Interpelacja nr 11016
Interpelacja w sprawie stypendiów doktoranckich w przypadku przedłużenia kształcenia w szkołach doktorskich
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie stypendiów doktoranckich w przypadku przedłużenia kształcenia w szkołach doktorskich
Interpelacja nr 11016
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie stypendiów doktoranckich w przypadku przedłużenia kształcenia w szkołach doktorskich
Zgłaszający: Katarzyna Matusik-Lipiec
Data wpływu: 16-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie trudnej sytuacji doktorantów przedłużających kształcenie w szkole doktorskiej, którzy tracą prawo do stypendium doktoranckiego, pomimo kontynuowania kształcenia i przygotowywania rozprawy doktorskiej.
Obecna ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2018, poz. 1668) - w art. 204 przewiduje możliwość przedłużenia kształcenia w szkole doktorskiej o maksymalnie dwa lata. Jednak doktoranci przedłużający kształcenie są w tym czasie całkowicie pozbawieni wsparcia finansowego, mimo że znajdują się w najbardziej intensywnym okresie pracy naukowej. W tym momencie sytuacja ta dotyczy wielu osób, które w związku z okolicznościami zewnętrznymi - takimi jak pandemia COVID-19 - nie zdołały zakończyć doktoratu w ustawowych czterech latach.
Problem ten zgłaszają mi środowiska zrzeszające doktorantów. Zdając sobie sprawę o możliwości nadużyć i specjalnym przedłużaniu kształcenia w celu pobierania stypendium wskazują na możliwe rozwiązania kompromisowe, np. obniżoną kwotę stypendium w przypadku przedłużenia kształcenia, które nie będzie zachęcać do nadużyć, a jednocześnie będzie stanowić istotne wsparcie dla doktorantów, którzy z różnych powodów nie zdołali ukończyć pracy doktorskiej w podstawowych 4 latach.
W związku z powyższym uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie rozwiązania systemowego, które zagwarantuje doktorantom przedłużającym kształcenie minimalne wsparcie finansowe (np. w obniżonej wysokości względem dotychczasowego stypendium)?
Czy ministerstwo rozważa możliwość wprowadzenia rozwiązań przejściowych jeszcze przed rozpoczęciem roku akademickiego 2025/2026, aby obecni doktoranci czwartego roku, szczególnie dotknięci skutkami pandemii i wojny, nie pozostali bez środków do życia od października 2025 r.?
Czy ministerstwo dysponuje analizami lub danymi dotyczącymi liczby doktorantów, którzy nie kończą doktoratu w terminie czterech lat, oraz przyczyn tych opóźnień? Jeśli tak — czy planowane są działania oparte na tych danych?
Z poważaniem
Katarzyna Matusik-Lipiec
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 11016
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie stypendiów doktoranckich w przypadku przedłużenia kształcenia w szkołach doktorskich
Zgłaszający: Katarzyna Matusik-Lipiec
Data wpływu: 16-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie trudnej sytuacji doktorantów przedłużających kształcenie w szkole doktorskiej, którzy tracą prawo do stypendium doktoranckiego, pomimo kontynuowania kształcenia i przygotowywania rozprawy doktorskiej.
Obecna ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2018, poz. 1668) - w art. 204 przewiduje możliwość przedłużenia kształcenia w szkole doktorskiej o maksymalnie dwa lata. Jednak doktoranci przedłużający kształcenie są w tym czasie całkowicie pozbawieni wsparcia finansowego, mimo że znajdują się w najbardziej intensywnym okresie pracy naukowej. W tym momencie sytuacja ta dotyczy wielu osób, które w związku z okolicznościami zewnętrznymi - takimi jak pandemia COVID-19 - nie zdołały zakończyć doktoratu w ustawowych czterech latach.
Problem ten zgłaszają mi środowiska zrzeszające doktorantów. Zdając sobie sprawę o możliwości nadużyć i specjalnym przedłużaniu kształcenia w celu pobierania stypendium wskazują na możliwe rozwiązania kompromisowe, np. obniżoną kwotę stypendium w przypadku przedłużenia kształcenia, które nie będzie zachęcać do nadużyć, a jednocześnie będzie stanowić istotne wsparcie dla doktorantów, którzy z różnych powodów nie zdołali ukończyć pracy doktorskiej w podstawowych 4 latach.
W związku z powyższym uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie rozwiązania systemowego, które zagwarantuje doktorantom przedłużającym kształcenie minimalne wsparcie finansowe (np. w obniżonej wysokości względem dotychczasowego stypendium)?
Czy ministerstwo rozważa możliwość wprowadzenia rozwiązań przejściowych jeszcze przed rozpoczęciem roku akademickiego 2025/2026, aby obecni doktoranci czwartego roku, szczególnie dotknięci skutkami pandemii i wojny, nie pozostali bez środków do życia od października 2025 r.?
Czy ministerstwo dysponuje analizami lub danymi dotyczącymi liczby doktorantów, którzy nie kończą doktoratu w terminie czterech lat, oraz przyczyn tych opóźnień? Jeśli tak — czy planowane są działania oparte na tych danych?
Z poważaniem
Katarzyna Matusik-Lipiec
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Karolina Zioło-Pużuk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Lanie wody / Uniki
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
85%
Konkretność
15%
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Wykryto zwrot wymijający: „ministerstwo nie posiada” (brak danych / ewidencji w resorcie)
- Wykryto zwrot wymijający: „na obecnym etapie nie jest możliwe” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„ministerstwo nie posiada”
(brak danych / ewidencji w resorcie)
„na obecnym etapie nie jest możliwe”
(odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5087 znaków
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DN-WAN.055.23.2025.WP
Warszawa, 25 lipca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 11016
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Poseł na Sejm RP Pani Katarzyny Matusik-
Lipiec w sprawie stypendiów doktoranckich w przypadku przedłużenia kształcenia w szkołach
doktorskich.
Szanowna Pani Poseł,
w odpowiedzi na złożoną interpelację Pani Poseł chciałabym stanowczo podkreślić,
że nie ma żadnych planów, ani intencji co do przedłużenia wypłacania stypendium
doktoranckiego dla osób kształcących się w szkołach doktorskich ponad wskazany
przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
(Dz. U. z 2024r. poz. 1571 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą PSWN” okres czasu, tj. okres
4 lat. Jedną z kluczowych decyzji w ramach reformy polskiego systemu szkolnictwa
wyższego i nauki było utworzenie szkół doktorskich, które zaczęły funkcjonować
od 1 października 2019 roku. Decyzja ta sprawiła, że dziś każdy doktorant, nieposiadający
stopnia doktora, przez łączny okres nieprzekraczający 4 lat otrzymuje stypendium
doktoranckie. Stypendium doktoranckie otrzymuje doktorant także w okresie zawieszenia
kształcenia bądź przypadku, o którym mowa w art. 206 ust. 2 ustawy PSWN.
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, zwanej dalej „ministerstwem” nie planuje także
wprowadzenia żadnych rozwiązań przejściowych w przyszłym roku akademickim w tym
zakresie. Jednocześnie pragnę uspokoić, że ministerstwo zdaje sobie sprawę z trudności,
z jakimi boryka się społeczność doktorantów w obliczu wspominanych przez Panią Poseł
trudności – m.in. w kwestii pandemii COVID-19 oraz toczącej się za naszą wschodnią granicą
wojny. Dlatego też podejmujemy liczne działania mające na celu zminimalizowanie
negatywnych skutków tych dwóch kryzysowych sytuacji.
Należy podkreślić, że uruchomiono specjalne mechanizmy wsparcia – podczas pandemii
COVID-19 staraliśmy się chronić studentów przed jej potencjalnymi konsekwencjami
poprzez serię akcji prewencyjnych. Kluczowym ruchem był komunikat wystosowany
do instytucji prowadzących szkoły doktorskie, dotyczący elastycznego podejścia do terminu
składania prac doktorskich. Wyjaśniliśmy tam, że czynniki związane z pandemią mogą być
brane pod uwagę przy analizie uzasadnionych próśb doktorantów o prolongatę oddania
pracy końcowej. To postanowienie obejmowało również przypadki, gdzie wewnętrzne
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
regulaminy szkół doktorskich nie zawierały bezpośrednich odniesień do problematyki
COVID-19.
Jeśli chodzi o wojnę na Ukrainie, wprowadziliśmy szeroki wachlarz instrumentów
wspierających funkcjonowanie szkół doktorskich, głównie w aspekcie kształcenia
ukraińskich obywateli kontynuujących swoją karierę naukową w Polsce. Takim przykładem
jest uproszczenie procedur modyfikacji zasad rekrutacji do szkół doktorskich
oraz programów kształcenia, tak aby umożliwić ich aktualizację tuż przed rozpoczęciem
procesu rekrutacyjnego.
Natomiast w ramach odpowiedzi na zapytanie Pani Poseł dotyczące analizy sytuacji i danych
dotyczących liczby doktorantów, którzy nie kończą kształcenia w terminie czterech lat,
oraz przyczyn tych opóźnień, pragnę przedstawić następujące informacje.
Należy zaznaczyć, że ministerstwo nie posiada bezpośrednich danych na ten temat,
jednak utrzymuje stały kontakt z podmiotami prowadzącymi szkoły doktorskie, np. podczas
konferencji poświęconych tematyce szkół doktorskich, co pozwala na wymianę doświadczeń
i obserwacji w przedmiotowym zakresie. Szkoły doktorskie są stosunkowo nowym trybem
przygotowania rozprawy doktorskiej, wprowadzonym w 2019 roku, co utrudnia także
dostępność szczegółowych analiz – dopiero realizowane są pierwsze przedłużenia
kształcenia. Ponadto należy wspomnieć, że trwa ewaluacja jakości kształcenia w szkołach
doktorskich prowadzona przez Komisję Ewaluacji Nauki, jednak na obecnym etapie nie jest
możliwe przedstawienie rzetelnych wniosków, bowiem dopiero przeprowadzono pierwsze
wizytacje i oceny raportów. Na dokładniejsze wyniki, które zapewne pozwolą ministerstwu
przygotować wskazane analizy, trzeba jeszcze poczekać.
Podkreślić należy również, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymuje stały
i bardzo dobry kontakt z Krajową Reprezentacją Doktorantów, szczegółowo analizując
wszystkie propozycje i postulaty, które są zgłaszane.
Podsumowując, nie planowane jest przedłużenie terminu wypłacania stypendium
dla doktorantów przedłużających kształcenie, a ministerstwo nie dysponuje szczegółowymi
analizami dotyczącymi liczby doktorantów, którzy nie kończą kształcenia w terminie,
oraz przyczyn tych opóźnień.
Uprzejmie proszę o przyjęcie powyższych wyjaśnień.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Karolina Zioło-Pużuk
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 2 of 2 --
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DN-WAN.055.23.2025.WP
Warszawa, 25 lipca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 11016
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Poseł na Sejm RP Pani Katarzyny Matusik-
Lipiec w sprawie stypendiów doktoranckich w przypadku przedłużenia kształcenia w szkołach
doktorskich.
Szanowna Pani Poseł,
w odpowiedzi na złożoną interpelację Pani Poseł chciałabym stanowczo podkreślić,
że nie ma żadnych planów, ani intencji co do przedłużenia wypłacania stypendium
doktoranckiego dla osób kształcących się w szkołach doktorskich ponad wskazany
przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
(Dz. U. z 2024r. poz. 1571 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą PSWN” okres czasu, tj. okres
4 lat. Jedną z kluczowych decyzji w ramach reformy polskiego systemu szkolnictwa
wyższego i nauki było utworzenie szkół doktorskich, które zaczęły funkcjonować
od 1 października 2019 roku. Decyzja ta sprawiła, że dziś każdy doktorant, nieposiadający
stopnia doktora, przez łączny okres nieprzekraczający 4 lat otrzymuje stypendium
doktoranckie. Stypendium doktoranckie otrzymuje doktorant także w okresie zawieszenia
kształcenia bądź przypadku, o którym mowa w art. 206 ust. 2 ustawy PSWN.
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, zwanej dalej „ministerstwem” nie planuje także
wprowadzenia żadnych rozwiązań przejściowych w przyszłym roku akademickim w tym
zakresie. Jednocześnie pragnę uspokoić, że ministerstwo zdaje sobie sprawę z trudności,
z jakimi boryka się społeczność doktorantów w obliczu wspominanych przez Panią Poseł
trudności – m.in. w kwestii pandemii COVID-19 oraz toczącej się za naszą wschodnią granicą
wojny. Dlatego też podejmujemy liczne działania mające na celu zminimalizowanie
negatywnych skutków tych dwóch kryzysowych sytuacji.
Należy podkreślić, że uruchomiono specjalne mechanizmy wsparcia – podczas pandemii
COVID-19 staraliśmy się chronić studentów przed jej potencjalnymi konsekwencjami
poprzez serię akcji prewencyjnych. Kluczowym ruchem był komunikat wystosowany
do instytucji prowadzących szkoły doktorskie, dotyczący elastycznego podejścia do terminu
składania prac doktorskich. Wyjaśniliśmy tam, że czynniki związane z pandemią mogą być
brane pod uwagę przy analizie uzasadnionych próśb doktorantów o prolongatę oddania
pracy końcowej. To postanowienie obejmowało również przypadki, gdzie wewnętrzne
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
regulaminy szkół doktorskich nie zawierały bezpośrednich odniesień do problematyki
COVID-19.
Jeśli chodzi o wojnę na Ukrainie, wprowadziliśmy szeroki wachlarz instrumentów
wspierających funkcjonowanie szkół doktorskich, głównie w aspekcie kształcenia
ukraińskich obywateli kontynuujących swoją karierę naukową w Polsce. Takim przykładem
jest uproszczenie procedur modyfikacji zasad rekrutacji do szkół doktorskich
oraz programów kształcenia, tak aby umożliwić ich aktualizację tuż przed rozpoczęciem
procesu rekrutacyjnego.
Natomiast w ramach odpowiedzi na zapytanie Pani Poseł dotyczące analizy sytuacji i danych
dotyczących liczby doktorantów, którzy nie kończą kształcenia w terminie czterech lat,
oraz przyczyn tych opóźnień, pragnę przedstawić następujące informacje.
Należy zaznaczyć, że ministerstwo nie posiada bezpośrednich danych na ten temat,
jednak utrzymuje stały kontakt z podmiotami prowadzącymi szkoły doktorskie, np. podczas
konferencji poświęconych tematyce szkół doktorskich, co pozwala na wymianę doświadczeń
i obserwacji w przedmiotowym zakresie. Szkoły doktorskie są stosunkowo nowym trybem
przygotowania rozprawy doktorskiej, wprowadzonym w 2019 roku, co utrudnia także
dostępność szczegółowych analiz – dopiero realizowane są pierwsze przedłużenia
kształcenia. Ponadto należy wspomnieć, że trwa ewaluacja jakości kształcenia w szkołach
doktorskich prowadzona przez Komisję Ewaluacji Nauki, jednak na obecnym etapie nie jest
możliwe przedstawienie rzetelnych wniosków, bowiem dopiero przeprowadzono pierwsze
wizytacje i oceny raportów. Na dokładniejsze wyniki, które zapewne pozwolą ministerstwu
przygotować wskazane analizy, trzeba jeszcze poczekać.
Podkreślić należy również, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymuje stały
i bardzo dobry kontakt z Krajową Reprezentacją Doktorantów, szczegółowo analizując
wszystkie propozycje i postulaty, które są zgłaszane.
Podsumowując, nie planowane jest przedłużenie terminu wypłacania stypendium
dla doktorantów przedłużających kształcenie, a ministerstwo nie dysponuje szczegółowymi
analizami dotyczącymi liczby doktorantów, którzy nie kończą kształcenia w terminie,
oraz przyczyn tych opóźnień.
Uprzejmie proszę o przyjęcie powyższych wyjaśnień.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Karolina Zioło-Pużuk
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 2 of 2 --