Interpelacja nr 11015
Interpelacja w sprawie jednostronnego wycofania się Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego ze wspófinansowania instytucji kultury - Panteon Górnośląski z siedzibą w Katowicach
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (73%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie jednostronnego wycofania się Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego ze współfinansowania instytucji kultury - Panteon Górnośląski z siedzibą w Katowicach
Interpelacja nr 11015
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie jednostronnego wycofania się Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego ze współfinansowania instytucji kultury - Panteon Górnośląski z siedzibą w Katowicach
Zgłaszający: Jerzy Polaczek, Andrzej Gawron, Wojciech Szarama, Marek Wesoły, Grzegorz Gaża, Bożena Borys-Szopa, Grzegorz Puda, Michał Wójcik, Robert Warwas, Przemysław Drabek, Stanisław Szwed, Lidia Burzyńska, Szymon Giżyński, Grzegorz Matusiak, Michał Woś
Data wpływu: 16-07-2025
Szanowna Pani Minister,
z ogromnym zdziwieniem dowiedzieliśmy się o decyzji podjętej przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego o wycofaniu się ze współfinansowania instytucji kultury – Panteon Górnośląski w Katowicach.
Panteon Górnośląski został otwarty w 2022 roku na pamiątkę 100-lecia powrotu części Górnego Śląska do Polski po sześciuset latach pozostawania poza granicami Polski.
Dziękujemy za zaangażowanie budżetu państwa w inwestycję budowy Panteonu Górnośląskiego, ponieważ jak okazało się po otwarciu tej ważnej instytucji kultury – to są dobrze zainwestowane środki.
Przyjęte to zostało przez Ślązaków z wielką radością, ponieważ okazało się, że sprawy lokalne mają wagę ogólnokrajową, a instytucja, która opisuje śląską tożsamość, jest ważna w dbałości o pamięć wybitnych przedstawicieli Górnego Śląska i Polski.
Inicjując powstanie Panteonu Górnośląskiego, chciano zwrócić uwagę na fakt, że Górny Śląsk od zawsze kojarzony z przemysłem ciężkim posiada również inne bogactwo, którymi są ludzie tam mieszkający. Na wystawie prezentowane są postacie ze świata nauki, kultury, sportu, ofiary i osoby walczące z totalitaryzmami, społecznicy, politycy, powstańcy śląscy, osoby duchowne.
Wystawa jest ciekawie zaaranżowana, a funkcjonująca już od kilku lat instytucja zwiększa frekwencję każdego roku o 30%.
Panteon Górnośląski zaprasza publiczność i mieszkańców Górnego Śląska do tworzenia wystawy. Grupy osób, stowarzyszenia, instytucje mogą zaproponować kolejne postacie do włączenia, które spełniają warunki statutowe. W ten sposób budowana jest śląska tożsamość i wiedza o osobach, których osiągnięcia i działanie przekładają się na rozwój śląskiej społeczności.
Wśród 250 prezentowanych osób znajdujemy postacie ważne dla regionu, ale też dla kraju oraz osoby zasłużone o zasięgu międzynarodowym. Są tam postacie ważne dla różnorodnych środowisk ze względu na prezentowane przekonania i wartości, nurty polityczne, ideowe, światopoglądowe. Multimedialna wystawa w efektowny sposób prezentuje treści, wywołując wśród turystów spoza regionu pytanie: „dlaczego czegoś takiego nie ma u nas?“.
Dotychczasowa współpraca podmiotów, które zorganizowały instytucję, stanowi przykład modelowej współpracy pokazującej jak – łącząc siły i środki budżetu państwa i samorządów terytorialnych oraz kościoła katolickiego – można skutecznie osiągać cele, które są możliwe pomimo dzielących ich różnic.
Górny Śląsk od momentu przyłączenia do Polski stał się dzielnicą, która ze względu na wskaźniki demograficzne przynosiła 3-krotnie większy przychód do budżetu państwa w stosunku do innych rejonów. Potencjał przemysłowy zapewniał rozwój całego kraju. W okresie PRL Śląsk przyczynił się do odbudowy kraju, a produkty przemysłu były ważnym segmentem eksportu. Wsparcie budżetu państwa dla śląskiej instytucji kultury to forma historycznej rekompensaty i przekonania Ślązaków, że ich sukcesy i efekty są ważne dla kraju i warto je pokazywać.
Jednostronne wypowiedzenie umowy przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego nie służy wizerunkowi państwa. Pozostali organizatorzy wypełniający swoje zobowiązania nie rezygnują jak nam wiadomo ze swojego zaangażowania.
Dlaczego pomimo wielokrotnie mniejszych budżetów mają przejmować zobowiązania budżetu państwa?
Z naszego rozeznania wynika fakt związania umową z dnia 9.05.2023 r. organizatorów Panteonu Górnośląskiego: Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, marszałka województwa śląskiego, Archidiecezji Katowickiej, oraz prezydenta miasta Katowice na okres 5 lat do 2027 roku w celu zapewnienia funkcjonowania instytucji.
Uzasadnienie decyzji informujące, że środki przeznaczone dla Panteonu Górnośląskiego skierowane zostaną do Muzeum Śląskiego jest niewystarczające.
Wnosimy o udzielenie odpowiedzi, dlaczego minister kultury i dziedzictwa narodowego w sposób jednostronny wypowiedział wiążącą go umowę z 2023 roku?
Wnosimy do Pani Minister o wskazanie ważnych przyczyn, dla których instytucja, która upamiętnia powrót Górnego Śląska do Macierzy, nie jest ważna dla Polski?
Z poważaniem
Interpelacja nr 11015
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie jednostronnego wycofania się Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego ze współfinansowania instytucji kultury - Panteon Górnośląski z siedzibą w Katowicach
Zgłaszający: Jerzy Polaczek, Andrzej Gawron, Wojciech Szarama, Marek Wesoły, Grzegorz Gaża, Bożena Borys-Szopa, Grzegorz Puda, Michał Wójcik, Robert Warwas, Przemysław Drabek, Stanisław Szwed, Lidia Burzyńska, Szymon Giżyński, Grzegorz Matusiak, Michał Woś
Data wpływu: 16-07-2025
Szanowna Pani Minister,
z ogromnym zdziwieniem dowiedzieliśmy się o decyzji podjętej przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego o wycofaniu się ze współfinansowania instytucji kultury – Panteon Górnośląski w Katowicach.
Panteon Górnośląski został otwarty w 2022 roku na pamiątkę 100-lecia powrotu części Górnego Śląska do Polski po sześciuset latach pozostawania poza granicami Polski.
Dziękujemy za zaangażowanie budżetu państwa w inwestycję budowy Panteonu Górnośląskiego, ponieważ jak okazało się po otwarciu tej ważnej instytucji kultury – to są dobrze zainwestowane środki.
Przyjęte to zostało przez Ślązaków z wielką radością, ponieważ okazało się, że sprawy lokalne mają wagę ogólnokrajową, a instytucja, która opisuje śląską tożsamość, jest ważna w dbałości o pamięć wybitnych przedstawicieli Górnego Śląska i Polski.
Inicjując powstanie Panteonu Górnośląskiego, chciano zwrócić uwagę na fakt, że Górny Śląsk od zawsze kojarzony z przemysłem ciężkim posiada również inne bogactwo, którymi są ludzie tam mieszkający. Na wystawie prezentowane są postacie ze świata nauki, kultury, sportu, ofiary i osoby walczące z totalitaryzmami, społecznicy, politycy, powstańcy śląscy, osoby duchowne.
Wystawa jest ciekawie zaaranżowana, a funkcjonująca już od kilku lat instytucja zwiększa frekwencję każdego roku o 30%.
Panteon Górnośląski zaprasza publiczność i mieszkańców Górnego Śląska do tworzenia wystawy. Grupy osób, stowarzyszenia, instytucje mogą zaproponować kolejne postacie do włączenia, które spełniają warunki statutowe. W ten sposób budowana jest śląska tożsamość i wiedza o osobach, których osiągnięcia i działanie przekładają się na rozwój śląskiej społeczności.
Wśród 250 prezentowanych osób znajdujemy postacie ważne dla regionu, ale też dla kraju oraz osoby zasłużone o zasięgu międzynarodowym. Są tam postacie ważne dla różnorodnych środowisk ze względu na prezentowane przekonania i wartości, nurty polityczne, ideowe, światopoglądowe. Multimedialna wystawa w efektowny sposób prezentuje treści, wywołując wśród turystów spoza regionu pytanie: „dlaczego czegoś takiego nie ma u nas?“.
Dotychczasowa współpraca podmiotów, które zorganizowały instytucję, stanowi przykład modelowej współpracy pokazującej jak – łącząc siły i środki budżetu państwa i samorządów terytorialnych oraz kościoła katolickiego – można skutecznie osiągać cele, które są możliwe pomimo dzielących ich różnic.
Górny Śląsk od momentu przyłączenia do Polski stał się dzielnicą, która ze względu na wskaźniki demograficzne przynosiła 3-krotnie większy przychód do budżetu państwa w stosunku do innych rejonów. Potencjał przemysłowy zapewniał rozwój całego kraju. W okresie PRL Śląsk przyczynił się do odbudowy kraju, a produkty przemysłu były ważnym segmentem eksportu. Wsparcie budżetu państwa dla śląskiej instytucji kultury to forma historycznej rekompensaty i przekonania Ślązaków, że ich sukcesy i efekty są ważne dla kraju i warto je pokazywać.
Jednostronne wypowiedzenie umowy przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego nie służy wizerunkowi państwa. Pozostali organizatorzy wypełniający swoje zobowiązania nie rezygnują jak nam wiadomo ze swojego zaangażowania.
Dlaczego pomimo wielokrotnie mniejszych budżetów mają przejmować zobowiązania budżetu państwa?
Z naszego rozeznania wynika fakt związania umową z dnia 9.05.2023 r. organizatorów Panteonu Górnośląskiego: Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, marszałka województwa śląskiego, Archidiecezji Katowickiej, oraz prezydenta miasta Katowice na okres 5 lat do 2027 roku w celu zapewnienia funkcjonowania instytucji.
Uzasadnienie decyzji informujące, że środki przeznaczone dla Panteonu Górnośląskiego skierowane zostaną do Muzeum Śląskiego jest niewystarczające.
Wnosimy o udzielenie odpowiedzi, dlaczego minister kultury i dziedzictwa narodowego w sposób jednostronny wypowiedział wiążącą go umowę z 2023 roku?
Wnosimy do Pani Minister o wskazanie ważnych przyczyn, dla których instytucja, która upamiętnia powrót Górnego Śląska do Macierzy, nie jest ważna dla Polski?
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
4 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
11.3 / 1k zn.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4862 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11015 z 21 lipca 2025 roku w sprawie jednostronnego
wycofania się Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego ze wspófinansowania
instytucji kultury – Panteon Górnośląski z siedzibą w Katowicach, uprzejmie proszę o
przyjęcie następujących wyjaśnień.
Umowę w sprawie utworzenia i prowadzenia jako wspólnej instytucji kultury pod nazwą
„Panteon Górnośląski w Katowicach” pomiędzy Ministrem Kultury i Dziedzictwa
Narodowego, Archidiecezją Katowicką, Prezydentem Miasta Katowice i Marszałkiem
Województwa Śląskiego podpisano 18 lutego 2020 r. Umowa została zawarta na okres do
31 grudnia 2022 r., a nowo utworzona samorządowa instytucja kultury została wpisana do
rejestru instytucji kultury prowadzonego przez Województwo Śląskie.
Zgodnie z § 4 ust. 2 powyższej umowy Minister zobowiązał się przekazać „Panteonowi” w
latach 2020-2022 środki finansowe w formie dotacji celowej na wydatki majątkowe w
łącznej kwocie 40 000 000 zł, niezbędne do wykonania całościowych prac inwestycyjnych,
budowlanych i adaptacyjnych oraz wyposażenia obiektu w zakresie umożliwiającym
„Panteonowi” rozpoczęcie działalności kulturalnej, naukowej i edukacyjnej według
następującego harmonogramu:
w roku 2020 – 2 mln zł,
w roku 2021 – 19 mln zł,
w roku 2022 – 19 mln zł.
Przekazane środki zostały ostatecznie wykorzystane przez instytucję w kwocie 29 104
449,67 zł, a samo zadanie, którego podjął się Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego,
zrealizowano w 100 %. Uroczyste otwarcie Panteonu Górnośląskiego, kończące 3-letni
projekt inwestycyjny, odbyło się 19 czerwca 2022 r.
9 maja 2023 r. została podpisana umowa o kontynuowaniu wspólnego prowadzenia
instytucji kultury pod nazwą „Panteon Górnośląski w Katowicach" przez czterech
organizatorów, tj. Województwo, Ministra, Archidiecezję i Miasto.
Zgodnie z zapisami umowy zaangażowanie środków finansowych przez Strony od 2023 r.
miało wynieść:
1) Minister – 1 000 000 zł w formie dotacji podmiotowej;
2) Miasto – 1 000 000 zł w formie dotacji podmiotowej;
3) Województwo – 1 000 000 zł w formie dotacji podmiotowej;
4) Archidiecezja – 100 000 zł.
Po zwiększeniach ostateczna wysokość dotacji podmiotowej przekazywanej według Planu
przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w latach 2023-2025 wynosiła:
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
2023 – 1 000 000 zł,
2024 – 1 200 000 zł,
2025 – 1 261 000 zł.
Łącznie od 9 maja 2023 r. do 30 czerwca br. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
przekazał instytucji dotację podmiotową w wysokości 3 258 735,62 zł.
Decyzja o kontynuowaniu umowy była wyrazem wsparcia Ministra Kultury i Dziedzictwa
Narodowego na początkowym etapie działalności Panteonu Górnośląskiego. Po analizie
bieżącej sytuacji instytucji oraz możliwości finansowych Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa
Narodowego uznano, że Panteon Górnośląski, jako samorządowa instytucja kultury,
osiągnął już poziom niewymagający bezpośredniego wsparcia Ministra. Wydatkując
znaczące środki z budżetu państwa na utworzenie instytucji, Minister wypełnił swoje
zobowiązania z zakresu mecenatu państwa wobec upamiętnienia tak ważnych dla
narodowego dziedzictwa wydarzeń, jakim były Powstania Śląskie i powrót Górnego Śląska
do Macierzy.
Wobec powyższego za kluczowe zadanie uznano obecnie zwiększenie finansowania
współprowadzonego z Województwem Śląskim Muzeum Śląskiego w Katowicach. Środki,
przekazywane dotychczas Panteonowi Górnośląskiemu w Katowicach (dotacja podmiotowa
w wysokości 1 mln zł rocznie), po zakończeniu współprowadzenia tej instytucji zostaną
przeznaczone na zwiększenie dotacji podmiotowej dla Muzeum Śląskiego w Katowicach, co
bezpośrednio wyrówna bilans wydatków Województwa Śląskiego.
Zakończenie umowy o współprowadzeniu Panteonu Górnośląskiego w Katowicach w
żaden sposób nie umniejsza znaczenia tej instytucji dla dziedzictwa narodowego i nie jest
wyrazem negowania jego wartości dla polskiej kultury. Dla wielu ważnych instytucji kultury
w Polsce jedynymi organizatorami są organy samorządowe, a brak prowadzenia czy
współprowadzenia instytucji przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie
świadczy o jej niższym statusie.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11015 z 21 lipca 2025 roku w sprawie jednostronnego
wycofania się Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego ze wspófinansowania
instytucji kultury – Panteon Górnośląski z siedzibą w Katowicach, uprzejmie proszę o
przyjęcie następujących wyjaśnień.
Umowę w sprawie utworzenia i prowadzenia jako wspólnej instytucji kultury pod nazwą
„Panteon Górnośląski w Katowicach” pomiędzy Ministrem Kultury i Dziedzictwa
Narodowego, Archidiecezją Katowicką, Prezydentem Miasta Katowice i Marszałkiem
Województwa Śląskiego podpisano 18 lutego 2020 r. Umowa została zawarta na okres do
31 grudnia 2022 r., a nowo utworzona samorządowa instytucja kultury została wpisana do
rejestru instytucji kultury prowadzonego przez Województwo Śląskie.
Zgodnie z § 4 ust. 2 powyższej umowy Minister zobowiązał się przekazać „Panteonowi” w
latach 2020-2022 środki finansowe w formie dotacji celowej na wydatki majątkowe w
łącznej kwocie 40 000 000 zł, niezbędne do wykonania całościowych prac inwestycyjnych,
budowlanych i adaptacyjnych oraz wyposażenia obiektu w zakresie umożliwiającym
„Panteonowi” rozpoczęcie działalności kulturalnej, naukowej i edukacyjnej według
następującego harmonogramu:
w roku 2020 – 2 mln zł,
w roku 2021 – 19 mln zł,
w roku 2022 – 19 mln zł.
Przekazane środki zostały ostatecznie wykorzystane przez instytucję w kwocie 29 104
449,67 zł, a samo zadanie, którego podjął się Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego,
zrealizowano w 100 %. Uroczyste otwarcie Panteonu Górnośląskiego, kończące 3-letni
projekt inwestycyjny, odbyło się 19 czerwca 2022 r.
9 maja 2023 r. została podpisana umowa o kontynuowaniu wspólnego prowadzenia
instytucji kultury pod nazwą „Panteon Górnośląski w Katowicach" przez czterech
organizatorów, tj. Województwo, Ministra, Archidiecezję i Miasto.
Zgodnie z zapisami umowy zaangażowanie środków finansowych przez Strony od 2023 r.
miało wynieść:
1) Minister – 1 000 000 zł w formie dotacji podmiotowej;
2) Miasto – 1 000 000 zł w formie dotacji podmiotowej;
3) Województwo – 1 000 000 zł w formie dotacji podmiotowej;
4) Archidiecezja – 100 000 zł.
Po zwiększeniach ostateczna wysokość dotacji podmiotowej przekazywanej według Planu
przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w latach 2023-2025 wynosiła:
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
2023 – 1 000 000 zł,
2024 – 1 200 000 zł,
2025 – 1 261 000 zł.
Łącznie od 9 maja 2023 r. do 30 czerwca br. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
przekazał instytucji dotację podmiotową w wysokości 3 258 735,62 zł.
Decyzja o kontynuowaniu umowy była wyrazem wsparcia Ministra Kultury i Dziedzictwa
Narodowego na początkowym etapie działalności Panteonu Górnośląskiego. Po analizie
bieżącej sytuacji instytucji oraz możliwości finansowych Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa
Narodowego uznano, że Panteon Górnośląski, jako samorządowa instytucja kultury,
osiągnął już poziom niewymagający bezpośredniego wsparcia Ministra. Wydatkując
znaczące środki z budżetu państwa na utworzenie instytucji, Minister wypełnił swoje
zobowiązania z zakresu mecenatu państwa wobec upamiętnienia tak ważnych dla
narodowego dziedzictwa wydarzeń, jakim były Powstania Śląskie i powrót Górnego Śląska
do Macierzy.
Wobec powyższego za kluczowe zadanie uznano obecnie zwiększenie finansowania
współprowadzonego z Województwem Śląskim Muzeum Śląskiego w Katowicach. Środki,
przekazywane dotychczas Panteonowi Górnośląskiemu w Katowicach (dotacja podmiotowa
w wysokości 1 mln zł rocznie), po zakończeniu współprowadzenia tej instytucji zostaną
przeznaczone na zwiększenie dotacji podmiotowej dla Muzeum Śląskiego w Katowicach, co
bezpośrednio wyrówna bilans wydatków Województwa Śląskiego.
Zakończenie umowy o współprowadzeniu Panteonu Górnośląskiego w Katowicach w
żaden sposób nie umniejsza znaczenia tej instytucji dla dziedzictwa narodowego i nie jest
wyrazem negowania jego wartości dla polskiej kultury. Dla wielu ważnych instytucji kultury
w Polsce jedynymi organizatorami są organy samorządowe, a brak prowadzenia czy
współprowadzenia instytucji przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie
świadczy o jej niższym statusie.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --