Interpelacja nr 11026
Interpelacja w sprawie zmian przepisów ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (33%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zmian przepisów ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa
Interpelacja nr 11026
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie zmian przepisów ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 16-07-2025
Szanowna Pani Ministro,
Sejm RP w dniu 9.07.2025 r. znowelizował ustawę o społecznych formach rozwoj mieszkalnictwa. Nowe przepisy podwyższają limit wydatków budżetu państwa na budownictwo społeczne oraz umożliwiają instytucjonalne dojście do prawa własności przez społeczne inicjatywy mieszkaniowe w miastach poniżej 100 tys. mieszkańców przy zachowaniu zasady, że lokale mieszkalne nie mogą być wyodrębnione i wykupione przed upływem 15 lat. Po tym okresie najemca ma prawo zawnioskować do zarządu SIM o zmianę dotychczasowej umowy najmu na umowę najmu instytucjonalnego z dojściem do prawa własności lokalu mieszkalnego. Założeniem rządu było umożliwienie wykupu wyodrębnionych lokali mieszkalnych po upływie 25 lat od daty oddania do użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego, pod warunkiem całkowitej spłaty kredytu oraz uzyskania zgody zarządu SIM lub TBS. Z inicjatywy Polski 2050, przy poparciu Pani Minister Funduszy i Polityki Regionalnej, zostały przyjęte poprawki, które pozwalają na wykup lokali mieszkalnych już po 15 latach wraz z dojściem do prawa własności najemcom z miejscowości poniżej 100 tys. mieszkańców. Skrócenie okresu, po jakim SIM-y na wniosek najemcy mogą dokonać wyodrębnienia lokali mieszkalnych, z 25 do 15 lat dotyczy wyłącznie lokali wybudowanych ze środków pochodzących z preferencyjnego kredytu udzielonego przez BGK. Jednocześnie skrócenie analogicznego okresu w zakresie lokali mieszkalnych budowanych z wykorzystaniem bezzwrotnego finansowania w ramach Programu BSK nie uzyskało zgody Sejmu RP. Pomijając fakt, iż w praktyce społeczne inicjatywy mieszkaniowe, przy realizacji inwestycji mieszkaniowych wielorodzinnych, korzystają zarówno z preferencyjnego kredytu z BGK, jak i ze wsparcia finansowego w ramach Programu BSK - a tym samym wyodrębnianie lokali mieszkalnych i ich wykup możliwy będzie dopiero po 25 latach, a tym samym kontrowersyjna poprawka jest przepisem martwym - proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe zagadnienia:
1. Czy minister funduszy i polityki regionalnej jest w posiadaniu wiarygodnych danych dowodzących, że zmiana zakazu wyodrębniania lokali mieszkalnych na własność z 25 lat na 15 ma uzasadnienie ekonomiczne?
2. Jeżeli tak, to proszę o przedstawienie danych przemawiających za skróceniem spornego okresu.
3. Nowelizacja zakłada, że w przypadku gdy kwota partycypacji stanowi co najmniej 10% kosztów budowy lokalu mieszkalnego, umowę najmu zawiera się na czas nieoznaczony albo jako umowę najmu instytucjonalnego z dojściem do własności. Czy powyższy przepis będzie obowiązywał z datą wsteczną? Co z osobami (najemcami, partycypantami), które aktualnie mieszkają już w lokalach mieszkalnych stanowiących własność TBS, a więc wniosły partycypację w dacie zawarcia umowy najmu lub umowy partycypacji, tj. poprzedzającej nowelizację ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa?
Łączę wyrazy szacunku
Interpelacja nr 11026
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie zmian przepisów ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 16-07-2025
Szanowna Pani Ministro,
Sejm RP w dniu 9.07.2025 r. znowelizował ustawę o społecznych formach rozwoj mieszkalnictwa. Nowe przepisy podwyższają limit wydatków budżetu państwa na budownictwo społeczne oraz umożliwiają instytucjonalne dojście do prawa własności przez społeczne inicjatywy mieszkaniowe w miastach poniżej 100 tys. mieszkańców przy zachowaniu zasady, że lokale mieszkalne nie mogą być wyodrębnione i wykupione przed upływem 15 lat. Po tym okresie najemca ma prawo zawnioskować do zarządu SIM o zmianę dotychczasowej umowy najmu na umowę najmu instytucjonalnego z dojściem do prawa własności lokalu mieszkalnego. Założeniem rządu było umożliwienie wykupu wyodrębnionych lokali mieszkalnych po upływie 25 lat od daty oddania do użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego, pod warunkiem całkowitej spłaty kredytu oraz uzyskania zgody zarządu SIM lub TBS. Z inicjatywy Polski 2050, przy poparciu Pani Minister Funduszy i Polityki Regionalnej, zostały przyjęte poprawki, które pozwalają na wykup lokali mieszkalnych już po 15 latach wraz z dojściem do prawa własności najemcom z miejscowości poniżej 100 tys. mieszkańców. Skrócenie okresu, po jakim SIM-y na wniosek najemcy mogą dokonać wyodrębnienia lokali mieszkalnych, z 25 do 15 lat dotyczy wyłącznie lokali wybudowanych ze środków pochodzących z preferencyjnego kredytu udzielonego przez BGK. Jednocześnie skrócenie analogicznego okresu w zakresie lokali mieszkalnych budowanych z wykorzystaniem bezzwrotnego finansowania w ramach Programu BSK nie uzyskało zgody Sejmu RP. Pomijając fakt, iż w praktyce społeczne inicjatywy mieszkaniowe, przy realizacji inwestycji mieszkaniowych wielorodzinnych, korzystają zarówno z preferencyjnego kredytu z BGK, jak i ze wsparcia finansowego w ramach Programu BSK - a tym samym wyodrębnianie lokali mieszkalnych i ich wykup możliwy będzie dopiero po 25 latach, a tym samym kontrowersyjna poprawka jest przepisem martwym - proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe zagadnienia:
1. Czy minister funduszy i polityki regionalnej jest w posiadaniu wiarygodnych danych dowodzących, że zmiana zakazu wyodrębniania lokali mieszkalnych na własność z 25 lat na 15 ma uzasadnienie ekonomiczne?
2. Jeżeli tak, to proszę o przedstawienie danych przemawiających za skróceniem spornego okresu.
3. Nowelizacja zakłada, że w przypadku gdy kwota partycypacji stanowi co najmniej 10% kosztów budowy lokalu mieszkalnego, umowę najmu zawiera się na czas nieoznaczony albo jako umowę najmu instytucjonalnego z dojściem do własności. Czy powyższy przepis będzie obowiązywał z datą wsteczną? Co z osobami (najemcami, partycypantami), które aktualnie mieszkają już w lokalach mieszkalnych stanowiących własność TBS, a więc wniosły partycypację w dacie zawarcia umowy najmu lub umowy partycypacji, tj. poprzedzającej nowelizację ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa?
Łączę wyrazy szacunku
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Jan Szyszko
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
4 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
9.4 / 1k zn.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5197 znaków
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 13 sierpnia 2025 r.
znak sprawy: DPA-Ia.011.65.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 11026 Pani Poseł Bożeny Lisowskiej
sprawie zmian przepisów ustawy o społecznych formach rozwoju
mieszkalnictwa
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Ad 1. Czy Minister Funduszy i Polityki Regionalnej jest w posiadaniu
wiarygodnych danych dowodzących, że zmiana zakazu wyodrębniania lokali
mieszkalnych na własność z 25 lat na 15, ma uzasadnienie ekonomiczne?
Zgodnie z Krajową Polityką Miejską 2030 polityka mieszkaniowa prowadzona
z poziomu krajowego wymaga uwzględnienia regionalnych i lokalnych
uwarunkowań rynków mieszkaniowych. Jednym z wyzwań zidentyfikowanych
w MFiPR jest nieuwzględnianie w krajowym modelu wsparcia mieszkalnictwa
społecznego lokalnych potrzeb rozwojowych samorządów.
Społeczne budownictwo mieszkaniowe (w tym to z dojściem do własności) jest
skutecznym narzędziem, które odpowiada na lokalne uwarunkowania
w mniejszych gminach. Mniejsze miasta mają często ograniczony rynek mieszkań
na wynajem i niższy dostęp do kredytów hipotecznych. Dodatkowo nie stanowią
atrakcyjnych lokalizacji dla inwestycji mieszkaniowych deweloperów.
Umożliwienie szybszego nabycia mieszkań kompensuje nierówny dostęp do
rynku mieszkaniowego i stanowi narzędzie wyrównywania szans.
Co istotne, skrócenie okresu dojścia do własności zwiększa atrakcyjność
osiedlania się w mniejszych ośrodkach miejskich, gdzie notowana jest ujemna
dynamika demograficzna i postępujący odpływ ludności do dużych miast.
Umożliwienie szybszego dojścia do własności mieszkania działa stabilizująco
-- 1 of 3 --
2
i może zachęcić młode rodziny do pozostania lub powrotu do mniejszych miast.
W warunkach polskich własność sprzyja także długofalowemu planowaniu życia,
w tym edukacji dzieci, inwestowaniu w nieruchomość, podejmowaniu
aktywności lokalnej.
Dzięki skróceniu okresu najmu z możliwością wykupu wskazujemy, że mieszkańcy
mniejszych miast są pełnoprawnymi beneficjentami rozwoju, a nie jedynie tłem
polityki metropolitalnej.
Ad 2. Jeżeli TAK, to proszę o przedstawienie danych przemawiających za
skróceniem spornego okresu.
Za skróceniem okresu przemawiają dane dotyczące niekorzystnych trendów
demograficznych. Zgodnie z projekcjami ONZ (https://population.un.org/wpp/),
w skali całego kraju przewidywany jest spadek liczby ludności do 35,2–35,3 mln
w 2040 oraz 34,0–34,1 mln w 2050 roku, czyli odpowiednio o 2,3 mln i 3,5 mln
mieszkańców w porównaniu do stanu z 2023 r. Z kolei, według projekcji GUS:
(https://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/546
9/11/1/1/7._aneks_prognoza_ludnosci_dla_gmin_na_lata_2023-2040_2.pdf)
małe i średnie miasta będą wyludniać się jeszcze szybciej. Prognozowany spadek
sięga 15-20%, a w niektórych, szczególnie słabszych gospodarczo, peryferyjnych
gminach, nawet ponad 40% do 2040 roku.
W takiej sytuacji konieczne jest zapewnienie większej elastyczności dotyczącej
zarządzania zasobem mieszkaniowym, w tym również społecznym, ponieważ
istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że za 15 lat w niektórych lokalizacjach
zasób ten może okazać się zbędny i generujący wyłącznie koszty utrzymania. Jest
to realna prognoza jeżeli liczba mieszkańców istotnie spadnie, a pozostali będą
dysponować mieszkaniami własnościowymi.
Dodatkowym argumentem za utrzymaniem obecnych przepisów jest
pozostawienie samorządom narzędzi zachęcających ludzi do pozostania
w mniejszych miejscowościach. Takim narzędziem jest z pewnością umożliwienie
wykupu po cenie rynkowej, rozliczanej w czynszu, mieszkania na terenie danej
gminy.
Ad 3. Nowelizacja zakłada, że w przypadku gdy kwota partycypacji stanowi co
najmniej 10% kosztów budowy lokalu mieszkalnego, umowę najmu zawiera się
na czas nieoznaczony albo jako umowę najmu instytucjonalnego z dojściem do
własności. Czy powyższy przepis będzie obowiązywał z datą wsteczną? Co z
osobami (najemcami, partycypantami), które aktualnie mieszkają już w
lokalach mieszkalnych stanowiących własność TBS, a więc wniosły partycypację
w dacie zawarcia umowy najmu lub umowy partycypacji, tj. poprzedzającej
nowelizację ustawy o niektórych formach popierania budownictwa
mieszkaniowego?
Do odpowiedzi na to pytanie właściwy jest minister do spraw budownictwa,
planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa jako
-- 2 of 3 --
3
projektodawca ustawy. Niemniej jednak rozumiemy, że wszelkie zaproponowane
zmiany przepisów dotyczą wyłącznie mieszkań, których proces budowy
rozpocznie się po wejściu w życie nowelizacji. Wszystkie zawarte dotychczas
umowy obowiązują na obecnych warunkach ustawowych. Równocześnie
chcielibyśmy zwrócić uwagę, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, umowy
najmu instytucjonalnego z opcją dojścia do własności są zawierane wyłącznie na
wniosek najemców, którzy wnieśli odpowiednią wysokość partycypacji i są
lokatorami tego samego mieszkania w zasobie SIM/TBS przez co najmniej 5 lat.
Z poważaniem
Wz. Ministra
Jan Szyszko
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 13 sierpnia 2025 r.
znak sprawy: DPA-Ia.011.65.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 11026 Pani Poseł Bożeny Lisowskiej
sprawie zmian przepisów ustawy o społecznych formach rozwoju
mieszkalnictwa
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Ad 1. Czy Minister Funduszy i Polityki Regionalnej jest w posiadaniu
wiarygodnych danych dowodzących, że zmiana zakazu wyodrębniania lokali
mieszkalnych na własność z 25 lat na 15, ma uzasadnienie ekonomiczne?
Zgodnie z Krajową Polityką Miejską 2030 polityka mieszkaniowa prowadzona
z poziomu krajowego wymaga uwzględnienia regionalnych i lokalnych
uwarunkowań rynków mieszkaniowych. Jednym z wyzwań zidentyfikowanych
w MFiPR jest nieuwzględnianie w krajowym modelu wsparcia mieszkalnictwa
społecznego lokalnych potrzeb rozwojowych samorządów.
Społeczne budownictwo mieszkaniowe (w tym to z dojściem do własności) jest
skutecznym narzędziem, które odpowiada na lokalne uwarunkowania
w mniejszych gminach. Mniejsze miasta mają często ograniczony rynek mieszkań
na wynajem i niższy dostęp do kredytów hipotecznych. Dodatkowo nie stanowią
atrakcyjnych lokalizacji dla inwestycji mieszkaniowych deweloperów.
Umożliwienie szybszego nabycia mieszkań kompensuje nierówny dostęp do
rynku mieszkaniowego i stanowi narzędzie wyrównywania szans.
Co istotne, skrócenie okresu dojścia do własności zwiększa atrakcyjność
osiedlania się w mniejszych ośrodkach miejskich, gdzie notowana jest ujemna
dynamika demograficzna i postępujący odpływ ludności do dużych miast.
Umożliwienie szybszego dojścia do własności mieszkania działa stabilizująco
-- 1 of 3 --
2
i może zachęcić młode rodziny do pozostania lub powrotu do mniejszych miast.
W warunkach polskich własność sprzyja także długofalowemu planowaniu życia,
w tym edukacji dzieci, inwestowaniu w nieruchomość, podejmowaniu
aktywności lokalnej.
Dzięki skróceniu okresu najmu z możliwością wykupu wskazujemy, że mieszkańcy
mniejszych miast są pełnoprawnymi beneficjentami rozwoju, a nie jedynie tłem
polityki metropolitalnej.
Ad 2. Jeżeli TAK, to proszę o przedstawienie danych przemawiających za
skróceniem spornego okresu.
Za skróceniem okresu przemawiają dane dotyczące niekorzystnych trendów
demograficznych. Zgodnie z projekcjami ONZ (https://population.un.org/wpp/),
w skali całego kraju przewidywany jest spadek liczby ludności do 35,2–35,3 mln
w 2040 oraz 34,0–34,1 mln w 2050 roku, czyli odpowiednio o 2,3 mln i 3,5 mln
mieszkańców w porównaniu do stanu z 2023 r. Z kolei, według projekcji GUS:
(https://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/546
9/11/1/1/7._aneks_prognoza_ludnosci_dla_gmin_na_lata_2023-2040_2.pdf)
małe i średnie miasta będą wyludniać się jeszcze szybciej. Prognozowany spadek
sięga 15-20%, a w niektórych, szczególnie słabszych gospodarczo, peryferyjnych
gminach, nawet ponad 40% do 2040 roku.
W takiej sytuacji konieczne jest zapewnienie większej elastyczności dotyczącej
zarządzania zasobem mieszkaniowym, w tym również społecznym, ponieważ
istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że za 15 lat w niektórych lokalizacjach
zasób ten może okazać się zbędny i generujący wyłącznie koszty utrzymania. Jest
to realna prognoza jeżeli liczba mieszkańców istotnie spadnie, a pozostali będą
dysponować mieszkaniami własnościowymi.
Dodatkowym argumentem za utrzymaniem obecnych przepisów jest
pozostawienie samorządom narzędzi zachęcających ludzi do pozostania
w mniejszych miejscowościach. Takim narzędziem jest z pewnością umożliwienie
wykupu po cenie rynkowej, rozliczanej w czynszu, mieszkania na terenie danej
gminy.
Ad 3. Nowelizacja zakłada, że w przypadku gdy kwota partycypacji stanowi co
najmniej 10% kosztów budowy lokalu mieszkalnego, umowę najmu zawiera się
na czas nieoznaczony albo jako umowę najmu instytucjonalnego z dojściem do
własności. Czy powyższy przepis będzie obowiązywał z datą wsteczną? Co z
osobami (najemcami, partycypantami), które aktualnie mieszkają już w
lokalach mieszkalnych stanowiących własność TBS, a więc wniosły partycypację
w dacie zawarcia umowy najmu lub umowy partycypacji, tj. poprzedzającej
nowelizację ustawy o niektórych formach popierania budownictwa
mieszkaniowego?
Do odpowiedzi na to pytanie właściwy jest minister do spraw budownictwa,
planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa jako
-- 2 of 3 --
3
projektodawca ustawy. Niemniej jednak rozumiemy, że wszelkie zaproponowane
zmiany przepisów dotyczą wyłącznie mieszkań, których proces budowy
rozpocznie się po wejściu w życie nowelizacji. Wszystkie zawarte dotychczas
umowy obowiązują na obecnych warunkach ustawowych. Równocześnie
chcielibyśmy zwrócić uwagę, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, umowy
najmu instytucjonalnego z opcją dojścia do własności są zawierane wyłącznie na
wniosek najemców, którzy wnieśli odpowiednią wysokość partycypacji i są
lokatorami tego samego mieszkania w zasobie SIM/TBS przez co najmniej 5 lat.
Z poważaniem
Wz. Ministra
Jan Szyszko
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --