Interpelacja w sprawie podjęcia działań legislacyjnych i organizacyjnych umożliwiających utworzenie na terenie ogólnodostępnych aptek punktów poradnictwa dla uzależnionych od nikotyny
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11062
do ministra zdrowia
w sprawie podjęcia działań legislacyjnych i organizacyjnych umożliwiających utworzenie na terenie ogólnodostępnych aptek punktów poradnictwa dla uzależnionych od nikotyny
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 17-07-2025
Szanowna Pani Minister!
Do mojego biura poselskiego zwrócili się farmaceuci, podnosząc kwestię utworzenia w ogólnodostępnych aptekach punktów poradnictwa dla uzależnionych od nikotyny. Jak wskazują, jako najbardziej dostępni pracownicy ochrony zdrowia, farmaceuci są w stanie skutecznie wspierać pacjentów w walce z uzależnieniem od palenia tytoniu. Apteki wykazały już swoją skuteczność i gotowość do świadczenia usług prozdrowotnych w trakcie pandemii COVID-19, wykonując szczepienia i edukując pacjentów w zakresie profilaktyki.
Z powodu chorób wywołanych paleniem rocznie umiera 70 tys. Polaków. Szacuje się, że palenie tytoniu odpowiada za co piąty zgon w kraju. Oprócz cierpienia pacjentów i ich rodzin, nałóg generuje również olbrzymie koszty dla systemu ochrony zdrowia i gospodarki – według danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego całkowite koszty ekonomiczne związane z paleniem sięgają ponad 30 miliardów złotych rocznie.
W bieżącym 2025 roku Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie sfinansował i udostępnił szkolenie z zakresu pomocy osobom palącym dla farmaceutów, co stanowi istotny krok w kierunku rozwijania kompetencji zawodowych w tym zakresie. Mimo to brak ram prawnych i finansowych obecnie uniemożliwia wykorzystanie tych kwalifikacji w praktyce aptecznej – nie istnieją przepisy pozwalające na formalne utworzenie takich punktów w aptekach ani mechanizmy ich finansowania. Rozwój usług antynikotynowych w aptekach zdaje się być racjonalną inwestycją w zdrowie publiczne, mogącą przyczynić się do zmniejszenia liczby przedwczesnych zgonów oraz odciążenia systemu ochrony zdrowia.
Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jak Pani Minister ustosunkuje się do podniesionej kwestii?
Czy istnieje możliwość podjęcia działań legislacyjnych i organizacyjnych umożliwiających utworzenie na terenie aptek ogólnodostępnych – jako placówek ochrony zdrowia – punktów poradnictwa i wsparcia dla osób uzależnionych od nikotyny?
Jeśli tak, to czy istnieje możliwość:
- opracowania standardów takich świadczeń we współpracy z samorządem zawodu farmaceuty oraz ekspertami zdrowia publicznego;
- włączenia aptek i farmaceutów do Narodowego Programu Zdrowia i programów profilaktyki uzależnień jako pełnoprawnych realizatorów świadczeń z zakresu walki z nikotynizmem;
- rozważenia finansowania tych działań ze środków publicznych – tak jak ma to miejsce w przypadku szczepień?
Jeśli zaś nie, co stoi temu na przeszkodzie?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
2469 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.60.2025.JS
Warszawa, 27 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W nawiązaniu do interpelacji nr 11062 Pani Poseł Katarzyny Osos z dnia 21 lipca 2025 r.,
dotyczącej podjęcia działań legislacyjnych i organizacyjnych mających na celu umożliwienie
utworzenia na terenie ogólnodostępnych aptek punktów poradnictwa dla osób
uzależnionych od nikotyny, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Odnosząc się do pytań Pani Poseł, należy podkreślić, że apteki ogólnodostępne, zgodnie z
art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne, stanowią placówki
ochrony zdrowia publicznego, których podstawowym zadaniem jest zapewnienie
dostępności do produktów leczniczych oraz świadczenie usług farmaceutycznych.
Jednocześnie należy wskazać, że choć idea zwiększenia dostępności wsparcia dla osób
uzależnionych od nikotyny jest słuszna, apteki ogólnodostępne nie stanowią właściwego
miejsca do realizacji tego rodzaju świadczeń. Utworzenie punktów poradnictwa
antynikotynowego w aptekach, w obecnym systemie ochrony zdrowia, mogłoby prowadzić
do nieefektywności, rozproszenia działań oraz braku rzeczywistych korzyści
terapeutycznych dla pacjentów. Działania w tym zakresie powinny koncentrować się na
wzmacnianiu roli wyspecjalizowanych placówek, jak również na integracji leczenia
uzależnień w ramach podstawowej opieki zdrowotnej.
Niezależnie od powyższego uprzejmie informuję, że w dniu 6 czerwca 2025 r. do
Ministerstwa Zdrowia wpłynęła korespondencja od Prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej,
zawierająca wniosek o dokonanie zmiany rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów
zdrowotnych. Propozycja ta dotyczyła włączenia farmaceutów oraz aptek
ogólnodostępnych w realizację „Programu profilaktyki chorób odtytoniowych, w tym
przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP)”.
W załączeniu przekazuję opinię Narodowego Funduszu Zdrowia w omawianej sprawie,
jednocześnie informując, że Ministerstwo Zdrowia podziela stanowisko przedstawione w
załączonym piśmie.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --