Interpelacja nr 11032
Interpelacja w sprawie możliwości uwzględnienia sytuacji niezawinionych w kontekście zgłoszenia nabycia spadku w terminie określonym w ustawie o podatku od spadków i darowizn
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie możliwości uwzględnienia sytuacji niezawinionych w kontekście zgłoszenia nabycia spadku w terminie określonym w ustawie o podatku od spadków i darowizn
Interpelacja nr 11032
do ministra finansów
w sprawie możliwości uwzględnienia sytuacji niezawinionych w kontekście zgłoszenia nabycia spadku w terminie określonym w ustawie o podatku od spadków i darowizn
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 16-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego wpłynęło zgłoszenie obywatela, który zwraca uwagę na istotny – jego zdaniem – problem praktyczny i legislacyjny wynikający z obecnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, a w szczególności z art. 4a ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 tej ustawy.
Zgodnie z tym przepisem zwolnienie z podatku od spadków dla osób najbliższych uzależnione jest od spełnienia obowiązku zgłoszenia nabycia spadku naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.
Zgłaszający podnosi, że literalne stosowanie tego przepisu – bez możliwości uwzględnienia sytuacji wyjątkowych, takich jak ciężka choroba psychiczna czy okoliczności wyłączające winę po stronie spadkobiercy – może prowadzić do powstania poważnych konsekwencji finansowych wobec osób, które nie miały realnej możliwości działania w przewidzianym terminie.
Wskazuje przy tym, że taka interpretacja może budzić wątpliwości co do zgodności z zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, zasadą lojalności państwa wobec obywatela, zasadą równości wobec prawa (art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), jak również zasadą poprawnej legislacji, wywodzoną z art. 2 Konstytucji.
Obywatel wyraża przekonanie, że ustawodawca powinien przewidzieć możliwość zindywidualizowanego podejścia w przypadku osób, które w sposób niezawiniony uchybiły terminowi, na przykład z powodu udokumentowanej choroby lub innej nadzwyczajnej sytuacji życiowej.
W związku z powyższym uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedź na pytanie:
Czy Ministerstwo Finansów dostrzega możliwość dokonania przeglądu obowiązujących przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, w celu ewentualnego uzupełnienia ich o mechanizm umożliwiający uwzględnienie przyczyn niezawinionych, uniemożliwiających zachowanie terminu do zgłoszenia nabycia spadku, w szczególności w przypadkach udokumentowanej choroby lub innych wyjątkowych okoliczności życiowych?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 11032
do ministra finansów
w sprawie możliwości uwzględnienia sytuacji niezawinionych w kontekście zgłoszenia nabycia spadku w terminie określonym w ustawie o podatku od spadków i darowizn
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 16-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego wpłynęło zgłoszenie obywatela, który zwraca uwagę na istotny – jego zdaniem – problem praktyczny i legislacyjny wynikający z obecnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, a w szczególności z art. 4a ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 tej ustawy.
Zgodnie z tym przepisem zwolnienie z podatku od spadków dla osób najbliższych uzależnione jest od spełnienia obowiązku zgłoszenia nabycia spadku naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.
Zgłaszający podnosi, że literalne stosowanie tego przepisu – bez możliwości uwzględnienia sytuacji wyjątkowych, takich jak ciężka choroba psychiczna czy okoliczności wyłączające winę po stronie spadkobiercy – może prowadzić do powstania poważnych konsekwencji finansowych wobec osób, które nie miały realnej możliwości działania w przewidzianym terminie.
Wskazuje przy tym, że taka interpretacja może budzić wątpliwości co do zgodności z zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, zasadą lojalności państwa wobec obywatela, zasadą równości wobec prawa (art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), jak również zasadą poprawnej legislacji, wywodzoną z art. 2 Konstytucji.
Obywatel wyraża przekonanie, że ustawodawca powinien przewidzieć możliwość zindywidualizowanego podejścia w przypadku osób, które w sposób niezawiniony uchybiły terminowi, na przykład z powodu udokumentowanej choroby lub innej nadzwyczajnej sytuacji życiowej.
W związku z powyższym uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedź na pytanie:
Czy Ministerstwo Finansów dostrzega możliwość dokonania przeglądu obowiązujących przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, w celu ewentualnego uzupełnienia ich o mechanizm umożliwiający uwzględnienie przyczyn niezawinionych, uniemożliwiających zachowanie terminu do zgłoszenia nabycia spadku, w szczególności w przypadkach udokumentowanej choroby lub innych wyjątkowych okoliczności życiowych?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
2166 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 29 lipca 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację poselską nr 11032
Znak sprawy: DPL1.054.3.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11032 Pani Małgorzaty Pępek, Poseł na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie zmiany przepisów dotyczących korzystania
ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn przez osoby najbliższe, które
nie zgłosiły nabycia majątku w drodze spadku z przyczyn niezawinionych,
uprzejmie informuję.
Postulat zawarty w interpelacji, dotyczy rozważenia możliwości wprowadzenia
rozwiązań umożliwiających skorzystanie ze zwolnienia z podatku od spadków
i darowizn przez osoby najbliższe w przypadku niedotrzymania terminu
do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze spadku
z powodu niezawinionych sytuacji losowych. Taki postulat był już zgłaszany,
m.in. przez podatników i Rzecznika Praw Obywatelskich, a także omawiany
w ramach współpracy Rządowego Zespołu ds. Deregulacji ze strona społeczną.
W związku z tym, rozpoczęto prace legislacyjne nad wdrożeniem proponowanego
rozwiązania. Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn
został wpisany do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów
pod numerem UDER79.
Projektowane rozwiązania będą miały na celu poprawę sytuacji podatników
podatku od spadków i darowizn przez wprowadzenie możliwości przywrócenia
terminu do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych
przez członków najbliższej rodziny oraz zgłoszenia nabycia w drodze dziedziczenia
lub zapisu windykacyjnego własności przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub udziału
w nim. Rozważa się, aby termin do dokonania zgłoszenia był przywracany
na wniosek podatnika, jeżeli uprawdopodobni on, że niezachowanie terminu
nastąpiło bez jego winy.
-- 1 of 2 --
2/2
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 29 lipca 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację poselską nr 11032
Znak sprawy: DPL1.054.3.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11032 Pani Małgorzaty Pępek, Poseł na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie zmiany przepisów dotyczących korzystania
ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn przez osoby najbliższe, które
nie zgłosiły nabycia majątku w drodze spadku z przyczyn niezawinionych,
uprzejmie informuję.
Postulat zawarty w interpelacji, dotyczy rozważenia możliwości wprowadzenia
rozwiązań umożliwiających skorzystanie ze zwolnienia z podatku od spadków
i darowizn przez osoby najbliższe w przypadku niedotrzymania terminu
do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze spadku
z powodu niezawinionych sytuacji losowych. Taki postulat był już zgłaszany,
m.in. przez podatników i Rzecznika Praw Obywatelskich, a także omawiany
w ramach współpracy Rządowego Zespołu ds. Deregulacji ze strona społeczną.
W związku z tym, rozpoczęto prace legislacyjne nad wdrożeniem proponowanego
rozwiązania. Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn
został wpisany do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów
pod numerem UDER79.
Projektowane rozwiązania będą miały na celu poprawę sytuacji podatników
podatku od spadków i darowizn przez wprowadzenie możliwości przywrócenia
terminu do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych
przez członków najbliższej rodziny oraz zgłoszenia nabycia w drodze dziedziczenia
lub zapisu windykacyjnego własności przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub udziału
w nim. Rozważa się, aby termin do dokonania zgłoszenia był przywracany
na wniosek podatnika, jeżeli uprawdopodobni on, że niezachowanie terminu
nastąpiło bez jego winy.
-- 1 of 2 --
2/2
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --