Interpelacja nr 11029
Interpelacja w sprawie regulacji dotyczących poboru wody przez rolników
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie regulacji dotyczących poboru wody przez rolników
Interpelacja nr 11029
do ministra infrastruktury
w sprawie regulacji dotyczących poboru wody przez rolników
Zgłaszający: Alicja Łepkowska-Gołaś
Data wpływu: 17-07-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z uprzejmą prośbą o podjęcie interwencji w sprawie (...) rolnika z miejscowości Choszczewo, który został ukarany przez wojewódzki inspektorat ochrony środowiska karą w wysokości przekraczającej 100 000 złotych za pobór wody z własnej studni przeznaczonej na potrzeby pojenia trzody chlewnej.
Z dostępnych informacji medialnych oraz relacji samego zainteresowanego wynika, iż prowadzone przez niego gospodarstwo rolne przez wiele lat funkcjonowało bez zastrzeżeń, a dotychczasowe kontrole nie wykazywały żadnych uchybień. Podczas jednej z wizyt inspektorów stwierdzono jednak przekroczenie limitu poboru wody wynoszącego 5 m3 na dobę, co zgodnie z obowiązującymi przepisami wymaga posiadania pozwolenia wodnoprawnego.
Niniejsza sytuacja budzi istotne wątpliwości, albowiem:
a) rolnik nie został wcześniej poinformowany o obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego podczas dotychczasowych kontaktów z inspektoratem,
b) procedura uzyskania przedmiotowego pozwolenia trwała ponad dwa lata, w czasie których naliczane były opłaty karne,
c) zastosowane sankcje wynikają nie z celowego naruszenia prawa, lecz z braku wiedzy oraz niejasności przepisów prawnych.
Nałożenie tak wysokiej kary za realizację podstawowych czynności, takich jak zapewnienie wody zwierzętom gospodarskim, stanowi przykład oderwania obowiązujących regulacji od realiów funkcjonowania gospodarstw rolnych. W mojej ocenie, zamiast wspierać rolników poprzez działania edukacyjne i informacyjne, organy państwowe ograniczają się jedynie do nakładania kar, co negatywnie wpływa na poziom zaufania obywateli do instytucji publicznych.
Zgodnie z obowiązującą ustawą Prawo wodne, pobór wód podziemnych w ilości przekraczającej 5 m3/d wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Brak jednoznacznie określonych progów zużycia w przeliczeniu na DJP (duże jednostki przeliczeniowe zwierząt), przewlekłość procedur rozpatrywania wniosków oraz brak systemu ostrzegania skutkują nakładaniem dotkliwych sankcji finansowych, które mogą prowadzić do poważnych problemów ekonomicznych w sektorze rolnym.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo planuje ponowne przeanalizowanie zasadności nałożenia kary w sprawie (...) oraz rozważenie możliwości jej zawieszenia bądź uchylenia?
2. Czy prowadzone są prace nad wprowadzeniem ogólnokrajowych norm określających zużycie wody przeznaczonej na pojenie zwierząt gospodarskich w sposób jednoznaczny i zrozumiały dla rolników?
3. Czy wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska oraz PGW Wody Polskie podejmą działania mające na celu wcześniejsze informowanie gospodarstw rolnych o przekroczeniu dopuszczalnych progów poboru wody, zanim zostaną zastosowane sankcje finansowe?
4. Ile gospodarstw rolnych w Polsce zostało w ciągu ostatnich pięciu lat ukaranych za przekroczenie limitów poboru wody bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, mimo że złożyły one stosowne wnioski lub nie były wcześniej informowane o obowiązku uzyskania takiego pozwolenia?
5. Czy ministerstwo rozważa uproszczenie procedur związanych z uzyskiwaniem pozwoleń wodnoprawnych na przykład poprzez wprowadzenie obowiązku zgłoszenia zamiast uzyskania pozwolenia w przypadku określonych limitów poboru wody?
W mojej ocenie przedmiotowa sprawa wymaga pilnej analizy oraz rewizji, stanowiąc jednocześnie potencjalny impuls do podjęcia szerszych działań legislacyjnych. Zamiast karania rolników za pobór wody niezbędnej do pojenia zwierząt gospodarskich, zasadne byłoby stworzenie spójnego systemu informowania, ostrzegania oraz uproszczonego dostępu do zasobów wodnych.
Podkreślam, iż działania podejmowane przez instytucje państwowe powinny cechować się adekwatnością oraz być oparte na zasadzie zaufania obywatela do państwa. Kara w wysokości 100 000 zł za pobór wody ze studni w celu pojenia trzody, bez wcześniejszego ostrzeżenia, w mojej opinii rażąco narusza tę zasadę.
Interpelacja nr 11029
do ministra infrastruktury
w sprawie regulacji dotyczących poboru wody przez rolników
Zgłaszający: Alicja Łepkowska-Gołaś
Data wpływu: 17-07-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z uprzejmą prośbą o podjęcie interwencji w sprawie (...) rolnika z miejscowości Choszczewo, który został ukarany przez wojewódzki inspektorat ochrony środowiska karą w wysokości przekraczającej 100 000 złotych za pobór wody z własnej studni przeznaczonej na potrzeby pojenia trzody chlewnej.
Z dostępnych informacji medialnych oraz relacji samego zainteresowanego wynika, iż prowadzone przez niego gospodarstwo rolne przez wiele lat funkcjonowało bez zastrzeżeń, a dotychczasowe kontrole nie wykazywały żadnych uchybień. Podczas jednej z wizyt inspektorów stwierdzono jednak przekroczenie limitu poboru wody wynoszącego 5 m3 na dobę, co zgodnie z obowiązującymi przepisami wymaga posiadania pozwolenia wodnoprawnego.
Niniejsza sytuacja budzi istotne wątpliwości, albowiem:
a) rolnik nie został wcześniej poinformowany o obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego podczas dotychczasowych kontaktów z inspektoratem,
b) procedura uzyskania przedmiotowego pozwolenia trwała ponad dwa lata, w czasie których naliczane były opłaty karne,
c) zastosowane sankcje wynikają nie z celowego naruszenia prawa, lecz z braku wiedzy oraz niejasności przepisów prawnych.
Nałożenie tak wysokiej kary za realizację podstawowych czynności, takich jak zapewnienie wody zwierzętom gospodarskim, stanowi przykład oderwania obowiązujących regulacji od realiów funkcjonowania gospodarstw rolnych. W mojej ocenie, zamiast wspierać rolników poprzez działania edukacyjne i informacyjne, organy państwowe ograniczają się jedynie do nakładania kar, co negatywnie wpływa na poziom zaufania obywateli do instytucji publicznych.
Zgodnie z obowiązującą ustawą Prawo wodne, pobór wód podziemnych w ilości przekraczającej 5 m3/d wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Brak jednoznacznie określonych progów zużycia w przeliczeniu na DJP (duże jednostki przeliczeniowe zwierząt), przewlekłość procedur rozpatrywania wniosków oraz brak systemu ostrzegania skutkują nakładaniem dotkliwych sankcji finansowych, które mogą prowadzić do poważnych problemów ekonomicznych w sektorze rolnym.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo planuje ponowne przeanalizowanie zasadności nałożenia kary w sprawie (...) oraz rozważenie możliwości jej zawieszenia bądź uchylenia?
2. Czy prowadzone są prace nad wprowadzeniem ogólnokrajowych norm określających zużycie wody przeznaczonej na pojenie zwierząt gospodarskich w sposób jednoznaczny i zrozumiały dla rolników?
3. Czy wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska oraz PGW Wody Polskie podejmą działania mające na celu wcześniejsze informowanie gospodarstw rolnych o przekroczeniu dopuszczalnych progów poboru wody, zanim zostaną zastosowane sankcje finansowe?
4. Ile gospodarstw rolnych w Polsce zostało w ciągu ostatnich pięciu lat ukaranych za przekroczenie limitów poboru wody bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, mimo że złożyły one stosowne wnioski lub nie były wcześniej informowane o obowiązku uzyskania takiego pozwolenia?
5. Czy ministerstwo rozważa uproszczenie procedur związanych z uzyskiwaniem pozwoleń wodnoprawnych na przykład poprzez wprowadzenie obowiązku zgłoszenia zamiast uzyskania pozwolenia w przypadku określonych limitów poboru wody?
W mojej ocenie przedmiotowa sprawa wymaga pilnej analizy oraz rewizji, stanowiąc jednocześnie potencjalny impuls do podjęcia szerszych działań legislacyjnych. Zamiast karania rolników za pobór wody niezbędnej do pojenia zwierząt gospodarskich, zasadne byłoby stworzenie spójnego systemu informowania, ostrzegania oraz uproszczonego dostępu do zasobów wodnych.
Podkreślam, iż działania podejmowane przez instytucje państwowe powinny cechować się adekwatnością oraz być oparte na zasadzie zaufania obywatela do państwa. Kara w wysokości 100 000 zł za pobór wody ze studni w celu pojenia trzody, bez wcześniejszego ostrzeżenia, w mojej opinii rażąco narusza tę zasadę.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Dużo ogólników
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
65%
Konkretność
35%
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
2.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Wykryto zwrot wymijający: „trwają prace analityczne” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„trwają prace analityczne”
(odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8671 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-9.054.1.2025
Warszawa, 12.08.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11029, Poseł na Sejm RP Pani Alicji Łepkowskiej-Gołaś
w sprawie regulacji poboru wody przez rolników, przedstawiam informację w zakresie
właściwości Ministerstwa Infrastruktury jako organu nadzorującego Państwowe Gospodarstwo
Wodne Wody Polskie, a także stanowisko Ministra Klimatu i Środowiska uwzględniające
informację Głównego Inspektoratu Środowiska w odniesieniu do nałożonej kary.
Dane będące w posiadaniu Inspekcji Ochrony Środowiska nie potwierdzają, że okoliczności
zdarzenia opisanego w interpelacji nr 10927 miały miejsce, w szczególności, że na jakikolwiek
indywidualny podmiot została nałożona kara w tak znacznej wysokości.
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit b i pkt 17a ustawy z dnia 20 lipca
1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 425) do zadań Inspekcji Ochrony
Środowiska należy kontrola podmiotów korzystających ze środowiska
w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz.
647, z późn. zm.) w zakresie przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze
środowiska oraz przestrzegania zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów
wielkości emisji i jej wpływu na stan środowiska oraz wykonywanie zadań określonych w Prawie
wodnym. Prawo wodne to regulacja prawa powszechnie obowiązującego, w której dla
określenia parametru ilościowego wody przyjęto m³ jako jednostkę objętości w układzie SI
(międzynarodowy układ jednostek miar), a DJP jest umowną jednostką liczebności zwierząt
hodowlanych w gospodarstwie.
Zdaniem ministerstwa, wprowadzenie parametru DJP do Prawa wodnego byłoby niecelowe, tym
bardziej że limit poboru wody, średniorocznie 5 m3 na dobę, określony w Prawie wodnym w
ramach zwykłego korzystania z wód, nie został ustalony na podstawie norm zużycia wody, lecz
wynika z możliwości środowiska do odnawiania zasobów wodnych. Ustalenie limitów zużycia
wody w przeliczeniu na DJP może być jedynie pomocne dla podmiotu przy szacowaniu wielkości
zapotrzebowania na wodę w celu określenia ilości pobieranych wód we wnioskach o udzielenie
pozwolenia wodnoprawnego. Wydaje się, że obecnie przyjęte rozwiązanie oraz regulacje
prawne są najbardziej optymalne, jasne, czytelne i nie powinny budzić wątpliwości
interpretacyjnych.
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie na bieżąco i stosownie do potrzeb dokonuje
wymiany informacji z Wojewódzkimi Inspektorami Ochrony Środowiska w ramach współpracy
między organami administracji publicznej. Należy zaznaczyć, że Wody Polskie nie prowadzą
ewidencji wszystkich gospodarstw rolnych korzystających z zasobów wodnych. Prowadzona jest
ogólna ewidencja podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne.
-- 1 of 3 --
2
Z art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego wynika próg poboru wód podziemnych wynoszący
średniorocznie 5 m³/dobę, tj. ilość wody jaką właściciel gruntu może pobierać w celu
zaspokojenia potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego
w ramach zwykłego korzystania z wód, niewymagającego pozwolenia wodnoprawnego. To
rolnik, jako podmiot korzystający z wód, w przypadku stwierdzenia przekroczenia warunku
zwykłego korzystania z wód, zobowiązany jest do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na
usługę wodną, polegającą na poborze wód podziemnych bądź powierzchniowych, co wiążę się
z koniecznością ponoszenia opłat za usługi wodne.
Podmioty obowiązane do ponoszenia opłat za usługi wodne składają oświadczenia, o których
mowa w art. 552 ust. 2a pkt 2 Prawa wodnego. Tym samym w obecnym stanie prawnym, organy
Wód Polskich wchodzą w posiadanie informacji o dokładnej ilości poboru wód z danego ujęcia
dopiero w przypadku, gdy podmiot z niego korzystający uzyska pozwolenie wodnoprawne i
wypełnia obowiązek składania ww. oświadczeń lub w wyniku kontroli gospodarowania wodami,
czy po otrzymaniu ustaleń pokontrolnych innego organu administracji publicznej (tj.
Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska).
Jednostki Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nie mają ustawowego
obowiązku informowania wszystkich podmiotów mogących korzystać z zasobów wodnych
o ewentualnej konieczności uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na takie działania
w przypadku przekroczenia progu wskazanego w art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego. Stosowne
informacje są udzielane na bieżąco przez pracowników Wód Polskich w przypadku zapytań
pisemnych, telefonicznych czy mailowych. Pomimo braku ustawowego obowiązku
informacyjnego, Wody Polskie podejmowały działania informacyjne dotyczące poboru wód na
potrzeby prowadzenia działalności rolniczej. W tym celu została opracowana i opublikowana
broszura informacyjna1. Ponadto, przed wejściem w życie zmian wynikających z ustawy z 13 lipca
2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry (Dz. U. poz. 1963), dyrektorzy Zarządów Zlewni PGW Wody
Polskie, jako organy właściwe w sprawie ustalenia opłat za korzystanie z usług wodnych, podjęli
działania informacyjne w odniesieniu do podmiotów korzystających z usług wodnych bez
wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, w przypadkach gdy z treści oświadczeń podmiotów
obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne wynikało, że dany podmiot nie posiada
ważnego pozwolenia wodnoprawnego (tj. w przypadkach gdy podmiot składał oświadczenia
zgodnie z art. 552 ust. 2a pkt Prawa wodnego, ale w ich treści oświadczał
o fakcie korzystania z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego –
a co za tym idzie ponosił do końca 2023 r. opłaty podwyższone za usługi wodne z tego tytułu, tak
jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie). Zgodnie z art. 472aa ust. 1 pkt 2 Prawa
wodnego, administracyjnej karze pieniężnej podlega kto wbrew przepisowi art. 389, art. 394 ust.
1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty
w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio
pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub
oceny wodnoprawnej.
Jednocześnie informuję, że organy PGW Wody Polskie nie prowadzą rejestru ukaranych
gospodarstw rolnych. Natomiast od czasu wejścia w życie administracyjnych kar pieniężnych
wskazanych w art. 472aa ww. ustawy na obszarze działania PGW Wody Polskie Regionalnego
1 https://www.gov.pl/web/wody-polskie/materialy-informacyjne
-- 2 of 3 --
3
Zarządu Gospodarki w Białymstoku, na dzień 30 czerwca 2025 r., wydano łącznie 636 decyzji
wymierzających kary administracyjne.
Należy zaznaczyć, że sam fakt złożenia wniosku o udzielenie niezbędnych uprawnień, jakim jest
pozwolenie wodnoprawne nie równa się zaprzestaniu korzystania z zasobów wodnych bez
pozwolenia wodnoprawnego. Takie naruszenie znika dopiero wtedy, gdy podmiot uzyska
prawomocną decyzję administracyjną udzielającą pozwolenia wodnoprawnego. Tym samym
konieczność nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przez właściwy organ PGW Wody Polskie
w tym zakresie ustaje dopiero, gdy podmiot uzyska prawomocną decyzję administracyjną
udzielającą pozwolenia wodnoprawnego.
Uprzejmie informuję, że aktualnie trwają prace analityczne mające na celu usprawnienie
procesu składania wniosków oraz kompletnej dokumentacji w sprawie udzielenia pozwoleń
wodnoprawnych, w tym z użyciem platformy e-Wody.
W związku z powyższym ciężar gatunkowy naruszenia prawa, polegający na korzystaniu z usług
wodnych bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego, jest bezsprzecznie znaczący.
W przedmiotowej sprawie nie karano osoby fizycznej konkretnie za pobór wody niezbędnej do
pojenia zwierząt gospodarskich, lecz za korzystanie z zasobów wodnych bez wymaganego
pozwolenia wodnoprawnego przez pobór wód podziemnych w ilości znacznie przekraczającej
średniorocznie 5 m³/dobę. Korzystanie z takiej usługi wodnej wymaga posiadania ważnego
pozwolenia wodnoprawnego oraz ponoszenia opłat za usługi wodne.
Natomiast samo pozwolenie wodnoprawne stanowi instrument zarządzania zasobami wodnymi
i ma na celu ochronę tych zasobów przed zanieczyszczeniami oraz niewłaściwą lub nadmierną
eksploatacją. Tym samym nie sposób stwierdzić, że długotrwałe zaniedbania podmiotu
działającego wbrew obowiązującemu prawu stanowiło podstawę do dalszego upraszczania
dostępu do zasobów wodnych bądź umorzenia wcześniej nałożonych kar, czy też zmianę
przepisów prawa w tym zakresie.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-9.054.1.2025
Warszawa, 12.08.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11029, Poseł na Sejm RP Pani Alicji Łepkowskiej-Gołaś
w sprawie regulacji poboru wody przez rolników, przedstawiam informację w zakresie
właściwości Ministerstwa Infrastruktury jako organu nadzorującego Państwowe Gospodarstwo
Wodne Wody Polskie, a także stanowisko Ministra Klimatu i Środowiska uwzględniające
informację Głównego Inspektoratu Środowiska w odniesieniu do nałożonej kary.
Dane będące w posiadaniu Inspekcji Ochrony Środowiska nie potwierdzają, że okoliczności
zdarzenia opisanego w interpelacji nr 10927 miały miejsce, w szczególności, że na jakikolwiek
indywidualny podmiot została nałożona kara w tak znacznej wysokości.
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit b i pkt 17a ustawy z dnia 20 lipca
1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 425) do zadań Inspekcji Ochrony
Środowiska należy kontrola podmiotów korzystających ze środowiska
w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz.
647, z późn. zm.) w zakresie przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze
środowiska oraz przestrzegania zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów
wielkości emisji i jej wpływu na stan środowiska oraz wykonywanie zadań określonych w Prawie
wodnym. Prawo wodne to regulacja prawa powszechnie obowiązującego, w której dla
określenia parametru ilościowego wody przyjęto m³ jako jednostkę objętości w układzie SI
(międzynarodowy układ jednostek miar), a DJP jest umowną jednostką liczebności zwierząt
hodowlanych w gospodarstwie.
Zdaniem ministerstwa, wprowadzenie parametru DJP do Prawa wodnego byłoby niecelowe, tym
bardziej że limit poboru wody, średniorocznie 5 m3 na dobę, określony w Prawie wodnym w
ramach zwykłego korzystania z wód, nie został ustalony na podstawie norm zużycia wody, lecz
wynika z możliwości środowiska do odnawiania zasobów wodnych. Ustalenie limitów zużycia
wody w przeliczeniu na DJP może być jedynie pomocne dla podmiotu przy szacowaniu wielkości
zapotrzebowania na wodę w celu określenia ilości pobieranych wód we wnioskach o udzielenie
pozwolenia wodnoprawnego. Wydaje się, że obecnie przyjęte rozwiązanie oraz regulacje
prawne są najbardziej optymalne, jasne, czytelne i nie powinny budzić wątpliwości
interpretacyjnych.
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie na bieżąco i stosownie do potrzeb dokonuje
wymiany informacji z Wojewódzkimi Inspektorami Ochrony Środowiska w ramach współpracy
między organami administracji publicznej. Należy zaznaczyć, że Wody Polskie nie prowadzą
ewidencji wszystkich gospodarstw rolnych korzystających z zasobów wodnych. Prowadzona jest
ogólna ewidencja podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne.
-- 1 of 3 --
2
Z art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego wynika próg poboru wód podziemnych wynoszący
średniorocznie 5 m³/dobę, tj. ilość wody jaką właściciel gruntu może pobierać w celu
zaspokojenia potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego
w ramach zwykłego korzystania z wód, niewymagającego pozwolenia wodnoprawnego. To
rolnik, jako podmiot korzystający z wód, w przypadku stwierdzenia przekroczenia warunku
zwykłego korzystania z wód, zobowiązany jest do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na
usługę wodną, polegającą na poborze wód podziemnych bądź powierzchniowych, co wiążę się
z koniecznością ponoszenia opłat za usługi wodne.
Podmioty obowiązane do ponoszenia opłat za usługi wodne składają oświadczenia, o których
mowa w art. 552 ust. 2a pkt 2 Prawa wodnego. Tym samym w obecnym stanie prawnym, organy
Wód Polskich wchodzą w posiadanie informacji o dokładnej ilości poboru wód z danego ujęcia
dopiero w przypadku, gdy podmiot z niego korzystający uzyska pozwolenie wodnoprawne i
wypełnia obowiązek składania ww. oświadczeń lub w wyniku kontroli gospodarowania wodami,
czy po otrzymaniu ustaleń pokontrolnych innego organu administracji publicznej (tj.
Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska).
Jednostki Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nie mają ustawowego
obowiązku informowania wszystkich podmiotów mogących korzystać z zasobów wodnych
o ewentualnej konieczności uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na takie działania
w przypadku przekroczenia progu wskazanego w art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego. Stosowne
informacje są udzielane na bieżąco przez pracowników Wód Polskich w przypadku zapytań
pisemnych, telefonicznych czy mailowych. Pomimo braku ustawowego obowiązku
informacyjnego, Wody Polskie podejmowały działania informacyjne dotyczące poboru wód na
potrzeby prowadzenia działalności rolniczej. W tym celu została opracowana i opublikowana
broszura informacyjna1. Ponadto, przed wejściem w życie zmian wynikających z ustawy z 13 lipca
2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry (Dz. U. poz. 1963), dyrektorzy Zarządów Zlewni PGW Wody
Polskie, jako organy właściwe w sprawie ustalenia opłat za korzystanie z usług wodnych, podjęli
działania informacyjne w odniesieniu do podmiotów korzystających z usług wodnych bez
wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, w przypadkach gdy z treści oświadczeń podmiotów
obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne wynikało, że dany podmiot nie posiada
ważnego pozwolenia wodnoprawnego (tj. w przypadkach gdy podmiot składał oświadczenia
zgodnie z art. 552 ust. 2a pkt Prawa wodnego, ale w ich treści oświadczał
o fakcie korzystania z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego –
a co za tym idzie ponosił do końca 2023 r. opłaty podwyższone za usługi wodne z tego tytułu, tak
jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie). Zgodnie z art. 472aa ust. 1 pkt 2 Prawa
wodnego, administracyjnej karze pieniężnej podlega kto wbrew przepisowi art. 389, art. 394 ust.
1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty
w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio
pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub
oceny wodnoprawnej.
Jednocześnie informuję, że organy PGW Wody Polskie nie prowadzą rejestru ukaranych
gospodarstw rolnych. Natomiast od czasu wejścia w życie administracyjnych kar pieniężnych
wskazanych w art. 472aa ww. ustawy na obszarze działania PGW Wody Polskie Regionalnego
1 https://www.gov.pl/web/wody-polskie/materialy-informacyjne
-- 2 of 3 --
3
Zarządu Gospodarki w Białymstoku, na dzień 30 czerwca 2025 r., wydano łącznie 636 decyzji
wymierzających kary administracyjne.
Należy zaznaczyć, że sam fakt złożenia wniosku o udzielenie niezbędnych uprawnień, jakim jest
pozwolenie wodnoprawne nie równa się zaprzestaniu korzystania z zasobów wodnych bez
pozwolenia wodnoprawnego. Takie naruszenie znika dopiero wtedy, gdy podmiot uzyska
prawomocną decyzję administracyjną udzielającą pozwolenia wodnoprawnego. Tym samym
konieczność nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przez właściwy organ PGW Wody Polskie
w tym zakresie ustaje dopiero, gdy podmiot uzyska prawomocną decyzję administracyjną
udzielającą pozwolenia wodnoprawnego.
Uprzejmie informuję, że aktualnie trwają prace analityczne mające na celu usprawnienie
procesu składania wniosków oraz kompletnej dokumentacji w sprawie udzielenia pozwoleń
wodnoprawnych, w tym z użyciem platformy e-Wody.
W związku z powyższym ciężar gatunkowy naruszenia prawa, polegający na korzystaniu z usług
wodnych bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego, jest bezsprzecznie znaczący.
W przedmiotowej sprawie nie karano osoby fizycznej konkretnie za pobór wody niezbędnej do
pojenia zwierząt gospodarskich, lecz za korzystanie z zasobów wodnych bez wymaganego
pozwolenia wodnoprawnego przez pobór wód podziemnych w ilości znacznie przekraczającej
średniorocznie 5 m³/dobę. Korzystanie z takiej usługi wodnej wymaga posiadania ważnego
pozwolenia wodnoprawnego oraz ponoszenia opłat za usługi wodne.
Natomiast samo pozwolenie wodnoprawne stanowi instrument zarządzania zasobami wodnymi
i ma na celu ochronę tych zasobów przed zanieczyszczeniami oraz niewłaściwą lub nadmierną
eksploatacją. Tym samym nie sposób stwierdzić, że długotrwałe zaniedbania podmiotu
działającego wbrew obowiązującemu prawu stanowiło podstawę do dalszego upraszczania
dostępu do zasobów wodnych bądź umorzenia wcześniej nałożonych kar, czy też zmianę
przepisów prawa w tym zakresie.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --