Interpelacja w sprawie wsparcia programowego dla rozwoju infrastruktury drogowej na szczeblu lokalnym w związku z przyznaniem dodatkowych środków na remont i budowę dróg gminnych i powiatowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11025
do ministra infrastruktury
w sprawie wsparcia programowego dla rozwoju infrastruktury drogowej na szczeblu lokalnym w związku z przyznaniem dodatkowych środków na remont i budowę dróg gminnych i powiatowych
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak, Krzysztof Gadowski
Data wpływu: 16-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
inwestycje w infrastrukturę drogową na poziomie lokalnym mają kluczowe znaczenie dla rozwoju społeczno-gospodarczego kraju, zwłaszcza w kontekście wyrównywania szans rozwojowych pomiędzy regionami. Drogi gminne i powiatowe stanowią podstawowy element codziennego funkcjonowania mieszkańców oraz przedsiębiorców, mając bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo, dostępność usług publicznych i mobilność zawodową.
W ostatnim czasie ministerstwo poinformowało o przyznaniu dodatkowych 220 milionów złotych, które pochodzą z Krajowego Planu Odbudowy (KPO) i mają na celu wsparcie lokalnej infrastruktury drogowej.
W związku z tym, jak również w kontekście stale rosnących potrzeb jednostek samorządu terytorialnego w tym zakresie, zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie szerszej informacji na temat polityki resortu w zakresie wsparcia programowego dla lokalnej infrastruktury drogowej oraz proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie programy rządowe aktualnie wspierają rozwój infrastruktury drogowej na poziomie gminnym i powiatowym oraz czy planowane są nowe inicjatywy celowe skierowane do samorządów, szczególnie tych z terenów wiejskich, peryferyjnych i o niższej kondycji finansowej?
2. Jakie są plany dotyczące wydatkowania dodatkowych środków w wysokości 220 mln zł oraz czy środki te zostaną rozdysponowane w ramach już istniejących programów rządowych (np. Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg), czy też przewidywane są nowe mechanizmy ich dystrybucji?
3. Czy resort infrastruktury analizuje możliwość wdrożenia osobnych naborów, konkursów tematycznych lub specjalnych ścieżek wsparcia dedykowanych dla:
- gmin o niskim wskaźniku dochodów własnych,
- obszarów o ograniczonym dostępie komunikacyjnym,
- gmin i powiatów zlokalizowanych w strategicznych regionach z punktu widzenia bezpieczeństwa, rozwoju gospodarczego lub polityki spójności?
4. Jakie warunki formalne i finansowe (w tym wysokość wymaganego wkładu własnego) będą musiały spełnić jednostki samorządu terytorialnego, aby skutecznie ubiegać się o dofinansowanie w ramach tych programów?
Z góry dziękuję za szczegółową odpowiedź na powyższe pytania, która – mam nadzieję – przybliży strategię resortu w zakresie wspierania jednostek samorządu terytorialnego w poprawie stanu dróg lokalnych oraz zwiększy przejrzystość i dostępność środków publicznych dla gmin i powiatów w całym kraju.
Z wyrazami szacunku
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 14 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9499 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-5.054.37.2025
Warszawa, 21 sierpnia 2025
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11025 Posłów na Sejm RP: Pana Tomasza Nowaka oraz
Krzysztofa Gadowskiego w sprawie wsparcia programowego dla rozwoju infrastruktury
drogowej na szczeblu lokalnym w związku z przyznaniem dodatkowych środków na
remont i budowę dróg gminnych i powiatowych, przedstawiam poniższe informacje.
Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy o drogach publicznych zarządcami dróg publicznych są:
dla dróg gminnych – wójt (burmistrz/prezydent miasta)
dla dróg powiatowych – zarząd powiatu
dla dróg wojewódzkich – zarząd województwa.
Do zadań zarządcy drogi publicznej należy m.in. opracowywanie projektów planów
finansowania budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg oraz drogowych
obiektów inżynierskich, pełnienie funkcji inwestora, utrzymanie nawierzchni drogi,
chodników i drogowych obiektów inżynierskich, jak również wykonywanie robót
interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających.
Minister właściwy do spraw transportu sprawuje nadzór jedynie nad Generalnym
Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad, który jest zarządcą dróg krajowych. Minister
Infrastruktury nie nadzoruje pozostałych zarządców dróg i nie ma możliwości formalnych
ingerowania w sprawy pozostające w kompetencji organów samorządowych.
W gestii Ministra Infrastruktury na wsparcie zadań własnych samorządów znajduje się
Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg. Szczegółowe zasady dofinansowania określa ustawa
z dnia 23 października 2018 r. o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg. W ramach RFRD
środki można uzyskać na zadania polegające m.in. na: budowie, przebudowie lub
remoncie dróg powiatowych oraz gminnych (zadania powiatowe, zadania gminne).
Wsparcie przyznawane jest na podstawie wniosków o dofinansowanie, składanych przez
jednostki samorządu terytorialnego w ramach naborów przeprowadzanych na terenie
każdego województwa. Za przeprowadzenie naboru oraz późniejszą ocenę wniosków
odpowiadają wojewodowie. Nabór jest ogłaszany przez wojewodę w BIP na stronie
podmiotowej urzędu. Warunkiem uzyskania dofinansowania jest złożenie przez
właściwego zarządcę drogi wniosku o dofinansowanie u wojewody i spełnienie kryteriów
naboru. W zakresie zadań powiatowych i gminnych harmonogram ogłaszania naborów
wniosków jest stały i cykliczny – coroczny.
W 2024 r. wojewodowie przeprowadzili nabory wniosków na dofinansowanie zadań
w 2025 r. Przeznaczono na ten cel łącznie 2,7 mld zł. Dzięki tym środkom w 2025 r.
-- 1 of 4 --
2
możliwa jest realizacja ok. 1,5 tys. zadań powiatowych i gminnych. Należy podkreślić,
że na obszarze gmin objętych stanem klęski żywiołowej, wprowadzonym w związku
z powodzią, do której doszło we wrześniu 2024 r., poziom dofinansowania został
zwiększony do 100 proc. wartości zadania. Decyzja Prezesa Rady Ministrów była możliwa
dzięki zmianom przyjętym w ustawie z 1 października 2024 r. o zmianie ustawy
o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych
innych ustaw.
W dniu 15 lipca br. przekazano do wszystkich wojewodów informacje o przewidywanej
wysokości środków RFRD na rok 2026. Na 2026 rok w planie RFRD na dofinansowanie
zadań powiatowych oraz zadań gminnych również zaplanowano środki w kwocie
2,7 mld zł.
Wojewodowie w terminie 14 dni od otrzymania informacji o przewidywanej wysokości
środków mieli obowiązek ogłoszenia naborów wniosków. Wszyscy wojewodowie ogłosili
już nabory. Szczegółowe informacje są dostępne na stronach internetowych
poszczególnych urzędów wojewódzkich.
Wniosek o dofinansowanie zadania powiatowego albo zadania gminnego może złożyć
właściwy zarządca drogi powiatowej albo drogi gminnej, w terminie 30 dni od dnia
udostępnienia przez wojewodę ogłoszenia o naborze.
Komisja powołana przez wojewodę dokonuje oceny wniosków, mając na celu
wyrównywanie potencjału społeczno-gospodarczego, poprawę jakości życia mieszkańców
i zapewnienie spójności terytorialnej na obszarze województwa i biorąc pod uwagę:
1) poprawę stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego, ze szczególnym
uwzględnieniem bezpieczeństwa ruchu drogowego niechronionych uczestników
ruchu;
2) zapewnienie spójności sieci dróg publicznych;
3) podnoszenie standardów technicznych dróg powiatowych i dróg gminnych,
w szczególności dostosowanie ich do ruchu pojazdów o dopuszczalnym nacisku
pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, oraz zachowanie jednorodności sieci dróg
powiatowych i dróg gminnych pod względem spełniania tych standardów;
4) zwiększenie dostępności transportowej jednostek administracyjnych;
5) poprawę dostępności terenów inwestycyjnych;
6) zwiększenie liczby obwodnic w ciągu dróg powiatowych i dróg gminnych;
7) poprawę dostępności terenów objętych przedsięwzięciami lub inwestycjami
powiązanymi z przedsięwzięciem infrastrukturalnym, o których mowa w art. 5c
ust. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu niektórych
przedsięwzięć mieszkaniowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 788 i 1463).
W gestii wojewody leży możliwość określenia dodatkowych kryteriów naboru, które
powinien spełniać wniosek o dofinansowanie zadania, tak aby ułatwić samorządom
utrzymanie infrastruktury drogowej w odpowiednim standardzie oraz jakości.
Zgodnie z art. 49 ustawy z dnia 23 października 2018 r. o Rządowym Funduszu Rozwoju
Dróg, wypłata środków Funduszu możliwa jest do dnia 31 grudnia 2030 r. W związku z ww.
zapisami ustawowymi Fundusz będzie funkcjonował do końca 2030 r.
-- 2 of 4 --
3
Dofinansowanie z RFRD nie jest jedynym mechanizmem wsparcia zadań własnych
samorządów. Jednostki mogły skorzystać ze środków rezerwy subwencji ogólnej,
tworzonej w budżecie państwa na mocy ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego. W 2024 r. weszła w życie nowa ustawa.
Zgodnie z art. 34 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego z dnia
1 października 2024 r. w budżecie państwa tworzy się rezerwę na uzupełnienie dochodów
jednostek samorządu terytorialnego. W roku 2025 środki rezerwy, o której mowa
w art. 34, w wysokości 330 mln zł przeznaczono na dofinansowanie: 1) inwestycji na
drogach publicznych powiatowych i wojewódzkich oraz na drogach powiatowych,
wojewódzkich i krajowych w granicach miast na prawach powiatu; 2) remontu,
utrzymania i ochrony dróg krajowych i wojewódzkich w granicach miast na prawach
powiatu i zarządzania nimi.
Podziału kwoty, dokonał minister właściwy do spraw finansów publicznych
w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu, po zasięgnięciu opinii
reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego. W ramach kwoty 330 mln zł wsparcie
uzyskało 107 jednostek samorządu terytorialnego:
11 województw na kwotę 90,5 mln zł,
25 miast na prawach powiatu na kwotę 82,5 mln zł,
71 powiatów na kwotę 157 mln zł.
Dodatkowo, Minister Finansów zaakceptował propozycję strony samorządowej podziału
kwoty rezerwy 440 mln zł na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu
terytorialnego, o której mowa w art. 34 ust 1 i 6 ustawy z dnia 1 października 2024 roku
o dochodach jednostek samorządu terytorialnego na:
zwiększenie środków na projekty zgłaszane przez powiaty, miasta na prawach
powiatu i województwa do rezerwy z art. 90 ww. ustawy o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego - dofinansowanie 220 mln zł uzyskało dodatkowo
41 jednostek samorządu terytorialnego:
2 województwa na kwotę 12,7 mln zł,
25 powiatów na kwotę 74,1 mln zł,
14 miast na prawach powiatu na kwotę 133,2 mln zł.
zwiększenie środków na realizację zadań na drogach gminnych znajdujących się na
listach rezerwowych zadań do dofinansowania ze środków Rządowego Funduszu
Rozwoju Dróg – prawie 220 mln zł trafi do 163 gmin, na realizację 175 zadań na
drogach gminnych.
Zatem, w 2025 r. z rezerwy na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu
terytorialnego (subwencja) na zadania w obszarze budowy, przebudowy, remontu,
utrzymania lub ochrony dróg publicznych, którymi zarządzają jednostki samorządu
terytorialnego przeznaczono łącznie 770 mln zł.
Od 2026 r. podział środków rezerwy będzie się odbywał na nowych zasadach. Będzie
funkcjonowała jedna wspólna rezerwa w budżecie państwa. Środki rezerwy będą mogły
być przeznaczone dla jednostek samorządu terytorialnego realizujących zadania bieżące
-- 3 of 4 --
4
lub inwestycyjne w obszarze: oświaty, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania lub
ochrony dróg publicznych, którymi zarządzają jednostki samorządu terytorialnego,
pomocy społecznej oraz innych zadań publicznych, których realizacja jest szczególnie
uzasadniona względami społecznymi lub gospodarczymi. Reprezentacja samorządu
będzie wskazywać obszar, na który zostaną przeznaczone środki rezerwy. Kryteria
podziału środków będą kształtowane.
Minister Infrastruktury ma świadomość, że kluczowym znaczeniem dla zrównoważonego
rozwoju społeczno-gospodarczego wspólnot samorządowych jest rozwój bezpiecznej,
spójnej, funkcjonalnej oraz efektywnej infrastruktury drogowej. Pomimo, że realizacja
zadań na drogach samorządowych leży po stronie zarządców dróg samorządowych,
Minister wspiera wszelkie działania dążące do poprawy stanu infrastruktury drogowej
zarządzanej przez jednostki samorządu terytorialnego oraz do poprawy bezpieczeństwa
ruchu drogowego.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --