Interpelacja w sprawie postulatów zmiany przepisów umożliwiającej prowadzenie gospodarstwa rolnego emerytowi KRUS, który jest współmałżonkiem rolnika będącego na rencie z KRUS
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11042
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie postulatów zmiany przepisów umożliwiającej prowadzenie gospodarstwa rolnego emerytowi KRUS, który jest współmałżonkiem rolnika będącego na rencie z KRUS
Zgłaszający: Marek Rząsa
Data wpływu: 17-07-2025
Przemyśl, dnia 17 lipca 2025 r.
Działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 191-193 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się do Pana Ministra z interpelacją poselską w sprawie postulatów zmiany przepisów umożliwiającej prowadzenie gospodarstwa rolnego emerytowi KRUS, który jest współmałżonkiem rolnika będącego na rencie z KRUS.
W odpowiedzi na zgłaszane mi w trakcie dyżuru poselskiego problemy oraz w ślad za postulatami zgłaszanymi m.in. przez Podkarpacką Izbę Rolniczą zwracam się do Pana Ministra z apelem o pilne przyjrzenie się sprawie i wypracowanie koniecznych rozwiązań prawnych. Pamiętać musimy, że mimo postępu technicznego praca na roli wciąż jest bardzo wymagająca i możliwa do realizacji tylko przez silne, zdrowy osoby. W związku z tym oczywiste jest, iż osoba pobierającą rentę chorobą, a więc zmagająca się określonymi potwierdzonymi przez orzecznika problemami zdrowotnymi, takiej pracy wykonywać nie może i nie wykonuje. Jak wskazuje Podkarpacka Izba Rolnicza w skierowanym do Pana Ministra piśmie z dnia 8 lutego 2024 r., zgodnie z ustawą, która weszła w życie w dniu 15 czerwca 2023 r., emeryt KRUS może zachować gospodarstwo i pobierać pełną emeryturę, natomiast jego współmałżonek będący na rencie chorobowej musi się wyzbyć gospodarstwa, ponieważ nie może w nim pracować ze względu na stan zdrowia. Wymusza to zatem daleko idące zmiany w relacjach majątkowych między małżonkami, ze znaczną szkodą dla małżonka będącego na rencie chorobowej. Racjonalny wydaje się postulat wprowadzenia zmian prawnych, aby w takich sytuacjach gospodarstwo dotychczas prowadzone wspólnie było traktowane jako prowadzone tylko i wyłącznie przez rolnika emeryta, by mógł korzystać z programów pomocowych, natomiast małżonek rencista mógł pobierać rentę chorobową, tak jak to się dzieje w przypadku, gdy drugi z małżonków jest ubezpieczony w KRUS w pełnym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy od czasu skierowania do Pana Ministra w 2024 r. przez Krajową Izbę Rolniczą postulatów w ww. sprawie dokonano analizy przepisów i możliwości ich modyfikacji? Jeżeli tak, to jakie były konkluzje tych analiz i jakie działania podjęto/zostaną podjęte w związku z nimi?
Czy w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi trwają bądź będą podjęte prace nad wprowadzeniem zmian w ww. zakresie? Jeżeli tak, to kiedy możemy spodziewać się przedstawienia i wdrożenia konkretnych rozwiązań?
Z poważaniem
Poseł na Sejm RP
Marek Rząsa
Minister Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4863 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 05 sierpnia 2025 r.
znak sprawy: DOS.zs.058.27.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedź na interpelację nr 11042 Posła Marka Rząsy
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 110421 w sprawie postulatów odnośnie do zmiany
przepisów w celu umożliwienia prowadzenia gospodarstwa rolnego emerytowi KRUS,
który jest współmałżonkiem rolnika będącego na rencie z KRUS, przedstawiam
następujące wyjaśnienia.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami o ubezpieczeniu społecznym rolników (1), renta
rolnicza składa się z części składkowej oraz części uzupełniającej. Część składkowa renty
rolniczej jest wypłacana zawsze, natomiast wypłata części uzupełniającej ulega
zawieszeniu w całości lub w określonej części, jeżeli rencista nie zaprzestał prowadzenia
działalności rolniczej.
W sytuacji gdy rencista prowadzi działalność rolniczą z małżonkiem podlegającym
ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy, wypłata części uzupełniającej renty
rolniczej nie ulega zawieszeniu. Dlatego też do momentu uzyskania przez małżonka
prawa do emerytury rolniczej, rencista uprawniony jest do pobierania świadczenia w
pełnej wysokości. To rozwiązanie ma na celu umożliwienie ubezpieczonemu małżonkowi
osiągnięcie wymaganego stażu emerytalnego rolniczego do nabycia prawa do emerytury
rolniczej po osiągnięciu wieku emerytalnego.
Z chwilą uzyskania przez małżonka rencisty prawa do emerytury rolniczej i
niezaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej, renciście rolnemu zostaje zawieszona
wypłata części uzupełniającej, tak jak ma to miejsce w stosunku do pozostałych osób
uprawnionych do renty rolniczej.
1 Interpelacja z 21.07.2025 r., wpływ do MRiRW 21.07.2025 r.
-- 1 of 3 --
Wobec powyższego rencista chcąc otrzymywać świadczenie w pełnej wysokości (tzn.
zarówno część składkową jak i część uzupełniającą) powinien wspólnie z małżonkiem-
emerytem zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej.
Z założenia osoba, która otrzymuje rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w
gospodarstwie rolnym nie powinna pracować w gospodarstwie rolnym ze względu na
stan zdrowia. Zatem w przypadku przeważnie obowiązującej małżonków wspólnoty
majątkowej muszą oboje podjąć decyzję, co jest dla nich korzystniejsze, czy pobieranie
świadczenia rentowego przez jednego z nich w pełnej wysokości, czy prowadzenie w
dalszym ciągu działalności rolniczej i w ten sposób uzupełnianie dochodów z prowadzonej
działalności rolniczej. Zmiana byłaby szczególnie krzywdząca dla rencistów nie
pozostających w związku małżeńskim z osobą uprawnioną do emerytury rolniczej.
Co istotne, kwestia zawieszenia wypłaty renty rolniczej w przypadku prowadzenia przez
świadczeniobiorcę działalności rolniczej została uregulowana w art. 28 ustawy
o ubezpieczeniu społecznym rolników. Przepis ten w sposób wyczerpujący precyzuje
zasady zawieszania rolniczych świadczeń rentowych, a ust. 4 tego artykułu definiuje
zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej na potrzeby tej regulacji. Zgodnie z ww.
przepisem o ubezpieczeniu społecznym rolników, uznaje się, że rencista zaprzestał
prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem
(współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o
podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego. Zatem osoby uprawnione do renty
rolniczej mogą po zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej użytkować grunty
rolne, które nie stanowią gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku
rolnym, a więc ich łączna powierzchnia nie może przekraczać 1 ha lub 1 ha
przeliczeniowego.
Należy jeszcze zwrócić uwagę, że przesłanką zawieszenia wypłaty części uzupełniającej
renty rolniczej, na podstawie art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, jest
prowadzenie działalności rolniczej, a nie samo posiadanie lub dysponowanie własnością
gospodarstwa. Zatem jeżeli rencista rolny chce pozostać w posiadaniu gospodarstwa
rolnego, a nie prowadzi w nim działalności rolniczej, może to uczynić, jeżeli udowodni ten
fakt przed organem rentowym i wtedy również nie dojdzie do zawieszenia
otrzymywanego świadczenia.
Jednocześnie informuję, że w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi analizowane są
wszelkie zgłaszane postulaty w przedmiocie podjęcia prac mających na celu usprawnienie
rozwiązań w ww. ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników. Niemniej obecnie nie są
planowane zmiany w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 3 --
Podstawa prawna:
(1) Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U.
z 2025 r. poz. 197, 620 i 621).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --