Interpelacja w sprawie utrzymujących się wątpliwości interpretacyjnych dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości automatów paczkowych po nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, która weszła w życie 1 stycznia 2025 r., oraz ich negatywnego wpływu na finanse publiczne i pewność prawa
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11044
do ministra finansów
w sprawie utrzymujących się wątpliwości interpretacyjnych dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości automatów paczkowych po nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, która weszła w życie 1 stycznia 2025 r., oraz ich negatywnego wpływu na finanse publiczne i pewność prawa
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 17-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, składam niniejszą interpelację w sprawie niezwykle istotnego problemu prawnego i finansowego, który powstał w wyniku nowelizacji ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: u.p.o.l.) obowiązującej od 1 stycznia 2025 r.
Z najwyższym uznaniem należy odnieść się do intencji ustawodawcy, który, realizując wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 lipca 2023 r. (sygn. akt SK 14/21), podjął próbę uporządkowania systemu opodatkowania nieruchomości. Wprowadzenie autonomicznych definicji budynku i budowli, niezależnych od przepisów Prawa budowlanego, a w szczególności stworzenie zamkniętego katalogu budowli w załączniku nr 4 do u.p.o.l., miało na celu wyeliminowanie chaosu prawnego i wzmocnienie fundamentalnej dla państwa prawa zasady pewności prawa (zasada certitudinis).
Niestety, pomimo tych słusznych założeń, w praktyce ujawnił się nowy, systemowy problem o ogromnej skali. W nowym, zamkniętym katalogu budowli podlegających opodatkowaniu nie zostały wprost wymienione automaty paczkowe. Nie jest to problem marginalny – według danych rynkowych na koniec III kwartału 2024 r. na terenie Polski funkcjonowało już ponad 51 400 takich urządzeń, a ich liczba w ciągu zaledwie jednego roku wzrosła o ponad 15 600 sztuk. Oznacza to, że znacząca i dynamicznie rosnąca część infrastruktury gospodarczej kraju znalazła się w stanie prawnej próżni w kontekście podatku od nieruchomości.
Ta luka prawna rodzi bezpośrednie ryzyko powstania chaosu interpretacyjnego na niespotykaną dotąd skalę. Istnieje uzasadniona obawa, że organy podatkowe I instancji, czyli blisko 2500 gmin w całej Polsce, będą podejmowały próby samodzielnej kwalifikacji tych obiektów. Najbardziej prawdopodobne scenariusze to próby klasyfikacji automatów paczkowych przez analogię do pozycji wymienionych w załączniku nr 4, takich jak „obiekt kontenerowy trwale związany z gruntem” (poz. 11) lub „wolno stojące urządzenie techniczne” (poz. 25). Takie działanie jest jednak obarczone fundamentalną wadą prawną – opiera się na analogii do kategorii, których status podatkowy sam w sobie od lat jest przedmiotem licznych sporów sądowych i niejednolitego orzecznictwa. W konsekwencji, zamiast pewności prawnej, nowelizacja w tym zakresie może doprowadzić do zwielokrotnienia postępowań spornych, co stoi w jawnej sprzeczności z jej pierwotnym celem.
Najpoważniejsze konsekwencje tego stanu rzeczy ponoszą jednak jednostki samorządu terytorialnego (JST), które znalazły się w nierozwiązywalnym dylemacie prawnym i finansowym.
Z jednej strony na JST ciąży obowiązek należytego zabezpieczania dochodów publicznych. Zaniechanie poboru podatku od tysięcy obiektów komercyjnych może narazić władze samorządowe na zarzut naruszenia dyscypliny finansów publicznych ze strony regionalnych izb obrachunkowych. Z drugiej strony pobranie podatku na podstawie niejasnej i wysoce spornej analogii gwarantuje masowe zaskarżanie decyzji podatkowych przez przedsiębiorców. Biorąc pod uwagę konstytucyjną zasadę nullum tributum sine lege oraz ścisłą wykładnię przepisów podatkowych, jest wysoce prawdopodobne, że sądy administracyjne będą uchylać takie decyzje. W efekcie JST nie tylko nie uzyskają dochodu, ale będą zmuszone do zwrotu pobranego podatku wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę, ponosząc przy tym koszty postępowań sądowych. Taki scenariusz prowadzi do realnej straty dla finansów publicznych.
Brak jednoznacznego stanowiska Ministerstwa Finansów paraliżuje ponadto zdolność JST do rzetelnego planowania budżetowego. Potencjalne dochody z tego tytułu, liczone w skali kraju w milionach złotych, stanowią istotny element budżetów, zwłaszcza w mniejszych gminach, gdzie każdy dochód ma znaczenie dla realizacji zadań publicznych. Przerzucanie odpowiedzialności za rozstrzygnięcie ogólnopolskiego problemu legislacyjnego na barki pojedynczych samorządów jest nieefektywne, kosztowne i podważa zaufanie do państwa jako spójnego systemu prawnego. JST oczekują od Ministerstwa Finansów, jako organu kreującego politykę podatkową państwa, zajęcia jednoznacznego stanowiska, które zapewni jednolite stosowanie prawa na terenie całej Polski.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się do Pana Ministra z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie jest oficjalne stanowisko Ministerstwa Finansów w sprawie kwalifikacji podatkowej automatów paczkowych w świetle przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2025 r.? Czy, w ocenie ministerstwa, obiekty te podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budowle na podstawie analogii do innych obiektów wymienionych w załączniku nr 4 do u.p.o.l. (np. jako „obiekty kontenerowe” lub „wolno stojące urządzenia techniczne”), czy też, z uwagi na brak ich jednoznacznego wskazania w zamkniętym katalogu, nie stanowią one przedmiotu tego podatku?
2. Czy Ministerstwo Finansów, w celu pilnego zapewnienia jednolitego stosowania prawa podatkowego i zdjęcia z jednostek samorządu terytorialnego ryzyka prawnego, planuje wydać w trybie art. 14a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa ogólne objaśnienia podatkowe w opisanym zakresie? Jeśli tak, w jakim terminie można się spodziewać ich publikacji?
3. Jaką konkretną strategię działania Ministerstwo Finansów rekomenduje jednostkom samorządu terytorialnego w obecnym stanie prawnym, aby z jednej strony należycie zabezpieczyć dochody budżetowe, a z drugiej uniknąć ryzyka prowadzenia masowych, kosztownych sporów sądowych i konieczności zwrotu podatku wraz z odsetkami?
4. Czy w Ministerstwie Finansów prowadzone są analizy dotyczące ewentualnej nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, która w sposób precyzyjny i niebudzący wątpliwości uregulowałaby status podatkowy automatów paczkowych, definitywnie rozwiązując zidentyfikowany problem na przyszłość?
Z poważaniem
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7492 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 6 sierpnia 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 11044 w sprawie zasad opodatkowania
paczkomatów
Znak sprawy: DPL2.054.11.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź Ministra Finansów i Gospodarki na interpelację
nr 11044
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11044 z dnia 21 lipca 2025 r. złożoną przez Panią
Posłankę Lidię Czechak, przedstawiam poniższe wyjaśnienie.
Obowiązująca od 1 stycznia 2025 r. nowelizacja1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.
o podatkach i opłatach lokalnych2 (dalej: u.p.o.l.) miała na celu podniesienie poziomu
pewności prawa i określoności przepisów definiujących pojęcie budowli i budynku
jako przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości przy dążeniu do
zachowania fiskalnego status quo zakresu opodatkowania.
W wyniku nowelizacji wprowadzono do u.p.o.l. autonomiczną definicję pojęcia
„budowla” bez odwoływania się do przepisów pozapodatkowych, a także
wyszczególniono kategorie obiektów kwalifikowanych jako budowle.
W myśl znowelizowanej u.p.o.l. podatkiem od nieruchomości są opodatkowane
budowle wzniesione w wyniku robót budowlanych3 wskazane w art. 1a ust. 1 pkt 2
u.p.o.l. także w przypadku, gdy stanowią część obiektu niewymienionego w u.p.o.l.
Zgodnie z tymi przepisami pod pojęciem budowli rozumie się obiekty niebędące
budynkiem wymienione w załączniku nr 4 do u.p.o.l. wraz z instalacjami
1 Dokonana na mocy ustawy z dnia 19 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy
o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. poz. 1757).
2 Tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 707.
3 Art. 1a ust. 1 pkt 2b u.p.o.l.
-- 1 of 4 --
2/4
zapewniającymi możliwość ich użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, urządzenia
budowlane, części budowlane obiektów wskazanych w art. 1a ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l.
(m.in. elektrowni wiatrowych i elektrowni fotowoltaicznych, czy wyciągów
narciarskich), a także części budowlane urządzeń technicznych innych niż wyżej
wymienione. Budowlą są także fundamenty pod maszyny oraz urządzenia
techniczne, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów
składających się na całość użytkową.
Opodatkowanie obiektu jako budowli wymaga zatem jego przyporządkowania do
jednego z rodzajów budowli wskazanych w art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. lub w załączniku
nr 4 do u.p.o.l., a organ podatkowy nie może dokonywać wykładni rozszerzającej
przepisów tej ustawy, czyli jako budowle kwalifikować obiekty, które swoimi
cechami są jedynie podobne do wymienionych rodzajów budowli. Takie podejście
realizuje wymogi Konstytucji RP i Trybunału Konstytucyjnego w zakresie
opodatkowywania wyłącznie przedmiotów wskazanych w ustawach podatkowych.
Mając na uwadze liczne pozytywne opinie przedstawicieli samorządów,
przedsiębiorców oraz doktryny o zmianach wdrożonych w wyniku tej nowelizacji
wątpliwości interpretacyjne w zakresie opodatkowania urządzeń technicznych
jakimi są automaty do przechowywania przesyłek – wobec dotychczasowego braku
wystąpień organów podatkowych - nie powinny już powstawać.
Ad 1.
Automat do przechowywania przesyłek (zwany potocznie paczkomatem) stanowi
obiekt pełniący funkcję magazynową, z którego klient może odebrać adresowaną do
niego przesyłkę lub zostawić własną przesyłkę, celem doręczenia jej przez firmę
kurierską adresatowi. Paczkomat jest uznawany powszechnie za rodzaj urządzenia
technicznego. W zależności od okoliczności faktycznych może mieć on charakter
obiektu wolnostojącego lub może przylegać do ściany budynku.
Automaty do przechowywania przesyłek jako rodzaj urządzeń technicznych,
podlegają zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem art. 1a ust. 1 pkt 2 lit. d u.p.o.l.
opodatkowaniu wyłącznie w zakresie ich części budowlanych według stawki,
o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.4 Opodatkowaniu podlegać będą także –
jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na
całość użytkową - fundamenty pod paczkomatami, o ile zostały wzniesione
w wyniku robót budowlanych5.
Przyjęte w nowelizacji rozwiązanie dotyczące opodatkowania paczkomatów było
niezbędne także ze względu na występujące wątpliwości i brak merytorycznego
rozstrzygnięcia w zakresie dopuszczalności ich opodatkowania podatkiem od
nieruchomości w orzecznictwie sądów administracyjnych do końca 2024 roku.
Z art. 84 i art. 217 Konstytucji RP wynika zasada szczególnej określoności przepisów
prawa daninowego odnosząca się także do definiowania przedmiotów
opodatkowania. W związku z powyższym przy kwalifikowaniu obiektów jako
budowli będących przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie
4 Tak również: R. Dowgier i L. Etel, Podatek od nieruchomości. Komentarz. WKP 2025, art. 1a pkt 27,
LEX.
5 Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l.
-- 2 of 4 --
3/4
ma możliwości stosowania analogii do innych obiektów wymienionych w u.p.o.l.
Zastosowanie analogii (np. poprzez kwalifikowanie paczkomatów jako obiektów
kontenerowych) byłoby niezgodne z Konstytucją RP.
Wobec wyraźnego i jednoznacznego określenia w znowelizowanym art. 1a ust. 1 pkt
2 u.p.o.l. przedmiotu opodatkowania w ocenie Ministerstwa Finansów nie występuje
obecnie ryzyko zaskarżania decyzji podatkowych oraz narażania gmin na zwrot
pobranego podatku i ponoszenia kosztów postępowań sądowych. W związku
z powyższym nie występuje także ryzyko narażania organów podatkowych
właściwych w zakresie podatku od nieruchomości na zarzut naruszenia dyscypliny
finansów publicznych, o którym mowa w art. 6 ustawy dnia 17 grudnia 2004 r.
o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.6
Ad 2.
Mając na uwadze, że Ministerstwo Finansów w stanie prawnym obowiązującym od
1 stycznia 2025 r. nie otrzymało od organów podatkowych sygnałów
o wątpliwościach w zakresie opodatkowania paczkomatów lub o potrzebie wydania
objaśnień podatkowych dotyczących tego zagadnienia, a także wobec braku
informacji o sporach sądowych dotyczących opodatkowania automatów do
przechowywania przesyłek, wydanie objaśnień podatkowych nie jest aktualnie
planowane.
Ad 3.
Zabezpieczenie dochodów dla budżetów gmin oraz unikanie ryzyka prowadzenia
kosztownych sporów sądowych zapewnia skuteczne weryfikowanie przez organy
podatkowe zgłoszonych przez podatników przedmiotów opodatkowania oraz ich
kwalifikacja podatkowa zgodna ze stanem prawnym.
Ad 4.
Ministerstwo Finansów prowadzi monitoring oraz analizy orzecznictwa
i interpretacji indywidualnych wydawanych przez organy podatkowe w zakresie
podatku od nieruchomości. Do dnia otrzymania niniejszej interpelacji nie wpłynęły
sygnały od organów podatkowych o wątpliwościach dotyczących opodatkowania
paczkomatów po nowelizacji u.p.o.l. Nie odnotowano także sporów sądowych
dotyczących kwalifikacji podatkowej tego urządzenia technicznego po wejściu
w życie znowelizowanych przepisów.
Kazuistyczne, a nie jak obecnie, rodzajowe wyliczenie w u.p.o.l budowli jako
przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, z uwagi na dynamicznie
zmieniające się środowisko gospodarcze nie sprzyjałoby również stabilności prawa
podatkowego.
W związku z powyższym nie jest planowana nowelizacja u.p.o.l. w tym zakresie.
6 Dz. U. z 2024 r. poz. 104.
-- 3 of 4 --
4/4
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --