Interpelacja w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora i stypendiów doktoranckich w nadchodzącym roku budżetowym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10998
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora i stypendiów doktoranckich w nadchodzącym roku budżetowym
Zgłaszający: Katarzyna Maria Piekarska
Data wpływu: 15-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
minimalne miesięczne wynagrodzenie zasadnicze profesora uczelni wyższej, na podstawie którego zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wyznaczane są m.in. wynagrodzenia pozostałych pracowników naukowych i wysokość stypendiów doktoranckich, choć znacząco podwyższone w lutym 2024 roku, zostało w roku bieżącym zamrożone. W realiach inflacji utrzymującej się powyżej celu Narodowego Banku Polskiego i dynamicznego wzrostu płac w sektorze przedsiębiorstw, oznacza to realny spadek wynagrodzeń, pauperyzację środowiska akademickiego i stopniową erozję efektów ostatniej podwyżki. O ile jeszcze w 2018 roku minimalne wynagrodzenie zasadnicze profesora znajdowało się na poziomie trzykrotności płacy minimalnej, w przyszłym roku – jeżeli jego kwota nie zostanie podwyższona – nie sięgnie nawet jej dwukrotności. Z uwagi na późny średni wiek uzyskiwania w Polsce tytułu profesora, znaczną większość nauczycieli akademickich obowiązują przy tym znacznie niższe wynagrodzenia minimalne.
Omawiana sytuacja dotyka wszystkich pracowników naukowych uczelni publicznych, zaś szczególnie mocno uderza w osoby na początku naukowej kariery – w doktorantów i asystentów. Minimalne wynagrodzenie tych ostatnich, jeżeli nie zostanie podwyższone, w przyszłym roku spadnie poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę w gospodarce narodowej. Z kolei stypendium doktoranckie przed oceną śródokresową już jest od niego znacznie niższe i wynosi zaledwie 3466 złotych brutto. Należy podkreślić, że w prawie wszystkich jednostkach kształcących doktorantów w Polsce wysokość wypłacanych stypendiów jest równa tej kwocie, gdyż szkołom doktorskim brakuje funduszy umożliwiających pokrycie z własnych środków ewentualnych dodatków do niej. Oznacza to, że doktoranci w Polsce otrzymują stypendia bardzo niskie, dalece niewystarczające na utrzymanie się w dużym mieście. Ich znaczne podwyższenie stanowi postulat wielokrotnie podnoszony przez Krajową Reprezentację Doktorantów.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego prowadzi prace nad zwiększeniem minimalnego wynagrodzenia profesora w 2026 roku? Jeżeli w tym momencie nie są prowadzone w tej sprawie prace legislacyjne, czy sprawa ta jest przedmiotem rozmów z Ministerstwem Finansów?
Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego planuje wprowadzenie dodatkowych form wsparcia materialnego dla doktorantów i młodych naukowców, by zachęcić zdolne młode osoby do podejmowania w Polsce kariery naukowej?
Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozważa podjęcie w przyszłości prac zmierzających do powiązania minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora ze średnim bądź minimalnym wynagrodzeniem za pracę w gospodarce narodowej?
Z wyrazami szacunku
Katarzyna Piekarska
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10207 znakówadres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DSW-WPS.055.11.2025.MZ
Warszawa, 04 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 10998
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Poseł na Sejm RP Pani Katarzyny Marii
Piekarskiej w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora
i stypendiów doktoranckich w nadchodzącym roku budżetowym.
Szanowna Pani Poseł,
w odpowiedzi na interpelację pragnę zapewnić, iż kwestia wynagrodzeń oraz świadczeń
w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki jest dla Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego niezwykle istotna, o czym mogą świadczyć chociażby dotychczasowe działania
resortu, które skutkowały wyasygnowaniem dodatkowych środków finansowych z budżetu
państwa w 2024 r. na regulację wynagrodzeń w systemie szkolnictwa wyższego i nauki.
Uprzejmie wskazuję, iż w 2024 r. na podstawie art. 368 ust. 9 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r.
– Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), zwanej
dalej „ustawą PSWN”, został dokonany podział środków finansowych w kwocie
3.754.694,1 tys. zł, które przyznano w formie zwiększeń wysokości subwencji ze środków
finansowych na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego uczelni
z przeznaczeniem na podwyższenie wynagrodzeń brutto pracowników uczelni średnio o:
1) 30% w odniesieniu do funduszu płac w grupie nauczycieli akademickich;
2) 20% w odniesieniu do funduszu płac w grupie pracowników niebędących
nauczycielami akademickimi
w odniesieniu do wykonania wynagrodzeń w tych uczelniach w 2022 r.
Ponadto 17 grudnia 2024 r. przekazano 71 uczelniom publicznym nadzorowanym
przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki skarbowe papiery
wartościowe o łącznej wartości 1,5 mld zł, z przeznaczeniem na realizację projektów
strategicznych. Równocześnie – w trosce o wyrównanie szans i nadrobienie wieloletnich
zaległości w finansowaniu – 16 grudnia 2024 r. Minister Nauki dokonał zwiększenia
wysokości subwencji dla instytutów Polskiej Akademii Nauk, w łącznej wysokości 100 mln zł.
W ustawie budżetowej na rok 2025 zaplanowano w części 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka
(z wyłączeniem budżetu środków europejskich) wydatki w wysokości 33.014.319 tys. zł,
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
co stanowi wzrost nakładów na ten cel w porównaniu do nowelizacji ustawy budżetowej
na 2024 r. o 5,08%.
Jednocześnie w piśmie limitowym, określającym m.in. wysokość środków w ramach cz. 28 -
Szkolnictwo wyższe i nauka, Minister Finansów wskazał że wysokość ww. środków obejmuje
zwiększenie uposażeń pracowników uczelni publicznych, uczelni finansowanych
na zasadach uczelni publicznych oraz instytutów PAN o prognozowany wskaźnik inflacji
tj. 3%.
Odnosząc się natomiast do pytań zadanych przez Panią Poseł, poniżej przedstawiam
stosowne wyjaśnienia.
1. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego prowadzi prace nad zwiększeniem
minimalnego wynagrodzenia profesora w 2026 roku? Jeżeli w tym momencie nie są
prowadzone w tej sprawie prace legislacyjne, czy sprawa ta jest przedmiotem rozmów
z Ministerstwem Finansów?
W kwestii dotyczącej ponownej zmiany rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego
wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1407),
informuję, iż obecnie nie toczą się prace legislacyjne w tym kierunku, tym samym nie jest
prowadzony proces uzgodnieniowy w tym zakresie. Podjęcie ewentualnych czynności
legislacyjnych zmierzających do zmiany ww. rozporządzenia jest uwarunkowane
zapewnieniem odpowiedniego finansowania tego przedsięwzięcia z budżetu państwa.
Jednocześnie uprzejmie wyjaśniam, iż skutki finansowe zmiany rozporządzenia
występowałyby nie tylko w części budżetowej 28 – szkolnictwo wyższe i nauka, której
dysponentem jest Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, ale również w budżetach
wszystkich innych ministrów nadzorujących uczelnie, będących dysponentami części
budżetowych odpowiednio:
cz. 21 – gospodarka morska – w odniesieniu do uczelni morskich,
cz. 24 – kultura i ochrona dziedzictwa narodowego – w odniesieniu do uczelni
artystycznych,
cz. 29 – obrona narodowa – w odniesieniu do uczelni wojskowych,
cz. 37 – sprawiedliwość oraz cz. 42 – sprawy wewnętrzne – w odniesieniu do uczelni
służb państwowych,
cz. 46 – zdrowie – w odniesieniu do uczelni medycznych.
2. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego planuje wprowadzenie dodatkowych
form wsparcia materialnego dla doktorantów i młodych naukowców, by zachęcić
zdolne młode osoby do podejmowania w Polsce kariery naukowej?
Uprzejmie informuję, iż minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki podejmuje
szereg działań zmierzających do tworzenia młodym naukowcom warunków, które
zachęcałyby ich do podejmowania kariery naukowej w Rzeczypospolitej Polskiej.
Przykładowo rozporządzeniem Ministra Nauki z dnia 15 lutego 2024 r. zmieniającym
rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego
dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 235), podniesiono wysokość
wynagrodzenia profesora do kwoty 9 370 zł, zwiększając je o 2 160 zł, co stanowi wzrost
tego wynagrodzenia o 30%.
Wraz ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia profesora wzrosły wynagrodzenia
i świadczenia w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki, których wysokość jest
relacjonowana do wysokości wynagrodzenia profesora. Tym samym, wraz ze wzrostem
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
wynagrodzenia profesora, wzrosła kwota miesięcznego stypendium doktoranckiego,
albowiem zgodnie z art. 209 ust. 4 PSWN jego wysokość wynosi co najmniej:
1) 37% wynagrodzenia profesora – do miesiąca, w którym została przeprowadzona
ocena śródokresowa (3466,9 zł);
2) 57% wynagrodzenia profesora – po miesiącu, w którym została przeprowadzona
ocena śródokresowa (5340,9 zł).
Jednocześnie uprzejmie wskazuję, iż podmiot prowadzący szkołę doktorską może ustalić
stawki ww. stypendiów na poziomie wyższym. Należy zaznaczyć, iż doktorant posiadający
orzeczenie o niepełnosprawności otrzymuje stypendium doktoranckie w wysokości
zwiększonej o 30% kwoty stypendium otrzymywanego przed oceną śródokresową.
W pełni dostrzegając istotność kwestii wynagrodzeń w systemie nauki i szkolnictwa
wyższego oraz potrzebę systematycznego ich zwiększania, należy wskazać,
że determinantem rozpoczęcia prac nad kolejną zmianą ww. rozporządzenia, jest
zapewnienie finansowania kosztów wzrostu wynagrodzeń z budżetu państwa w 2026 r.
i w latach następnych.
Informuję ponadto, iż od 1 października 2023 r. weszły w życie przepisy znoszące zakaz
zatrudnienia doktoranta jako nauczyciela akademickiego lub pracownika naukowego.
Zmiana została wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Karta
Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1672, z późn. zm.) –
w kontekście możliwości dodatkowego zabezpieczenia sytuacji materialnej doktorantów.
Doktoranci kształcący się w szkołach doktorskich mają ponadto prawo do korzystania przez
okres kształcenia (4 lata) z preferencyjnego kredytu studenckiego z dopłatami
do oprocentowania z budżetu państwa oraz korzystnymi warunkami zaciągania kredytu
oraz jego spłaty. Jednocześnie została zachowana możliwość ubiegania się doktoranta
o środki z programów grantowych, a także z programów stypendialnych oferowanych przez
jednostki samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne i prawne. Doktoranci mają również
prawo ubiegania się o stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.
Uprzejmie informuję, iż w celu dodatkowego wsparcia doktorantów, rozpoczęto prace nad
zmianami prawnymi, które będą przyznawać podmiotom prowadzącym szkoły doktorskie
możliwość wypłacania doktorantom zapomóg. Ministerstwo przygotowało projekt
odpowiedniej ustawy i skierowało wniosek o wprowadzenie projektu do wykazu prac
legislacyjnych Rady Ministrów. Projekt ustawy zakłada wprowadzenie zmian w ustawie
PSWN. Ustalenie sposobu postępowania w zakresie przyznawania zapomóg (tryb i zasady)
będzie należało do podmiotów prowadzących szkoły doktorskie. Zakłada się, że ustalą one
konieczne elementy procesu, co nie spowoduje jednak istotnego obciążenia po stronie
doktorantów i będzie dotyczyło tylko pewnej, niewielkiej ich części – osób, które znajdą się
w trudnym położeniu.
3. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozważa podjęcie w przyszłości prac
zmierzających do powiązania minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora
ze średnim bądź minimalnym wynagrodzeniem za pracę w gospodarce narodowej?
Uprzejmie zapewniam, iż wszelkie koncepcje dotyczące szkolnictwa wyższego i nauki –
w tym powyższa dotycząca sposobu ustalania wysokości minimalnego wynagrodzenia
profesora – są rozważane i analizowane pod kątem możliwości ich wprowadzenia. Mając
jednakże na względzie wskazane wyżej uwarunkowania finansowe – tak jak wspomniano
w odpowiedzi na pierwsze pytanie – aktualnie nie toczą się prace legislacyjne w kierunku
zmiany rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2018 r.
w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora
w uczelni publicznej.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Przedstawiając odpowiedzi na powyższe pytania, uprzejmie informuję, iż Minister Nauki
i Szkolnictwa Wyższego w pełni dostrzega istotność kwestii wysokości stypendiów
doktoranckich oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym. Należy jednakże wskazać,
iż determinantem kolejnych podwyżek w tym zakresie jest zapewnienie odpowiedniego
finansowania tego zadania z budżetu państwa w 2026 r. i w latach następnych.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 4 of 4 --