Interpelacja nr 10985
Interpelacja w sprawie blokowania modernizacji hydrotechnicznej Odry oraz zagrożeń dla suwerenności transportowej i celnej Polski
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (84%)
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie blokowania modernizacji hydrotechnicznej Odry oraz zagrożeń dla suwerenności transportowej i celnej Polski
Interpelacja nr 10985
do ministra infrastruktury, ministra klimatu i środowiska
w sprawie blokowania modernizacji hydrotechnicznej Odry oraz zagrożeń dla suwerenności transportowej i celnej Polski
Zgłaszający: Grzegorz Płaczek
Data wpływu: 15-07-2025
Tychy, 15 lipca 2025 r.
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie systemowego i trwającego od lat blokowania możliwości modernizacji infrastruktury hydrotechnicznej rzeki Odry. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest pozbawienie Polski realnej kontroli nad strategicznym szlakiem transportowym prowadzącym z Górnego Śląska do portów w Szczecinie i Świnoujściu.
1. Brak możliwości utrzymania żeglowności Odry
Od 2022 roku Polska napotyka na liczne formalne i nieformalne przeszkody w zakresie utrzymania i rozwoju żeglowności Odry. Wśród nich wymienić należy:
brak zgody na remont ostróg rzecznych po katastrofie ekologicznej,
presję międzynarodowych organizacji ekologicznych, które blokują modernizację toru wodnego pod pozorem ochrony środowiska,
brak jednolitej klasy żeglowności na całym biegu Odry (brakuje klasy IV lub V na całej długości),
plany objęcia dolnego biegu Odry ochroną w formie parku narodowego, co uniemożliwi rozwój portów śródlądowych i regulację nurtu.
2. Systemowe uprzywilejowanie strony niemieckiej
W przeciwieństwie do Polski, Niemcy skutecznie rozwijają własną politykę logistyczną:
modernizują kanały Odra–Sprewa i Odra–Hawela, umożliwiając żeglugę z Bałtyku do Berlina i dalej do Renu,
integrują ten system z siecią portów i centrów logistycznych (Berlin–Magdeburg–Hamburg),
przejmują obsługę frachtu z portów szczecińskich, co skutkuje pomijaniem polskiego systemu celno-podatkowego.
3. Zagrożenie dla suwerenności celnej i gospodarczej Polski
Opisane działania i zaniechania prowadzą do:
utraty przez Polskę kontroli nad tranzytem towarów z własnych portów,
strat budżetowych z tytułu VAT, akcyzy i opłat portowych,
marginalizacji potencjału logistycznego Śląska i zachodnich regionów Polski,
utraty suwerenności infrastrukturalnej w strategicznym korytarzu północ–południe.
4. Pytania do rządu
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Dlaczego rząd RP nie podjął skutecznych działań dyplomatycznych wobec partnerów unijnych i niemieckich w celu zapewnienia równoprawnego dostępu Polski do modernizacji Odry jako szlaku żeglugowego klasy IV/V?
Czy Polska wyrażała sprzeciw wobec planów objęcia dolnej Odry ochroną parkową, co praktycznie uniemożliwiłoby rozwój infrastruktury hydrotechnicznej?
Czy Ministerstwo Infrastruktury prowadzi prace nad całościowym programem rozwoju Odry jako strategicznego elementu polityki transportowej i gospodarczej państwa?
Czy rząd monitoruje skalę utraconych wpływów celnych i podatkowych w związku z obchodzeniem polskiego systemu przez fracht kierowany do Niemiec?
5. Wnioski i apel
Rzeka Odra nie może być traktowana wyłącznie jako obiekt ochrony przyrodniczej. Musi zostać uznana za szlak strategiczny dla gospodarki, logistyki, suwerenności infrastrukturalnej i bezpieczeństwa energetycznego Polski. Zaniechania w tym zakresie mogą skutkować trwałym podporządkowaniem polskich szlaków wodnych interesom Niemiec oraz osłabieniem pozycji Polski jako państwa tranzytowego.
Wnoszę o pilne zajęcie stanowiska przez Radę Ministrów oraz o powołanie międzyresortowego zespołu ds. przywrócenia pełnej klasy żeglowności Odry na całej jej długości.
Uprzejmie proszę o precyzyjne odpowiedzi na powyższe pytania, stosując się do nadanej przeze mnie numeracji.
Grzegorz Płaczek
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 10985
do ministra infrastruktury, ministra klimatu i środowiska
w sprawie blokowania modernizacji hydrotechnicznej Odry oraz zagrożeń dla suwerenności transportowej i celnej Polski
Zgłaszający: Grzegorz Płaczek
Data wpływu: 15-07-2025
Tychy, 15 lipca 2025 r.
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie systemowego i trwającego od lat blokowania możliwości modernizacji infrastruktury hydrotechnicznej rzeki Odry. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest pozbawienie Polski realnej kontroli nad strategicznym szlakiem transportowym prowadzącym z Górnego Śląska do portów w Szczecinie i Świnoujściu.
1. Brak możliwości utrzymania żeglowności Odry
Od 2022 roku Polska napotyka na liczne formalne i nieformalne przeszkody w zakresie utrzymania i rozwoju żeglowności Odry. Wśród nich wymienić należy:
brak zgody na remont ostróg rzecznych po katastrofie ekologicznej,
presję międzynarodowych organizacji ekologicznych, które blokują modernizację toru wodnego pod pozorem ochrony środowiska,
brak jednolitej klasy żeglowności na całym biegu Odry (brakuje klasy IV lub V na całej długości),
plany objęcia dolnego biegu Odry ochroną w formie parku narodowego, co uniemożliwi rozwój portów śródlądowych i regulację nurtu.
2. Systemowe uprzywilejowanie strony niemieckiej
W przeciwieństwie do Polski, Niemcy skutecznie rozwijają własną politykę logistyczną:
modernizują kanały Odra–Sprewa i Odra–Hawela, umożliwiając żeglugę z Bałtyku do Berlina i dalej do Renu,
integrują ten system z siecią portów i centrów logistycznych (Berlin–Magdeburg–Hamburg),
przejmują obsługę frachtu z portów szczecińskich, co skutkuje pomijaniem polskiego systemu celno-podatkowego.
3. Zagrożenie dla suwerenności celnej i gospodarczej Polski
Opisane działania i zaniechania prowadzą do:
utraty przez Polskę kontroli nad tranzytem towarów z własnych portów,
strat budżetowych z tytułu VAT, akcyzy i opłat portowych,
marginalizacji potencjału logistycznego Śląska i zachodnich regionów Polski,
utraty suwerenności infrastrukturalnej w strategicznym korytarzu północ–południe.
4. Pytania do rządu
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Dlaczego rząd RP nie podjął skutecznych działań dyplomatycznych wobec partnerów unijnych i niemieckich w celu zapewnienia równoprawnego dostępu Polski do modernizacji Odry jako szlaku żeglugowego klasy IV/V?
Czy Polska wyrażała sprzeciw wobec planów objęcia dolnej Odry ochroną parkową, co praktycznie uniemożliwiłoby rozwój infrastruktury hydrotechnicznej?
Czy Ministerstwo Infrastruktury prowadzi prace nad całościowym programem rozwoju Odry jako strategicznego elementu polityki transportowej i gospodarczej państwa?
Czy rząd monitoruje skalę utraconych wpływów celnych i podatkowych w związku z obchodzeniem polskiego systemu przez fracht kierowany do Niemiec?
5. Wnioski i apel
Rzeka Odra nie może być traktowana wyłącznie jako obiekt ochrony przyrodniczej. Musi zostać uznana za szlak strategiczny dla gospodarki, logistyki, suwerenności infrastrukturalnej i bezpieczeństwa energetycznego Polski. Zaniechania w tym zakresie mogą skutkować trwałym podporządkowaniem polskich szlaków wodnych interesom Niemiec oraz osłabieniem pozycji Polski jako państwa tranzytowego.
Wnoszę o pilne zajęcie stanowiska przez Radę Ministrów oraz o powołanie międzyresortowego zespołu ds. przywrócenia pełnej klasy żeglowności Odry na całej jej długości.
Uprzejmie proszę o precyzyjne odpowiedzi na powyższe pytania, stosując się do nadanej przeze mnie numeracji.
Grzegorz Płaczek
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
4 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.5 / 1k zn.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8777 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WPN.050.32.2025.AN
3910763.15672898.12587280
Warszawa, 25-07-2025
Sz. P. Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację posła Grzegorza Płaczka w sprawie blokowania modernizacji
hydrotechnicznej Odry oraz zagrożeń dla suwerenności transportowej i celnej Polski,
K10INT10985, uprzejmie informuję, iż w zakresie kompetencji Ministerstwa Klimatu i
Środowiska pozostaje odpowiedź na pytanie nr 2.
Utworzenie parku narodowego jest celem publicznym. Z inicjatywą utworzenia Parku
Narodowego Doliny Dolnej Odry wyszli mieszkańcy regionu. W trakcie prac nad
utworzeniem Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry ustalono, że granica Parku i jego
otulina zostały wyznaczone w takim kształcie, aby zapewnić najlepszą ochronę zasobów
przyrodniczych obszaru, a także umożliwić funkcjonowanie dotychczasowych
użytkowników obszaru – interesariuszy, w szczególności podmioty zajmujące się żeglugą
na tym obszarze. Z granic projektowanego parku narodowego i jego otuliny wyłączono
obszary stanowiące śródlądowe drogi wodne tj. kanały Klucz – Ustowo (Skośnica), Gartz –
Marwice, Kanał Klucz i Kanał Kurowski, a także oba ramiona rzeki Odry: Odra Zachodnia i
Odra Wschodnia. Tym samym, po utworzeniu Parku żegluga i utrzymanie wskazanych dróg
wodnych będą realizowane na dotychczasowych zasadach.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 1 of 1 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGMiZS-11.054.2.2025
Warszawa, 14 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10985 Posła na Sejm RP pana Grzegorza Płaczka,
w sprawie blokowania modernizacji hydrotechnicznej Odry oraz zagrożeń dla
suwerenności transportowej i celnej Polski, proszę przyjąć poniższe informacje.
Ministerstwo Infrastruktury utrzymuje stosunki na poziomie dyplomatycznym
i urzędniczym zarówno z instytucjami Unii Europejskiej jak i partnerami z Niemiec. Relacje
te opierają się na spotkaniach ministrów właściwych do spraw żeglugi śródlądowej,
udziale w pracach komisji i grup roboczych czy udziale w procesie negocjacyjnym
dotyczącym procedowania aktów prawnych.
Polska realizuje działania inwestycyjne przy wsparciu środków z Unii Europejskiej.
W ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko
na rozwój żeglugi śródlądowej na Odrze zaprogramowano ok. 100 mln euro. Całość
powyższych środków planuje się przeznaczyć na realizację dwóch projektów
infrastrukturalnych zawartych w KPŻ2030 obejmujących modernizację stopnia wodnego
Ujście Nysy, jazu i śluzy. Dodatkowo wsparcie otrzymał również projekt cyfryzacyjny
w sektorze żeglugi śródlądowej - 5 mln euro przeznaczono na rozbudowę systemu
informacji rzecznej RIS.
Odrzańska Droga Wodna, której fragment stanowi Odra graniczna jest najważniejszą
drogą wodną i najczęściej wykorzystywaną transportowo w Polsce. Ponad połowa
spośród 351 polskich firm prowadzących działalność transportową na śródlądowych
drogach wodnych (GUS, 2024 r.) prowadzi operacje transportowe właśnie tą rzeką.
Na odcinku od Ognicy do granicy z morskimi wodami wewnętrznymi wraz z bocznymi
odgałęzieniami posiada najwyższą klasę drogi wodnej Vb o znaczeniu międzynarodowym.
Graniczny odcinek Odry stanowi bezpośrednie połącznie z europejskim systemem dróg
wodnych przez drogę wodą Odra-Hawela i kanał Odra-Szprewa. Odrzańska Droga Wodna
jest istotnym korytarzem transportowym dla obsługi Portu Szczecin-Świnoujście,
wpisanym do sieci TEN-T na ujściowym 95 km jej odcinku.
Odra graniczna to także odcinek szczególnie narażony na wystąpienie powodzi. Ochrona
przeciwpowodziowa jest kluczowa w celu zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców obu
państw, a także ich mienia. W tym kontekście istotne jest odtworzenie warunków
nawigacyjnych umożliwiających prowadzenie akcji lodołamania przy użyciu lodołamaczy
-- 1 of 3 --
2
poprzez zapewnienie odpowiedniej głębokości rzeki, stabilizację warunków przepływu
i likwidację miejsc zatorogennych.
W celu prawidłowego utrzymania warunków żeglugowych na granicznym odcinku Odry,
zidentyfikowano miejsca limitujące żeglugę stanowiące tzw. wąskie gardła. Nadano im
priorytet wykonania w umowie między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem
Republiki Federalnej Niemiec o wspólnej poprawie sytuacji na drogach wodnych
na pograniczu polsko-niemieckim (ochrona przeciwpowodziowa, warunki przepływu i
żeglugi) z dnia 27 kwietnia 2015 roku (dalej: Umowa). W tym zakresie już od ponad
10 lat trwa polsko-niemiecka współpraca międzynarodowa.
Polska dotychczas zrealizowała większość inwestycji w ramach Umowy tj. m.in. przekop
Klucz-Ustowo, budowę bazy postojowo cumowniczej dla lodołamaczy, budowę
infrastruktury cumowniczo-postojowej na Odrze wraz z wyposażeniem szlaku w nowe
oznakowanie nawigacyjne czy przebudową mostów oraz I etap modernizacji Odry
granicznej, którego prace zakończyły się w kwietniu 2024 r.
Kontynuacja prac na Odrze granicznej wymaga uzyskania niezbędnej dokumentacji
środowiskowej, a także pozwoleń na realizację inwestycji. Aktualnie inwestor, PGW WP,
oczekuje na decyzję organów środowiskowych w tym zakresie.
Przedstawiciele Ministerstwa Infrastruktury, Zarządu Morskich Portów Szczecin
i Świnoujście, a także Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: PGW
WP) w ramach prac Zespołu do spraw opracowania założeń utworzenia parku
narodowego w Dolinie Dolnej Odry dążyli do wyłączenia śródlądowych dróg wodnych tj.
Odry Zachodniej, Odry Wschodniej, Kanału Klucz-Ustowo, Kanału Gartz-Marwice oraz
Kanału Klucz i Kanału Kurowskiego z granic planowanego parku i jego otuliny.
Tym samym ustalono, że działki ewidencyjne pokryte śródlądowymi wodami płynącymi
stanowiące śródlądowe drogi wodne będące własnością Skarbu Państwa, w stosunku
do których PGW WP wykonuje prawa właścicielskie, zostaną wyłączone z granic parku
oraz jego otuliny, aby zapewniona była możliwość dalszej realizacji w sposób niezakłócony
zadań statutowych PGW WP, w tym przede wszystkim zadań związanych z utrzymaniem
śródlądowych dróg wodnych w sposób zapewniający bezpieczną żeglugę m.in. poprzez
zapewnienie należytego stanu technicznego budowli i urządzeń hydrotechnicznych
służących żegludze oraz ich właściwą obsługę czy oznakowania nawigacyjnego szlaku
żeglownego, budowli i urządzeń hydrotechnicznych, przeszkód nawigacyjnych oraz
budowli i linii przesyłowych krzyżujących się z drogą wodną. Istotną kwestią jest również
modernizacja drogi wodnej i infrastruktury funkcjonalnie z nią powiązanej.
Ministerstwo Infrastruktury pozostaje w kontakcie z Ministerstwem Klimatu i Środowiska
w tym zakresie, tak by planowane ustanowienie parku narodowego Doliny Dolnej Odry
umożliwiło realizację kluczowych funkcji na tym obszarze.
Plany rozwoju sektora żeglugi śródlądowej, w tym dla Odrzańskiej Drogi Wodnej, zostały
określone w Krajowym Programie Żeglugowym do roku 2030 oraz Strategii
Zrównoważonego Rozwoju Transportu do 2030 roku, w której podkreślono, że w
najbliższym czasie największy nacisk w zakresie rozwoju tego rodzaju transportu zostanie
położony na modernizację Odrzańskiej Drogi Wodnej.
-- 2 of 3 --
3
Obecnie resort nie prowadzi prac dotyczących przygotowania strategii rozwoju dla
Odrzańskiej Drogi Wodnej.
Informuję, że analizy i statystyki dotyczące wpływów podatkowych i celnych prowadzone
są przez Ministerstwo Finansów i Krajową Administrację Skarbową (kwestie te reguluje
m.in. Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 10 marca 2023 r. ((Dz.U. z 2023 r.
poz. 615)).
Jednocześnie informuję, że zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego
w 2024 r. żeglugą śródlądową przetransportowano 1,67 mln ton ładunków oraz wykonano
pracę przewozową o wielkości 384,8 mln t-km. Średnia odległość przewozu 1 tony
w transporcie międzynarodowym wyniosła 307,7 km, a w transporcie krajowym – 33,2
km. Przewozy żeglugą śródlądową w większości realizowane były w ramach transportu
międzynarodowego i wynosiły 71,6%. W 2024 r. eksport stanowił 17,4% ogółu przewozów
międzynarodowych, a głównym kierunkiem była Republika Federalna Niemiec. Udział
przewozów w tej relacji wyniósł 95% całego eksportu towarów drogami śródlądowymi.
Z poważaniem
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WPN.050.32.2025.AN
3910763.15672898.12587280
Warszawa, 25-07-2025
Sz. P. Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację posła Grzegorza Płaczka w sprawie blokowania modernizacji
hydrotechnicznej Odry oraz zagrożeń dla suwerenności transportowej i celnej Polski,
K10INT10985, uprzejmie informuję, iż w zakresie kompetencji Ministerstwa Klimatu i
Środowiska pozostaje odpowiedź na pytanie nr 2.
Utworzenie parku narodowego jest celem publicznym. Z inicjatywą utworzenia Parku
Narodowego Doliny Dolnej Odry wyszli mieszkańcy regionu. W trakcie prac nad
utworzeniem Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry ustalono, że granica Parku i jego
otulina zostały wyznaczone w takim kształcie, aby zapewnić najlepszą ochronę zasobów
przyrodniczych obszaru, a także umożliwić funkcjonowanie dotychczasowych
użytkowników obszaru – interesariuszy, w szczególności podmioty zajmujące się żeglugą
na tym obszarze. Z granic projektowanego parku narodowego i jego otuliny wyłączono
obszary stanowiące śródlądowe drogi wodne tj. kanały Klucz – Ustowo (Skośnica), Gartz –
Marwice, Kanał Klucz i Kanał Kurowski, a także oba ramiona rzeki Odry: Odra Zachodnia i
Odra Wschodnia. Tym samym, po utworzeniu Parku żegluga i utrzymanie wskazanych dróg
wodnych będą realizowane na dotychczasowych zasadach.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 1 of 1 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGMiZS-11.054.2.2025
Warszawa, 14 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10985 Posła na Sejm RP pana Grzegorza Płaczka,
w sprawie blokowania modernizacji hydrotechnicznej Odry oraz zagrożeń dla
suwerenności transportowej i celnej Polski, proszę przyjąć poniższe informacje.
Ministerstwo Infrastruktury utrzymuje stosunki na poziomie dyplomatycznym
i urzędniczym zarówno z instytucjami Unii Europejskiej jak i partnerami z Niemiec. Relacje
te opierają się na spotkaniach ministrów właściwych do spraw żeglugi śródlądowej,
udziale w pracach komisji i grup roboczych czy udziale w procesie negocjacyjnym
dotyczącym procedowania aktów prawnych.
Polska realizuje działania inwestycyjne przy wsparciu środków z Unii Europejskiej.
W ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko
na rozwój żeglugi śródlądowej na Odrze zaprogramowano ok. 100 mln euro. Całość
powyższych środków planuje się przeznaczyć na realizację dwóch projektów
infrastrukturalnych zawartych w KPŻ2030 obejmujących modernizację stopnia wodnego
Ujście Nysy, jazu i śluzy. Dodatkowo wsparcie otrzymał również projekt cyfryzacyjny
w sektorze żeglugi śródlądowej - 5 mln euro przeznaczono na rozbudowę systemu
informacji rzecznej RIS.
Odrzańska Droga Wodna, której fragment stanowi Odra graniczna jest najważniejszą
drogą wodną i najczęściej wykorzystywaną transportowo w Polsce. Ponad połowa
spośród 351 polskich firm prowadzących działalność transportową na śródlądowych
drogach wodnych (GUS, 2024 r.) prowadzi operacje transportowe właśnie tą rzeką.
Na odcinku od Ognicy do granicy z morskimi wodami wewnętrznymi wraz z bocznymi
odgałęzieniami posiada najwyższą klasę drogi wodnej Vb o znaczeniu międzynarodowym.
Graniczny odcinek Odry stanowi bezpośrednie połącznie z europejskim systemem dróg
wodnych przez drogę wodą Odra-Hawela i kanał Odra-Szprewa. Odrzańska Droga Wodna
jest istotnym korytarzem transportowym dla obsługi Portu Szczecin-Świnoujście,
wpisanym do sieci TEN-T na ujściowym 95 km jej odcinku.
Odra graniczna to także odcinek szczególnie narażony na wystąpienie powodzi. Ochrona
przeciwpowodziowa jest kluczowa w celu zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców obu
państw, a także ich mienia. W tym kontekście istotne jest odtworzenie warunków
nawigacyjnych umożliwiających prowadzenie akcji lodołamania przy użyciu lodołamaczy
-- 1 of 3 --
2
poprzez zapewnienie odpowiedniej głębokości rzeki, stabilizację warunków przepływu
i likwidację miejsc zatorogennych.
W celu prawidłowego utrzymania warunków żeglugowych na granicznym odcinku Odry,
zidentyfikowano miejsca limitujące żeglugę stanowiące tzw. wąskie gardła. Nadano im
priorytet wykonania w umowie między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem
Republiki Federalnej Niemiec o wspólnej poprawie sytuacji na drogach wodnych
na pograniczu polsko-niemieckim (ochrona przeciwpowodziowa, warunki przepływu i
żeglugi) z dnia 27 kwietnia 2015 roku (dalej: Umowa). W tym zakresie już od ponad
10 lat trwa polsko-niemiecka współpraca międzynarodowa.
Polska dotychczas zrealizowała większość inwestycji w ramach Umowy tj. m.in. przekop
Klucz-Ustowo, budowę bazy postojowo cumowniczej dla lodołamaczy, budowę
infrastruktury cumowniczo-postojowej na Odrze wraz z wyposażeniem szlaku w nowe
oznakowanie nawigacyjne czy przebudową mostów oraz I etap modernizacji Odry
granicznej, którego prace zakończyły się w kwietniu 2024 r.
Kontynuacja prac na Odrze granicznej wymaga uzyskania niezbędnej dokumentacji
środowiskowej, a także pozwoleń na realizację inwestycji. Aktualnie inwestor, PGW WP,
oczekuje na decyzję organów środowiskowych w tym zakresie.
Przedstawiciele Ministerstwa Infrastruktury, Zarządu Morskich Portów Szczecin
i Świnoujście, a także Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: PGW
WP) w ramach prac Zespołu do spraw opracowania założeń utworzenia parku
narodowego w Dolinie Dolnej Odry dążyli do wyłączenia śródlądowych dróg wodnych tj.
Odry Zachodniej, Odry Wschodniej, Kanału Klucz-Ustowo, Kanału Gartz-Marwice oraz
Kanału Klucz i Kanału Kurowskiego z granic planowanego parku i jego otuliny.
Tym samym ustalono, że działki ewidencyjne pokryte śródlądowymi wodami płynącymi
stanowiące śródlądowe drogi wodne będące własnością Skarbu Państwa, w stosunku
do których PGW WP wykonuje prawa właścicielskie, zostaną wyłączone z granic parku
oraz jego otuliny, aby zapewniona była możliwość dalszej realizacji w sposób niezakłócony
zadań statutowych PGW WP, w tym przede wszystkim zadań związanych z utrzymaniem
śródlądowych dróg wodnych w sposób zapewniający bezpieczną żeglugę m.in. poprzez
zapewnienie należytego stanu technicznego budowli i urządzeń hydrotechnicznych
służących żegludze oraz ich właściwą obsługę czy oznakowania nawigacyjnego szlaku
żeglownego, budowli i urządzeń hydrotechnicznych, przeszkód nawigacyjnych oraz
budowli i linii przesyłowych krzyżujących się z drogą wodną. Istotną kwestią jest również
modernizacja drogi wodnej i infrastruktury funkcjonalnie z nią powiązanej.
Ministerstwo Infrastruktury pozostaje w kontakcie z Ministerstwem Klimatu i Środowiska
w tym zakresie, tak by planowane ustanowienie parku narodowego Doliny Dolnej Odry
umożliwiło realizację kluczowych funkcji na tym obszarze.
Plany rozwoju sektora żeglugi śródlądowej, w tym dla Odrzańskiej Drogi Wodnej, zostały
określone w Krajowym Programie Żeglugowym do roku 2030 oraz Strategii
Zrównoważonego Rozwoju Transportu do 2030 roku, w której podkreślono, że w
najbliższym czasie największy nacisk w zakresie rozwoju tego rodzaju transportu zostanie
położony na modernizację Odrzańskiej Drogi Wodnej.
-- 2 of 3 --
3
Obecnie resort nie prowadzi prac dotyczących przygotowania strategii rozwoju dla
Odrzańskiej Drogi Wodnej.
Informuję, że analizy i statystyki dotyczące wpływów podatkowych i celnych prowadzone
są przez Ministerstwo Finansów i Krajową Administrację Skarbową (kwestie te reguluje
m.in. Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 10 marca 2023 r. ((Dz.U. z 2023 r.
poz. 615)).
Jednocześnie informuję, że zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego
w 2024 r. żeglugą śródlądową przetransportowano 1,67 mln ton ładunków oraz wykonano
pracę przewozową o wielkości 384,8 mln t-km. Średnia odległość przewozu 1 tony
w transporcie międzynarodowym wyniosła 307,7 km, a w transporcie krajowym – 33,2
km. Przewozy żeglugą śródlądową w większości realizowane były w ramach transportu
międzynarodowego i wynosiły 71,6%. W 2024 r. eksport stanowił 17,4% ogółu przewozów
międzynarodowych, a głównym kierunkiem była Republika Federalna Niemiec. Udział
przewozów w tej relacji wyniósł 95% całego eksportu towarów drogami śródlądowymi.
Z poważaniem
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 3 of 3 --