Interpelacja w sprawie ograniczeń dochodowych prowadzących do utraty renty socjalnej przez osoby z niepełnosprawnością
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11035
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie ograniczeń dochodowych prowadzących do utraty renty socjalnej przez osoby z niepełnosprawnością
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 16-07-2025
Szanowna Pani Ministro!
Do mojego biura poselskiego zwrócił się mieszkaniec mojego regionu – osoba z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, która pomimo przeciwności zdrowotnych i życiowych aktywnie pracuje zawodowo i stara się funkcjonować w pełni samodzielnie. Dzięki zaangażowaniu i sumienności odnosi sukcesy zawodowe, za co otrzymuje również premie i nagrody uznaniowe.
Problem, z którym się mierzy – i który dotyka wielu osób z niepełnosprawnościami – dotyczy przepisów regulujących zawieszanie renty socjalnej w przypadku przekroczenia określonego poziomu dochodu. Obowiązujące limity dochodowe są tak skonstruowane, że nawet jednorazowe lub niewielkie przekroczenie – na przykład z powodu dodatkowego świadczenia pracowniczego – skutkuje zawieszeniem wypłaty renty socjalnej.
Osoby, które mimo niepełnosprawności podejmują pracę i wywiązują się ze swoich obowiązków z zaangażowaniem, zamiast być wspierane, są przez system karane za swoją aktywność. Prowadzi to do sytuacji, w której pracownicy z niepełnosprawnościami są zmuszeni rezygnować z dodatkowego wynagrodzenia, ograniczać swoje zaangażowanie zawodowe, a nawet unikać awansu, aby nie utracić świadczenia, które wciąż jest dla nich istotnym zabezpieczeniem w życiu codziennym. Taka sytuacja wprost zniechęca do aktywności zawodowej i samodzielności, utrudnia integrację społeczną oraz może sprzyjać poszukiwaniu pracy poza systemem ubezpieczeń.
Zgłoszony przypadek jest jednym z wielu dowodów na to, że obecny model wymaga pilnej korekty. W interesie państwa powinno leżeć wspieranie aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami, a nie ich marginalizacja przez nadmierne ograniczenia systemowe.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje reformę zasad zawieszania renty socjalnej w związku z przekroczeniem limitu dochodów z pracy zawodowej?
Czy możliwe jest rozważenie modelu, w którym renta socjalna byłaby stopniowo zmniejszana, a nie całkowicie zawieszana?
Czy prowadzone są obecnie analizy dotyczące wpływu obecnych limitów dochodowych na zjawisko pracy poza systemem wśród osób z niepełnosprawnościami?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Małgorzata Baranowska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
2978 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.357.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11035 Pani Posłanki Małgorzaty Pępek, w sprawie
ograniczeń dochodowych prowadzących do utraty renty socjalnej przez osoby
z niepełnosprawnościami, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Przesłanki przyznania świadczenia w postaci renty socjalnej reguluje ustawa z dnia
27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2025 r. poz. 420). Na jej podstawie renta
socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia
sprawności organizmu, które powstało:
przed ukończeniem 18 roku życia;
w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, przed ukończeniem 25 roku życia;
w trakcie kształcenia w szkole doktorskiej, studiów doktoranckich lub aspirantury
naukowej.
Wskazane przesłanki nabycia prawa do renty socjalnej oznaczają, że przeznaczona jest ona
dla osób, które z powodu wcześnie powstałej niezdolności do pracy nie miały możliwości
podjęcia pracy zawodowej i nabycia własnych uprawnień do renty z tytułu niezdolności do
pracy, a często nawet zdobycia jakichkolwiek kwalifikacji zawodowych.
Renta socjalna jest więc świadczeniem przyznawanym przede wszystkim osobom
niemającym szansy, z racji wcześnie powstałej niemożności wykonywania pracy zarobkowej,
uzyskiwania własnych dochodów ani wypracowania świadczeń z ubezpieczenia
społecznego. Renta socjalna jest wyrazem szczególnej troski państwa o takie osoby.
Renta socjalna podlega, w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej
obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, takim samym zasadom zawieszenia lub
zmniejszenia, jak emerytury i renty z tytułu niezdolności do pracy, przyznane na mocy
ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych.
Zatem jeśli przychód jest wyższy niż 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia
za kwartał kalendarzowy, ale nie przekroczy 130% tej kwoty, renta socjalna jest
zmniejszana. Dopiero gdy przychód przekroczy wyższy próg zarobkowy, wynoszący 130%
przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, renta jest zawieszana. Osoba dorabiająca
do renty socjalnej rozlicza się po upływie roku kalendarzowego – rocznie lub miesięcznie.
Z uwagi na to, zmiany w zakresie zasad zawieszania lub zmniejszania emerytur i rent z tytułu
niezdolności do pracy będą automatycznie oddziaływać na renty socjalne.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Obecnie nie jest planowana nowelizacja ustawy o rencie socjalnej w zakresie zmiany zasad
zawieszania lub zmniejszania tego świadczenia.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Małgorzata Baranowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --