Interpelacja nr 10977
Interpelacja w sprawie zagrożenia wyprzedażą polskiej ziemi rolnej w związku z wadliwie przygotowanymi przetargami na OPR oraz niewywiązaniem się rządu z obietnic wobec rolników
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zagrożenia wyprzedażą polskiej ziemi rolnej w związku z wadliwie przygotowanymi przetargami na OPR oraz niewywiązaniem się rządu z obietnic wobec rolników
Interpelacja nr 10977
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie zagrożenia wyprzedażą polskiej ziemi rolnej w związku z wadliwie przygotowanymi przetargami na OPR oraz niewywiązaniem się rządu z obietnic wobec rolników
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 29-07-2025
Szanowny Panie Premierze,
z najwyższą troską, rozczarowaniem i poczuciem odpowiedzialności parlamentarnej zwracam się do Pana w imieniu polskich rolników, którzy w ostatnich tygodniach masowo protestują przeciwko przetargom na ośrodki produkcji rolnej (OPR), prowadzonym przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Rolnicy blokują siedziby KOWR w kolejnych województwach, domagając się powstrzymania wyprzedaży narodowego zasobu ziemi i wskazując jednoznacznie, że obecne warunki przetargów faworyzują zagraniczne podmioty kapitałowe, przy jednoczesnym marginalizowaniu gospodarstw rodzinnych.
Polska ziemia rolnicza jest obecnie znacznie tańsza niż w krajach zachodnich Unii Europejskiej. Według danych Eurostatu:
w Polsce przeciętna cena hektara ziemi rolnej wynosi średnio 11 000–20 000 euro,
w Niemczech ceny sięgają 30 000–50 000 euro,
w Holandii nawet ponad 70 000 euro za hektar.
Ta dysproporcja oznacza, że polska ziemia staje się bardzo atrakcyjnym celem inwestycyjnym dla podmiotów zagranicznych, które mają dostęp do znacznie tańszego i bardziej dostępnego kapitału. Tymczasem polscy rolnicy nie mają żadnych narzędzi finansowych umożliwiających konkurowanie z nimi na warunkach rynkowych.
Rząd nie przygotował żadnej dedykowanej linii kredytowej dla rolników, nie wprowadzono taniego finansowania, gwarancji skarbowych ani systemu preferencyjnych pożyczek, które umożliwiłyby polskim producentom rolnym skuteczny udział w przetargach.
Co więcej, pomimo publicznych obietnic złożonych przez ministra Michała Kołodziejczaka podczas obrad komisji rolnictwa, rząd nie przedstawił dotąd projektu nowej ustawy o spółdzielczości rolniczej. Projekt ten miał umożliwić rolnikom łączenie się w celu wspólnego nabywania ziemi i prowadzenia produkcji. Zapowiedzi padły ponad rok temu, a do chwili obecnej nie trafił żaden projekt do Sejmu.
W efekcie:
rolnicy indywidualni nie mają ani narzędzi finansowych, ani prawnych do konkurowania z wielkimi podmiotami,
przetargi organizowane przez KOWR dopuszczają udział podmiotów zewnętrznych, w tym kapitałowych spółek i funduszy,
dochodzi do alienacji rolników od decydowania o kierunku rozwoju obszarów wiejskich.
Sytuacja ta ma miejsce na tle dramatycznego pogorszenia kondycji ekonomicznej polskiego rolnictwa:
ceny skupu trzody chlewnej i bydła spadły odpowiednio o 18% i 12% w porównaniu do 2023 r.,
produkcja zbóż przyniosła straty dla ponad 45% gospodarstw,
inflacja kosztów produkcji rolnej wynosiła 12,7% r/r w I kwartale 2025 r. (wg GUS),
liczba gospodarstw do 10 ha zmniejszyła się o 7,3% w ciągu ostatniego roku,
53% rolników zadeklarowało brak zdolności inwestycyjnych w 2025 r. (raport IERiGż).
Zamiast realnego wsparcia dla gospodarstw rodzinnych rząd dopuszcza rozwiązania, które prowadzą do przejęcia narodowego zasobu ziemi przez podmioty zagraniczne lub korporacyjne. Ziemia nie jest zwykłym towarem – to podstawowe narzędzie produkcji żywności, strategiczny zasób narodowy i filar suwerenności gospodarczej.
W związku z powyższym proszę Pana Premiera o odpowiedzi na następujące pytania:
Dlaczego warunki przetargów KOWR nie zawierają preferencji dla gospodarstw rodzinnych, które zgodnie z Konstytucją RP powinny być podstawą ustroju rolnego i nie chronią przed koncentracją ziemi w rękach wielkich podmiotów?
Dlaczego nie została uruchomiona linia kredytowa dla rolników biorących udział w przetargach na OPR?
Kiedy rząd zamierza przedstawić projekt ustawy o spółdzielczości rolników zapowiedzianej przez ministra Kołodziejczaka jeszcze na początku 2024 r.?
Czy rząd zamierza wprowadzić ograniczenia udziału kapitałowych podmiotów zagranicznych w przetargach na ziemię z zasobu Skarbu Państwa?
Jak rząd zamierza wspierać gospodarstwa rodzinne, które znajdują się w krytycznej sytuacji ekonomicznej, bez dostępu do kredytów i inwestycji?
Proszę o przedstawienie podmiotów, które wygrały przetargi na OPR w ostatnich 12 miesiącach.
Proszę o opisane rozumienia polskiej racji stanu przez Pana Premiera w sprzedaży/dzierżawie ziemi podmiotom zagranicznym.
Interpelacja nr 10977
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie zagrożenia wyprzedażą polskiej ziemi rolnej w związku z wadliwie przygotowanymi przetargami na OPR oraz niewywiązaniem się rządu z obietnic wobec rolników
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 29-07-2025
Szanowny Panie Premierze,
z najwyższą troską, rozczarowaniem i poczuciem odpowiedzialności parlamentarnej zwracam się do Pana w imieniu polskich rolników, którzy w ostatnich tygodniach masowo protestują przeciwko przetargom na ośrodki produkcji rolnej (OPR), prowadzonym przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Rolnicy blokują siedziby KOWR w kolejnych województwach, domagając się powstrzymania wyprzedaży narodowego zasobu ziemi i wskazując jednoznacznie, że obecne warunki przetargów faworyzują zagraniczne podmioty kapitałowe, przy jednoczesnym marginalizowaniu gospodarstw rodzinnych.
Polska ziemia rolnicza jest obecnie znacznie tańsza niż w krajach zachodnich Unii Europejskiej. Według danych Eurostatu:
w Polsce przeciętna cena hektara ziemi rolnej wynosi średnio 11 000–20 000 euro,
w Niemczech ceny sięgają 30 000–50 000 euro,
w Holandii nawet ponad 70 000 euro za hektar.
Ta dysproporcja oznacza, że polska ziemia staje się bardzo atrakcyjnym celem inwestycyjnym dla podmiotów zagranicznych, które mają dostęp do znacznie tańszego i bardziej dostępnego kapitału. Tymczasem polscy rolnicy nie mają żadnych narzędzi finansowych umożliwiających konkurowanie z nimi na warunkach rynkowych.
Rząd nie przygotował żadnej dedykowanej linii kredytowej dla rolników, nie wprowadzono taniego finansowania, gwarancji skarbowych ani systemu preferencyjnych pożyczek, które umożliwiłyby polskim producentom rolnym skuteczny udział w przetargach.
Co więcej, pomimo publicznych obietnic złożonych przez ministra Michała Kołodziejczaka podczas obrad komisji rolnictwa, rząd nie przedstawił dotąd projektu nowej ustawy o spółdzielczości rolniczej. Projekt ten miał umożliwić rolnikom łączenie się w celu wspólnego nabywania ziemi i prowadzenia produkcji. Zapowiedzi padły ponad rok temu, a do chwili obecnej nie trafił żaden projekt do Sejmu.
W efekcie:
rolnicy indywidualni nie mają ani narzędzi finansowych, ani prawnych do konkurowania z wielkimi podmiotami,
przetargi organizowane przez KOWR dopuszczają udział podmiotów zewnętrznych, w tym kapitałowych spółek i funduszy,
dochodzi do alienacji rolników od decydowania o kierunku rozwoju obszarów wiejskich.
Sytuacja ta ma miejsce na tle dramatycznego pogorszenia kondycji ekonomicznej polskiego rolnictwa:
ceny skupu trzody chlewnej i bydła spadły odpowiednio o 18% i 12% w porównaniu do 2023 r.,
produkcja zbóż przyniosła straty dla ponad 45% gospodarstw,
inflacja kosztów produkcji rolnej wynosiła 12,7% r/r w I kwartale 2025 r. (wg GUS),
liczba gospodarstw do 10 ha zmniejszyła się o 7,3% w ciągu ostatniego roku,
53% rolników zadeklarowało brak zdolności inwestycyjnych w 2025 r. (raport IERiGż).
Zamiast realnego wsparcia dla gospodarstw rodzinnych rząd dopuszcza rozwiązania, które prowadzą do przejęcia narodowego zasobu ziemi przez podmioty zagraniczne lub korporacyjne. Ziemia nie jest zwykłym towarem – to podstawowe narzędzie produkcji żywności, strategiczny zasób narodowy i filar suwerenności gospodarczej.
W związku z powyższym proszę Pana Premiera o odpowiedzi na następujące pytania:
Dlaczego warunki przetargów KOWR nie zawierają preferencji dla gospodarstw rodzinnych, które zgodnie z Konstytucją RP powinny być podstawą ustroju rolnego i nie chronią przed koncentracją ziemi w rękach wielkich podmiotów?
Dlaczego nie została uruchomiona linia kredytowa dla rolników biorących udział w przetargach na OPR?
Kiedy rząd zamierza przedstawić projekt ustawy o spółdzielczości rolników zapowiedzianej przez ministra Kołodziejczaka jeszcze na początku 2024 r.?
Czy rząd zamierza wprowadzić ograniczenia udziału kapitałowych podmiotów zagranicznych w przetargach na ziemię z zasobu Skarbu Państwa?
Jak rząd zamierza wspierać gospodarstwa rodzinne, które znajdują się w krytycznej sytuacji ekonomicznej, bez dostępu do kredytów i inwestycji?
Proszę o przedstawienie podmiotów, które wygrały przetargi na OPR w ostatnich 12 miesiącach.
Proszę o opisane rozumienia polskiej racji stanu przez Pana Premiera w sprzedaży/dzierżawie ziemi podmiotom zagranicznym.
Odpowiedź urzędowa
Minister Stefan Krajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
4 kwot, 7 %
Precyzyjne daty
16
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.7 / 1k zn.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (7)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (16)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12034 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 21 sierpnia 2025 r.
znak sprawy: DNI.mr.058.20.2025
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 10977 Pana Posła Jarosława Sachajko.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na ww. interpelację i zadane w niej pytania, uprzejmie informuję,
co następuje.
Ad 1) Obecnie zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 19 października 1991 r.
o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2025 r. poz.
826), Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (powoływany dalej jako „KOWR”)
wydzierżawia grunty rolne Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa
(powoływanego dalej jako „ZWRSP”) na rzecz rolników indywidualnych w rozumieniu
ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego m.in. w drodze
ograniczonych przetargów ofert pisemnych albo publicznego przetargu ustnego
na powiększenie lub utworzenie gospodarstw rodzinnych. Natomiast ośrodek
produkcji rolniczej (powoływany dalej jako „OPR”) nie jest nieruchomością rolną,
która mogłaby co do zasady stanowić część gospodarstwa rodzinnego, albowiem
zgodnie z definicją zawartą w art. 24b ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r.
o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa jest to nieruchomość,
która wraz z innymi składnikami mienia tworzy nierozerwalną, zorganizowaną całość
gospodarczą, o powierzchni przekraczającej 50 ha, której podział byłby
nieuzasadniony ekonomicznie.
-- 1 of 6 --
2 | S t r o n a
Przyjęte zatem dla potrzeb powiększania gospodarstw rodzinnych kryteria oceny
ofert są inne niż przy wyborze przyszłego dzierżawcy, zaawansowanego
technologicznie, samodzielnego gospodarstwa produkcyjnego, o powierzchni
znacznie przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danym
województwie. Oczywistym wydaje się, że żadne z kryteriów, np. odległości
gospodarstwa oferenta od przyszłego OPR, ilości nabytych/dzierżawionych gruntów
z ZWRSP, czy też wieku oferenta, nie dają możliwości wyłonienia podmiotu, który
dawałby gwarancję posiadania właściwej wiedzy, doświadczenia i kapitału
niezbędnego do prowadzenia dużego, zorganizowanego gospodarstwa rolnego o
profilu produkcji zwierzęcej. Istotnym jest, aby wyłoniony w przetargu kandydat na
dzierżawcę OPR posiadał stosowne zaplecze finansowe, technologiczne i kadrowe.
Ponadto są to zorganizowane, wyspecjalizowane ośrodki produkcji zwierzęcej z
produkcją towarową w toku, niejednokrotnie w zamkniętym cyklu produkcyjnym, co
wymaga doświadczenia w prowadzeniu produkcji na taką skalę oraz znacznego
kapitału.
Ad 2) Zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie
szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187, z późn. zm.),
producenci rolni mogą ubiegać się w bankach współpracujących z Agencją
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o kredyt na zakup ziemi w ramach linii
kredytowych, tj. o:
kredyt na zakup ziemi,
kredyt na inwestycje w rolnictwie i rybactwie śródlądowym (przy udziale
kredytu finansowany jest zakup użytków rolnych w części nieprzekraczającej
10% łącznej kwoty planowanych do poniesienia nakładów inwestycyjnych),
kredyt z częściową spłatą kapitału na zakup użytków rolnych przez młodych
rolników.
Kredyty w ramach linii na zakup ziemi udzielane są w ramach pomocy de minimis w
rolnictwie, zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia
2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii
Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym. Maksymalna wartość
kredytu:
do 80% wartości nakładów inwestycyjnych, nie więcej niż 5 mln zł —
-- 2 of 6 --
3 | S t r o n a
w przypadku inwestycji w gospodarstwach rolnych oraz zakupu ziemi,
do 70% wartości nakładów inwestycyjnych, nie więcej niż 8 mln zł —
w przypadku inwestycji w działach specjalnych produkcji rolnej.
Łączna kwota kredytów udzielonych jednemu podmiotowi nie może przekroczyć 5
mln zł (w przypadku realizacji kilku inwestycji równocześnie).
W przypadku linii kredytów z częściową spłatą kapitału na zakup użytków rolnych
przez młodych rolników kwota kredytu nie może przekroczyć 90% wartości
nakładów inwestycyjnych na gospodarstwo rolne i wynosić więcej niż 5 mln zł.
Łączna wysokość pomocy nie może przekroczyć 60% kwoty udzielonego kredytu
bankowego i nie może być wyższa niż równowartość w złotych kwoty 20 tys. euro,
przeliczonej według średniego kursu Narodowego Banku Polskiego ustalonego na
dzień udzielenia pomocy.
Pomoc w formie częściowej spłaty kapitału wypłacana jest w dwóch ratach, przy
czym:
pierwsza rata w wysokości 80% kwoty pomocy,
druga rata w wysokości 20% kwoty pomocy po 5 latach od dnia zawarcia
umowy kredytu, chyba że kredyt został wcześniej spłacony.
Ponadto należy wskazać, że obowiązujące KOWR przepisy prawa i regulacje
wewnętrzne nie przewidują formy wsparcia, o której wspomniał Pan Poseł, w ogólnej
procedurze dzierżawy. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 19 października 1991 r.
o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, dzierżawa
nieruchomości ZWRSP odbywa się w drodze przetargowej i stanowi formę
odpłatnego, czasowego użytkowania gruntu, a nie jego nabycia. Każdy oferent,
przystępując do przetargu samodzielnie ocenia swoją sytuację finansową oraz
możliwości związane z ponoszeniem zobowiązań wynikających z dzierżawy, tj. czy
posiada stosowne zaplecze produkcyjne (wydajne maszyny rolnicze) i pracownicze
(kadra prowadząca produkcję), czy zagwarantuje utrzymanie masy budynkowej, tak
aby nie doszło do pogorszenia stanu technicznego budynków oraz czy posiada
niezbędne środki finansowe i będzie w stanie złożyć adekwatne zabezpieczenia
zarówno płatności czynszu, zatrudnienia pracowników jak i prowadzenia produkcji
zwierzęcej. Sugerowany przez Pana Posła system preferencyjnej pomocy finansowej
dla rolników biorących udział w przetargu na dzierżawę ośrodka produkcji rolniczej
mógłby zostać zakwalifikowany jako pomoc publiczna stosownie do regulacji
-- 3 of 6 --
4 | S t r o n a
zawartych w treści art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
(TFUE).
Ad 3) W Polsce od wielu lat funkcjonuje kilka ustaw, które dają podstawy do
zrzeszania się producentów rolnych. Pierwsza z nich to ustawa z dnia 16 września
1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2024 r. poz. 593), zgodnie z którą minimalna
liczba założycieli i członków spółdzielni (innej niż spółdzielnia rolników) wynosi:
1) 10 osób w przypadku spółdzielni zrzeszającej osoby fizyczne albo osoby
fizyczne i prawne, jednakże statut może wymagać większej liczby członków
2) 5 osób w przypadku spółdzielni produkcji rolnej albo spółdzielni
ubiegającej się o status grupy producentów rolnych albo organizacji
producentów owoców i warzyw;
3) 3 osoby w przypadku spółdzielni zrzeszającej wyłącznie osoby prawne.
Od 2000 r. istnieje druga podstawa prawna do zrzeszania się producentów rolnych
i jest nią ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich
związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1145). Zgodnie z tą
ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie, co do zasady minimalną liczbą
członków takiej grupy jest 5 producentów.
Oprócz ww. ustaw, istnieją również podstawy prawne do tworzenia organizacji
producentów przez producentów rolnych, i są to: ustawa z dnia 11 marca 2004 r.
o organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1502), ustawa z dnia
20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U.
z 2023 r. poz. 1228) oraz ustawa z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków
owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2023 r. poz. 1318). Zgodnie z ww.
przepisami, minimalna liczba producentów w organizacji producentów wynosi:
5 (owoce i warzywa), 20 (mleko), 25 (tytoń) i 10 w przypadku pozostałych sektorów.
Jednocześnie w 2016 r. w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pojęto inicjatywę
powołania nowej formy prowadzenia działalności w postaci spółdzielni rolników
i rozpoczęto proces legislacyjny, zakończony uchwaleniem ustawy z dnia
4 października 2018 r. o spółdzielniach rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 443), zgodnie
z którą spółdzielnia rolników liczy co najmniej 10 członków będących rolnikami, o ile
statut nie wymaga większej liczby członków. Przepisy ww. ustawy wprowadziły
jednocześnie instrumenty prawne mające zachęcić do zakładania i przystępowania do
spółdzielni rolników, w formie zwolnień podatkowych dotyczących podatku od
-- 4 of 6 --
5 | S t r o n a
nieruchomości w odniesieniu do budynków i budowli oraz gruntów,
wykorzystywanych przez spółdzielnię rolników oraz dochodów spółdzielni rolników
pochodzących ze sprzedaży produktów rolnych, dla których spółdzielnia rolników
została założona. Jak wynika z posiadanych danych, ta forma prowadzenia
działalności nie cieszy się szczególnym zainteresowaniem rolników. Od wejścia w
życie ww. ustawy dokonano tylko czterech wpisów tego rodzaju podmiotów.
W Polsce funkcjonuje więc kilka ustaw, na podstawie których rolnicy mogą się
zrzeszać, wybierając najbardziej optymalną dla nich formę prawną a następnie status,
w związku z czym nie ma potrzeby, aby miała powstać kolejna podstawa prawna,
która dawałaby możliwość zrzeszania się producentów. Jednocześnie należy wskazać
na niestabilność podmiotów utworzonych przez małą liczbę członków, Ministerstwo
Rolnictwa i Rozwoju Wsi dokłada starań, aby tworzyć narzędzia, które będą
stymulowały do tworzenia podmiotów bardziej licznych, a jednocześnie bardziej
trwałych.
Ad 4) Obecnie obowiązujące przepisy regulujące rozdysponowanie nieruchomości
rolnych Skarbu Państwa są wystarczająco precyzyjne i nie wymagają zmian.
Preferowanymi nabywcami/dzierżawcami nieruchomości rolnych Skarbu Państwa
są bowiem i pozostaną rolnicy indywidualni w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 11
kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego. Zgodnie z tym przepisem za rolnika
indywidualnego uważa się osobę fizyczną będącą właścicielem, użytkownikiem
wieczystym, samoistnym posiadaczem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych,
których łączna powierzchnia użytków rolnych nie przekracza 300 ha, posiadającą
kwalifikacje rolnicze oraz co najmniej od 5 lat zamieszkałą w gminie, na obszarze
której jest położona jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład
gospodarstwa rolnego i prowadzącą przez ten okres osobiście to gospodarstwo.
Ad 5) Aktualnie prowadzone są prace nad wprowadzeniem przepisów
umożliwiających udzielanie pożyczek dla producentów rolnych na sfinansowanie
nieuregulowanych zobowiązań cywilnoprawnych lub publicznoprawnych, które
zostały podjęte w związku z prowadzeniem przez tego producenta rolnego
działalności rolniczej.
Ad 6) W ostatnich 12 miesiącach rozstrzygnięty został jeden przetarg na dzierżawę
OPR. Na wniosek KOWR Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 24 stycznia
-- 5 of 6 --
6 | S t r o n a
2025 r. wydał zgodę na utworzenie OPR STAWY PRZYGODZICKIE, poprzez
wyodrębnienie z ZWRSP nieruchomości położonej w województwie wielkopolskim,
w powiecie ostrowskim, w gminie Przygodzice, w obrębach Antonin (dz. ew. nr
272/1, 811/11, 865, 875/2), Dębnica (dz. ew. nr 721, 728, 613/2), Ludwików (dz.
ew. nr 9/16, 9/20, 65/6) o łącznej powierzchni 649,7840 ha. Przeprowadzony w
dniu 28 marca 2025 r. przetarg został rozstrzygnięty, a na kandydata na dzierżawcę
wyłoniono Panią Sandrę Wróblewską, z którą 16 kwietnia 2025 r. została podpisana
umowa dzierżawy.
7) Jak zostało to wskazane wyżej preferowanymi nabywcami/dzierżawcami
nieruchomości rolnych Skarbu Państwa są i pozostaną rolnicy indywidualni
w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju
rolnego, a zatem twierdzenie Pana Posła, jakoby istniały jakiekolwiek preferencje
w „sprzedaży/dzierżawie ziemi podmiotom zagranicznym” jest nieuzasadnione.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 21 sierpnia 2025 r.
znak sprawy: DNI.mr.058.20.2025
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 10977 Pana Posła Jarosława Sachajko.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na ww. interpelację i zadane w niej pytania, uprzejmie informuję,
co następuje.
Ad 1) Obecnie zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 19 października 1991 r.
o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2025 r. poz.
826), Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (powoływany dalej jako „KOWR”)
wydzierżawia grunty rolne Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa
(powoływanego dalej jako „ZWRSP”) na rzecz rolników indywidualnych w rozumieniu
ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego m.in. w drodze
ograniczonych przetargów ofert pisemnych albo publicznego przetargu ustnego
na powiększenie lub utworzenie gospodarstw rodzinnych. Natomiast ośrodek
produkcji rolniczej (powoływany dalej jako „OPR”) nie jest nieruchomością rolną,
która mogłaby co do zasady stanowić część gospodarstwa rodzinnego, albowiem
zgodnie z definicją zawartą w art. 24b ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r.
o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa jest to nieruchomość,
która wraz z innymi składnikami mienia tworzy nierozerwalną, zorganizowaną całość
gospodarczą, o powierzchni przekraczającej 50 ha, której podział byłby
nieuzasadniony ekonomicznie.
-- 1 of 6 --
2 | S t r o n a
Przyjęte zatem dla potrzeb powiększania gospodarstw rodzinnych kryteria oceny
ofert są inne niż przy wyborze przyszłego dzierżawcy, zaawansowanego
technologicznie, samodzielnego gospodarstwa produkcyjnego, o powierzchni
znacznie przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danym
województwie. Oczywistym wydaje się, że żadne z kryteriów, np. odległości
gospodarstwa oferenta od przyszłego OPR, ilości nabytych/dzierżawionych gruntów
z ZWRSP, czy też wieku oferenta, nie dają możliwości wyłonienia podmiotu, który
dawałby gwarancję posiadania właściwej wiedzy, doświadczenia i kapitału
niezbędnego do prowadzenia dużego, zorganizowanego gospodarstwa rolnego o
profilu produkcji zwierzęcej. Istotnym jest, aby wyłoniony w przetargu kandydat na
dzierżawcę OPR posiadał stosowne zaplecze finansowe, technologiczne i kadrowe.
Ponadto są to zorganizowane, wyspecjalizowane ośrodki produkcji zwierzęcej z
produkcją towarową w toku, niejednokrotnie w zamkniętym cyklu produkcyjnym, co
wymaga doświadczenia w prowadzeniu produkcji na taką skalę oraz znacznego
kapitału.
Ad 2) Zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie
szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187, z późn. zm.),
producenci rolni mogą ubiegać się w bankach współpracujących z Agencją
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o kredyt na zakup ziemi w ramach linii
kredytowych, tj. o:
kredyt na zakup ziemi,
kredyt na inwestycje w rolnictwie i rybactwie śródlądowym (przy udziale
kredytu finansowany jest zakup użytków rolnych w części nieprzekraczającej
10% łącznej kwoty planowanych do poniesienia nakładów inwestycyjnych),
kredyt z częściową spłatą kapitału na zakup użytków rolnych przez młodych
rolników.
Kredyty w ramach linii na zakup ziemi udzielane są w ramach pomocy de minimis w
rolnictwie, zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia
2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii
Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym. Maksymalna wartość
kredytu:
do 80% wartości nakładów inwestycyjnych, nie więcej niż 5 mln zł —
-- 2 of 6 --
3 | S t r o n a
w przypadku inwestycji w gospodarstwach rolnych oraz zakupu ziemi,
do 70% wartości nakładów inwestycyjnych, nie więcej niż 8 mln zł —
w przypadku inwestycji w działach specjalnych produkcji rolnej.
Łączna kwota kredytów udzielonych jednemu podmiotowi nie może przekroczyć 5
mln zł (w przypadku realizacji kilku inwestycji równocześnie).
W przypadku linii kredytów z częściową spłatą kapitału na zakup użytków rolnych
przez młodych rolników kwota kredytu nie może przekroczyć 90% wartości
nakładów inwestycyjnych na gospodarstwo rolne i wynosić więcej niż 5 mln zł.
Łączna wysokość pomocy nie może przekroczyć 60% kwoty udzielonego kredytu
bankowego i nie może być wyższa niż równowartość w złotych kwoty 20 tys. euro,
przeliczonej według średniego kursu Narodowego Banku Polskiego ustalonego na
dzień udzielenia pomocy.
Pomoc w formie częściowej spłaty kapitału wypłacana jest w dwóch ratach, przy
czym:
pierwsza rata w wysokości 80% kwoty pomocy,
druga rata w wysokości 20% kwoty pomocy po 5 latach od dnia zawarcia
umowy kredytu, chyba że kredyt został wcześniej spłacony.
Ponadto należy wskazać, że obowiązujące KOWR przepisy prawa i regulacje
wewnętrzne nie przewidują formy wsparcia, o której wspomniał Pan Poseł, w ogólnej
procedurze dzierżawy. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 19 października 1991 r.
o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, dzierżawa
nieruchomości ZWRSP odbywa się w drodze przetargowej i stanowi formę
odpłatnego, czasowego użytkowania gruntu, a nie jego nabycia. Każdy oferent,
przystępując do przetargu samodzielnie ocenia swoją sytuację finansową oraz
możliwości związane z ponoszeniem zobowiązań wynikających z dzierżawy, tj. czy
posiada stosowne zaplecze produkcyjne (wydajne maszyny rolnicze) i pracownicze
(kadra prowadząca produkcję), czy zagwarantuje utrzymanie masy budynkowej, tak
aby nie doszło do pogorszenia stanu technicznego budynków oraz czy posiada
niezbędne środki finansowe i będzie w stanie złożyć adekwatne zabezpieczenia
zarówno płatności czynszu, zatrudnienia pracowników jak i prowadzenia produkcji
zwierzęcej. Sugerowany przez Pana Posła system preferencyjnej pomocy finansowej
dla rolników biorących udział w przetargu na dzierżawę ośrodka produkcji rolniczej
mógłby zostać zakwalifikowany jako pomoc publiczna stosownie do regulacji
-- 3 of 6 --
4 | S t r o n a
zawartych w treści art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
(TFUE).
Ad 3) W Polsce od wielu lat funkcjonuje kilka ustaw, które dają podstawy do
zrzeszania się producentów rolnych. Pierwsza z nich to ustawa z dnia 16 września
1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2024 r. poz. 593), zgodnie z którą minimalna
liczba założycieli i członków spółdzielni (innej niż spółdzielnia rolników) wynosi:
1) 10 osób w przypadku spółdzielni zrzeszającej osoby fizyczne albo osoby
fizyczne i prawne, jednakże statut może wymagać większej liczby członków
2) 5 osób w przypadku spółdzielni produkcji rolnej albo spółdzielni
ubiegającej się o status grupy producentów rolnych albo organizacji
producentów owoców i warzyw;
3) 3 osoby w przypadku spółdzielni zrzeszającej wyłącznie osoby prawne.
Od 2000 r. istnieje druga podstawa prawna do zrzeszania się producentów rolnych
i jest nią ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich
związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1145). Zgodnie z tą
ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie, co do zasady minimalną liczbą
członków takiej grupy jest 5 producentów.
Oprócz ww. ustaw, istnieją również podstawy prawne do tworzenia organizacji
producentów przez producentów rolnych, i są to: ustawa z dnia 11 marca 2004 r.
o organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1502), ustawa z dnia
20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U.
z 2023 r. poz. 1228) oraz ustawa z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków
owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2023 r. poz. 1318). Zgodnie z ww.
przepisami, minimalna liczba producentów w organizacji producentów wynosi:
5 (owoce i warzywa), 20 (mleko), 25 (tytoń) i 10 w przypadku pozostałych sektorów.
Jednocześnie w 2016 r. w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pojęto inicjatywę
powołania nowej formy prowadzenia działalności w postaci spółdzielni rolników
i rozpoczęto proces legislacyjny, zakończony uchwaleniem ustawy z dnia
4 października 2018 r. o spółdzielniach rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 443), zgodnie
z którą spółdzielnia rolników liczy co najmniej 10 członków będących rolnikami, o ile
statut nie wymaga większej liczby członków. Przepisy ww. ustawy wprowadziły
jednocześnie instrumenty prawne mające zachęcić do zakładania i przystępowania do
spółdzielni rolników, w formie zwolnień podatkowych dotyczących podatku od
-- 4 of 6 --
5 | S t r o n a
nieruchomości w odniesieniu do budynków i budowli oraz gruntów,
wykorzystywanych przez spółdzielnię rolników oraz dochodów spółdzielni rolników
pochodzących ze sprzedaży produktów rolnych, dla których spółdzielnia rolników
została założona. Jak wynika z posiadanych danych, ta forma prowadzenia
działalności nie cieszy się szczególnym zainteresowaniem rolników. Od wejścia w
życie ww. ustawy dokonano tylko czterech wpisów tego rodzaju podmiotów.
W Polsce funkcjonuje więc kilka ustaw, na podstawie których rolnicy mogą się
zrzeszać, wybierając najbardziej optymalną dla nich formę prawną a następnie status,
w związku z czym nie ma potrzeby, aby miała powstać kolejna podstawa prawna,
która dawałaby możliwość zrzeszania się producentów. Jednocześnie należy wskazać
na niestabilność podmiotów utworzonych przez małą liczbę członków, Ministerstwo
Rolnictwa i Rozwoju Wsi dokłada starań, aby tworzyć narzędzia, które będą
stymulowały do tworzenia podmiotów bardziej licznych, a jednocześnie bardziej
trwałych.
Ad 4) Obecnie obowiązujące przepisy regulujące rozdysponowanie nieruchomości
rolnych Skarbu Państwa są wystarczająco precyzyjne i nie wymagają zmian.
Preferowanymi nabywcami/dzierżawcami nieruchomości rolnych Skarbu Państwa
są bowiem i pozostaną rolnicy indywidualni w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 11
kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego. Zgodnie z tym przepisem za rolnika
indywidualnego uważa się osobę fizyczną będącą właścicielem, użytkownikiem
wieczystym, samoistnym posiadaczem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych,
których łączna powierzchnia użytków rolnych nie przekracza 300 ha, posiadającą
kwalifikacje rolnicze oraz co najmniej od 5 lat zamieszkałą w gminie, na obszarze
której jest położona jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład
gospodarstwa rolnego i prowadzącą przez ten okres osobiście to gospodarstwo.
Ad 5) Aktualnie prowadzone są prace nad wprowadzeniem przepisów
umożliwiających udzielanie pożyczek dla producentów rolnych na sfinansowanie
nieuregulowanych zobowiązań cywilnoprawnych lub publicznoprawnych, które
zostały podjęte w związku z prowadzeniem przez tego producenta rolnego
działalności rolniczej.
Ad 6) W ostatnich 12 miesiącach rozstrzygnięty został jeden przetarg na dzierżawę
OPR. Na wniosek KOWR Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 24 stycznia
-- 5 of 6 --
6 | S t r o n a
2025 r. wydał zgodę na utworzenie OPR STAWY PRZYGODZICKIE, poprzez
wyodrębnienie z ZWRSP nieruchomości położonej w województwie wielkopolskim,
w powiecie ostrowskim, w gminie Przygodzice, w obrębach Antonin (dz. ew. nr
272/1, 811/11, 865, 875/2), Dębnica (dz. ew. nr 721, 728, 613/2), Ludwików (dz.
ew. nr 9/16, 9/20, 65/6) o łącznej powierzchni 649,7840 ha. Przeprowadzony w
dniu 28 marca 2025 r. przetarg został rozstrzygnięty, a na kandydata na dzierżawcę
wyłoniono Panią Sandrę Wróblewską, z którą 16 kwietnia 2025 r. została podpisana
umowa dzierżawy.
7) Jak zostało to wskazane wyżej preferowanymi nabywcami/dzierżawcami
nieruchomości rolnych Skarbu Państwa są i pozostaną rolnicy indywidualni
w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju
rolnego, a zatem twierdzenie Pana Posła, jakoby istniały jakiekolwiek preferencje
w „sprzedaży/dzierżawie ziemi podmiotom zagranicznym” jest nieuzasadnione.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --