Interpelacja w sprawie konieczności wprowadzenia zmian w przepisach dotyczących funkcjonowania sieci handlowych z kapitałem zagranicznym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11022
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie konieczności wprowadzenia zmian w przepisach dotyczących funkcjonowania sieci handlowych z kapitałem zagranicznym
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 16-07-2025
Szanowny Panie Ministrze Rozwoju i Technologii!
Od lat obserwujemy postępującą ekspansję wielkopowierzchniowych sieci handlowych z przewagą kapitału zagranicznego, które zdominowały polski rynek detaliczny. Ich silna pozycja rynkowa wpływa nie tylko na lokalnych przedsiębiorców, lecz także na strukturę zatrudnienia, relacje z dostawcami oraz odpływ kapitału za granicę.
W tym kontekście rodzi się poważne pytanie o równe traktowanie podmiotów gospodarczych działających w Polsce, a także o konieczność wdrożenia rozwiązań sprzyjających polskim przedsiębiorstwom i krajowemu kapitałowi. W praktyce często okazuje się, że sieci z kapitałem zagranicznym mają przewagę konkurencyjną wynikającą m.in. z możliwości optymalizacji podatkowej, korzystania z efektu skali, transferu zysków poza granice Polski oraz negocjowania korzystniejszych warunków z producentami i dostawcami. Po rozmowach z dostawcami artykułów spożywczych, prezesami mleczarni proszę o ponowną analizę zmian.
W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy rząd planuje wprowadzenie zmian podatkowych lub fiskalnych, które ograniczyłyby możliwości optymalizacji podatkowej przez zagraniczne sieci handlowe działające w Polsce?
2. Czy rozważane są ostrzejsze regulacje dla supermarketów z kapitałem zagranicznym, np. w zakresie obowiązku współpracy z lokalnymi dostawcami, przejrzystości cen transferowych lub limitów dotyczących ekspansji terytorialnej?
3. Czy rząd planuje wprowadzenie mechanizmów wspierających polskie sieci handlowe, takie jak ulgi podatkowe, dostęp do preferencyjnego finansowania, wsparcie promocyjne lub priorytet w dostępie do nieruchomości komunalnych?
4. Czy istnieje strategia państwa dotycząca ochrony rynku wewnętrznego przed nadmierną dominacją zagranicznych koncernów handlowych, tak aby zapewnić równowagę konkurencyjną i promować krajową przedsiębiorczość?
W moim przekonaniu konieczne jest nie tylko wyrównanie zasad gry, ale aktywne wspieranie polskiego kapitału w sektorze handlu detalicznego – zgodnie z zasadą patriotyzmu gospodarczego i długofalowej troski o bezpieczeństwo ekonomiczne kraju.
Z poważaniem
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (19)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
34667 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DMP-II.054.6.2025
Warszawa, 08 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 11022 Pani Poseł Lidii Czechak skierowanej do Ministra Rozwoju
i Technologii oraz tożsamej w treści interpelacji nr 11021, skierowanej do Ministra
Finansów w sprawie konieczności wprowadzenia zmian w przepisach dotyczących
funkcjonowania sieci handlowych z kapitałem zagranicznym.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11022 Pani Poseł Lidii Czechak skierowanej do Ministra
Rozwoju i Technologii oraz tożsamej w treści interpelacji nr 11021 skierowanej do
Ministra Finansów w sprawie konieczności wprowadzenia zmian w przepisach
dotyczących funkcjonowania sieci handlowych z kapitałem zagranicznym z upoważnienia
Ministra Finansów i Gospodarki (będącym następcą prawnym Ministra Rozwoju
i Technologii oraz Ministra Finansów), proszę o przyjęcie poniższych informacji,
opracowanych we współpracy z Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Prezesem
Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Pytanie nr 1
Czy rząd planuje wprowadzenie zmian podatkowych lub fiskalnych, które ograniczyłyby
możliwości optymalizacji podatkowej przez zagraniczne sieci handlowe działające w Polsce?
Ministerstwo Finansów nie prowadzi obecnie prac w zakresie wskazanym w pytaniu.
Podkreślić jednak należy, że przepisy z zakresu podatku dochodowego (ustawa CIT1,
ustawa PIT2, ustawa o ryczałcie3) zawierają już szereg przepisów opracowanych z intencją
ograniczenia możliwości stosowania praktyk godzących w interesy fiskusa i stan wpływów
podatkowych, między innymi za sprawą transferowania zysków za granicę.
Do takich regulacji mających na celu ograniczenia praktyki agresywnej optymalizacji
podatkowej, które zwiększają przejrzystość i kontrolę nad transakcjami
międzynarodowymi należy zaliczyć m.in.:
1 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2025 r. poz.
278, z późn. zm.)
2 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2025 r. poz.
163, z późn. zm.)
3 Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych
przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 843)
-- 1 of 11 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
•JPK-CIT – od 1 stycznia 2025 r. najwięksi podatnicy CIT (przychody powyżej 50 mln
euro) oraz podatkowe grupy kapitałowe, są zobowiązani do prowadzenia ksiąg
rachunkowych w formie elektronicznej i przesyłania ich do urzędu skarbowego.
W kolejnych latach obowiązek ten obejmie następne grupy podatników CIT (art. 9 ust. 1c,
1e i 1g ustawy CIT)
•małe klauzule antyabuzywne (art. 12 ust. 13-14, art. 21 ust. 7 i 22c ustawy CIT)
•opodatkowanie zagranicznych jednostek kontrolowanych (art. 24a ustawy CIT)
•podatek od przerzuconych dochodów (art. 24aa ustawy CIT)
•minimalny CIT (art. 24ca ustawy CIT)
•system opodatkowania wyrównawczego4.
Ponadto zauważamy, że na podstawie danych Ministerstwa Finansów za 2023 rok5, wśród
największych indywidualnych podatników CIT w Polsce są m.in. firmy z sektora handlu
detalicznego.
Na 5 miejscu tego zestawienia znalazła się portugalska firma Jeronimo Martins Polska
(właściciel Biedronki), płacąc ponad 1 mld zł CIT. Wysoko jest również Eurocash -
Podatkowa Grupa Kapitałowa, będąca właścicielem takich sieci jak m.in. Sklep ABC,
Delikatesy Centrum, Lewiatan, Euro Sklep Groszek, czy niemiecka sieć Lidl.
Pełne zestawienie jest dostępne na stronie Ministerstwa Finansów w zakładce
„Indywidualne dane podatników CIT”.
Ponadto Ministerstwo Finansów od 1 lutego 2026 r. wdraża obligatoryjny Krajowy System
e-Faktur (KSeF). Jest to system teleinformatyczny umożliwiający wystawianie, odbieranie i
przechowywanie faktur elektronicznych w ustrukturyzowanej formie XML, według
jednolitego standardu.
KSeF stanowi część systemu VAT, która ma usprawnić proces fakturowania między
podatnikami i przyspieszyć kontrolę tego obrotu przez KAS. KAS zyskuje dla celów
analitycznych potężne narzędzie – praktycznie w czasie rzeczywistym może oceniać, czy
dany podmiot prawidłowo fakturuje, zwłaszcza, czy faktury nie wystawia podmiot
oszukańczy. KSeF to nie tylko narzędzie przeciwdziałające nadużyciom w VAT
z wykorzystaniem znikających podatników, ale też generalnie ograniczające szarą strefę
w obszarze VAT i podatków dochodowych.
Jeden standard e-faktury to ogromne oszczędności dla firm (przetwarzanie dokumentów,
w tym usprawnienie płatności wynikających z e-faktur), to także ograniczenie dla nich
ryzyk związanych z przyjmowaniem faktur od kontrahentów – faktura w KSeF zwiększa
pewność obrotu gospodarczego.
Obowiązkowe fakturowanie w KSeF ma na celu ujednolicenie zasad fakturowania oraz
cyfryzację rozliczeń. Oznacza wprowadzenie szeregu korzyści podatkowych i biznesowych
wynikających z digitalizacji rozliczeń dla przedsiębiorców:
•skrócenie podstawowego terminu zwrotu VAT o 1/3, z 60 do 40 dni
•przejęcie przez administrację przechowywania oraz archiwizacji faktur (faktury w KSeF
będą przechowywane 10 lat)
4 Ustawa z dnia 4 listopada 2024 r. o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup
krajowych i międzynarodowych (Dz. U. poz. 1685)
5 https://www.gov.pl/web/finanse/2023-bis
-- 2 of 11 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
•brak konieczności drukowania faktur oraz ich ręcznego wprowadzania do systemów
księgowych
•brak możliwości zgubienia faktury
• zwiększenie szybkości wymiany danych w kontaktach między kontrahentami –
wystawiona faktura będzie udostępniona dla odbiorcy przez administrację praktycznie
w czasie rzeczywistym
•ustrukturyzowany jednolity wzór faktury pozwoli na automatyzację procesów
księgowych, co w konsekwencji przełoży na oszczędność czasu pracowników, który
można wykorzystać w innych obszarach prowadzenia działalności
•wprowadzenie automatyzacji w procesie księgowania zredukuje liczbę pomyłek przy
ręcznym wprowadzaniu danych
•obowiązki podatkowe oraz sprawozdawcze zostaną znacząco uproszczone
(np. rezygnacja z wystawiania duplikatów faktur czy posiadania dokumentacji
potwierdzającej uzgodnienie warunków korekty podstawy opodatkowania);
•zmniejszenie liczby czynności sprawdzających oraz kontroli prowadzonych przez
administrację skarbową
•zwiększenie bezpieczeństwa obrotu gospodarczego – wzrost pewności nabywcy,
że faktura została wystawiona przez podmiot uprawniony
Mając na uwadze powyższe, KSeF powinien również zwiększyć kontrolę nad
niepożądanymi działaniami fiskalnymi prowadzonymi przez zagraniczne sieci handlowe
działające w Polsce.
Pytanie nr 2
Czy rozważane są ostrzejsze regulacje dla supermarketów z kapitałem zagranicznym, np.
w zakresie obowiązku współpracy z lokalnymi dostawcami, przejrzystości cen transferowych
lub limitów dotyczących ekspansji terytorialnej?
Inicjatywy zmierzające do wprowadzenia obowiązku, aby sklepy wielkopowierzchniowe
w swojej ofercie posiadały minimalny dany udział krajowych produktów rolno-
spożywczych, były już podejmowane przez inne państwa członkowskie, jak Czechy,
Rumunia czy Słowacja. Komisja Europejska za każdym razem uznawała te przepisy
za sprzeczne z zasadami i filozofią jednolitego rynku europejskiego, jak również sprzeczne
z postanowieniami Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) w zakresie
swobody przepływu towarów w Unii Europejskiej. Zdaniem KE obowiązki detalistów
dotyczące kupowania i oferowania na swoich półkach produktów krajowych, regionalnych
mogą co więcej ograniczać przywóz wewnątrzunijny, wpływać na łańcuchy dostaw
i ograniczać swobodę przedsiębiorczości.
Niezmiernie ważną dla resortu rolnictwa kwestią jest promocja polskich produktów
żywnościowych, w tym produktów regionalnych. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
poprzez różnego rodzaju mechanizmy finansowe skierowane do producentów wspiera
produkcję i sprzedaż produktów lokalnych i tradycyjnych, a jednocześnie zachęca
konsumentów, aby w swoich wyborach zakupowych wybierali polskie i lokalne produkty.
W tym celu resort rolnictwa podejmuje działania promocyjno-informacyjne reklamujące
polskie produkty regionalne takie jak kampania organizowana przez MRiRW
#KupujŚwiadomie Produkt Polski. Od 2023 r. Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa
organizuje Festiwal Polskiej Żywności. #KupujŚwiadomie. Jest to wydarzenie, mające na
celu zwiększenie świadomości konsumentów nt. polskich produktów certyfikowanych w
ramach krajowych i unijnych systemów jakości oraz wsparcie konkurencyjności rodzimych
wyrobów, dzięki udziałowi lokalnych wytwórców, którzy w trakcie Festiwalu prezentują
-- 3 of 11 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
swoją wyjątkową ofertę. III Festiwal Polskiej Żywności #KupujŚwiadomie odbędzie się w
dniach 6–7 września 2025 r. na PGE Narodowym w Warszawie.
Innymi działaniami mającymi na celu zwiększenie sprzedaży lokalnych produktów są
platformy sprzedaży on-line powstałe z inicjatywy jednostek doradztwa rolniczego,
podległych Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi takie jak: polski e-bazarek.pl. lub portal
wiejskaeskrzynka.pl. Umożliwiają one lokalnym producentom rolnym zamieszczanie
ogłoszeń o sprzedaży i promocji swoich produktów i usług, a konsumentom ułatwiają
nabycie lokalnych produktów. W każdą środę przed budynkiem MRiRW odbywa się
kiermasz “Lokalny rolnik”, gdzie można kupić regionalne produkty m.in.: warzywa, sery,
przetwory mleczne, wędliny, makarony, miody, dżemy itp. Dzięki temu umożliwiamy
konsumentom kontakt z lokalnymi producentami żywności oraz wspieramy identyfikację
źródła pochodzenia żywności.
W Ministerstwie Finansów nie są obecnie prowadzone prace legislacyjne obejmujące
zaostrzenie przepisów dotyczących cen transferowych. Jednocześnie należy wskazać,
że polskie przepisy odpowiadają standardom międzynarodowym – w szczególności
Wytycznym OECD w sprawie cen transferowych dla przedsiębiorstw wielonarodowych
i administracji podatkowych (ang. OECD Transfer Pricing Guidelines for Multinational
Enterprises and Tax Administrations). Należy zaznaczyć, że polskie przepisy dotyczące
raportowania i dokumentacji cen transferowych odzwierciedlają zasady wypracowane
w ramach projektu BEPS (ang. Base Erosion and Profit Shifting) prowadzonym przez OECD,
który miał na celu uszczelnienie systemów podatkowych i zapobieganie zjawisku
przerzucania dochodów i erozji bazy podatkowej.
W tym kontekście w polskich przepisach funkcjonuje obowiązek sporządzania
trzystopniowej dokumentacji transakcji z podmiotami powiązanymi, tj.:
1.dokumentacji lokalnej
2.dokumentacji grupowej oraz
3.praportowania wg krajów (ang. country-by-country reporting)
Lokalna dokumentacja cen transferowych ma na celu wykazanie, że ceny transferowe
zostały ustalone na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane.
W dokumentacji tej podatnicy są obowiązani do przedstawienia opisu podmiotu
powiązanego, opisu transakcji zawartych z podmiotami powiązanymi, w tym analizy
funkcji, ryzyk i aktywów, analizy cen transferowych oraz informacji finansowych.
W ślad za Wytycznymi OECD, oprócz dokumentacji lokalnej, podatnicy należący do grup
kapitałowych zobowiązani są do dołączenia do takiej dokumentacji również grupowej
dokumentacji cen transferowych (ang. master file). Dokumentacja taka zawiera informacje
o grupie kapitałowej, w tym m.in.: o jej strukturze, działalności oraz najistotniejszych
przepływach w ramach grupy, podmiotów międzynarodowych z siedzibą w różnych
państwach.
Podatnicy należący do dużych grup kapitałowych zobowiązani są także do tzw.
sprawozdawczości według krajów CbC (ang. country-by-country reporting), tj. składania:
1.informacji o jednostkach wchodzących w skład grupy podmiotów (CBCR), dotyczącej
m.in. wysokości zrealizowanych dochodów i zapłaconego podatku oraz miejscach
prowadzenia działalności podmiotów należących do grupy (dane te podlegają wymianie
międzynarodowej) oraz
2.stosownego powiadomienia (CBC-P)
-- 4 of 11 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ponadto Polska od 2019 roku określiła obowiązek przekazywania informacji nt. transakcji
zawieranych z podmiotami powiązanymi, zobowiązując podmioty, w tym podmioty
międzynarodowe (m.in. supermarkety z kapitałem zagranicznym) działające w Polsce
np. przez spółki zależne, do składania informacji o cenach transferowych (TPR-P, TPR-C).
Natomiast w kontekście podatku od sprzedaży detalicznej, Ministerstwo Finansów
wyjaśnia, że przedmiotem opodatkowania w tym podatku jest przychód ze sprzedaży
detalicznej. Podatnikami podatku są sprzedawcy detaliczni, czyli osoby fizyczne, osoby
prawne, spółki cywilne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej
dokonujące, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w ramach działalności gospodarczej,
odpłatnego zbywania towarów konsumentom, z pewnymi wyjątkami, na podstawie
umowy zawartej w lokalu przedsiębiorstwa lub poza lokalem przedsiębiorstwa
(w rozumieniu ustawy o prawach konsumenta), także w przypadku, gdy zbywaniu towaru
towarzyszy świadczenie usługi odrębnie niezaewidencjonowanej w przypadku, gdy
w danym miesiącu osiąganą określony poziom obrotów.
Konstrukcja tego podatku nie wyróżnia podatników ze względu na ich strukturę
kapitałową lub sprzedaż towarów w formie np. supermarketów, lecz jak wyjaśniono
powyżej – ze względu na obroty. Struktura wpływów z tego podatku wskazuje,
że podatnikami tego podatku są zarówno podatnicy z kapitałem krajowym, jak
i zagranicznym.
Pytanie nr 3
Czy rząd planuje wprowadzenie mechanizmów wspierających polskie sieci handlowe, takie jak
ulgi podatkowe, dostęp do preferencyjnego finansowania, wsparcie promocyjne lub priorytet
w dostępie do nieruchomości komunalnych?
Ministerstwo Finansów nie prowadzi prac legislacyjnych nad wprowadzeniem
dodatkowych ulg czy preferencji w zakresie, o którym mowa w pytaniu.
Niemniej jednak, należy zauważyć, że przepisy z zakresu podatku dochodowego już
obecnie zawierają szereg rozwiązań skierowanych do przedsiębiorców, w tym
prowadzących działalność handlową, które ukierunkowane są na wspieranie
przedsiębiorczości, innowacyjności i konkurencyjności. Poniżej wskazujemy niektóre
preferencje w podatku dochodowym:
•preferencja IP Box (art. 24d i art. 24e ustawy CIT i art. 30ca i art. 30cb ustawy PIT)
•ulga na robotyzację (art. 38eb ustawy CIT i art. 52jb ustawy PIT)
•ulga na ekspansję (art. 18eb ustawy CIT i art. 26gb ustawy PIT)
•ulga na terminale (art. 18ef ustawy CIT, art. 26hd ustawy PIT i art. 11 ust. 3a ustawy
o ryczałcie)
•kasowy PIT (art.14c i art. 22 ust. 4a i 4b ustawy PIT oraz art. 6 ust. 1g ustawy o ryczałcie)
•preferencje w amortyzacji (art. 16j i art. 16k ustawy CIT oraz art. 22j i art. 22k ustawy
PIT)
•ulga na konsolidację (art. 18ec ustawy CIT)
•ryczałtowe formy rozliczeń:
- ryczałt od przychodów ewidencjonowanych (rozdział 2 ustawy o ryczałcie)
- tzw. estoński CIT (rozdział 6b ustawy CIT)
-- 5 of 11 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W dalszej kolejności, w odniesieniu do kwestii dostępu do nieruchomości komunalnych,
należy zaznaczyć, że stosownie do art. 2 ustawy o samorządzie gminnym, gmina jest
podmiotem prawa publicznego, wykonującym zadania publiczne w imieniu własnym
i na własną odpowiedzialność, posiada osobowość prawną, a jej samodzielność podlega
ochronie sądowej. W świetle przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy
o finansach publicznych, gmina samodzielnie prowadzi gospodarkę finansową na
podstawie uchwalanego corocznie budżetu.
Samodzielność gminy w zakresie prowadzenia gospodarki finansowej polega na tym,
że organy gminy – w granicach obowiązującego prawa – są suwerenne w podejmowaniu
decyzji dotyczących przeznaczania i wykorzystania środków finansowych,
zabezpieczonych w budżecie gminy.
Tak więc wszelkie sprawy związane z wykonywaniem zadań gminnych, a co za tym idzie
wydatkowaniem środków publicznych w ramach uchwalonego budżetu, należą do
wyłącznej właściwości i suwerennej decyzji jednostki sektora finansów publicznych, jaką
jest gmina.
W odniesieniu do mienia komunalnego należy zauważyć, że podmioty mienia
komunalnego samodzielnie decydują o przeznaczeniu i sposobie wykorzystania
składników majątkowych przy zachowaniu wymogów zawartych w odrębnych przepisach
(art. 45 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Należy podkreślić, że bieżącym wsparciem przedsiębiorczości, w tym z sektora handlu
zajmują się instytucje rozwoju Grupy Polskiego Funduszu Rozwoju (PFR) oraz właściwe
urzędy pracy. Do Grupy PFR należą, m.in.: Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
(PARP), Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK), Agencja Rozwoju Przemysłu (ARP), Polska
Agencja Inwestycji i Handlu (PAIH).
Przedsiębiorcy zainteresowani uzyskaniem dofinansowania mogą zapoznać się z ofertą
PARP.
PARP prowadzi bezpłatne szkolenia online z zakresu prowadzenia działalności
gospodarczej. W ramach Akademii PARP dostępne są kursy „Pozyskiwanie kapitału na
działalność MŚP”, „MŚP na rynku kapitałowym” czy „ABC Funduszy Europejskich”.
PARP prowadzi także nabór do programu „Wsparcie firm w okresowych trudnościach”,
w ramach którego wspierane będą firmy na wczesnym etapie problemów, kiedy można je
jeszcze rozwiązać poprzez narzędzia pozafinansowe np. szkolenia oraz wsparcie doradcze.
ARP realizuje program pomocowy „Polityka Nowej Szansy” skierowany
do przedsiębiorców w trudnej sytuacji ekonomicznej. Wsparcie jest udzielane w ramach
instrumentów pomocowych:
•pomoc na ratowanie
•tymczasowe wsparcie restrukturyzacyjne
•pomoc na restrukturyzację
Informacje na temat programu znajdują się na stronie https://arp.pl/pl/dla-biznesu/pns/.
ARP posiada w swojej ofercie pożyczki dla sektora MŚP przeznaczone na finansowanie
kapitału obrotowego, pożyczki inwestycyjne czy np. pożyczki z gwarancją InvestEU. ARP
w ramach usług skierowanych do MŚP umożliwia kontakt z ekspertami w ramach Centrów
Obsługi Przedsiębiorców (https://arp.pl/pl/dla-biznesu/finansowanie/pozyczki-msp/).
BGK oferuje rozwiązania na zabezpieczenie spłaty zobowiązań finansowych firmy np.
gwarancje de minimis oraz wsparcie z wykorzystaniem środków unijnych czy krajowych.
-- 6 of 11 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Wspieraniem przedsiębiorców w rozwoju i promocji biznesu zajmuje się PAIH, która
współpracuje z instytucjami z sektora publicznego i partnerami regionalnymi, oferując
m.in.: szkolenia, audyt i promocję nieruchomości inwestycyjnych, współpracę przy
organizacji misji biznesowych oraz wsparcie komunikacyjne przy realizacji wspólnych
projektów.
PAIH oferuje także informacje na temat pomocy publicznej czy obsługę wniosków
w ramach programu grantów rządowych.
Przedsiębiorcy, którzy są zainteresowani otrzymaniem preferencyjnego finansowania
(dłużnego i kapitałowego) oferowanego dzięki wsparciu Unii Europejskiej, mogą
skorzystać z pomocy Krajowego Punktu Kontaktowego ds. Instrumentów Finansowych
Programów Unii Europejskiej (KPK). Informacje na temat zasad wsparcia w ramach
programów unijnych dostępne są na stronie: https://instrumentyfinansoweue.gov.pl/.
Preferencyjne finansowanie jest dostępne dla wszystkich przedsiębiorców, w tym dla
rozpoczynających działalność.
Pytanie nr 4
Czy istnieje strategia państwa dotycząca ochrony rynku wewnętrznego przed nadmierną
dominacją zagranicznych koncernów handlowych, tak aby zapewnić równowagę
konkurencyjną i promować krajową przedsiębiorczość?
Należy podkreślić, że rynek handlu detalicznego, jak i rynek produkcji rolnej, stanowią
kluczowe obszary interwencji podejmowanych na podstawie ustaw regulujących zadania
Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej jako: „Prezes UOKiK”
lub „Prezes Urzędu”), tj. przede wszystkim ustawy z dnia 17 listopada 2021 r.
o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie
produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1773, dalej jako: „u.p.n.w.p.k.”
lub „ustawa o przewadze kontraktowej”) oraz ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie
konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r. poz. 1616 ze zm., dalej jako: „u.o.k.k”.
W tym celu Prezes Urzędu stale monitoruje zjawiska i procesy zachodzące na rynku,
a w przypadku powzięcia podejrzenia, że konkretne zachowania jego uczestników mogą
naruszać wyżej wskazane przepisy, podejmuje adekwatne działania w ramach posiadanych
kompetencji ustawowych. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że Prezes UOKiK jest
uprawniony do podejmowania czynności na podstawie u.p.n.w.p.k. oraz u.o.k.k. wyłącznie
w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek przewidzianych przepisami prawa.
Na mocy przepisów u.p.n.w.p.k., Prezes UOKiK jest organem właściwym w sprawach
praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową, uprawnionym
i zobowiązanym do zwalczania tego rodzaju naruszeń występujących w ramach relacji
handlowych między nabywcami a dostawcami produktów rolnych lub spożywczych6.
Głównym celem regulacji z zakresu przewagi kontraktowej jest zapewnienie
bezpieczeństwa żywnościowego kraju7, jak również konkurencyjności przedsiębiorstw
sektora produkcji rolnej i spożywczej (w tym drobnych polskich producentów rolnych).
6 por. art. 2 i art. 11 ust. 1 pkt 1 u.p.n.w.p.k.
7 W ujęciu ustawy o przewadze kontraktowej „bezpieczeństwo żywnościowe” oznacza
zapewnienie warunków do działania, co w dalszej konieczności prowadzić ma do zapewnienia
odpowiednich środków na inwestycje i skutkować stabilnością przedsiębiorstw, odpowiednim
zaopatrzeniem konsumentów i dopiero w rezultacie - jakością produktów.
-- 7 of 11 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Uwzględniając powyższe, działania podejmowane przez Prezesa UOKiK na gruncie
u.p.n.w.p.k. są ukierunkowane na identyfikowanie, a następnie eliminowanie nieuczciwych
zachowań silnych ekonomicznie uczestników rynku rolno-spożywczego. Ingerencja
Prezesa UOKiK w relacje pomiędzy nabywcą a dostawcą możliwa jest wyłącznie
w przypadku, gdy stwierdzone zostanie stosowanie przez podmiot posiadający przewagę
kontraktową nieuczciwej praktyki, tj. praktyki wymienionej w art. 8 ust. 1 u.p.n.w.p.k. albo
tam niewymienionej, ale naruszającej dobre obyczaje oraz istotny interes słabszej strony
umowy nabycia produktów rolnych lub spożywczych. W oparciu o przepisy ustawy
o przewadze kontraktowej Prezes UOKiK może wszcząć postępowanie w sprawie praktyk
nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową. Wszczęcie takiego postępowania
może być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym, które to może mieć na celu
wstępne ustalenie, czy nastąpiło naruszenie przepisów ustawy uzasadniające wszczęcie
postępowania w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, w przypadku stwierdzenia naruszenia zakazu
określonego w art. 5 ustawy o przewadze kontraktowej, Prezes UOKiK może nałożyć na
dostawcę albo nabywcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 3%
obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary.
Sieci handlowe jako nabywcy artykułów rolno-spożywczych dysponujący wobec wielu
dostawców nieporównywalną siłą ekonomiczną, umożliwiającą im kształtowanie relacji
z dostawcami w sposób nierównorzędny, nieuczciwy, znajdują się w obszarze stałego
zainteresowania Prezesa Urzędu pod kątem zgodności stosowanych przez nie praktyk
z przepisami u.p.n.w.p.k.8. W przypadku powzięcia podejrzenia, że konkretne zachowania
m.in. sieci wielkopowierzchniowych mogą naruszać wyżej wskazane przepisy, Prezes
UOKiK podejmuje adekwatne działania stosownie do posiadanych kompetencji
ustawowych.
Jako przykłady tego rodzaju działań można wskazać przede wszystkim decyzję z dnia
8 grudnia 2023 r., stwierdzającą stosowanie przez Auchan Polska sp. z o.o. praktyki
polegającej na pobieraniu od dostawców produktów rolnych i spożywczych opłaty
za czynności związane z dystrybucją tych produktów z magazynów centralnych do
poszczególnych sklepów sieci handlowej Auchan. W ww. decyzji nakazano Auchan Polska
sp. z o.o. zaniechanie stosowania przedmiotowej praktyki, a także nałożono na spółkę karę
pieniężną w kwocie ponad 87 mln zł. W toku pozostaje postępowanie w sprawie praktyk
nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową wobec Carrefour Polska sp. z o.o.
Kwestionowana w ramach przedmiotowego postępowania praktyka, podobnie jak w
sprawie wobec Auchan Polska sp. z o.o., dotyczy pobierania przez sieć od dostawców
opłat za dystrybucję produktów z magazynów centralnych sieci handlowej do jej
poszczególnych sklepów.
W tym miejscu na uwagę zasługuje również wyrok Sądu Ochrony Konkurencji
i Konsumentów z dnia 17 października 2024 r., który potwierdza linię orzeczniczą Prezesa
UOKiK w zakresie warunków uzyskiwania rabatów handlowych. Sąd zgodził się
z ustaleniami z decyzji Prezesa UOKiK wydanej 11 grudnia 2020 r. i potwierdził, że spółka
Jeronimo Martins Polska S.A. (organizator sieci handlowej Biedronka) nie miała prawa
uzyskiwać od dostawców produktów spożywczych nieumówionych wcześniej rabatów.
Sąd ustalił karę na poziomie ponad pół miliarda zł (ponad 506 mln zł). Wyrok to istotny
sygnał dla rynku, zwłaszcza największych przedsiębiorców. Sąd, podobnie jak wcześniej
8 Należy przy tym podkreślić, że przepisy ustawy o przewadze kontraktowej nie różnicują sytuacji
działających w Polsce sieci wielkopowierzchniowych w zależności od pochodzenia kapitału spółek
będących ich organizatorami. Regulacje z zakresu przewagi kontraktowej w jednakowy sposób
dotyczą spółek z polskim i zagranicznym kapitałem.
-- 8 of 11 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Prezes UOKiK, stanął bowiem na stanowisku, że sieci handlowe powinny płacić
dostawcom za produkty taką cenę, na jaką się umówiły. Podzielił również stanowisko
Prezesa UOKiK, że sieć ma obowiązek wykonywania zawartych umów i powstrzymania się
od jednostronnych zmian ceny. Obecnie sprawa rozpatrywana jest przez sąd odwoławczy.
Podsumowując, interwencje podejmowane przez Prezesa UOKiK, m.in. działania opisane
powyżej, ukierunkowane są na poprawę zasad współpracy pomiędzy dużymi sieciami
handlowymi a podmiotami dostarczającymi im produkty rolne lub spożywcze.
W odniesieniu do regulacji z zakresu publicznoprawnej ochrony konkurencji podkreślenia
wymaga, że przepisy u.o.k.k. przyznają Prezesowi UOKiK kompetencje do podejmowania
działań jedynie w interesie publicznym poprzez przeciwdziałanie praktykom
ograniczającym konkurencję: porozumieniom ograniczającym konkurencję (art. 6 u.o.k.k.)
oraz nadużywaniu pozycji dominującej (art. 9 u.o.k.k.). W kontekście zakazu zawierania
niedozwolonych porozumień elementem koniecznym dla postawienia przedsiębiorcom
przedmiotowego zarzutu jest w pierwszej kolejności ustalenie istnienia koordynacji
zachowań rynkowych oraz stwierdzenie, że taka koordynacja wynika z dokonanych
wcześniej pomiędzy tymi przedsiębiorcami uzgodnień. Zawarcie porozumienia
determinowane jest choćby jednorazowym (pośrednim lub bezpośrednim) kontaktem
z konkurentem, w trakcie którego strony wyraziły choćby pośrednią akceptację dla
skoordynowania swoich działań rynkowych.
W kontekście zakazu nadużywania pozycji dominującej należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 4
pkt 10 u.o.k.k. o pozycji dominującej przedsiębiorcy możemy mówić, gdy posiada siłę
rynkową, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym
przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od
konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Domniemywa się, że przedsiębiorca ma
pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku właściwym przekracza 40%. Ustawa
definiuje rynek właściwy jako rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę
oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty (rynek
produktowy) oraz są oferowane na obszarze, na którym ze względu na ich rodzaj i
właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące
różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji (rynek geograficzny).
Jednocześnie należy podkreślić, że pozycję dominującą dany przedsiębiorca może
zajmować na rynku, a nie w stosunku do określonego podmiotu w relacjach
dwustronnych. Stąd nawet, jeśli w konkretnej relacji o charakterze handlowym kontrahent
jest ekonomicznie słabszą stroną umowy, nie można uznać, że strona silniejsza posiada
wobec niego pozycję dominującą.
Jeżeli chodzi o kwestię możliwości posiadania pozycji dominującej przez któregoś
z przedsiębiorców prowadzących supermarkety to należy zauważyć, że na terenie Polski
działa co najmniej kilkanaście sieci handlowych o zasięgu krajowym oraz szereg sieci
lokalnych i regionalnych, a ich udziały na poszczególnych lokalnych rynkach różnią się
od siebie. Wskazać także należy, że ewentualne wykazanie pozycji dominującej danego
przedsiębiorcy na którymś z lokalnych rynków powodowałoby jedynie, że potencjalna
interwencja Prezesa UOKiK mogłaby odnosić się wyłącznie do działań pojedynczego
sklepu (lub sklepów) działającego w danej okolicy, nie zaś całej sieci handlowej. Możliwość
podjęcia interwencji dotyczącej tak wąskiego aspektu działalności przedsiębiorcy budzi
jednak poważne wątpliwości prawne, które prawdopodobnie skutkowałyby późniejszym
uchyleniem ewentualnej decyzji. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że rynki,
na których działają ww. przedsiębiorcy są rynkami charakteryzującymi się wysokim
poziomem konkurencji z czego m.in. wynika rywalizacja pomiędzy jego uczestnikami.
Tym samym za wątpliwą należy uznać możliwość wykazania, że którykolwiek z nich może
podejmować działania niezależnie od swoich konkurentów na poszczególnych rynkach
-- 9 of 11 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
lokalnych, co jest niezbędne dla możliwości stwierdzenia nadużywania pozycji
dominującej.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn.
zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Finansów i Gospodarki, którego obsługę zapewnia
Ministerstwo Rozwoju i Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-
-- 10 of 11 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP. adres do
doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor
Departamentu Małych i Średnich Przedsiębiorstw.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także przysługujących
Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację
na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu wypełnienia
obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z
dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162
uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r.
poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na interwencję
poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być: o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące
zadania publiczne lub działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z
przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub
Policji); o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają dane osobowe,
dla których Administratorem jest Minister Finansów i Gospodarki, którego obsługę zapewnia MRiT, (np. podmioty
świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz telekomunikacyjnych, operatorzy
pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich przetwarzania tj. do
chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego
przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164
ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa: o
prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO; o prawo do sprostowania
(poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO; o prawo do ograniczenia
przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju i
Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego
właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
-- 11 of 11 --