się zarówno do zwiększenia udziału energii ze źródeł odnawialnych w
bilansie energetycznym obszarów wiejskich, jak i dywersyfikacji źródeł energii,
ograniczenia emisji gazów cieplarnianych i poprawy stanu środowiska naturalnego;
2) w ramach Programu rolnicy mogą uzyskać dofinansowanie na realizację instalacji
biogazowej o mocy od 10 kW do 1 MW,
3) osiągnięcie planowanych efektów ekologicznych i trwałość instalacji biogazowej jest
zależna w szczególności od możliwości zapewnienia niezbędnej wielkości substratów
do jej działania,
4) biorąc pod uwagę wynikającą z art. 44 ustawy o finansach publicznych zasadę
wydatkowania środków publicznych w sposób zapewniający optymalny dobór metod i
środków służących osiągnięciu założonych efektów, zasadne jest, aby moc biogazowni
planowanej do realizacji przez poszczególnych wnioskodawców była dostosowana do
realnego ich zapotrzebowania na energię elektryczną (a tylko nadwyżki „oddawane” do
sieci) i możliwości zapewnienia wsadu niezbędnego do niezakłóconego funkcjonowania
instalacji;
5) w zdecydowanej większości:
niższe przychody/dochody generują ci wnioskodawcy, którzy posiadają mniejsze
gospodarstwa rolne, o ograniczonych możliwościach zapewnienia własnych
substratów do działania biogazowni i niższym zapotrzebowaniu na energię
elektryczną,
wyższe przychody/dochody generują ci wnioskodawcy, którzy posiadają
większe/duże gospodarstwa rolne, dające możliwość zapewnienia własnych
substratów do działania biogazowni i kreujące wyższe zapotrzebowaniu na energię
elektryczną;
W przypadku wnioskodawców posiadających niewielkie gospodarstwa rolne, a
planujących realizację biogazowni o mocy istotnie przewymiarowanej w relacji do potrzeb
danego gospodarstwa, nasuwają się następujące wnioski:
-- 2 of 3 --
1) faktycznym celem realizacji takiego projektu jest produkcja i sprzedaż energii
elektrycznej, a nie obniżenie własnych kosztów i zagospodarowanie wytworzonych
odpadów;
2) wnioskodawca de facto planuje rozpocząć działalność gospodarczą związaną z
wytwarzaniem prądu (PKD35.11.Z – wytwarzanie energii elektrycznej) i sprzedażą
(PKD 35.14.Z – handel energią elektryczną).
W takich przypadkach projekty biogazowe są kwalifikowane jako realizowane w formule
„project finance”, ponieważ spełniają przywołaną powyżej definicję „project finance”
obowiązującą w NFOŚiGW.
Wymóg zaangażowania środków własnych wnioskodawcy w wysokości min. 15% kosztów
kwalifikowanych przedsięwzięcia dotyczy projektów realizowanych w formule „project
finance”.
Proszę o przyjęcie powyższych wyjaśnień.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --