Interpelacja nr 10973
Interpelacja w sprawie nieakceptowalnych wypowiedzi prof. Magdaleny Środy oraz braku rządowej strategii wspierania dzietności i rodziny jako alternatywy dla forsowanej migracji
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Edukacja i Szkolnictwo (60%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie nieakceptowalnych wypowiedzi prof. Magdaleny Środy oraz braku rządowej strategii wspierania dzietności i rodziny jako alternatywy dla forsowanej migracji
Interpelacja nr 10973
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie nieakceptowalnych wypowiedzi prof. Magdaleny Środy oraz braku rządowej strategii wspierania dzietności i rodziny jako alternatywy dla forsowanej migracji
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Marek Jakubiak
Data wpływu: 14-07-2025
Szanowny Panie Premierze,
z głębokim niepokojem przyjmuję publiczne wypowiedzi prof. Magdaleny Środy, która w kontekście nasilających się problemów z nielegalną migracją stwierdziła, że „wyludniona Polska po prostu powinna się otworzyć na uchodźców, na emigrantów“, oraz że społeczeństwo polskie, kierujące się „patriotyzmem narodowo-wyzwoleńczym“, rzekomo „przeradza się w zachowania nacjonalistyczne, faszystowskie, bojówkarskie“.
Tego typu opinie – wypowiadane przez Pana byłą doradczynię – są ideologiczną próbą zdyskredytowania prawa Polaków do obrony granic, tożsamości i bezpieczeństwa. Są one szczególnie niebezpieczne w czasie, gdy:
granica polsko-białoruska jest regularnie forsowana przez nielegalnych migrantów z państw o wysokim poziomie przestępczości i radykalizmu,
w Niemczech notuje się 79 ataków z użyciem noża dziennie, a imigranci stanowią już ponad 19% populacji,
Francja, Irlandia i Szwecja doświadczają masowej gettoizacji, zamieszek i trwałych napięć etnicznych mimo przyjęcia milionów migrantów.
Tymczasem Polska znajduje się w najgłębszym kryzysie demograficznym w swojej historii:
wskaźnik dzietności w 2024 r. spadł do 1,10 – to najniższy wynik od 1945 r.,
w 2024 roku urodziło się zaledwie 252 tysiące dzieci – najmniej od zakończenia wojny,
populacja Polski spadła o ponad 140 tys. osób,
w I kwartale 2025 r. odnotowano ujemny przyrost naturalny – 5,6‰ mimo rekordowego poziomu imigracji.
Wynika z tego jednoznacznie: imigracja nie rozwiązuje kryzysu demograficznego, a w dłuższej perspektywie prowadzi do cywilizacyjnego demontażu Polski jako spójnego kulturowo i etnicznie państwa.
Zamiast forsować podmianę społeczną, rząd powinien niezwłocznie przyjąć strategię realnego wsparcia dzietności i rodziny opartą na sprawdzonych rozwiązaniach z innych krajów Europy Środkowej.
Przykładowe propozycje:
Proponowane mechanizmy zwiększenia dzietności:
Przekazywanie części podatku PIT dzieci na emeryturę matek:
10% PIT za pierwsze dziecko, 20% za drugie, 30% za trzecie itd. do 50%.
Uznanie macierzyństwa jako realnej pracy społecznej.
Bez kosztu dla budżetu stabilizuje ZUS bez podnoszenia składek.
Rozszerzenie kwoty wolnej od podatku na każde dziecko:
Dzieci to nie „prywatny wybór“, ale przyszli podatnicy.
Rodzina powinna mieć realne narzędzia finansowe do wychowywania dzieci.
Węgierski model CSOK + CSOK Plus:
Bezzwrotne dotacje mieszkaniowe dla rodzin z dziećmi.
Tanie kredyty hipoteczne umarzane przy urodzeniu kolejnych dzieci.
Kwoty nawet do 630 000 zł z niskim lub zerowym oprocentowaniem.
Kredyt hipoteczny 0% dla rodzin z czwórką dzieci:
Realna pomoc mieszkaniowa zamiast kosztownej i destabilizującej migracji.
Estoński model urlopu rodzicielskiego:
100% wynagrodzenia przez 435 dni.
Finansowany z systemu ubezpieczeń społecznych.
To nie jest już kwestia polityki, ale ustrojowej odpowiedzialności. Państwo, które nie potrafi zapewnić warunków do rodzenia i wychowywania dzieci przez własnych obywateli, a zamiast tego sprowadza obcych, w krótkim czasie przestaje być państwem.
Oczekuję jednoznacznej deklaracji, czy Polska będzie Polską – czy tylko obszarem do zasiedlenia.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:
Czy Premier Donald Tusk lub MSWiA oficjalnie podzielają stanowisko prof. Środy, że Polska powinna „otworzyć się na migrantów“ zamiast wspierać własną demografię?
Czy rząd RP zamierza przeprosić za stygmatyzację patriotyzmu i obrony granic jako „bojówkarstwa“?
Dlaczego do dziś nie wdrożono pakietu proponowanych skutecznych mechanizmów systemowego zwiększania dzietności mimo rekordowo niskich wskaźników urodzeń?
Czy rząd planuje analizę skuteczności rozwiązań węgierskich, estońskich lub modelu przekazywania PIT na emerytury matek?
Czy rząd może przedstawić analizę długoterminowych kosztów polityki migracyjnej – w tym integracji, dodatków socjalnych, edukacji i bezpieczeństwa – w porównaniu z kosztami wsparcia dzietności własnych obywateli?
Czy w perspektywie 10–15 lat Polska zamierza prowadzić model społeczeństwa opartego na rodzinie i wspólnocie narodowej, czy też model oparty na ciągłym imporcie ludności z zewnątrz?
Czy rząd przygotowuje kompleksową strategię pronatalistyczną, i jeśli tak – kiedy zostanie przedstawiona opinii publicznej i parlamentowi?
Interpelacja nr 10973
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie nieakceptowalnych wypowiedzi prof. Magdaleny Środy oraz braku rządowej strategii wspierania dzietności i rodziny jako alternatywy dla forsowanej migracji
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Marek Jakubiak
Data wpływu: 14-07-2025
Szanowny Panie Premierze,
z głębokim niepokojem przyjmuję publiczne wypowiedzi prof. Magdaleny Środy, która w kontekście nasilających się problemów z nielegalną migracją stwierdziła, że „wyludniona Polska po prostu powinna się otworzyć na uchodźców, na emigrantów“, oraz że społeczeństwo polskie, kierujące się „patriotyzmem narodowo-wyzwoleńczym“, rzekomo „przeradza się w zachowania nacjonalistyczne, faszystowskie, bojówkarskie“.
Tego typu opinie – wypowiadane przez Pana byłą doradczynię – są ideologiczną próbą zdyskredytowania prawa Polaków do obrony granic, tożsamości i bezpieczeństwa. Są one szczególnie niebezpieczne w czasie, gdy:
granica polsko-białoruska jest regularnie forsowana przez nielegalnych migrantów z państw o wysokim poziomie przestępczości i radykalizmu,
w Niemczech notuje się 79 ataków z użyciem noża dziennie, a imigranci stanowią już ponad 19% populacji,
Francja, Irlandia i Szwecja doświadczają masowej gettoizacji, zamieszek i trwałych napięć etnicznych mimo przyjęcia milionów migrantów.
Tymczasem Polska znajduje się w najgłębszym kryzysie demograficznym w swojej historii:
wskaźnik dzietności w 2024 r. spadł do 1,10 – to najniższy wynik od 1945 r.,
w 2024 roku urodziło się zaledwie 252 tysiące dzieci – najmniej od zakończenia wojny,
populacja Polski spadła o ponad 140 tys. osób,
w I kwartale 2025 r. odnotowano ujemny przyrost naturalny – 5,6‰ mimo rekordowego poziomu imigracji.
Wynika z tego jednoznacznie: imigracja nie rozwiązuje kryzysu demograficznego, a w dłuższej perspektywie prowadzi do cywilizacyjnego demontażu Polski jako spójnego kulturowo i etnicznie państwa.
Zamiast forsować podmianę społeczną, rząd powinien niezwłocznie przyjąć strategię realnego wsparcia dzietności i rodziny opartą na sprawdzonych rozwiązaniach z innych krajów Europy Środkowej.
Przykładowe propozycje:
Proponowane mechanizmy zwiększenia dzietności:
Przekazywanie części podatku PIT dzieci na emeryturę matek:
10% PIT za pierwsze dziecko, 20% za drugie, 30% za trzecie itd. do 50%.
Uznanie macierzyństwa jako realnej pracy społecznej.
Bez kosztu dla budżetu stabilizuje ZUS bez podnoszenia składek.
Rozszerzenie kwoty wolnej od podatku na każde dziecko:
Dzieci to nie „prywatny wybór“, ale przyszli podatnicy.
Rodzina powinna mieć realne narzędzia finansowe do wychowywania dzieci.
Węgierski model CSOK + CSOK Plus:
Bezzwrotne dotacje mieszkaniowe dla rodzin z dziećmi.
Tanie kredyty hipoteczne umarzane przy urodzeniu kolejnych dzieci.
Kwoty nawet do 630 000 zł z niskim lub zerowym oprocentowaniem.
Kredyt hipoteczny 0% dla rodzin z czwórką dzieci:
Realna pomoc mieszkaniowa zamiast kosztownej i destabilizującej migracji.
Estoński model urlopu rodzicielskiego:
100% wynagrodzenia przez 435 dni.
Finansowany z systemu ubezpieczeń społecznych.
To nie jest już kwestia polityki, ale ustrojowej odpowiedzialności. Państwo, które nie potrafi zapewnić warunków do rodzenia i wychowywania dzieci przez własnych obywateli, a zamiast tego sprowadza obcych, w krótkim czasie przestaje być państwem.
Oczekuję jednoznacznej deklaracji, czy Polska będzie Polską – czy tylko obszarem do zasiedlenia.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:
Czy Premier Donald Tusk lub MSWiA oficjalnie podzielają stanowisko prof. Środy, że Polska powinna „otworzyć się na migrantów“ zamiast wspierać własną demografię?
Czy rząd RP zamierza przeprosić za stygmatyzację patriotyzmu i obrony granic jako „bojówkarstwa“?
Dlaczego do dziś nie wdrożono pakietu proponowanych skutecznych mechanizmów systemowego zwiększania dzietności mimo rekordowo niskich wskaźników urodzeń?
Czy rząd planuje analizę skuteczności rozwiązań węgierskich, estońskich lub modelu przekazywania PIT na emerytury matek?
Czy rząd może przedstawić analizę długoterminowych kosztów polityki migracyjnej – w tym integracji, dodatków socjalnych, edukacji i bezpieczeństwa – w porównaniu z kosztami wsparcia dzietności własnych obywateli?
Czy w perspektywie 10–15 lat Polska zamierza prowadzić model społeczeństwa opartego na rodzinie i wspólnocie narodowej, czy też model oparty na ciągłym imporcie ludności z zewnątrz?
Czy rząd przygotowuje kompleksową strategię pronatalistyczną, i jeśli tak – kiedy zostanie przedstawiona opinii publicznej i parlamentowi?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
3 kwot, 6 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.7 / 1k zn.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14984 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.364.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10973 Panów Posłów Jarosława Sachajki i Marka
Jakubiaka, „w sprawie nieakceptowalnych wypowiedzi prof. Magdaleny Środy oraz braku
rządowej strategii wspierania dzietności i rodziny jako alternatywy dla forsowanej migracji”,
proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Tytułem wstępu należy zwrócić uwagę na nieporozumienie, które - sądząc po przywołaniu
w tekście niniejszej interpelacji nazwiska Pani profesor Magdaleny Środy – jest udziałem
Panów Posłów.
Chcąc przybliżyć interpelatorom sylwetkę Pani profesor informuję, że nie jest ona i nie była
ministrą w Rządzie Donalda Tuska, członkinią Kierownictwa Ministerstwa Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej ani, po sformowaniu gabinetu przez obecnego Premiera, ekspertką przy
Radzie Ministrów czy w którymkolwiek z Resortów. Nie jest też Pani profesor członkinią
polskiego parlamentu, ani żadnej z partii tworzących obecną koalicję rządzącą. Jest
natomiast polską filozofką, profesorem uczelnianym Uniwersytetu Warszawskiego oraz
aktywną w przestrzeni publicznej i mediach komentatorką życia publicznego.
Celem zapewnienia Panom Posłom rzetelnej informacji w przedmiocie odpowiedzialności
i zadań Rządu wyjaśniam, że rolą jego członków – także Ministra Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej - jest kształtowanie polityki (również demograficznej) Państwa, a nie
zajmowanie stanowiska w sprawie prywatnych wypowiedzi uczestników debaty publicznej.
W kwestii wyjaśnienia jakichkolwiek wątpliwości dotyczących wskazanego we wstępie
stanowiska zalecam kontakt z Panią Profesor.
Przechodząc do spraw należących do właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej informuję, że instrumenty dedykowane wsparciu rodzin, tj. programy społeczne
takie jak: „Rodzina 800+”, „Dobry Start”, czy „Aktywny Rodzic” uzupełnia ustawa z dnia 26
lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych1 (dalej: ustawa PIT). Zawarte w
tym akcie przepisy przewidują:
— podatkową ulgę na dzieci, która umożliwia, przy spełnieniu określonych warunków,
odliczenie od podatku kwoty za każde wychowywane dziecko (kwota miesięcznej
ulgi wynosi: na pierwsze i drugie dziecko 92,67 zł; na trzecie dziecko 166,67 zł; na
czwarte i każde kolejne dziecko 225 zł)2;
— dodatkowy zwrot dla rodzin, które nie mogą skorzystać w pełnym wymiarze z ulgi
podatkowej na dzieci. Ustawa PIT przewiduje w takim przypadku uzyskanie zwrotu
niewykorzystanej części ulgi w „brakującej wysokości”, nieprzekraczającej sumy
składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne opłaconych przez podatnika3;
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.
2 Art. 27f ustawy PIT.
3 Art. 27f ust. 8 ustawy PIT.
-- 1 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
— ulgę dla rodzin 4+, z której mogą korzystać podatnicy wychowujący co najmniej 4
dzieci. Ulga pozwala na zwolnienie z podatku dochodowego przychodów
uzyskiwanych przez rodziców do określonego limitu rocznego (85 528 zł), co
znacząco zwiększa ich dochód do dyspozycji4;
— zwolnienie z podatku dochodowego świadczeń uzyskiwanych na gruncie
programów „Rodzina 800+”, „Dobry start” czy „Aktywny rodzic”, co powoduje iż
całość świadczenia trafia bezpośrednio do rodzin5;
— możliwość łącznego opodatkowania małżonków oraz preferencyjny sposób
opodatkowania osób samotnie wychowujących dzieci.
W pierwszym z wymienionych przypadków podatek określa się na imię obojga małżonków
w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy ich łącznych dochodów (art. 6 ust.
2 ustawy PIT) - rozwiązanie to dotyczy również owdowiałych małżonków (art. 6a ustawy
PIT). Z kolei preferencja dla osób samotnie wychowujących dzieci polega na obliczeniu
podatku w podwójnej wysokości jedynie od połowy dochodów osoby samotnie
wychowującej dzieci (art. 6 ust. 4 ustawy PIT).
Dzięki preferencjom podatkowym i innym rozwiązaniom zawartym w ustawie PIT (np. uldze
rehabilitacyjnej czy termomodernizacyjnej) efektywne stawki podatku - tj. wskazujące
na faktyczny poziom opodatkowania dochodu – są znacznie niższe od stawek nominalnych
przewidzianych w tym akcie (12% i 32%).
Oznacza to, że ustawa PIT zawiera preferencje, które pozwalają rodzinom na znaczne
obniżenie, a nawet na całkowite zwolnienie z podatku należnego. Dane statyczne świadczą,
że podatnicy chętnie korzystają ze wskazanych rozwiązań.
Odnosząc się do postulatu wprowadzenia wspólnego PIT dla rodzin i kwoty wolnej od
podatku dla każdego członka rodziny informuję, że tego rodzaju propozycje (tzw. iloraz
podatkowy) były przedmiotem analiz prowadzonych w Ministerstwie Finansów. Zgodnie
z ich wynikami zastosowanie ilorazu podatkowego w warunkach 2026 roku wiązałoby się
ze zmniejszeniem dochodów z PIT o ok. 18,1 mld zł6, a aż 57,6% korzyści trafiłoby
do rodziców z grupy 10% najlepiej zarabiających podatników (do rodziców z dolnej połowy
rozkładu dochodów około 4,4%). Oznacza to, że średnia korzyść 10% najlepiej zarabiających
podatników byłaby ponad dwunastokrotnie wyższa, niż tych osiągających dochody
mniejsze lub równe medianie dochodów na skali podatkowej.
Trzeba przy tym podkreślić, że Polska należy do krajów OECD o najwyższych preferencjach
podatkowych dla rodzin z dziećmi. W 2024 roku klin podatkowy „modelowego singla” był
o 22,8 punktu procentowego wyższy niż modelowej rodziny z dwójką dzieci i jednym
pracującym rodzicem, co w zestawieniu przekładało się na drugi najwyższy poziom
preferencji dla rodzin z dziećmi wśród krajów OECD.7
Wśród podjętych przez Rząd działań zmierzających do poprawy sytuacji demograficznej
istotną rolę odgrywa ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności
zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - „Aktywny rodzic”8 (dalej: „Aktywny rodzic”), która
4 Art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy PIT.
5 Art. 21 ust. 1 pkt 8, pkt 8f i pkt 24 ustawy PIT.
6 Obliczenia za pomocą modelu mikrosymulacyjnego Ministerstwa Finansów i Gospodarki i indywidualnych
danych PIT/ZUS z 2023 roku. Dane zwaloryzowano na 2026 rok przy zastosowaniu wytycznych Ministra
Finansów dotyczących użycia wskaźników makroekonomicznych: https://www.gov.pl/web/finanse/wytyczne-
sytuacja-makroekonomiczna.
7 OECD (2025), Taxing Wages 2025: Decomposition of Personal Income Taxes and the Role of Tax Reliefs,
OECD Publishing, Paris,https://doi.org/10.1787/b3a95829-en., s. 30.
8 Dz.U. 2024 poz. 858 z poź.zm.
-- 2 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
od 1 października 2024 r. wprowadziła do polskiego systemu trzy nowe świadczenia
opracowane z myślą o rodzicach i opiekunach najmłodszych dzieci. Mowa o:
— świadczeniu „Aktywni rodzice w pracy”;
— świadczeniu „Aktywnie w żłobku”;
— świadczeniu „Aktywnie w domu”.
Świadczenie Aktywni rodzice w pracy kierowane jest do czynnych zawodowo rodziców
i opiekunów dzieci w wieku od 12 do 35 miesiąca życia. Ustawa o wspieraniu rodziców
definiuje aktywność zawodową, której rodzaj i poziom uprawnia do otrzymywania
świadczenia. Aktywni rodzice w pracy przysługuje w wysokości 1500 zł miesięcznie lub
1900 zł miesięcznie w przypadku dziecka z niepełnosprawnością przez okres 24 miesięcy
od pierwszego dnia miesiąca, w którym skończyło ono 12 miesiąc, do ostatniego dnia
miesiąca przed tym, w którym ukończy 36 miesiąc życia. Świadczenie to nie przysługuje,
jeśli dziecko uczęszcza do żłobka, przedszkola, klubu dziecięcego lub korzysta z usług
dziennego opiekuna.
Aktywnie w żłobku kierowane jest z kolei do rodziców dzieci, które uczęszczają do żłobka,
klubu dziecięcego albo dziennego opiekuna. Przysługuje w wysokości do 1500 zł
miesięcznie na dziecko lub do 1900 zł miesięcznie na dziecko z niepełnosprawnością, jednak
w kwocie nieprzekraczającej wysokości opłaty, jaką rodzic ponosi za pobyt dziecka w
instytucji opieki. Świadczenie przekazywane jest do żłobka, który o otrzymaną w jego
ramach kwotę obniża rodzicowi opłatę za opiekę nad jego dzieckiem.
Aktywnie w domu przysługuje na każde dziecko w rodzinie od pierwszego dnia miesiąca,
w którym skończyło ono 12 miesiąc życia i do ostatniego dnia miesiąca przed tym, w którym
ukończy 36 miesiąc. Wypłacane jest w kwocie 500 zł miesięcznie, niezależnie od dochodu
w rodzinie, przez 24 miesiące. Kierowane jest do tych rodziców bądź opiekunów małych
dzieci, którzy nie mogą lub nie zdecydują się skorzystać z wcześniej opisanych świadczeń.
Wsparciem świadczeń z ustawy Aktywny rodzic objęto w okresie między 1 października
2024 r. a 31 września 2025 r. 486,4 tys. dzieci. Dodatkowo, z tytułu zachowania praw
nabytych, wypłacono „Rodzinny Kapitał Opiekuńczy” na 149,9 tys. dzieci. Oznacza to, że
w ciągu 12 miesięcy obowiązywania przepisów ustawy ze wsparcia skorzystało 636,3 tys.
dzieci w wieku od 12 do 35 miesięcy. Kwota wypłaconych od października 2024 r. do końca
września 2025 r. świadczeń z ustawy sięgnęła 5 437,1 mln zł.
Popularność udostępnionego na gruncie ustawy wsparcia pozostaje w ścisłym związku ze
skuteczną realizacją priorytetowych celów obecnego Kierownictwa Ministerstwa Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej, do których zaliczają się m.in. zwiększenie liczby miejsc
w instytucjach opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, a także zmniejszenie dysproporcji ich
dostępności terytorialnej między obszarami miejskimi i wiejskimi oraz zwiększenie
dostępności finansowej opieki instytucjonalnej. Należy podkreślić, że w efekcie
uruchomienia wypłaty świadczeń Aktywnie w żłobku przeciętna opłata za pobyt małego
dziecka w placówce opieki instytucjonalnej uległa ponad 10-krotnemu obniżeniu (z ok.
1000 zł w sierpniu 2024 r. do mniej niż 100 zł we wrześniu br.), a w całym kraju utworzono
37 430 miejsc opieki i 1475 instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 (w tym 286
nowych instytucji w gminach do tej pory pozbawionych opieki instytucjonalnej nad
najmłodszymi dziećmi).
Aktywny rodzic jest sztandarową, ale nie jedyną formą podejmowanych przez obecny Rząd
działań wspierających rozwój instytucjonalnej opieki wczesnodziecięcej . Dzięki środkom
z Unii Europejskiej kontynuowany jest program „Aktywny Maluch 2022–2029” (dalej jako:
„Aktywny Maluch”), będący jednym z największych programów rozwoju żłobków, klubów
dziecięcych i dziennych opiekunów w Europie. Ostateczni odbiorcy oferowanego w jego
-- 3 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
ramach wsparcia mogą otrzymać dofinansowanie do tworzenia i utrzymania miejsc opieki.
Budżet Programu wynosi ok. 6,5 mld zł.
Celem Rządu jest udostępnienie Polkom i Polakom do 31 grudnia 2026 r. łącznie ok. 320
tys. miejsc opieki nad małymi dziećmi. Wartością minimalną założoną dla programu
Aktywny Maluch jest osiągniecie poziomu 315 tys. miejsc w instytucjach opieki.
Tworzenie miejsc opieki dla najmłodszych dzieci wspiera też Resortowy program rozwoju
instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 „Aktywny Dzienny Opiekun w Gminie 2025”,
będący kontynuacją programu „Pierwszy Dzienny Opiekun w Gminie 2024”. W jego ramach
gminy, które na swoim terenie nie utworzyły żadnej placówki opieki dla najmłodszych dzieci,
mogły pozyskać środki na utworzenie punktu dziennego opiekuna i zapewnienie jego
funkcjonowania.
Przechodząc do kolejnych kwestii poruszonych w interpelacji pragnę zauważyć, że Polska
w ostatnich latach stała się krajem pobytu wielu cudzoziemców, w tym licznych uchodźców
z Ukrainy i Białorusi.
W obliczu złożonej sytuacji geopolitycznej i od lat pogłębiającego się w Polsce i Europie
kryzysu demograficznego, integracja cudzoziemców staje się jednym z kluczowych
aspektów zarządzania problemami społecznymi, a dążność do jej rzetelnego uregulowania
jest wyrazem odpowiedzialnego podejścia do wyzwań związanych ze sprawowaniem
rządów i prowadzeniem polityki - tak w wymiarze lokalnym, jak i międzynarodowym.
Synergia działań podejmowanych przez administrację publiczną oraz instytucje i organizacje
społeczeństwa obywatelskiego wymiernie wzmacnia realizację przedsięwzięć, których
wspólnym celem jest zwiększająca bezpieczeństwo kraju, przemyślana i skuteczna
integracja społeczna cudzoziemców.
Strategiczną ramę działań na rzecz integracji cudzoziemców w Polsce stanowi przyjęta przez
Radę Ministrów 15 października 2024 roku strategia migracyjna Polski - „Odzyskać
kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna
Polski na lata 2025-2030”. Zgodnie z harmonogramem jej implementacji w Ministerstwie
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opracowywany jest kompleksowy dokument pod nazwą
„Strategia integracji cudzoziemców w Polsce”, stanowiący rozwinięcie i uszczegółowienie
zapisów krajowej strategii migracyjnej.
Działania właściwych Resortów w tym obszarze prowadzone są w sposób skoordynowany
i konsekwentny. Przyjęta przez Radę Ministrów strategia jasno określa ramy podejścia
państwa do migracji. Zgodnie z ww. dokumentem zakłada się, że: „konsekwencjom zmian
demograficznych i społecznych na rynku pracy nie należy przeciwdziałać instrumentami
polityki migracyjnej. Oznacza to, że ewentualne niedobory demograficzne nie powinny być
kompensowane napływem cudzoziemców. (…) Jednocześnie Polska będzie dopuszczać do
polskiego rynku pracy cudzoziemców, tak aby uzupełniać niedobory na rynku pracy
w zawodach deficytowych, tworząc także specjalne regulacje adresowane do zawodów
długotrwale deficytowych. Brak takiego działania wpływałby negatywnie na
konkurencyjność polskiej gospodarki, szczególnie w krótkim okresie, co z kolei mogłoby
prowadzić do przenoszenia produkcji czy usług za granicę”9.
Przypominam, że w okresie rządów poprzedniego składu Rady Ministrów - 15 października
2022 r., uchwałą nr 224 Rady Ministrów – przyjęto "Strategię Demograficzną 2040”.
9 „Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo.” Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na
lata 2025-2030, rozdz. 4 str.22. Dokument dostępny na stronie KPRM pod adresem: "Odzyskać kontrolę.
Zapewnić bezpieczeństwo" - strategia migracyjna na lata 2025 - 2030 - Kancelaria Prezesa Rady Ministrów -
Portal Gov.pl
-- 4 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Dokument ten został uznany za nieadekwatny przez grono ekspertów, w związku z czym
podjęto decyzję o opracowaniu nowej, odpowiadającej bieżącym wyzwaniom strategii.
Informuję ponadto, że Minister Funduszy i Polityki Regionalnej we współpracy z Ministrem
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowuje średniookresową strategię rozwoju kraju
do 2035 r., której jednym z głównych celów jest łagodzenie skutków zmian
demograficznych. Prace analityczne we wskazanym zakresie trwają.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 5 of 5 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.364.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10973 Panów Posłów Jarosława Sachajki i Marka
Jakubiaka, „w sprawie nieakceptowalnych wypowiedzi prof. Magdaleny Środy oraz braku
rządowej strategii wspierania dzietności i rodziny jako alternatywy dla forsowanej migracji”,
proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Tytułem wstępu należy zwrócić uwagę na nieporozumienie, które - sądząc po przywołaniu
w tekście niniejszej interpelacji nazwiska Pani profesor Magdaleny Środy – jest udziałem
Panów Posłów.
Chcąc przybliżyć interpelatorom sylwetkę Pani profesor informuję, że nie jest ona i nie była
ministrą w Rządzie Donalda Tuska, członkinią Kierownictwa Ministerstwa Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej ani, po sformowaniu gabinetu przez obecnego Premiera, ekspertką przy
Radzie Ministrów czy w którymkolwiek z Resortów. Nie jest też Pani profesor członkinią
polskiego parlamentu, ani żadnej z partii tworzących obecną koalicję rządzącą. Jest
natomiast polską filozofką, profesorem uczelnianym Uniwersytetu Warszawskiego oraz
aktywną w przestrzeni publicznej i mediach komentatorką życia publicznego.
Celem zapewnienia Panom Posłom rzetelnej informacji w przedmiocie odpowiedzialności
i zadań Rządu wyjaśniam, że rolą jego członków – także Ministra Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej - jest kształtowanie polityki (również demograficznej) Państwa, a nie
zajmowanie stanowiska w sprawie prywatnych wypowiedzi uczestników debaty publicznej.
W kwestii wyjaśnienia jakichkolwiek wątpliwości dotyczących wskazanego we wstępie
stanowiska zalecam kontakt z Panią Profesor.
Przechodząc do spraw należących do właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej informuję, że instrumenty dedykowane wsparciu rodzin, tj. programy społeczne
takie jak: „Rodzina 800+”, „Dobry Start”, czy „Aktywny Rodzic” uzupełnia ustawa z dnia 26
lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych1 (dalej: ustawa PIT). Zawarte w
tym akcie przepisy przewidują:
— podatkową ulgę na dzieci, która umożliwia, przy spełnieniu określonych warunków,
odliczenie od podatku kwoty za każde wychowywane dziecko (kwota miesięcznej
ulgi wynosi: na pierwsze i drugie dziecko 92,67 zł; na trzecie dziecko 166,67 zł; na
czwarte i każde kolejne dziecko 225 zł)2;
— dodatkowy zwrot dla rodzin, które nie mogą skorzystać w pełnym wymiarze z ulgi
podatkowej na dzieci. Ustawa PIT przewiduje w takim przypadku uzyskanie zwrotu
niewykorzystanej części ulgi w „brakującej wysokości”, nieprzekraczającej sumy
składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne opłaconych przez podatnika3;
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.
2 Art. 27f ustawy PIT.
3 Art. 27f ust. 8 ustawy PIT.
-- 1 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
— ulgę dla rodzin 4+, z której mogą korzystać podatnicy wychowujący co najmniej 4
dzieci. Ulga pozwala na zwolnienie z podatku dochodowego przychodów
uzyskiwanych przez rodziców do określonego limitu rocznego (85 528 zł), co
znacząco zwiększa ich dochód do dyspozycji4;
— zwolnienie z podatku dochodowego świadczeń uzyskiwanych na gruncie
programów „Rodzina 800+”, „Dobry start” czy „Aktywny rodzic”, co powoduje iż
całość świadczenia trafia bezpośrednio do rodzin5;
— możliwość łącznego opodatkowania małżonków oraz preferencyjny sposób
opodatkowania osób samotnie wychowujących dzieci.
W pierwszym z wymienionych przypadków podatek określa się na imię obojga małżonków
w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy ich łącznych dochodów (art. 6 ust.
2 ustawy PIT) - rozwiązanie to dotyczy również owdowiałych małżonków (art. 6a ustawy
PIT). Z kolei preferencja dla osób samotnie wychowujących dzieci polega na obliczeniu
podatku w podwójnej wysokości jedynie od połowy dochodów osoby samotnie
wychowującej dzieci (art. 6 ust. 4 ustawy PIT).
Dzięki preferencjom podatkowym i innym rozwiązaniom zawartym w ustawie PIT (np. uldze
rehabilitacyjnej czy termomodernizacyjnej) efektywne stawki podatku - tj. wskazujące
na faktyczny poziom opodatkowania dochodu – są znacznie niższe od stawek nominalnych
przewidzianych w tym akcie (12% i 32%).
Oznacza to, że ustawa PIT zawiera preferencje, które pozwalają rodzinom na znaczne
obniżenie, a nawet na całkowite zwolnienie z podatku należnego. Dane statyczne świadczą,
że podatnicy chętnie korzystają ze wskazanych rozwiązań.
Odnosząc się do postulatu wprowadzenia wspólnego PIT dla rodzin i kwoty wolnej od
podatku dla każdego członka rodziny informuję, że tego rodzaju propozycje (tzw. iloraz
podatkowy) były przedmiotem analiz prowadzonych w Ministerstwie Finansów. Zgodnie
z ich wynikami zastosowanie ilorazu podatkowego w warunkach 2026 roku wiązałoby się
ze zmniejszeniem dochodów z PIT o ok. 18,1 mld zł6, a aż 57,6% korzyści trafiłoby
do rodziców z grupy 10% najlepiej zarabiających podatników (do rodziców z dolnej połowy
rozkładu dochodów około 4,4%). Oznacza to, że średnia korzyść 10% najlepiej zarabiających
podatników byłaby ponad dwunastokrotnie wyższa, niż tych osiągających dochody
mniejsze lub równe medianie dochodów na skali podatkowej.
Trzeba przy tym podkreślić, że Polska należy do krajów OECD o najwyższych preferencjach
podatkowych dla rodzin z dziećmi. W 2024 roku klin podatkowy „modelowego singla” był
o 22,8 punktu procentowego wyższy niż modelowej rodziny z dwójką dzieci i jednym
pracującym rodzicem, co w zestawieniu przekładało się na drugi najwyższy poziom
preferencji dla rodzin z dziećmi wśród krajów OECD.7
Wśród podjętych przez Rząd działań zmierzających do poprawy sytuacji demograficznej
istotną rolę odgrywa ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności
zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - „Aktywny rodzic”8 (dalej: „Aktywny rodzic”), która
4 Art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy PIT.
5 Art. 21 ust. 1 pkt 8, pkt 8f i pkt 24 ustawy PIT.
6 Obliczenia za pomocą modelu mikrosymulacyjnego Ministerstwa Finansów i Gospodarki i indywidualnych
danych PIT/ZUS z 2023 roku. Dane zwaloryzowano na 2026 rok przy zastosowaniu wytycznych Ministra
Finansów dotyczących użycia wskaźników makroekonomicznych: https://www.gov.pl/web/finanse/wytyczne-
sytuacja-makroekonomiczna.
7 OECD (2025), Taxing Wages 2025: Decomposition of Personal Income Taxes and the Role of Tax Reliefs,
OECD Publishing, Paris,https://doi.org/10.1787/b3a95829-en., s. 30.
8 Dz.U. 2024 poz. 858 z poź.zm.
-- 2 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
od 1 października 2024 r. wprowadziła do polskiego systemu trzy nowe świadczenia
opracowane z myślą o rodzicach i opiekunach najmłodszych dzieci. Mowa o:
— świadczeniu „Aktywni rodzice w pracy”;
— świadczeniu „Aktywnie w żłobku”;
— świadczeniu „Aktywnie w domu”.
Świadczenie Aktywni rodzice w pracy kierowane jest do czynnych zawodowo rodziców
i opiekunów dzieci w wieku od 12 do 35 miesiąca życia. Ustawa o wspieraniu rodziców
definiuje aktywność zawodową, której rodzaj i poziom uprawnia do otrzymywania
świadczenia. Aktywni rodzice w pracy przysługuje w wysokości 1500 zł miesięcznie lub
1900 zł miesięcznie w przypadku dziecka z niepełnosprawnością przez okres 24 miesięcy
od pierwszego dnia miesiąca, w którym skończyło ono 12 miesiąc, do ostatniego dnia
miesiąca przed tym, w którym ukończy 36 miesiąc życia. Świadczenie to nie przysługuje,
jeśli dziecko uczęszcza do żłobka, przedszkola, klubu dziecięcego lub korzysta z usług
dziennego opiekuna.
Aktywnie w żłobku kierowane jest z kolei do rodziców dzieci, które uczęszczają do żłobka,
klubu dziecięcego albo dziennego opiekuna. Przysługuje w wysokości do 1500 zł
miesięcznie na dziecko lub do 1900 zł miesięcznie na dziecko z niepełnosprawnością, jednak
w kwocie nieprzekraczającej wysokości opłaty, jaką rodzic ponosi za pobyt dziecka w
instytucji opieki. Świadczenie przekazywane jest do żłobka, który o otrzymaną w jego
ramach kwotę obniża rodzicowi opłatę za opiekę nad jego dzieckiem.
Aktywnie w domu przysługuje na każde dziecko w rodzinie od pierwszego dnia miesiąca,
w którym skończyło ono 12 miesiąc życia i do ostatniego dnia miesiąca przed tym, w którym
ukończy 36 miesiąc. Wypłacane jest w kwocie 500 zł miesięcznie, niezależnie od dochodu
w rodzinie, przez 24 miesiące. Kierowane jest do tych rodziców bądź opiekunów małych
dzieci, którzy nie mogą lub nie zdecydują się skorzystać z wcześniej opisanych świadczeń.
Wsparciem świadczeń z ustawy Aktywny rodzic objęto w okresie między 1 października
2024 r. a 31 września 2025 r. 486,4 tys. dzieci. Dodatkowo, z tytułu zachowania praw
nabytych, wypłacono „Rodzinny Kapitał Opiekuńczy” na 149,9 tys. dzieci. Oznacza to, że
w ciągu 12 miesięcy obowiązywania przepisów ustawy ze wsparcia skorzystało 636,3 tys.
dzieci w wieku od 12 do 35 miesięcy. Kwota wypłaconych od października 2024 r. do końca
września 2025 r. świadczeń z ustawy sięgnęła 5 437,1 mln zł.
Popularność udostępnionego na gruncie ustawy wsparcia pozostaje w ścisłym związku ze
skuteczną realizacją priorytetowych celów obecnego Kierownictwa Ministerstwa Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej, do których zaliczają się m.in. zwiększenie liczby miejsc
w instytucjach opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, a także zmniejszenie dysproporcji ich
dostępności terytorialnej między obszarami miejskimi i wiejskimi oraz zwiększenie
dostępności finansowej opieki instytucjonalnej. Należy podkreślić, że w efekcie
uruchomienia wypłaty świadczeń Aktywnie w żłobku przeciętna opłata za pobyt małego
dziecka w placówce opieki instytucjonalnej uległa ponad 10-krotnemu obniżeniu (z ok.
1000 zł w sierpniu 2024 r. do mniej niż 100 zł we wrześniu br.), a w całym kraju utworzono
37 430 miejsc opieki i 1475 instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 (w tym 286
nowych instytucji w gminach do tej pory pozbawionych opieki instytucjonalnej nad
najmłodszymi dziećmi).
Aktywny rodzic jest sztandarową, ale nie jedyną formą podejmowanych przez obecny Rząd
działań wspierających rozwój instytucjonalnej opieki wczesnodziecięcej . Dzięki środkom
z Unii Europejskiej kontynuowany jest program „Aktywny Maluch 2022–2029” (dalej jako:
„Aktywny Maluch”), będący jednym z największych programów rozwoju żłobków, klubów
dziecięcych i dziennych opiekunów w Europie. Ostateczni odbiorcy oferowanego w jego
-- 3 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
ramach wsparcia mogą otrzymać dofinansowanie do tworzenia i utrzymania miejsc opieki.
Budżet Programu wynosi ok. 6,5 mld zł.
Celem Rządu jest udostępnienie Polkom i Polakom do 31 grudnia 2026 r. łącznie ok. 320
tys. miejsc opieki nad małymi dziećmi. Wartością minimalną założoną dla programu
Aktywny Maluch jest osiągniecie poziomu 315 tys. miejsc w instytucjach opieki.
Tworzenie miejsc opieki dla najmłodszych dzieci wspiera też Resortowy program rozwoju
instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 „Aktywny Dzienny Opiekun w Gminie 2025”,
będący kontynuacją programu „Pierwszy Dzienny Opiekun w Gminie 2024”. W jego ramach
gminy, które na swoim terenie nie utworzyły żadnej placówki opieki dla najmłodszych dzieci,
mogły pozyskać środki na utworzenie punktu dziennego opiekuna i zapewnienie jego
funkcjonowania.
Przechodząc do kolejnych kwestii poruszonych w interpelacji pragnę zauważyć, że Polska
w ostatnich latach stała się krajem pobytu wielu cudzoziemców, w tym licznych uchodźców
z Ukrainy i Białorusi.
W obliczu złożonej sytuacji geopolitycznej i od lat pogłębiającego się w Polsce i Europie
kryzysu demograficznego, integracja cudzoziemców staje się jednym z kluczowych
aspektów zarządzania problemami społecznymi, a dążność do jej rzetelnego uregulowania
jest wyrazem odpowiedzialnego podejścia do wyzwań związanych ze sprawowaniem
rządów i prowadzeniem polityki - tak w wymiarze lokalnym, jak i międzynarodowym.
Synergia działań podejmowanych przez administrację publiczną oraz instytucje i organizacje
społeczeństwa obywatelskiego wymiernie wzmacnia realizację przedsięwzięć, których
wspólnym celem jest zwiększająca bezpieczeństwo kraju, przemyślana i skuteczna
integracja społeczna cudzoziemców.
Strategiczną ramę działań na rzecz integracji cudzoziemców w Polsce stanowi przyjęta przez
Radę Ministrów 15 października 2024 roku strategia migracyjna Polski - „Odzyskać
kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna
Polski na lata 2025-2030”. Zgodnie z harmonogramem jej implementacji w Ministerstwie
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opracowywany jest kompleksowy dokument pod nazwą
„Strategia integracji cudzoziemców w Polsce”, stanowiący rozwinięcie i uszczegółowienie
zapisów krajowej strategii migracyjnej.
Działania właściwych Resortów w tym obszarze prowadzone są w sposób skoordynowany
i konsekwentny. Przyjęta przez Radę Ministrów strategia jasno określa ramy podejścia
państwa do migracji. Zgodnie z ww. dokumentem zakłada się, że: „konsekwencjom zmian
demograficznych i społecznych na rynku pracy nie należy przeciwdziałać instrumentami
polityki migracyjnej. Oznacza to, że ewentualne niedobory demograficzne nie powinny być
kompensowane napływem cudzoziemców. (…) Jednocześnie Polska będzie dopuszczać do
polskiego rynku pracy cudzoziemców, tak aby uzupełniać niedobory na rynku pracy
w zawodach deficytowych, tworząc także specjalne regulacje adresowane do zawodów
długotrwale deficytowych. Brak takiego działania wpływałby negatywnie na
konkurencyjność polskiej gospodarki, szczególnie w krótkim okresie, co z kolei mogłoby
prowadzić do przenoszenia produkcji czy usług za granicę”9.
Przypominam, że w okresie rządów poprzedniego składu Rady Ministrów - 15 października
2022 r., uchwałą nr 224 Rady Ministrów – przyjęto "Strategię Demograficzną 2040”.
9 „Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo.” Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na
lata 2025-2030, rozdz. 4 str.22. Dokument dostępny na stronie KPRM pod adresem: "Odzyskać kontrolę.
Zapewnić bezpieczeństwo" - strategia migracyjna na lata 2025 - 2030 - Kancelaria Prezesa Rady Ministrów -
Portal Gov.pl
-- 4 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Dokument ten został uznany za nieadekwatny przez grono ekspertów, w związku z czym
podjęto decyzję o opracowaniu nowej, odpowiadającej bieżącym wyzwaniom strategii.
Informuję ponadto, że Minister Funduszy i Polityki Regionalnej we współpracy z Ministrem
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowuje średniookresową strategię rozwoju kraju
do 2035 r., której jednym z głównych celów jest łagodzenie skutków zmian
demograficznych. Prace analityczne we wskazanym zakresie trwają.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 5 of 5 --