Interpelacja w sprawie planowanego wygaszania bloków energetycznych w Grupie Tauron i jego skutków dla bezpieczeństwa energetycznego oraz rynku pracy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11056
do ministra aktywów państwowych, ministra klimatu i środowiska
w sprawie planowanego wygaszania bloków energetycznych w Grupie Tauron i jego skutków dla bezpieczeństwa energetycznego oraz rynku pracy
Zgłaszający: Grzegorz Płaczek
Data wpływu: 17-07-2025
Tychy, 17 lipca 2025 r.
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania związane z uchwałą numer 56/VIII/2021 Zarządu TAURON Wytwarzanie SA z dnia 23 lutego 2021 roku, dotyczącą aktualizacji okresów eksploatacji bloków energetycznych spółki.
Z treści przedmiotowej uchwały wynika, że do 31 grudnia 2025 roku planowane jest wycofanie z eksploatacji kilkunastu bloków energetycznych, między innymi w Elektrowniach Jaworzno, Łaziska i Siersza. Decyzje te uzasadnione są względami ekonomicznymi, w tym niską opłacalnością jednostek pracujących głównie w trybie interwencyjnym – co skutkuje podwyższoną awaryjnością i emisyjnością, a także szybszym zużyciem infrastruktury technicznej.
Równocześnie bloki te – spełniające unijne normy emisyjne – mogą zapewniać istotny wkład w bezpieczeństwo energetyczne kraju, również poprzez gwarancję stabilnego odbioru węgla z pobliskich kopalń oraz utrzymanie łańcuchów logistycznych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Jaka jest różnica w poniesionych kosztach eksploatacji i napraw jednostek wytwórczych klasy 200 w Grupie TAURON w porównaniu do 2010 roku, kiedy pracowały one w podstawie systemu energetycznego?
Dlaczego jednostki wytwórcze zlokalizowane w Jaworznie, Łaziskach oraz Sierszy – mimo że są względnie nowe i spełniają normy unijne – nie zostały wprowadzone do podstawy systemu elektroenergetycznego, a funkcjonują jedynie interwencyjnie?
Czy ministerstwo przewiduje zmiany w mechanizmach rynkowych, które umożliwiłyby ekonomiczną eksploatację ww. jednostek, zgodnie z klauzulami zawartymi w uchwale TAURON z 23 lutego 2021 roku?
Ile miejsc pracy planuje się zlikwidować w Grupie TAURON i w sektorach powiązanych do 2028 roku w związku z wygaszaniem bloków energetycznych i dekarbonizacją? Jakie są szacowane skutki społeczne i gospodarcze dla regionu Górnego Śląska, w tym dla górnictwa i lokalnych łańcuchów dostaw?
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwo Aktywów Państwowych planują podjąć działania osłonowe wobec skutków społeczno-gospodarczych związanych z wyłączeniem większości bloków energetycznych TAURON do 2028 roku?
Czy w analizach strategicznych dotyczących bezpieczeństwa energetycznego Polski uwzględniono możliwe ryzyko niedoboru mocy biernej, podobnego do sytuacji, która doprowadziła do blackoutu w Hiszpanii?
Wygaszanie sprawnych i zgodnych z normami emisyjnymi bloków węglowych, bez zapewnienia ich następników w systemie energetycznym, może prowadzić do destabilizacji rynku pracy i energetyki w regionie o kluczowym znaczeniu przemysłowym. Zważywszy na powagę sytuacji i możliwe skutki społeczne, proszę o pilne i szczegółowe odniesienie się do powyższych kwestii.
Uprzejmie proszę o precyzyjne odpowiedzi na powyższe pytania, stosując się do nadanej przeze mnie numeracji.
Grzegorz Płaczek
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Robert Kropiwnicki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15397 znakówwww.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.298.2025
IK: 1142102
Warszawa, 12 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT11056, Pana Grzegorza Płaczka, Posła
na Sejm RP z dnia 27 lipca 2025 r. w sprawie planowanego wygaszania bloków
energetycznych w Grupie TAURON i jego skutków dla bezpieczeństwa energetycznego
oraz rynku pracy.
Z informacji udzielonej przez TAURON Polska Energia S.A. (dalej również: Spółka) wynika,
że w miarę wzrostu znaczenia OZE, rola energetyki konwencjonalnej ulega zmianie. Z roku
na rok Spółka notuje mniejszą produkcję energii elektrycznej w jednostkach
konwencjonalnych, a co za tym idzie spada zużycie węgla. Spółka informuje, iż w ubiegłym
roku Elektrownia Siersza zużyła niespełna 200 tys. ton tego paliwa. Przykładowo w 2020
roku było to prawie 400 tys. ton, w 2021 ponad 500 tys. a w latach 2022-2023
odpowiednio 450 i 300 tys. ton. W ciągu ostatnich czterech lat Spółka widzi wyraźną
tendencję spadkową wykorzystania mocy zainstalowanej w elektrowniach węglowych
dysponujących blokami klasy 200 MW. W Elektrowni Siersza, wynosiło ono odpowiednio:
w 2021 r. - 41%, w 2022 r. – 35%, w 2023 r.– 25%, w 2024 r.– 14,6%. Taka charakterystyka
pracy znacząco wpływa na ekonomikę bloków, dlatego dla pracy tych jednostek niezbędny
jest Rynek Mocy.
Jak zaznaczyła Spółka w ostatnich latach, w tym również w 2024 roku, w wyniku
transformacji systemu elektroenergetycznego i wzrostu udziału OZE, jednostki te pełnią
głównie funkcję rezerwową. Ich czas pracy uległ znacznemu obniżeniu (np. dla Elektrowni
Jaworzno III o ponad 70%, natomiast dla Elektrowni Łaziska o ok. 50%) co przełożyło się na
znacznie niższe zużycie materiałów oraz znacznie mniejsze zapotrzebowanie na zlecane
usługi remontowe. Skutkiem takiego funkcjonowania bloków klasy 200 MW są, zgodnie
z informacjami Spółki, niższe niż ponoszone w 2010 r. koszty bieżące utrzymania tych
bloków z uwagi na mniejszą intensywność ich eksploatacji.
Dodatkowo należy zauważyć, iż każda elektrownia, celem zapewnienia możliwości dalszego
funkcjonowania, wymaga zabezpieczenia niezbędnych kosztów jej utrzymania. Są to koszty
o charakterze stałym – co warto zaznaczyć – niezależne od skali produkcji energii
elektrycznej i ciepła. Funkcjonowanie każdej z elektrowni wiąże się także z koniecznością
ponoszenia niezbędnych nakładów inwestycyjnych. Chodzi tutaj przede wszystkim
o nakłady na działania mające na celu regularne odtwarzanie zdolności produkcyjnych oraz
utrzymujące poziom dyspozycyjności, a także konieczne nakłady związane z przeglądami
wynikającymi z wymogów Urzędu Dozoru Technicznego. Obecnie pokrycie kosztów
funkcjonowania jednostek w Elektrowni Jaworzno III, Elektrowni Łaziska oraz Elektrowni
Siersza zapewniają przychody z Rynku Mocy, który w obecnej formule kończy się wraz
z upływem 2025 roku.
Z informacji pozyskanych od Spółki, zarządy TAURON Polska Energia i TAURON
Wytwarzanie, od powołania w 2024 roku, z dużą determinacją podjęły działania na różnych
-- 1 of 3 --
płaszczyznach, które są ukierunkowane na kontynuację działalności gospodarczej związanej
z przedmiotem działalności grupy kapitałowej w poszczególnych jej lokalizacjach. Obecnie
prowadzone prace mają charakter dwutorowy – z jednej strony przygotowywana jest
strategia uczestnictwa węglowych jednostek wytwórczych w aukcji uzupełniającej na
Rynku Mocy na rok 2026, z drugiej zaś realizowanych jest szereg analiz techniczno-
ekonomicznych mających na celu opracowanie najlepszych rozwiązań umożliwiających
uruchomienie nowych projektów inwestycyjnych w poszczególnych lokalizacjach.
Uchwała Zarządu TAURON Wytwarzanie S.A. z dnia 23 lutego 2021 roku o numerze
56/VIII/2021 została podjęta z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego
obowiązującego na moment jej podjęcia. Przewidywane terminy zakończenia eksploatacji
poszczególnych bloków węglowych zostały w niej powiązane z okresem możliwego
wsparcia z Rynku Mocy. Zgodnie z informacją Spółki intencją uchwały w tym brzmieniu było
uwypuklenie problemu deficytu mocy po 2025 roku i uruchomienie działań w celu
wprowadzenia nowych mechanizmów ekonomicznych pozwalających na utrzymanie
bloków węglowych na rynku energii. Dlatego w treści ww. uchwały zastrzeżono, że „ze
względu na stan techniczny możliwa będzie dalsza eksploatacja pod warunkiem
wprowadzenia mechanizmów rynkowych zapewniających ekonomiczną pracę jednostki
wytwórczej”. Uchwała nie wyklucza dalszej eksploatacji jednostek wytwórczych po 2025
roku w przypadku zmiany okoliczności, których skutkiem będzie możliwość prowadzenia
rentownej eksploatacji.
Obecny charakter pracy jednostek wytwórczych jest wynikiem mechanizmów rynkowych –
najtańsze jednostki w systemie pracują w największym wymiarze godzin i w sposób ciągły
(tzw. „praca w podstawie systemu elektroenergetycznego”). Jednostki, których sprawność
jest mniejsza, często nie mieszczą się stosie ofertowym (merit order), w związku z czym
liczba godzin ich pracy jest niższa. W ostatnich latach Spółka obserwuje wzrost mocy
zainstalowanych OZE, a co za tym idzie zwiększa się wolumen ich produkcji kosztem
jednostek konwencjonalnych, w tym głównie najstarszych i najmniej efektywnych bloków
klasy 200 MW. Bloki węglowe nie są w stanie konkurować z jednostkami OZE, które nie
posiadają kosztów zmiennych produkcji. W związku ze wspomnianym wzrostem produkcji
z odnawialnych źródeł energii, zmienia się rola starszych bloków węglowych – coraz częściej
pracują one w momencie wyższego zapotrzebowania, stabilizując Krajowy System
Elektroenergetyczny (KSE).
Warunkiem koniecznym dalszej eksploatacji bloków węglowych klasy 200 MW jest
uzyskanie wsparcia na poziomie umożliwiającym pokrycie kosztów ich funkcjonowania.
Bloki węglowe należące do TAURON Wytwarzanie mogą wspierać proces transformacji
energetycznej i reagować na zapotrzebowanie systemu elektroenergetycznego, za którego
prace odpowiadają Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE), jednak wymaga to poniesienia
odpowiednich nakładów, które muszą zostać pokryte poprzez określony system wsparcia.
Do 2028 roku takim systemem jest Rynek Mocy, dzięki wprowadzeniu derogacji od limitów
emisyjnych i możliwości zorganizowania tzw. aukcji uzupełniających na okresy od II poł.
2025 do 2028 roku. Coroczna formuła aukcji powoduje, że uzyskanie umowy mocowej na
danej aukcji przedłuży funkcjonowanie poszczególnych bloków o jeden rok. Spółka
podejmuje działania, aby elektrownie węglowe zostały objęte wsparciem, jednakże wynik
aukcji jest niewiadomą będącą efektem rozstrzygnięć rynkowych. Dodatkowo,
z początkiem lipca br. pojawił się komunikat dotyczący prac nad nowymi mechanizmami
wsparcia dla jednostek węglowych po 2028 roku. Ich uruchomienie wymaga jednak
negocjacji z Komisją Europejską i notyfikacji pomocy publicznej.
Z informacji przekazanej przez Spółkę wynika, że transformacja Grupy Kapitałowej
TAURON przygotowywana jest z dbałością o bezpieczeństwo zatrudnienia pracowników.
Pomimo braku pewności co do daty konieczności wyłączenia swoich jednostek, Spółka
rozpoczęła transparentny dialog z załogą i stroną społeczną. Odbyła szereg spotkań,
podczas których otwarcie komunikowała o sytuacji elektrowni. Pracownicy zostali
poinformowani o możliwych przyszłych scenariuszach, ale przede wszystkim
zagwarantowano, że w przypadku konieczności wyłączenia jednostek wytwórczych,
wszyscy będą mieli zapewnione miejsca pracy. Gdy zaistnieje taka potrzeba, w pierwszej
kolejności nastąpią relokacje pracowników wewnątrz TAURON Wytwarzanie. W przypadku
braku takiej możliwości, pracownikom zostanie zaproponowana praca w Grupie TAURON,
-- 2 of 3 --
która potrzebuje wykwalifikowanych pracowników w związku z rozwojem obszarów
dystrybucji, ciepła, OZE czy obsługi klienta. Dodatkowo pracownicy otrzymują konkretną
informację z jakich rozwiązań mogą skorzystać: kiedy mogą przejść na emeryturę lub
wcześniejszą emeryturę i czy przysługuje im urlop energetyczny, a także jaka ścieżka
przekwalifikowania może zostać im zaoferowana. W przypadku decyzji o zamknięciu
poszczególnych bloków węglowych, pracownicy spełniający przesłanki ustawy z dnia
17 sierpnia 2023 r. o osłonach socjalnych dla pracowników sektora elektroenergetycznego
i branży górnictwa węgla brunatnego, zgodnie z przepisami, zostaną objęci stosownymi
osłonami socjalnymi.
Podsumowując należy podkreślić, iż rozwiązanie problemów i sprostanie wyzwaniom, przed
jakimi stoi Grupa TAURON, wymaga pełnej współpracy wszystkich zaangażowanych stron.
Tylko takie podejście da szansę na prawdziwie sprawiedliwą i przemyślaną transformację
tak ważnej dziedziny gospodarki, jaką jest energetyka. Zgodnie z deklaracjami zarządu
Grupa TAURON stawia na otwartą komunikację ze wszystkimi zaangażowanymi stronami,
także przedstawicielami samorządu. Transparentnie informuje o przemianach jakie będą
zachodzić w obszarze elektroenergetyki oraz zamierzeniach rozwojowych Grupy TAURON.
Spółka ma nadzieję na pełne zaangażowanie samorządów w proces pozyskiwania wszelkich
zgód i decyzji, co pozwoli na sprawną realizację przedsięwzięć inwestycyjnych
i wykorzystanie potencjału, jaki niesie ze sobą proces transformacji.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Robert Kropiwnicki
sekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1142102.4226540.3361284
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Miłosz Motyka
BM-I.053.119.2025.TŚ
Warszawa, 2025-11-24
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11056 Posła Grzegorza Płaczka w sprawie planowanego
wygaszania bloków energetycznych w Grupie Tauron i jego skutków dla bezpieczeństwa
energetycznego oraz rynku pracy, przekazuję odpowiedzi będące w zakresie właściwości
Ministra Energii:
Ad 2. Dlaczego jednostki wytwórcze zlokalizowane w Jaworznie, Łaziskach oraz Sierszy – mimo
że są względnie nowe i spełniają normy unijne – nie zostały wprowadzone do podstawy systemu
elektroenergetycznego, a funkcjonują jedynie interwencyjnie?
Należy wskazać, że kształtowanie się cen energii elektrycznej podlega procesom rynkowym,
gdzie cena jest ustalana jako wynik gry popytu i podaży. W pierwszej kolejności do systemu
elektroenergetycznego trafia energia elektryczna wytwarzana przez jednostki wytwórcze
o najniższym koszcie zmiennym wytwarzania (tzw. reguła merit order), tak więc kluczowa
jest kwestia kosztów wytwarzania danej indywidualnej jednostki wytwórczej. Im większe
zapotrzebowanie na energię elektryczną, tym więcej coraz droższych jednostek
wytwórczych angażowanych jest do zaspokojenia zapotrzebowania na energię elektryczną.
Ad 3. Czy Ministerstwo przewiduje zmiany w mechanizmach rynkowych, które umożliwiłyby
ekonomiczną eksploatację ww. jednostek, zgodnie z klauzulami zawartymi w uchwale TAURON
z 23 lutego 2021 roku?
Ustawą z dnia 21 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o rynku mocy oraz niektórych innych ustaw
wprowadzono aukcje uzupełniające, w ramach, których umożliwiono udział jednostek
wytwórczych emitujących powyżej 550 kg CO2/MWh i ich konkurowanie z pozostałymi
podmiotami, które spełniają limit emisji 550 kg CO2/MWh. Aukcje te są dodatkowym
procesem przetargowym, przeprowadzanym po zakończeniu pierwotnych procesów rynku
mocy, tj. aukcji głównych i dodatkowych. Taką możliwość – w ograniczonym czasie (1 lipca
2025 r. - 31 grudnia 2028 r.) i pod określonymi warunkami w drodze wyjątku – umożliwia
rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1747.
W toku aukcji uzupełniającej na II poł. 2025 r. zawarto umowy mocowe na ponad 5 GW
obowiązku mocowego (w tym 3,4 GW w jednostkach istniejących). W kolejnej - na rok
dostaw 2026 - zawarto umowy mocowe na niemal 7,6 GW obowiązku mocowego (w tym
ponad 7,5 GW w jednostkach istniejących). Aukcja uzupełniająca na rok dostaw 2027
odbędzie się w II połowie 2026 r., jeżeli potrzeba przeprowadzenia takiej aukcji zostanie
potwierdzona przez krajową analizę wystarczalności zasobów wytwórczych lub jej
aktualizację. W dotychczas przeprowadzonych aukcjach uzupełniających umowy mocowe
uzyskała również część bloków wytwórczych węglowych należących do grupy Tauron.
-- 1 of 2 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z 2
Ministerstwo Energii pracuje obecnie nad kompleksowymi rozwiązaniami, mającym na celu
zapewnienie bezpieczeństwa dostaw po 2030 r., poprawę elastyczności krajowego systemu
elektroenergetycznego i zastępowanie wysokoemisyjnych źródeł. Narzędzia te będą mogły
zostać wykorzystane również przez grupę Tauron do budowy nowych jednostek
wytwórczych w miejsce starzejącej się infrastruktury wytwórczej.
Ad 6. Czy w analizach strategicznych dotyczących bezpieczeństwa energetycznego Polski
uwzględniono możliwe ryzyko niedoboru mocy biernej, podobnego do sytuacji, która
doprowadziła do blackoutu w Hiszpanii?
Na wstępie należy zaznaczyć, że w Polsce ryzyko niedoboru mocy biernej jest monitorowane
na poziomie operacyjnym przez operatora systemu przesyłowego spółkę Polskie Sieci
Elektroenergetyczne S.A. (dalej: PSE S.A.), w ramach realizacji zadań w zakresie zapewnienia
bezpieczeństwa pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (dalej: KSE), w tym
dotrzymywania ciągłości i niezawodności dostaw energii elektrycznej oraz dotrzymywania
parametrów jakościowych energii elektrycznej.
W celu zapewnienia optymalnych parametrów pracy sieci, PSE S.A. zawiera z Wytwórcami
dysponującymi JWCD, porozumienia w sprawie warunków świadczenia usług systemowych.
W ramach zawieranych porozumień, PSE S.A. uzyskuje dostęp do usługi uruchomienia
jednostek wytwórczych, jak również regulacyjnych usług systemowych, do których należy
zaliczyć: udział w regulacji pierwotnej, udział w regulacji wtórnej, pracę
z zaniżeniem lub z przeciążeniem oraz udział w automatycznej regulacji napięcia i mocy
biernej (ARNE). Powyższe usługi są świadczone przez Wytwórców na podstawie zawartych
porozumień oraz na warunkach określonych w Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci
Przesyłowej (IRiESP).
W ramach monitorowania parametrów pracy KSE, w tym stanu napięciowego i bilansu mocy
biernej, PSE S.A. dysponuje również narzędziami do mitygowania zagrożeń związanych
z niedoborem mocy biernej, m.in. poprzez koordynację napięciową z operatorami systemów
dystrybucyjnych, uruchamianie usług pomocniczych związanych z regulacją napięcia
i sterowanie pracą urządzeń kompensacyjnych. Ponadto, PSE realizuje inwestycje
w nowoczesne urządzenia do kompensacji mocy biernej, w ramach prowadzonych prac
inwestycyjnych w zakresie rozbudowy i modernizacji stacji oraz dokonuje zakupu i montażu
specjalistycznych urządzeń.
Należy zatem stwierdzić, że posiadane przez PSE S.A narzędzia, procedury i podejmowane
działania oraz obowiązujące regulacje prawne pozwalają na zachowanie bezpiecznej pracy
KSE, a kwestia zbilansowania mocy biernej jest pod ciągłym nadzorem operacyjnym PSE S.A.
i możliwe jest skuteczne zarządzanie ryzykiem niedoboru mocy biernej, nawet
w warunkach rosnącego udziału źródeł odnawialnych w miksie energetycznym.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Minister
2025-11-24 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --