Interpelacja w sprawie wsparcia dla producentów tytoniu dotkniętych skutkami klęski żywiołowej w powiatach leżajskim i biłgorajskim
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10996
do ministra aktywów państwowych, ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie wsparcia dla producentów tytoniu dotkniętych skutkami klęski żywiołowej w powiatach leżajskim i biłgorajskim
Zgłaszający: Małgorzata Gromadzka
Data wpływu: 15-07-2025
Biłgoraj, 15.07.2025 r.
Szanowni Panowie Ministrowie,
do mojego biura poselskiego zgłosili się przedstawiciele Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Tytoniu, zrzeszającego producentów surowca tytoniowego z całej Polski, z prośbą o pilne wsparcie rolników dotkniętych skutkami nawalnej burzy z gradem i intensywnymi opadami deszczu, która przeszła w godzinach wieczornych 7 lipca 2025 roku przez teren powiatu leżajskiego i biłgorajskiego.
Zjawisko miało wyjątkowo niszczycielski charakter. Gradobicie doprowadziło do całkowitego zniszczenia około 100 ha upraw tytoniu, a kolejne 100 ha zostało uszkodzone w stopniu od 20% do 80%. Skala szkód została potwierdzona przez Ogólnopolskie Stowarzyszenie Tytoniu we współpracy z ekspertami firmy Łukowa Tobacco sp. z o.o.
W bieżącym sezonie ubezpieczenia upraw tytoniu oferowały trzy firmy: PZU, ERGO Hestia oraz AGRO Ubezpieczenia. Niestety, producenci tytoniu zwracają uwagę na poważne trudności w rzetelnym i adekwatnym szacowaniu szkód, wynikające ze specyfiki tej uprawy. Największą wartość ekonomiczną przedstawiają liście z tzw. piętra środkowego, które są znacznie droższe niż liście z innych części rośliny. Tymczasem szkody są szacowane często jedynie na podstawie wizualnych uszkodzeń liści, co prowadzi do zaniżania strat i niewystarczających odszkodowań.
Dodatkowo, w dniu wystąpienia żywiołu rośliny znajdowały się w fazie „wydłużonego pąka”, co uniemożliwia ich regenerację i dalszy rozwój. Obecna sytuacja wielu rodzin rolniczych jest dramatyczna – rolnicy ponieśli znaczące nakłady, a jednocześnie utracili całkowicie możliwość uzyskania dochodu z tegorocznych zbiorów.
W związku z powyższym, zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy rząd planuje udzielenie wsparcia finansowego (np. w formie zapomóg, preferencyjnych pożyczek lub dopłat) dla rolników, którzy ucierpieli w wyniku tej konkretnej klęski żywiołowej?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie jednolitych, precyzyjnych i dostosowanych do specyfiki upraw zasad szacowania szkód w tytoniu i innych trudnych uprawach specjalistycznych?
Czy możliwe jest wdrożenie nadzoru państwowego lub zewnętrznego nad procesem szacowania szkód przez firmy ubezpieczeniowe, w celu zapewnienia większej przejrzystości i sprawiedliwości?
Czy w ramach działań systemowych planowane są zmiany legislacyjne, które uporządkują i usystematyzują proces odszkodowań rolniczych, w tym określą klarowne terminy, kryteria i standardy postępowania?
Mając na względzie wagę problemu w regionie, proszę o potraktowanie sprawy jako pilnej. Rolnicy oczekują nie tylko szybkiej pomocy finansowej, ale również spójnego i przewidywalnego systemu, który w przyszłości pozwoli im funkcjonować bez obaw o brak realnego wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych.
Z poważaniem Małgorzata Gromadzka
Minister Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (16)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11407 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 29 lipca 2025 r.
znak sprawy: DBD.pp.058.14.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacja nr 10996 w sprawie wsparcia dla producentów tytoniu
dotkniętych skutkami klęski żywiołowej w powiatach leżajskim i biłgorajskim
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 10996 w sprawie wsparcia dla producentów tytoniu
dotkniętych skutkami klęski żywiołowej w powiatach leżajskim i biłgorajskim,
uprzejmie informuję, że obecnie stosownie do przepisów rozporządzeniem z dnia 27
stycznia 2015 r. w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2015 poz.187 z późn. zm.) komisje powołane przez
wojewodów szacują straty w gospodarstwach, w których wystąpiły szkody
spowodowane przez grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki
wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcia się ziemi lub lawinę w rozumieniu
przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.
Zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia, komisja powoływana jest przez wojewodę
właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód.
Komisja składa się co najmniej z 3 osób, w tym 1 przedstawiciela ośrodka doradztwa
rolniczego oraz 1 przedstawiciela izby rolniczej, mających wykształcenie wyższe albo
średnie w zakresie rolnictwa, ekonomiki rolnictwa lub rybactwa albo co najmniej
pięcioletni staż w prowadzeniu gospodarstwa rolnego potwierdzony przez sołtysa, z
tym że w przypadku szacowania szkód w budynkach lub budowlach służących do
-- 1 of 5 --
prowadzenia działalności rolniczej co najmniej 1 osoba wchodząca w skład komisji
powinna mieć wykształcenie lub doświadczenie zawodowe w zakresie budownictwa.
A zatem w skład ww. komisji wchodzą fachowcy będący przedstawicielami różnych
instytucji posiadający wiedzę pozwalającą obiektywnie określić stan upraw i wpływ
na nie zaistniałych warunków pogodowych.
Po dokonaniu oceny strat w gospodarstwach rolnych przez komisje możliwe będzie
określenie ich skali oraz podjęcie decyzji dotyczących wdrożenia dodatkowych form
pomocy.
Niezależnie od powyższego mając na względzie kwietniowe i majowe przymrozki
oraz czerwcowy grad, które spowodowały straty w wielu regionach Polski, m.in. w
zagłębiach sadowniczych i warzywniczych, które mają duży udział w produkcji
owoców i warzyw w dniu 21 maja 2025 r. polskie władze złożyły wniosek do Komisji
Europejskiej, w sprawie uruchomienia pomocy dla producentów rolnych w związku z
wystąpieniem niekorzystnych zjawisk meteorologicznych wiosną 2025 r.
Jednocześnie na podstawie obecnie obowiązujących przepisów producenci rolni
poszkodowani w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych posiadający
protokoły z oszacowania strat mogą ubiegać się o:
• preferencyjny kredyty na wznowienie produkcji i odtworzenie środków
trwałych. Kredyt na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych, w
których wystąpiły szkody spowodowane niekorzystnymi warunkami
atmosferycznymi może zostać udzielony w terminie do 12 miesięcy od daty
sporządzenia protokołu przez komisję powołaną przez wojewodę (na
podstawie ww. rozporządzenia. Oprocentowanie tych kredytów wynosi 0,5%
dla producenta rolnego, który w dniu wystąpienia szkód posiadał
ubezpieczone 50% powierzchni upraw rolnych, z wyłączeniem wieloletnich
użytków zielonych, lub co najmniej 50% liczby zwierząt gospodarskich, w
przypadku pozostałych producentów rolnych oprocentowanie obecnie
wynosi 4,6100 %;
• ulgę w opłaceniu bieżących składek na ubezpieczenie społeczne oraz
regulowaniu zaległości z tego tytułu w formie odroczenia terminu płatności
-- 2 of 5 --
składek i rozłożenia ich na dogodne raty, a także umorzenie w całości lub w
części bieżących składek na wniosek złożony do KRUS (art. 41a ustawy z dnia
20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników – Dz. U z 2022 r.
poz. 933, 1155 i 2140);
• odroczenie i rozłożenie na raty płatności z tytułu umów sprzedaży i dzierżawy
nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz ulg w opłatach
czynszu, a także umorzenia raty płatności czynszu z tytułu umów dzierżawy
(art. 23a ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, Dz.U. t. j. z 2024 r. poz. 589);
• ulgę w podatku rolnym, na indywidualny wniosek producenta rolnego
złożony do wójta (art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja
podatkowa, Dz.U. t. j. z 2023 r. poz. 2383 i 2760).
Ponadto informuję, że funkcjonujący od 2006 r. na podstawie ustawy o
ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2025 r. poz. 251)
system ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich umożliwia 65 % dopłatę
z budżetu państwa do składki ubezpieczenia:
1) upraw zbóż, w tym gryki i kukurydzy, upraw rzepaku, rzepiku, słonecznika, facelii,
gorczycy, lnu, konopi włóknistych, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i
krzewów owocowych, truskawek, ziemniaków, buraków cukrowych, bobowatych
grubonasiennych (roślin strączkowych), w tym soi, upraw bobowatych
drobnonasiennych lub roślin zielarskich, od zasiewu lub wysadzenia do ich zbioru,
od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz
nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę, suszę, ujemne skutki
przezimowania oraz przymrozki wiosenne lub
2) bydła, koni, owiec, kóz, drobiu lub świń od ryzyka wystąpienia szkód
spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie
się ziemi, lawinę oraz w wyniku uboju z konieczności.
Od stycznia 2025 roku wprowadzono zmiany do ustawy o ubezpieczeniach upraw
rolnych i zwierząt gospodarskich, które rozszerzyły katalog upraw, do których
udzielane są ze środków budżetu państwa dopłaty do składek z tytułu zawarcia
-- 3 of 5 --
umów ubezpieczenia o słonecznik, facelię, len, konopie włókniste, bobowate
drobnonasienne, rośliny zielarskie i gorczycę.
Ponadto w celu zwiększenia dostępności ubezpieczenia - zwiększona została
fakultatywna franszyza do 35 % w przypadku ubezpieczenia upraw drzew i krzewów
owocowych oraz truskawek oraz zwiększone zostały limity procentowe stawek sumy
ubezpieczenia za ubezpieczenia upraw drzew i krzewów owocowych oraz truskawek
z dopłatą do składek ubezpieczenia z 9 % dla gleb I-IV klasy, 12 % dla gleb V klasy i
15 % dla gleb VI klasy odpowiednio do: 20 %, 22 % i 25 %.
Ponadto aktualnie konsultowany jest projekt Wytycznych szczegółowych dotyczących
przyznawanie, wypłatę i zwrot pomocy dla interwencji I.12.2 Dofinansowanie funduszy
wzajemnościowych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata
2023-2027. W projekcie Wytycznych proponuje się 70 % dofinansowanie kosztów
tworzenia funduszy wzajem ościowych w formie małych towarzystw ubezpieczeń
wzajemnych lub związków wzajemności członkowskiej w ramach istniejących
towarzystw ubezpieczeń wzajemnych oraz refinansowanie przez pierwsze trzy lata
70 % wypłaconych odszkodowań przez nowo utworzone fundusze wzajemnościowe.
Powyższe zapobiegnie zmniejszeniu dochodów producentów rolnych w przypadku
wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych lub spadkiem cen produktów
rolnych.
Przedstawiając powyższe uprzejmie informuję, że zakłady ubezpieczeń, które
podpisały umowy na stosowanie dopłat do składek należnych od producentów
rolnych z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia, samodzielnie podejmują decyzje w
zakresie zawierania umów ubezpieczenia z producentami rolnymi. Umowa dotyczy
zasad i warunków realizacji dopłat do składek ubezpieczenia upraw rolnych i zwierząt
gospodarskich. Zakłady ubezpieczeń samodzielnie likwidują szkody, zgodnie z
zapisami Ogólnych Warunków Ubezpieczeń i procedurami wewnętrznymi.
W związku z obserwowanymi w roku bieżącym katastrofalnymi w skutkach
nawałnicami i burzami gradowymi Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwrócił się do
Prezesa Polskiej Izby Ubezpieczeń o zobowiązanie zarządów zakładów ubezpieczeń
-- 4 of 5 --
do bezzwłocznej likwidacji szkód w uprawach rolnych i wypłaty należnych
producentom rolnym odszkodowań.
Odnosząc się do działań systemowych informuję, że w ustawie o ubezpieczeniach
upraw rolnych i zwierząt gospodarskich określone zostały definicje ryzyk, od
wystąpienia których mogą być ubezpieczane zwierzęta i uprawy rolne oraz gatunki
zwierząt i katalog upraw, do których udzielane są ze środków budżetu państwa
dopłaty do składek z tytułu zawarcia umów.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --
Wojciech Balczun
Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.299.2025
IK: 1142065
Warszawa, 08 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację nr K10INT10996, Pani Małgorzaty
Gromadzkiej, Posłanki na Sejm RP z dnia 21 lipca 2025 r., w sprawie wsparcia dla
producentów tytoniu dotkniętych skutkami klęski żywiołowej w powiatach leżajskim
i biłgorajskim, w zakresie właściwości Ministra Aktywów Państwowych.
Na wstępie informuję, że Minister Aktywów Państwowych wykonuje uprawnienia z 34,19%
akcji Skarbu Państwa w spółce Powszechny Zakład Ubezpieczeń SA (dalej: PZU SA, Spółka),
które wynikają z praw korporacyjnych akcjonariusza i są ściśle określone w przepisach
prawa, w szczególności w ustawie z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych
oraz Statucie Spółki i nie ma wpływu na decyzje dotyczące prowadzenia spraw Spółki, które
należą do wyłącznej kompetencji Zarządu.
Jednocześnie informuję, że Ministerstwo Aktywów Państwowych skierowało do PZU SA
prośbę o przedstawienie informacji w zakresie kwestii poruszonych w interpelacji poselskiej.
W odpowiedzi Spółka poinformowała, że w związku z wystąpieniem burzy z gradem oraz
intensywnych opadów deszczu w dniu 7 lipca 2025 r. na terenie powiatów leżajskiego
i biłgorajskiego, do PZU SA, wg stanu na dzień 27 lipca 2025 r. wpłynęły łącznie 133
zgłoszenia szkód w uprawach tytoniu. W ramach obsługi odnotowano 3 reklamacje,
co stanowi 2% wszystkich zgłoszonych szkód.
Spółka poinformowała, że zgłoszenia szkód następowały bezpośrednio po wystąpieniu
zjawiska atmosferycznego. Ze względu na masowy charakter upraw, każdorazowo
przeprowadzano szczegółowe oględziny każdego ubezpieczonego pola. W każdym
przypadku wykonano oględziny oraz wydano decyzję. W sytuacjach, gdy klienci zgłaszali
zamiar przystąpienia do zbioru (usuwania uszkodzonych liści), udzielano zgody zgodnie
z zapisami umownymi.
Spółka zapewniła, że proces obsługi szkód przebiega zgodnie z warunkami zawartych umów
ubezpieczenia, a PZU SA dokłada wszelkich starań, aby był on realizowany z najwyższą
starannością i dbałością o jakość, zapewniając klientom profesjonalną obsługę i wysoki
poziom satysfakcji.
-- 1 of 2 --
Ponadto PZU SA poinformowała, że nie ma możliwości przekazania szczegółowych danych,
informacji i wyjaśnień dotyczących poszczególnych spraw, gdyż postanowienia art. 35 ust.
1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
zobowiązuje Spółkę do zachowania tajemnicy ubezpieczeniowej.
Z poważaniem
Wojciech Balczun
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1142065.4218581.3357357
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --