Interpelacja nr 11004
Interpelacja w sprawie warunków pracy dyżurnych ruchu
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (100%)
Klimat, Energia i Środowisko (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie warunków pracy dyżurnych ruchu
Interpelacja nr 11004
do ministra infrastruktury
w sprawie warunków pracy dyżurnych ruchu
Zgłaszający: Franciszek Sterczewski
Data wpływu: 15-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
odpowiedzialność za bezpieczeństwo tysięcy pasażerów i ciągłość ruchu kolejowego każdego dnia spoczywa na barkach dyżurnych ruchu – grupy zawodowej, która mimo strategicznego znaczenia dla funkcjonowania infrastruktury transportowej pozostaje często marginalizowana w debacie publicznej. Ostatnie wydarzenia wskazują jednak na narastający kryzys w tym obszarze, który może mieć nie tylko konsekwencje pracownicze, ale także bezpośrednie przełożenie na bezpieczeństwo transportu kolejowego w Polsce.
W dniu 13 maja 2025 r. przed siedzibą Ministerstwa Infrastruktury odbyła się pikieta Związku Zawodowego Dyżurnych Ruchu PKP. Protestujący alarmowali, że coraz więcej obowiązków przypada na coraz mniej osób, zwłaszcza w nowo uruchamianych lokalnych centrach sterowania, gdzie jeden dyżurny obsługuje kilkadziesiąt ekranów i dziesiątki kilometrów linii kolejowych. Jak wskazano w relacjach medialnych, dochodzi do przypadków, w których jeden dyżurny ma pod nadzorem nawet 200 kilometrów torów, obsługując jednocześnie wiele przejazdów kolejowo-drogowych i prowadząc rozmowy z maszynistami.
W nowoczesnych centrach sterowania koleją brak jest jednoznacznych przepisów regulujących maksymalne dopuszczalne obciążenie stanowisk dyżurnych. Polska nie posiada norm dotyczących na przykład liczby ekranów, torów czy przejazdów przypadających na jednego pracownika. Związek Zawodowy Dyżurnych Ruchu PKP wskazuje, że taka luka legislacyjna skutkuje przebodźcowaniem i chronicznym zmęczeniem personelu. Sytuacja taka nie tylko wpływa na zdrowie psychiczne i fizyczne pracowników, ale realnie zwiększa ryzyko błędów prowadzących do zdarzeń kolejowych. W analizie Państwowej Inspekcji Pracy z 2023 r. zwrócono uwagę, że praca zmianowa, odpowiedzialna, w warunkach wysokiego stresu i bez dostatecznego wypoczynku stanowi czynnik podwyższonego ryzyka zawodowego. Mimo tego wiele jednostek organizacyjnych PKP PLK nie wdraża systemowych rozwiązań BHP w centrach sterowania, gdzie zakres obowiązków przekracza możliwości jednego pracownika. Pracownicy sygnalizują przypadki łączenia funkcji oraz pełnienia obowiązków za nieobecnych kolegów bez odpowiedniego wsparcia.
Kolejnym istotnym punktem sporu jest nowelizacja instrukcji Ir-1 obowiązująca od 12 września 2024 r. Według związkowców nowe przepisy nakładają dodatkowe obowiązki, takie jak komunikaty radiowe do maszynistów i przenoszą odpowiedzialność za decyzje na dyżurnych – często bez odpowiednich konsultacji i przeszkolenia. Protestujący podkreślają, że zmiany zostały wprowadzone bez dialogu społecznego, a zakres odpowiedzialności pracownika nie został adekwatnie ujęty w przepisach wykonawczych. Brak konsultacji przy tak istotnych zmianach budzi sprzeciw, zwłaszcza w kontekście rozmywania odpowiedzialności w razie wypadków. Obecny stan prawny nie przewiduje jednoznacznych procedur, które chroniłyby pracownika wykonującego swoje obowiązki zgodnie z procedurą, ale zmuszonego do pracy ponad siły.
Związek zawodowy wskazuje także na narastające trudności kadrowe. W miarę likwidacji posterunków i centralizacji zarządzania ruchem coraz mniej osób obsługuje coraz większe obszary. Średnia wieku dyżurnych stale rośnie, a pomimo skali odpowiedzialności grupa ta nie została uwzględniona w przepisach o emeryturach pomostowych. Dodatkowo wielu dyżurnych nie jest w stanie wykorzystać przysługujących urlopów – na niektórych posterunkach zaległości w wypoczynku przekraczają kilkadziesiąt dni rocznie. Sytuację pogarsza presja kadrowa oraz system pracy zmianowej w trybie całodobowym.
Eksperci branżowi, organizacje związkowe oraz media branżowe wskazują na konieczność pilnej reformy warunków pracy w lokalnych centrach sterowania. Wśród postulatów pojawiają się między innymi opracowanie maksymalnych norm technicznych na stanowisko dyżurnego, uregulowanie w przepisach zakresu odpowiedzialności za zdarzenia kolejowe, przywrócenie emerytur pomostowych, wzmocnienie kadrowe przez zwiększenie zatrudnienia i wsparcie asystentów, obowiązkowe konsultacje zmian instrukcji z przedstawicielami załogi oraz utworzenie niezależnego rejestru warunków pracy dyżurnych wraz z analizą ergonomii stanowisk. Z danych Urzędu Transportu Kolejowego wynika, że w latach 2020-2023 liczba incydentów związanych z błędami ludzkimi utrzymywała się na stałym poziomie mimo wzrostu poziomu automatyzacji, co może świadczyć o pogarszających się warunkach pracy i konieczności działań korygujących.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Infrastruktury rozważa wprowadzenie postulowanych przez ZZDR PKP zmian, polegających na określeniu maksymalnej liczby monitorów lub torów przypadających na jednego dyżurnego ruchu w lokalnych centrach sterowania?
a) Jeżeli tak – jakie działania legislacyjne lub organizacyjne są planowane i w jakim trybie czasowym?
b) Jeżeli nie – jakie były przyczyny podjęcia decyzji o braku takiej zmiany?
2. Czy Ministerstwo Infrastruktury zamierza przeprowadzić analizę prawną w celu uzupełnienia Kodeksu pracy lub aktów wykonawczych o przepisy regulujące maksymalne obciążenie pracą dyżurnych ruchu oraz precyzujące ich zakres odpowiedzialności? Jakie kroki w tym zakresie przewiduje i w jakim terminie?
3. Czy i kiedy ministerstwo planuje wszczęcie konsultacji społecznych z przedstawicielami ZZDR PKP oraz innymi organizacjami związkowymi w celu uzgodnienia ewentualnych zmian w instrukcji Ir-1? Proszę o wskazanie harmonogramu i zakresu tych konsultacji.
4. Jakie dodatkowe działania (np. zwiększenie zatrudnienia, wprowadzenie systemu rotacyjnego dyżurów, szkolenia lub nowe narzędzia wspomagające pracę) Ministerstwo Infrastruktury zamierza podjąć, aby zapobiec przemęczeniu dyżurnych ruchu i wzmocnić bezpieczeństwo na polskich kolejach?
5. Czy są planowane zmiany w zakresie przywrócenia emerytur pomostowych dla dyżurnych ruchu oraz rozwiązań umożliwiających pełne wykorzystanie urlopów wypoczynkowych?
Z poważaniem Franciszek Sterczewski
Interpelacja nr 11004
do ministra infrastruktury
w sprawie warunków pracy dyżurnych ruchu
Zgłaszający: Franciszek Sterczewski
Data wpływu: 15-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
odpowiedzialność za bezpieczeństwo tysięcy pasażerów i ciągłość ruchu kolejowego każdego dnia spoczywa na barkach dyżurnych ruchu – grupy zawodowej, która mimo strategicznego znaczenia dla funkcjonowania infrastruktury transportowej pozostaje często marginalizowana w debacie publicznej. Ostatnie wydarzenia wskazują jednak na narastający kryzys w tym obszarze, który może mieć nie tylko konsekwencje pracownicze, ale także bezpośrednie przełożenie na bezpieczeństwo transportu kolejowego w Polsce.
W dniu 13 maja 2025 r. przed siedzibą Ministerstwa Infrastruktury odbyła się pikieta Związku Zawodowego Dyżurnych Ruchu PKP. Protestujący alarmowali, że coraz więcej obowiązków przypada na coraz mniej osób, zwłaszcza w nowo uruchamianych lokalnych centrach sterowania, gdzie jeden dyżurny obsługuje kilkadziesiąt ekranów i dziesiątki kilometrów linii kolejowych. Jak wskazano w relacjach medialnych, dochodzi do przypadków, w których jeden dyżurny ma pod nadzorem nawet 200 kilometrów torów, obsługując jednocześnie wiele przejazdów kolejowo-drogowych i prowadząc rozmowy z maszynistami.
W nowoczesnych centrach sterowania koleją brak jest jednoznacznych przepisów regulujących maksymalne dopuszczalne obciążenie stanowisk dyżurnych. Polska nie posiada norm dotyczących na przykład liczby ekranów, torów czy przejazdów przypadających na jednego pracownika. Związek Zawodowy Dyżurnych Ruchu PKP wskazuje, że taka luka legislacyjna skutkuje przebodźcowaniem i chronicznym zmęczeniem personelu. Sytuacja taka nie tylko wpływa na zdrowie psychiczne i fizyczne pracowników, ale realnie zwiększa ryzyko błędów prowadzących do zdarzeń kolejowych. W analizie Państwowej Inspekcji Pracy z 2023 r. zwrócono uwagę, że praca zmianowa, odpowiedzialna, w warunkach wysokiego stresu i bez dostatecznego wypoczynku stanowi czynnik podwyższonego ryzyka zawodowego. Mimo tego wiele jednostek organizacyjnych PKP PLK nie wdraża systemowych rozwiązań BHP w centrach sterowania, gdzie zakres obowiązków przekracza możliwości jednego pracownika. Pracownicy sygnalizują przypadki łączenia funkcji oraz pełnienia obowiązków za nieobecnych kolegów bez odpowiedniego wsparcia.
Kolejnym istotnym punktem sporu jest nowelizacja instrukcji Ir-1 obowiązująca od 12 września 2024 r. Według związkowców nowe przepisy nakładają dodatkowe obowiązki, takie jak komunikaty radiowe do maszynistów i przenoszą odpowiedzialność za decyzje na dyżurnych – często bez odpowiednich konsultacji i przeszkolenia. Protestujący podkreślają, że zmiany zostały wprowadzone bez dialogu społecznego, a zakres odpowiedzialności pracownika nie został adekwatnie ujęty w przepisach wykonawczych. Brak konsultacji przy tak istotnych zmianach budzi sprzeciw, zwłaszcza w kontekście rozmywania odpowiedzialności w razie wypadków. Obecny stan prawny nie przewiduje jednoznacznych procedur, które chroniłyby pracownika wykonującego swoje obowiązki zgodnie z procedurą, ale zmuszonego do pracy ponad siły.
Związek zawodowy wskazuje także na narastające trudności kadrowe. W miarę likwidacji posterunków i centralizacji zarządzania ruchem coraz mniej osób obsługuje coraz większe obszary. Średnia wieku dyżurnych stale rośnie, a pomimo skali odpowiedzialności grupa ta nie została uwzględniona w przepisach o emeryturach pomostowych. Dodatkowo wielu dyżurnych nie jest w stanie wykorzystać przysługujących urlopów – na niektórych posterunkach zaległości w wypoczynku przekraczają kilkadziesiąt dni rocznie. Sytuację pogarsza presja kadrowa oraz system pracy zmianowej w trybie całodobowym.
Eksperci branżowi, organizacje związkowe oraz media branżowe wskazują na konieczność pilnej reformy warunków pracy w lokalnych centrach sterowania. Wśród postulatów pojawiają się między innymi opracowanie maksymalnych norm technicznych na stanowisko dyżurnego, uregulowanie w przepisach zakresu odpowiedzialności za zdarzenia kolejowe, przywrócenie emerytur pomostowych, wzmocnienie kadrowe przez zwiększenie zatrudnienia i wsparcie asystentów, obowiązkowe konsultacje zmian instrukcji z przedstawicielami załogi oraz utworzenie niezależnego rejestru warunków pracy dyżurnych wraz z analizą ergonomii stanowisk. Z danych Urzędu Transportu Kolejowego wynika, że w latach 2020-2023 liczba incydentów związanych z błędami ludzkimi utrzymywała się na stałym poziomie mimo wzrostu poziomu automatyzacji, co może świadczyć o pogarszających się warunkach pracy i konieczności działań korygujących.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Infrastruktury rozważa wprowadzenie postulowanych przez ZZDR PKP zmian, polegających na określeniu maksymalnej liczby monitorów lub torów przypadających na jednego dyżurnego ruchu w lokalnych centrach sterowania?
a) Jeżeli tak – jakie działania legislacyjne lub organizacyjne są planowane i w jakim trybie czasowym?
b) Jeżeli nie – jakie były przyczyny podjęcia decyzji o braku takiej zmiany?
2. Czy Ministerstwo Infrastruktury zamierza przeprowadzić analizę prawną w celu uzupełnienia Kodeksu pracy lub aktów wykonawczych o przepisy regulujące maksymalne obciążenie pracą dyżurnych ruchu oraz precyzujące ich zakres odpowiedzialności? Jakie kroki w tym zakresie przewiduje i w jakim terminie?
3. Czy i kiedy ministerstwo planuje wszczęcie konsultacji społecznych z przedstawicielami ZZDR PKP oraz innymi organizacjami związkowymi w celu uzgodnienia ewentualnych zmian w instrukcji Ir-1? Proszę o wskazanie harmonogramu i zakresu tych konsultacji.
4. Jakie dodatkowe działania (np. zwiększenie zatrudnienia, wprowadzenie systemu rotacyjnego dyżurów, szkolenia lub nowe narzędzia wspomagające pracę) Ministerstwo Infrastruktury zamierza podjąć, aby zapobiec przemęczeniu dyżurnych ruchu i wzmocnić bezpieczeństwo na polskich kolejach?
5. Czy są planowane zmiany w zakresie przywrócenia emerytur pomostowych dla dyżurnych ruchu oraz rozwiązań umożliwiających pełne wykorzystanie urlopów wypoczynkowych?
Z poważaniem Franciszek Sterczewski
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6305 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-1.054.8.2025
Warszawa, 06 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 11004 z 21 lipca br., Posła na Sejm RP
Pana Franciszka Sterczewskiego w sprawie warunków pracy dyżurnych ruchu, przedstawiam
poniższe informacje przygotowane na podstawie stanowiska PKP Polskich Linii Kolejowych
(dalej: „PKP PLK S.A.”, „Spółka”).
Na stanowiskach dyżurnych ruchu obowiązują przepisy powszechnie obowiązującego prawa
w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, w szczególności: ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r.
– Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, z późn. zm.), (dalej: „Kodeks pracy”), rozporządzenie
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 czerwca 2016 r. w sprawie
bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na pole
elektromagnetyczne (Dz. U. z 2018 r. poz. 331) oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki
Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach
wyposażonych w monitory ekranowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 58).
Liczba stanowisk pracy w lokalnym centrum sterowania (LCS) oraz podział obowiązków
pracowników ustalane są m.in. na podstawie liczby posterunków obejmowanych zdalnym
sterowaniem, wielkości pracy eksploatacyjnej, rodzajów zastosowanych urządzeń
sterowania ruchem kolejowym oraz innych czynności powierzonych do wykonywania
personelowi obsługi posterunku ruchu. Przy czym należy stwierdzić, że ze względu na
specyfikę transportu kolejowego, jak i różniące się od siebie układy torowo-rozjazdowe
posterunków, każdy z nich traktowany jest w sposób indywidualny.
Obecnie brak jest przepisów określających maksymalną liczbę urządzeń elektronicznych
obsługiwanych przez jednego pracownika. Mając jednak na względzie bezpieczeństwo
zatrudnionych, Spółka opracowała wewnętrzne wytyczne dotyczące ustalania obsady na
nowo budowanych odcinkach zdalnego sterowania ruchem kolejowym. W przypadku
sygnałów o nadmiernym obciążeniu pracą przeprowadzany jest chronometraż
stanowiskowy, którego wyniki stanowią podstawę do podejmowania działań korygujących.
Zgodnie z art. 104 Kodeksu pracy regulamin pracy określa m.in.: organizację procesu pracy,
warunki przebywania na terenie zakładu, systemy i rozkłady czasu pracy, terminy wypłaty
wynagrodzeń, zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej.
Katalog spraw objętych regulaminem ma charakter otwarty, co pozwala uwzględniać w nim
także inne kwestie, wynikające ze specyfiki pracodawcy. Regulamin ustala pracodawca
-- 1 of 3 --
2
w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową (art. 104² § 1 Kodeksu pracy), przy czym
tryb uzgodnień określają art. 30 ust. 5–6 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach
zawodowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 440).
Ministerstwo prowadzi obecnie prace nad projektem nowelizacji rozporządzenia Ministra
Infrastruktury z dnia 11 stycznia 2021 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 780), (dalej „rozporządzenie
Ministra Infrastruktury z dnia 11 stycznia 2021 r.”), w sprawie pracowników zatrudnionych
na stanowiskach bezpośrednio związanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu
kolejowego oraz prowadzeniem określonych rodzajów pojazdów kolejowych. Celem
projektowanych zmian jest dostosowanie harmonogramów szkoleń kandydatów
na stanowiska kolejowe do współczesnych realiów rynku kolejowego. Projekt ten zostanie
skierowany do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych.
Instrukcja o prowadzeniu ruchu pociągów Ir-1 jest wewnętrznym aktem PKP PLK S.A.,
niepodlegającym uzgodnieniom z Ministerstwem Infrastruktury. Od 2022 r., w wyniku
porozumienia ze Związkiem Zawodowym Dyżurnych Ruchu PKP, Spółka przekazuje do
konsultacji zmiany w Instrukcji. W latach 2022–lipiec 2025 przekazano odpowiednio: 15, 17,
9 oraz 17 projektów zmian w Instrukcji.
Zgodnie z art. 104 Kodeksu pracy regulamin pracy określa m.in.: organizację procesu pracy,
warunki przebywania na terenie zakładu, systemy i rozkłady czasu pracy, terminy wypłaty
wynagrodzeń, zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej.
Katalog spraw objętych regulaminem ma charakter otwarty, co pozwala uwzględniać w nim
także inne kwestie, wynikające ze specyfiki pracodawcy. Regulamin ustala pracodawca
w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową (art. 104² § 1 Kodeksu pracy), przy czym
tryb uzgodnień określają art. 30 ust. 5–6 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach
zawodowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 440).
Dyżurni ruchu zatrudnieni są w równoważnym systemie czasu pracy, co wiąże się
z dodatkowymi uprawnieniami, w tym dodatkiem za pracę w niedzielę i święta, obowiązkiem
zapewnienia co najmniej jednej wolnej niedzieli na trzy tygodnie oraz dodatkowym urlopem
w wymiarze 8 dni rocznie. Plan zatrudnienia w zespole inżynierii ruchu ustalany jest
z uwzględnieniem liczby posterunków i konieczności zapewnienia ciągłości pracy. Proces
przygotowania zawodowego jest długotrwały i określony rozporządzeniem Ministra
Infrastruktury z dnia 11 stycznia 2021 r. Spółka prowadzi działania wyprzedzające, w tym
wstępne konsultacje rynkowe w zakresie zakupu symulatorów nowej generacji oraz
dodatkowe warsztaty szkoleniowe. Spółka systematycznie dba o poprawę warunków pracy,
przypominając kierownikom jednostek o obowiązkach wynikających z art. 207 § 1 Kodeksu
pracy. W latach 2012–2024 na poprawę warunków pracy przeznaczono 177 787 833,30 zł,
z czego w latach 2020–2024 – 98 848 705,65 zł, m.in. na instalację klimatyzacji
w nastawniach. Realizowane są także działania techniczne, w tym wdrażanie systemu
łączności cyfrowej GSM-R oraz automatycznego nastawiania przebiegów (ANP), co ma na
celu poprawę komunikacji, bezpieczeństwa i płynności ruchu kolejowego.
Zgodnie z ustawą z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2024 r.
poz. 1696), dyżurni ruchu, spełniający określone w niej warunki, mają prawo ubiegać się
-- 2 of 3 --
3
o emeryturę pomostową. Urlopy wypoczynkowe są planowane i udzielane zgodnie
z przepisami prawa.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 3 of 3 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-1.054.8.2025
Warszawa, 06 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 11004 z 21 lipca br., Posła na Sejm RP
Pana Franciszka Sterczewskiego w sprawie warunków pracy dyżurnych ruchu, przedstawiam
poniższe informacje przygotowane na podstawie stanowiska PKP Polskich Linii Kolejowych
(dalej: „PKP PLK S.A.”, „Spółka”).
Na stanowiskach dyżurnych ruchu obowiązują przepisy powszechnie obowiązującego prawa
w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, w szczególności: ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r.
– Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, z późn. zm.), (dalej: „Kodeks pracy”), rozporządzenie
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 czerwca 2016 r. w sprawie
bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na pole
elektromagnetyczne (Dz. U. z 2018 r. poz. 331) oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki
Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach
wyposażonych w monitory ekranowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 58).
Liczba stanowisk pracy w lokalnym centrum sterowania (LCS) oraz podział obowiązków
pracowników ustalane są m.in. na podstawie liczby posterunków obejmowanych zdalnym
sterowaniem, wielkości pracy eksploatacyjnej, rodzajów zastosowanych urządzeń
sterowania ruchem kolejowym oraz innych czynności powierzonych do wykonywania
personelowi obsługi posterunku ruchu. Przy czym należy stwierdzić, że ze względu na
specyfikę transportu kolejowego, jak i różniące się od siebie układy torowo-rozjazdowe
posterunków, każdy z nich traktowany jest w sposób indywidualny.
Obecnie brak jest przepisów określających maksymalną liczbę urządzeń elektronicznych
obsługiwanych przez jednego pracownika. Mając jednak na względzie bezpieczeństwo
zatrudnionych, Spółka opracowała wewnętrzne wytyczne dotyczące ustalania obsady na
nowo budowanych odcinkach zdalnego sterowania ruchem kolejowym. W przypadku
sygnałów o nadmiernym obciążeniu pracą przeprowadzany jest chronometraż
stanowiskowy, którego wyniki stanowią podstawę do podejmowania działań korygujących.
Zgodnie z art. 104 Kodeksu pracy regulamin pracy określa m.in.: organizację procesu pracy,
warunki przebywania na terenie zakładu, systemy i rozkłady czasu pracy, terminy wypłaty
wynagrodzeń, zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej.
Katalog spraw objętych regulaminem ma charakter otwarty, co pozwala uwzględniać w nim
także inne kwestie, wynikające ze specyfiki pracodawcy. Regulamin ustala pracodawca
-- 1 of 3 --
2
w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową (art. 104² § 1 Kodeksu pracy), przy czym
tryb uzgodnień określają art. 30 ust. 5–6 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach
zawodowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 440).
Ministerstwo prowadzi obecnie prace nad projektem nowelizacji rozporządzenia Ministra
Infrastruktury z dnia 11 stycznia 2021 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 780), (dalej „rozporządzenie
Ministra Infrastruktury z dnia 11 stycznia 2021 r.”), w sprawie pracowników zatrudnionych
na stanowiskach bezpośrednio związanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu
kolejowego oraz prowadzeniem określonych rodzajów pojazdów kolejowych. Celem
projektowanych zmian jest dostosowanie harmonogramów szkoleń kandydatów
na stanowiska kolejowe do współczesnych realiów rynku kolejowego. Projekt ten zostanie
skierowany do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych.
Instrukcja o prowadzeniu ruchu pociągów Ir-1 jest wewnętrznym aktem PKP PLK S.A.,
niepodlegającym uzgodnieniom z Ministerstwem Infrastruktury. Od 2022 r., w wyniku
porozumienia ze Związkiem Zawodowym Dyżurnych Ruchu PKP, Spółka przekazuje do
konsultacji zmiany w Instrukcji. W latach 2022–lipiec 2025 przekazano odpowiednio: 15, 17,
9 oraz 17 projektów zmian w Instrukcji.
Zgodnie z art. 104 Kodeksu pracy regulamin pracy określa m.in.: organizację procesu pracy,
warunki przebywania na terenie zakładu, systemy i rozkłady czasu pracy, terminy wypłaty
wynagrodzeń, zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej.
Katalog spraw objętych regulaminem ma charakter otwarty, co pozwala uwzględniać w nim
także inne kwestie, wynikające ze specyfiki pracodawcy. Regulamin ustala pracodawca
w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową (art. 104² § 1 Kodeksu pracy), przy czym
tryb uzgodnień określają art. 30 ust. 5–6 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach
zawodowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 440).
Dyżurni ruchu zatrudnieni są w równoważnym systemie czasu pracy, co wiąże się
z dodatkowymi uprawnieniami, w tym dodatkiem za pracę w niedzielę i święta, obowiązkiem
zapewnienia co najmniej jednej wolnej niedzieli na trzy tygodnie oraz dodatkowym urlopem
w wymiarze 8 dni rocznie. Plan zatrudnienia w zespole inżynierii ruchu ustalany jest
z uwzględnieniem liczby posterunków i konieczności zapewnienia ciągłości pracy. Proces
przygotowania zawodowego jest długotrwały i określony rozporządzeniem Ministra
Infrastruktury z dnia 11 stycznia 2021 r. Spółka prowadzi działania wyprzedzające, w tym
wstępne konsultacje rynkowe w zakresie zakupu symulatorów nowej generacji oraz
dodatkowe warsztaty szkoleniowe. Spółka systematycznie dba o poprawę warunków pracy,
przypominając kierownikom jednostek o obowiązkach wynikających z art. 207 § 1 Kodeksu
pracy. W latach 2012–2024 na poprawę warunków pracy przeznaczono 177 787 833,30 zł,
z czego w latach 2020–2024 – 98 848 705,65 zł, m.in. na instalację klimatyzacji
w nastawniach. Realizowane są także działania techniczne, w tym wdrażanie systemu
łączności cyfrowej GSM-R oraz automatycznego nastawiania przebiegów (ANP), co ma na
celu poprawę komunikacji, bezpieczeństwa i płynności ruchu kolejowego.
Zgodnie z ustawą z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2024 r.
poz. 1696), dyżurni ruchu, spełniający określone w niej warunki, mają prawo ubiegać się
-- 2 of 3 --
3
o emeryturę pomostową. Urlopy wypoczynkowe są planowane i udzielane zgodnie
z przepisami prawa.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 3 of 3 --