+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.293.2025
Warszawa, 14 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 10981 Pana Posła Grzegorza Płaczka w
sprawie ograniczania pełnomocnikom profesjonalnym dostępu do akt spraw w Sądzie
Okręgowym dla Warszawy Pragi w Warszawie.
Na wstępie podnoszę, że w treści interpelacji nie wskazano, w jakich okolicznościach
faktycznych doszło do opisanego ograniczenia w dostępie do akt sprawy sądowej oraz
w jakiej sprawie. Nie zostało także wyjaśnione, czy opisana w interpelacji sytuacja dotyczy
odmowy udostępnienia znajdujących się w aktach sprawy sądowej materiałów w postaci
zapisów na płycie CD, zdjęć złożonych do zamkniętych kopert, akt załączonych do danej
sprawy, czy też dotyczy „utrudnienia” w dostępie do tego rodzaju materiałów poprzez
konieczność uzyskania uprzedniej zgody sędziego na zapoznanie się z nimi.
Ad 1 i Ad 2
Uprawnienie dla stron oraz innych uczestników postępowania dotyczące dostępu do akt
sprawy regulują przepisy postępowań, które w danej sprawie mają zastosowanie,
odpowiednio art. 156 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego
(t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 46) – dalej: k.p.k., art. 9 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks
postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1568) - dalej k.p.c., art. 361 ustawy z dnia
6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 341), natomiast

-- 1 of 9 --

2
dotyczące dostępu do dokumentów z Krajowego Rejestru Sądowego - art. 8 ustawy z dnia
20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 869), art. 296
ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz.
1428).
Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.k. stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom
ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich
odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym
osobom. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione także za pomocą systemu
teleinformatycznego, jeżeli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie.
Jeżeli chodzi o dostęp do akt spraw cywilnych, to zgodnie z art. 9 k.p.c. uczestnicy
postępowania mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi
z tych akt, przy czym treść protokołów i pism może być także udostępniana w postaci
elektronicznej za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego
postępowanie sądowe (system teleinformatyczny) albo innego systemu
teleinformatycznego służącego udostępnianiu tych protokołów lub pism (§ 1), prawo
do otrzymania z akt sprawy zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku, chyba że protokół został
sporządzony wyłącznie pisemnie. Przewodniczący wydaje z akt sprawy zapis dźwięku,
jeżeli wydaniu zapisu obrazu i dźwięku sprzeciwia się ważny interes publiczny lub
prywatny (§ 2). Jeżeli posiedzenie odbyło się przy drzwiach zamkniętych strony
i uczestnicy postępowania mają prawo do otrzymania z akt sprawy jedynie zapisu dźwięku
(art. 9 § 3 k.p.c.).
Z treści art. 9 k.p.c. wynika, że w procesie prawo przejrzenia akt sprawy, otrzymywania
odpisów, kopii, wyciągów z tych akt, udostępnienia protokołów i pism w postaci
elektronicznej za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego
postępowanie sądowe (system teleinformatyczny), albo innego systemu
teleinformatycznego służącego udostępnianiu tych protokołów lub pism, otrzymania z akt
sprawy zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku przysługuje tylko stronom i uczestnikom,
oraz ich pełnomocnikom, nie przysługuje natomiast osobom trzecim (M. Jędrzejewska,
aktualizacja K. Weitz, w: T. Ereciński (red.), Kodeks postepowania cywilnego. Komentarz,

-- 2 of 9 --

3
t. I, 2016, s. 201. Stanowisko to za dyskusyjne uznaje K. Gajda-Roszczynialska,
w: A. Góra-Błaszczykowska (red.), Kodeks, t. I, 2016, s. 108). Przepisy o procesie nie
zawierają bowiem uregulowania analogicznego do art. 525 k.p.c., który przewiduje,
że w postępowaniu nieprocesowym akta sprawy są dostępne dla uczestników,
a za zezwoleniem przewodniczącego dla każdego, kto potrzebę przejrzenia akt,
sporządzenia i otrzymania odpisów, wyciągów z akt sprawy, zapisu dźwięku albo obrazu
i dźwięku z akt sprawy dostatecznie usprawiedliwi.
Kwestie dostępu do akt w postępowaniu wieczystoksięgowym oraz możliwość uzyskania
odpisów i wyciągów z ksiąg wieczystych i ich akt reguluje te art. 361 ustawy o księgach
wieczystych i hipotece, natomiast odnośnie dokumentów z Krajowego Rejestru Sądowego
- art. 8 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Z kolei w postępowaniu upadłościowym,
zgodnie z art. 228 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe, w sekretariacie sądu umożliwia się
uczestnikom postępowania oraz każdemu kto dostatecznie usprawiedliwi potrzebę
przejrzenie akt sądowych, dostęp do tych akt za pośrednictwem systemu
teleinformatycznego obsługującego postępowania sądowe. Podobne rozwiązania
obowiązują w postępowaniach restrukturyzacyjnych w oparciu o przepis art. 296 ust. 1
ustawy Prawo restrukturyzacyjne.
Zaznaczyć należy, że przewidziana w art. 9 k.p.c. możliwość otrzymywania odpisów, kopii
lub wyciągów dotyczy akt sądowych konkretnej sprawy. Nie dotyczy natomiast akt
postępowania administracyjnego toczącego się przed innym organem, będących
w posiadaniu sądu na podstawie wypożyczenia do wglądu (uzasadnienie wyroku SN
z 18.02.2009 r., II UK 205/08, Legalis). Podobnie wygląda kwestia dołączonych do akt
teczek innych postępowań np. wypożyczonych z prokuratury akt postępowań
przygotowawczych, czy też dołączonych do sprawy akt innej sprawy sądowej. Akta innej
sprawy nie są aktami sprawy, w której występuje strona wnosząca o dostęp do akt,
dlatego każdorazowo dostęp do takich dołączonych akt wymaga zgody sędziego. To sędzia
uwzględniając m.in. przepisy dotyczące ochrony danych osobowych ocenia, czy stronie
można udostępnić dokumenty nie będące elementem akt sprawy, w której dana osoba
jest stroną.

-- 3 of 9 --

4
Zgodnie z § 129 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r.
Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 867) – dalej:
Regulamin, udostępnienie akt i zawartych w nich dokumentów w celu przejrzenia lub
samodzielnego utrwalenia ich obrazu, wydanie przedmiotów lub dokumentów
na podstawie akt stronie lub uczestnikowi postępowania nieprocesowego może nastąpić
po wykazaniu przez nich tożsamości, a co do innych osób po wykazaniu ponadto istnienia
uprawnienia wynikającego z przepisów prawa. Przeglądanie akt spraw oraz samodzielne
utrwalanie ich obrazu odbywa się w obecności pracownika sądowego, a akt do których
złożono testament - pod jego kontrolą (§ 129 ust. 2 Regulaminu).
Udostępnienie zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku z posiedzenia, rozprawy lub innej
czynności procesowej stronie lub uczestnikowi postępowania nieprocesowego może
nastąpić w siedzibie sądu w przeznaczonym do tego pomieszczeniu po wykazaniu przez
nich tożsamości, a innym osobom - po wykazaniu ponadto istnienia uprawnienia
wynikającego z przepisów prawa. Niedopuszczalne jest jednak samodzielne kopiowanie
tego zapisu. Udostępnienie zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku może polegać także
na wydaniu kopii zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku za pomocą systemu
teleinformatycznego albo na nośniku danych, chyba że przepisy postępowania sądowego
stanowią inaczej, a jeżeli zostały sporządzone adnotacje, zapis wydaje się wraz
z adnotacjami po uiszczeniu opłaty (§ 130 Regulaminu).
Na zarządzenie prezesa sądu mogą być udostępnione dane o sprawie, treści protokołów
oraz pism sądowych i procesowych stronom lub uczestnikom postępowania
nieprocesowego i ich przedstawicielom za pośrednictwem kont w systemie
teleinformatycznym. Strona lub uczestnik postępowania nieprocesowego lub ich
przedstawiciel uzyskują dostęp do danych o sprawie po uwierzytelnieniu konta. Strona,
jej przedstawiciel lub pełnomocnik mogą za pośrednictwem systemu
teleinformatycznego, za zgodą prezesa sądu, udzielić dostępu do danych o sprawie innym
osobom posiadającym konta w tym systemie, o ile tym osobom przysługuje uprawnienie
do ich przeglądania. Dostęp jest ograniczony do przeglądania danych o sprawie. Jednakże
strona, a także jej przedstawiciel lub pełnomocnik pozbawiają osoby, o których wyżej

-- 4 of 9 --

5
mowa, udzielonego za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, dostępu do danych
o sprawie, jeśli tym osobom przestało przysługiwać uprawnienie do ich przeglądania
(§ 132 Regulaminu).
Zgodnie z § 28 pkt 1 Regulaminu w sądzie, w ramach oddziału administracyjnego,
samodzielnej sekcji administracyjnej lub jako odrębną komórkę organizacyjną, tworzy się
biuro obsługi interesantów (dalej: BOI), zwane dalej „biurem”, chyba że nie jest to celowe
z uwagi na realizację zadań w zakresie informowania zainteresowanych w wydziałach sądu
lub z innych ważnych względów. Stosownie do pkt 5 ww. przepisu, w biurze należy
zapewnić miejsca siedzące oraz stoły dla interesantów. Dostęp do biura uwzględnia
w miarę możliwości potrzeby osób niepełnosprawnych.
Zgodnie z § 29 Regulaminu do zadań BOI należy:
1. udzielanie osobom uprawnionym informacji o stanie postępowania w sprawie na
podstawie danych z sądowych systemów teleinformatycznych;
2. wydawanie odpisów dokumentów na podstawie sądowych systemów
teleinformatycznych lub akt sądowych po ich otrzymaniu z właściwego wydziału;
3. wydawanie zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku z posiedzenia lub rozprawy sądu
po ich otrzymaniu z właściwego wydziału;
4. kierowanie interesantów do odpowiednich komórek organizacyjnych, jeżeli załatwienie
ich spraw w biurze nie będzie możliwe;
5. udzielanie pomocy podczas pobytu w sądzie świadkom i pokrzywdzonym między innymi
przez informowanie, w miarę możliwości odprowadzanie do odpowiednich pomieszczeń,
ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb osób niepełnosprawnych;
6. udostępnianie informacji o lekarzach sądowych, biegłych sądowych, tłumaczach
przysięgłych wpisanych na listę Ministra Sprawiedliwości, mediatorach oraz instytucjach,
których działalność wiąże się z ochroną praw człowieka;
7. udostępnianie formularzy sądowych i wzorów pism;

-- 5 of 9 --

6
8. informowanie o strukturze organizacyjnej sądu, jego właściwości oraz lokalizacji,
numerach telefonów, godzinach urzędowania, adresie strony internetowej, poczty
elektronicznej, a także adresach innych sądów, organów i urzędów centralnych oraz
kierowanie do właściwych sal rozpraw;
9. udostępnianie informacji o możliwości zakończenia sporu w drodze mediacji
w poszczególnych rodzajach spraw, zasadach i procedurze mediacji oraz sposobie
kontaktu z mediatorem.
Nie można zatem twierdzić, że dostęp do akt sprawy sądowej realizowany w specjalnie
utworzonym do tego celu biurze obsługi interesantów (a nie bezpośrednio w sekretariacie
danego wydziału) jest jakimkolwiek ograniczeniem dla stron, pełnomocników stron,
czy też obrońców w realizacji prawa dostępu do akt sprawy sądowej.
Co więcej - w założeniu - realizacja tego prawa poprzez BOI stanowi ułatwienie w dostępie
do akt sprawy sądowej. Ma na celu zwiększenie komfortu zarówno dla stron, jak
i pełnomocników oraz obrońców stron, w trakcie realizacji prawa do zapoznania się
z aktami danej sprawy sądowej. Mogą bowiem zapoznać się z aktami w warunkach do
tego specjalnie przeznaczonych, a nie w sekretariatach wydziałów, których podstawową
funkcją jest wykonywanie czynności biurowych w sprawach powierzonych do rozpoznania
w danym wydziale i w których częstokroć fizycznie brak jest miejsca pozwalającego
stronom, pełnomocnikom oraz obrońcom na swobodne zapoznanie się z aktami danej
sprawy sądowej.
Za realizacją prawa wglądu do akt sprawy sądowej w biurze obsługi interesantów, a nie
bezpośrednio w sekretariatach poszczególnych wydziałów, przemawiają również względy
bezpieczeństwa (w tym również ochrony danych osobowych – RODO), a także potrzeba
zapewnienia pracownikom sekretariatów warunków pracy umożliwiających im optymalne
wykonywanie czynności biurowych w sprawach powierzonych do rozpoznania w danym
wydziale. Wykonywanie tych czynności w pokoju sekretariatu, w którym przyjmowani są
interesanci i w którym udostępnia się akta spraw sądowych do wglądu, może być
natomiast utrudnione. Realizacja prawa do zapoznania się z aktami sprawy sądowej

-- 6 of 9 --

7
w biurze obsługi interesantów - czytelni akt, w sposób oczywisty sprzyja lepszej organizacji
pracy sądu i angażuje w ten proces mniejszą liczbę pracowników, niż gdyby miało to być
przeprowadzane poza BOI - w poszczególnych wydziałach sądów.
Ponadto w celu ustalenia, czy w Sądzie Okręgowym Warszawa-Praga w Warszawie miały
miejsce opisane w interpelacji przypadki odmowy udostępniania akt spraw sądowych,
zwrócono się o udzielenie informacji w tym przedmiocie do Prezesa Sądu Apelacyjnego
w Warszawie.
W odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia 31 lipca 2025 r. Prezes Sądu Apelacyjnego
w Warszawie poinformował, że z informacji nadesłanej przez Prezesa Sądu Okręgowego
Warszawa – Praga w Warszawie wynika, iż nie wpłynęły żadne skargi dotyczące odmowy
udostępnienia akt spraw osobom należycie umocowanym, tj. stronom, obrońcom lub
pełnomocnikom stron postępowań toczących się przed Sądem Okręgowym Warszawa-
Praga w Warszawie. Nie są również znane przypadki odmowy dostępu do akt w takich
okolicznościach.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, prawo wglądu do akt mają strony oraz ich należycie
umocowani pełnomocnicy lub obrońcy. W określonych sytuacjach dostęp do akt może
zostać ograniczony, w szczególności gdy:
1. Brak jest zgody prokuratora na udostępnienie akt postępowania przygotowawczego.
2. Akta dołączone do sprawy pozostają w dyspozycji innego organu lub sądu.
3. Brak jest pełnomocnictwa procesowego lub zostało ono sporządzone nieprawidłowo.
4. Brak jest zgody sędziego referenta, związanej m.in. z podejmowanych czynności
w sprawie.
5. Istnieją wątpliwości co do uprawnień do wglądu w akta – w trybie wewnętrznego
zarządzenia Prezesa oraz Dyrektora Sądu, w takich sytuacjach pracownik Czytelni Akt
ustala z kierownikiem sekretariatu Wydziału, czy dana osoba jest uprawniona do wglądu
w akta danej sprawy.

-- 7 of 9 --

8
6. Wniosek o udostępnienie akt został złożony zbyt późno (np. na pół godziny przed
zamknięciem), co może uniemożliwić realizację wniosku tego samego dnia. Udostępnienie
akt możliwe jest jedynie, jeżeli nie wystąpią przeciwwskazania (np. zaplanowane
czynności w aktach, brak akt w wydziale lub akta znajdują się w archiwum) oraz zależy
od dostępności stanowisk w czytelni.
7. Wniosek dotyczy wglądu w akta w dniu poprzedzającym termin rozprawy lub
w terminie posiedzenia/rozprawy, a także w okresie do 3 dni po zakończeniu posiedzenia
– zgodnie z zarządzeniem obowiązującym w Sądzie Okręgowym Warszawa-Praga
w Warszawie, akta te nie są wówczas udostępniane.
W odniesieniu do kwestii ograniczonego dostępu do kopert zamkniętych w aktach sprawy
lub płyt CD, z wyjaśnień Prezesa Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie wynika,
że decyzję w tej materii podejmuje sędzia referent sprawy. Zasięganie informacji
u sędziego wynika z „ostrożności procesowej” i nie jest przejawem złej woli pracownika
Czytelni Akt. Kontrola zasadności udostępnienia akt, dokumentów dołączonych do akt
oraz zapoznania się z zawartością nośników danych jest niezbędna ze względu na ochronę
interesu Państwa (informacji niejawnych) oraz interesów prawnych, w tym ochrony dóbr
osobistych i danych chronionych przepisami o ochronie danych osobowych.
Niedopełnienie tych obowiązków może skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą
Skarbu Państwa.
W przypadkach, gdy do akt załączone są akta innego postępowania, dokumenty bądź
informacje chronione np. tajemnicą skarbową, zawodową, tajemnicą osobistą lub objęte
przepisami RODO, decyzja o ich udostępnieniu podlega dodatkowo przepisom o ochronie
informacji niejawnych oraz szczególnym regulacjom w zakresie dostępu do akt
w poszczególnych rodzajach postępowań.
Odnosząc się do kwestii dostępu interesantów do sekretariatów wydziałów Sądu
Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie, z wyjaśnień jego Prezesa wynika, że obecny
model organizacyjny jest zgodny z wytycznymi Ministerstwa Sprawiedliwości
i powszechnie obowiązującymi standardami funkcjonowania sądów. W 2013 roku

-- 8 of 9 --

9
powołane zostało w tym Sądzie Biuro Obsługi Interesantów (BOI), które stanowi centralny
punkt kontaktu dla stron postępowań, pełnomocników oraz obywateli.
BOI mieści się w ogólnodostępnej strefie budynku i zapewnia profesjonalną obsługę
interesantów, w tym przekazywanie informacji, przyjmowanie dokumentów oraz kontakt
z wydziałami. Ograniczenie dostępu do wewnętrznych części Sądu, w tym do
sekretariatów, podyktowane jest względami bezpieczeństwa oraz koniecznością ochrony
danych osobowych i informacji niejawnych.
Podkreślenia wymaga, że numery telefonów do sekretariatów poszczególnych wydziałów
opublikowane są w Biuletynie Informacji Publicznej Sądu Okręgowego Warszawa-Praga
w Warszawie, w zakładce „Wydziały Sądu” – w informacjach dotyczących poszczególnych
wydziałów. Dostęp telefoniczny do kierowników sekretariatów w wydziałach jest nie tylko
możliwy, ale również szeroko praktykowany.
Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie wskazał ponadto, że Sąd Okręgowy Warszawa –
Praga w Warszawie zapewnia ponadstandardowy dostęp do akt sądowych.
Za pośrednictwem Portalu Informacyjnego strony oraz ich pełnomocnicy mogą uzyskać
dostęp do dokumentów w formie elektronicznej znajdujących się w aktach sprawy
również zdalnie, bez konieczności wizyty w siedzibie Sądu. Celem zapewnienia jak
najszerszego dostępu stronom i ich pełnomocnikom do akt sprawy cała korespondencja
wpływająca do sądu jest skanowana i umieszczana w formie elektronicznej na Portalu
Informacyjnym.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 9 of 9 --