Interpelacja w sprawie skrajnie szkodliwej dla polskiego rolnictwa zgody na umowę Unii Europejskiej z Mercosur
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10971
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie skrajnie szkodliwej dla polskiego rolnictwa zgody na umowę Unii Europejskiej z Mercosur
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Marek Jakubiak
Data wpływu: 14-07-2025
Szanowny Panie Premierze,
z ogromnym niepokojem obserwujemy kolejne akty bierności rządu wobec procesów polityczno-gospodarczych, które uderzają w fundamenty bezpieczeństwa żywnościowego Polski oraz w egzystencję setek tysięcy polskich gospodarstw rolnych. Jednym z nich jest finalizacja wielostronnej umowy handlowej UE z krajami Mercosur (Argentyna, Brazylia, Paragwaj i Urugwaj). Rząd RP – mimo licznych apeli środowisk rolniczych i ekspertów – nie podjął żadnych zdecydowanych kroków, aby zablokować lub choćby ograniczyć skutki tej umowy dla polskich producentów.
W imię czego Polska ma otwierać swój rynek na masowo i tanio produkowaną żywność z Ameryki Południowej – krajów o znacznie niższych standardach sanitarnych, środowiskowych i socjalnych, a równocześnie znacznie lepszych warunkach klimatycznych i produkcyjnych?
Zgodnie z oficjalnymi danymi Komisji Europejskiej w wyniku umowy z Mercosur do UE trafi rocznie m.in.:
- 99 tys. ton taniej wołowiny,
- 180 tys. ton drobiu,
- 25 tys. ton wieprzowiny,
- 60 tys. ton miodu i ogromne ilości cukru trzcinowego, etanolu i kukurydzy.
Według analiz ekspertów tylko planowany import wołowiny z Mercosur stanowi aż ok. 55% całej rocznej produkcji wołowiny w Polsce! Drób z Ameryki Południowej ma stanowić nawet 12–15% polskiej produkcji rocznej, a import miodu może przekroczyć 70% produkcji naszych pszczelarzy.
Nie można nie zauważyć, że polska żywność – w przeciwieństwie do produktów z Zachodu – konkuruje głównie ceną, a nie marką. Dlatego też właśnie w Polskę ta umowa uderzy najmocniej. Zostaniemy zalani tanimi, przemysłowymi produktami z importu, a swoich produktów nie będziemy w stanie sprzedać ani w kraju, ani za granicą.
Co więcej – w krajach Mercosur do dziś powszechnie stosuje się środki ochrony roślin i antybiotyki zakazane w Unii Europejskiej od lat! Tamtejsi producenci nie przestrzegają unijnych norm dobrostanu zwierząt, nie ponoszą kosztów środowiskowych czy klimatycznych, a mimo to otrzymują dostęp do naszego rynku na preferencyjnych warunkach. Czy to jest równa konkurencja?
Tymczasem rząd milczy, a właściwie pozoruje działania. Nie widać żadnej ofensywy dyplomatycznej premiera w stolicach pozostałych państw UE, żadnych analiz skutków dla Polski. Czy takie działanie nie jest zdradą narodowego interesu gospodarczego?
W związku z powyższym proszę Pana Premiera o odpowiedź na następujące pytania:
Czy rząd RP zamierza, niestety już w ostatnim momencie, marnując okazję polskiej prezydencji, zbudować mniejszość blokującą umowę z Mercosur?
Jakie analizy przeprowadził rząd w zakresie wpływu tej umowy na konkurencyjność i rentowność poszczególnych sektorów polskiego rolnictwa (wołowina, drób, wieprzowina, miód, kukurydza, cukier)? Uprzejmie proszę o ich ujawnienie.
Ile procent produkcji rolnej w Polsce może zostać wyparte przez import z krajów Mercosur? Proszę o precyzyjne obliczenia, jaki to będzie procent polskiej produkcji wszystkich ewentualnie sprowadzanych produktów z Mercosur w roku 2025 i 2026.
Czy rząd RP wystąpił o jakiekolwiek zabezpieczenia, klauzule ochronne lub rekompensaty dla polskich rolników? Jeśli tak – jakie?
Czy rząd planuje kampanię informacyjną dla konsumentów o pochodzeniu produktów z importu (kraj, metoda produkcji, normy środowiskowe)?
Czy rząd zamierza przyjąć poselski projekt ustawy „lokalna półka” złożony przez posłów Wolnych Republikanów oraz Prawa i Sprawiedliwości z druku nr 349 zabezpieczający nasz rynek przed zalaniem żywnością z Mercosur i Ukrainy?
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 13 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (16)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
24989 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DHM-VI.054.8.2025
Warszawa, 19 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 10971 w sprawie skrajnie szkodliwej dla polskiego rolnictwa zgody
na umowę Unii Europejskiej z Mercosur
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję poniżej odpowiedź na interpelację posła Jarosława Sachajko i posła Marka
Jakubiaka nr 10971 z 21.07.2025 r. opracowaną z wykorzystaniem wkładów Ministerstwa
Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW).
Pytanie nr 1: „Czy rząd RP zamierza, niestety już w ostatnim momencie, marnując okazję
polskiej prezydencji, zbudować mniejszość blokującą umowę z Mercosur?”
Polska od czasu wznowienia negocjacji umowy UE-Mercosur w 2010 r., po pięcioletniej
przerwie w negocjacjach, zgłasza konieczność ochrony rolnictwa UE przed nadmiernym
otwarciem unijnego rynku na produkty rolno-spożywcze pochodzące z krajów Mercosur
oraz konieczność zawarcia w umowie skutecznych środków chroniących rynek UE przed
nadmiernym importem tych produktów.
Obecny rząd RP od początku swojego funkcjonowania nie ustaje w działaniach na rzecz
uzyskania poparcia dla takich jej modyfikacji, aby gwarantowała ona wystarczającą
ochronę unijnego rynku przed nadmiernym importem produktów rolno-spożywczych z
krajów Mercosur lub też, w przypadku braku możliwości zmiany porozumienia zbudowania
mniejszości blokującej wśród Państw Członkowskich.
Podczas prezydencji Polski w Radzie UE przedstawiciele rządu RP wielokrotnie omawiali
kwestie umowy UE-Mercosur z szeregiem państw członkowskich UE zarówno na
poziomie premiera, ministerialnym, jak i eksperckim. Polska konsekwentnie prezentowała
stanowisko spójne z uchwałą Rady Ministrów z 26 listopada 2024 roku, wskazujące, że
dotychczasowy kształt negocjowanej umowy handlowej pomiędzy Unią Europejską
a państwami Mercosur nie bierze pod uwagę potrzeby zbalansowanego podejścia do
konkurencyjności gospodarczej UE, uwzględniającego interesy sektora rolnego.
W szczególności, Polska wskazywała na konieczność zapewnienia równych warunków
konkurencji oraz dostosowania klauzul ochronnych do specyfiki sektora rolnego oraz
podnoszono kwestie budowy europejskiego wymiaru bezpieczeństwa żywnościowego.
Kierownictwo Ministerstwa Rozwoju i Technologii (MRiT) odbyło szereg spotkań
w sprawie ww. umowy ze swoimi odpowiednikami z Francji, Austrii, Rumunii, Belgii,
-- 1 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Włoch, Cypru, Litwy, Bułgarii, Niemiec, Niderlandów, Irlandii. Jednocześnie, ówczesny
minister rozwoju i technologii Krzysztof Paszyk kilkukrotnie omawiał tę umowę
z Komisarzem UE ds. Handlu Marošem Šefčovičem.
Ówczesny minister rolnictwa i rozwoju wsi Czesław Siekierski także prezentował
zastrzeżenia Polski wobec umowy UE-Mercosur w czasie rozmów z partnerami z instytucji
UE (m.in. z komisarzami M. Šefčovičem i Ch. Hansenem) oraz ze swoimi odpowiednikami z
państw członkowskich UE. Najbardziej zbliżone stanowisko prezentuje Francja, dlatego też
najwięcej spotkań odbyło się z francuską minister rolnictwa Annie Genevard: 22 listopada
2024 r., 25 lutego 2025 r., 16 czerwca 2025 r. oraz 25 czerwca 2025 r. Wspólnie
opowiadamy się przede wszystkim za uwzględnieniem w ramach umowy UE-Mercosur
klauzuli ochronnej dostosowanej do specyfiki sektora rolnego oraz uważamy, że należy
zagwarantować większe dostosowanie standardów produkcji obowiązujących w krajach
Mercosur do unijnych wymogów produkcji rolnej, w tym związanych ze zrównoważonym
rozwojem.
Umowa ta była również wielokrotnie omawiana przez kierownictwo Ministerstwa Spraw
Zagranicznych oraz przez b. ministra ds. europejskich z ich odpowiednikami. Przykładem
tej współpracy jest m.in. opublikowany w dniu 7 lipca br. – na stronie francuskiego MSZ1 -
wspólny komunikat ministrów ds. europejskich Polski i Francji wzywający m.in. do
zastosowania w umowie z Mercosur specjalnych środków ochronnych gwarantujących
skuteczną ochronę unijnego rynku rolnego.
Administracja polska, przy każdej nadarzającej się okazji, informuje o stanowisku Polski
w sprawie umowy UE-Mercosur przedstawicieli pozostały państw członkowskich UE
i przekonuje ich do poparcia podejścia Polski do tej umowy. Przedstawiciele MRiT oraz
MRiRW szczegółowo poinformowali o zgłaszanych przez Polskę zastrzeżeniach również
przedstawicieli Danii, która sprawuje prezydencję w Radzie UE w drugiej połowie 2025 r.
Polska nie ustaje w wysiłkach związanych z przekonywaniem Państw Członkowskich do
potrzeby wprowadzenia zmian do umowy, które zabezpieczą interesy polskiego
i europejskiego rolnictwa.
Pytanie nr 2: „Jakie analizy przeprowadził rząd w zakresie wpływu tej umowy na
konkurencyjność i rentowność poszczególnych sektorów polskiego rolnictwa (wołowina,
drób, wieprzowina, miód, kukurydza, cukier)? Uprzejmie proszę o ich ujawnienie.”
Analizy dotyczące potencjalnego wpływu umowy o wolnym handlu UE-Mercosur na
polski handel rolno-spożywczy na bieżąco wykonuje dla MRiRW Instytut Ekonomiki
Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowy Instytut Badawczy (IERiGŻ-PIB).
Prezentacja IERiGŻ-PIB dotycząca umowy UE-Mercosur była ostatnio przedstawiona na
posiedzeniu sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi 10 lipca 2025 r. (w załączeniu).
Niezależnie od tego MRiRW na bieżąco analizuje sytuację na poszczególnych rynkach
rolnych, w tym monitoruje przepływy handlowe.
1 https://www.diplomatie.gouv.fr/en/french-foreign-policy/economic-diplomacy-foreign-
trade/news/2025/article/the-eu-mercosur-agreement-has-to-be-complemented-in-order-
to-effectively
-- 2 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W styczniu 2025 r. MRiRW przygotowało analizę nt. umowy UE-Mercosur z punktu
widzenia potencjalnego wpływu i skutków dla polskiego sektora rolnego na wniosek
Komitetu Wspomagającego do spraw Prezydencji RP w Radzie UE (ZWIAD). Ww. analiza
była również udostępniana Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Sejmu RP przed
posiedzeniem 20 maja 2025 r. Przedstawiamy poniżej wybrane wnioski z tej analizy.
W przypadku towarów wrażliwych umowa UE-Mercosur przewiduje zniesienie lub
redukcję unijnych ceł w ramach kontyngentów taryfowych. Przywóz z Mercosur
przekraczający wielkości kontyngentów będzie podlegał takim samym stawkom celnym,
jak obecnie. Wielkości kontyngentów (przyznane w dostępie do rynku całej UE) mają
wzrastać stopniowo do wielkości docelowych w okresie od kilku do dziesięciu lat. Stopień
rzeczywistego wykorzystania kontyngentów będzie zależał od decyzji handlowych
uczestników obrotu.
Umowa UE-Mercosur nie zmienia zasady, że przywóz z krajów trzecich, w tym
z Mercosur, podlega granicznej kontroli bezpieczeństwa i aby być dopuszczony na rynek
UE musi spełniać unijne wymogi. Unijne wymogi bezpieczeństwa i jakości będą dalej
obowiązywać wobec całego importu z Mercosur, również tego, który będzie realizowany
w ramach przyznanych preferencji taryfowych. KE zapowiada w komunikacie „Wizja dla
rolnictwa i żywności” środki wzmocnienia procedur kontroli bezpieczeństwa w imporcie
żywności z krajów trzecich oraz większe dostosowanie produktów importowanych do
wymogów produkcji UE w obszarze pestycydów i dobrostanu zwierząt. Powinno to
dotyczyć importu ze wszystkich krajów trzecich, również z Mercosur.
Przyznane państwom Mercosur kontyngenty taryfowe w dostępie do rynku UE będą
sprzyjać wzrostowi importu z tego kierunku. Szczególnie w sektorach mięsa drobiowego
i wołowego, polskie produkty mogą być narażone na wypieranie z rynków Europy
Zachodniej i Południowej przez przywóz z Mercosur. Z uwagi na ich dotychczasowy
niewielki import oraz zbliżony poziom cen tych produktów przywożonych z krajów
Mercosur do cen w Polsce (a większe różnice w innych krajach UE), ryzyko ich
zwiększonego przywozu do Polski jest umiarkowane. Przewidziana umową liberalizacja
importu do UE tytoniu nieprzetworzonego może spowodować wzrost przywozu tego
produktu również bezpośrednio do Polski.
Ryzyko zakłóceń rynkowych w pozostałych sektorach rynku rolnego na skutek przyjęcia
umowy UE-Mercosur jest mniejsze. Mięso wieprzowe z krajów Mercosur nie jest
dopuszczone na rynek UE z uwagi na brak uzgodnionych świadectw zdrowia
i zatwierdzonych zakładów na eksport. W sektorze cukru umowa zakłada zniesienie cła na
surowy cukier trzcinowy do rafinacji wewnątrz kontyngentu taryfowego już przyznanego
Brazylii w ramach Światowej Organizacji Handlu (WTO) i wykorzystywanego przez nią,
a poza tym przewidziana jest stosunkowo niewysoka kwota (10 tys. ton) dla Paragwaju.
Jeśli chodzi o sektor zbożowy, oferowany kontyngent na kukurydzę nie ma praktycznego
znaczenia, gdyż rynek UE jest już teraz całkowicie otwarty – tj. UE stosuje zerową stawkę
celną KNU w imporcie kukurydzy z kierunków niepreferencyjnych, w tym z Mercosur.
Umowa nie powinna mieć też wpływu na sprowadzane już obecnie do Polski z krajów
Mercosur makuchy sojowe do produkcji pasz, odpowiadające za ponad 60% przywozu
z tych krajów (w 2024 r. na 3,49 mln ton importu śruty sojowej ogółem do Polski, 1,7 mln
-- 3 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
ton pochodziło z Argentyny i 1,3 mln ton z Brazylii), ponieważ ich import już teraz jest
bezcłowy. Pszenica jest wyłączona z koncesji taryfowych (z wyjątkiem ziaren do siewu).
W ocenie MRiRW klauzula ochronna przewidziana w umowie jest niewystarczająca
i niedostosowana do specyfiki sektora rolnego. W obecnie proponowanym kształcie nie
stanowi skutecznego, a przede wszystkim szybkiego narzędzia reagowania, gdyby import
z Mercosur powodował problemy na rynku UE.
Możliwości wzrostu polskiego eksportu produktów rolno-spożywczych do krajów
Mercosur po wejściu w życie umowy wydają się być ograniczone. Ze względu na uzyskane
preferencje w dostępie do rynku Mercosur ewentualne korzyści mogą dotyczyć głównie
polskiego eksportu produktów mleczarskich oraz produktów przetworzonych. Polska stara
się też o uzyskanie dostępu do rynku brazylijskiego dla eksportu polskich jabłek.
Różnice między obowiązującymi w UE oraz w krajach Mercosur wymogami dotyczącymi
zrównoważonej produkcji rolnej (dobrostan zwierząt, wymogi klimatyczne) przekładają się
na różne koszty produkcji i powodują nierówne warunki konkurencji. Oferowane
preferencje w dostępie do rynku UE nie są uwarunkowane spełnieniem unijnych
wymogów zrównoważonej produkcji, co było jednym z naszych postulatów. Niemniej
jednak umowa UE-Mercosur ma być powiązana z przestrzeganiem przez kraje Mercosur
postanowień Porozumienia Paryskiego w sprawie przeciwdziałania zmianom klimatu.
W przypadku jego nieprzestrzegania UE będzie miała prawo do zawieszenia części lub
całości zobowiązań umowy wobec kraju Mercosur, który nie przestrzega Porozumienia.
Można mieć wątpliwości, na ile ten mechanizm będzie można w praktyce zastosować.
Pytanie nr 3: „Ile procent produkcji rolnej w Polsce może zostać wyparta przez import
z krajów Mercosur? Proszę o precyzyjne obliczenia jaki to będzie procent polskiej
produkcji wszystkich ewentualnie sprowadzanych produktów z Mercosur w roku 2025
i 2026.”
W 2024 r. Polska wyeksportowała do krajów Mercosur produkty rolno-spożywcze
o wartości ok. 70,5 mln euro (co stanowiło jedynie ok. 0,13% eksportu ogółem produktów
rolno-spożywczych z Polski), natomiast sprowadziła produkty za 1 927,3 mln euro (co
stanowiło ponad 5% importu ogółem do Polski produktów rolno-spożywczych).
W konsekwencji ujemne saldo Polski w handlu z krajami Mercosur ukształtowało się na
poziomie 1 856,8 mln euro. Znaczenie krajów Mercosur jako rynku zbytu dla produktów
rolno-spożywczych jest obecnie marginalne również dla całej UE (chociaż większe niż dla
Polski).
Polska eksportuje do krajów Mercosur głównie wyroby czekoladowe, przetwory
spożywcze gdzie indziej niewymienione (koncentraty białkowe), wyroby piekarnicze oraz
pieczywo cukiernicze (wafelki i gofry, herbatniki), ziemniaki mrożone, wyroby cukiernicze
oraz piwo, skrobię ziemniaczaną, laktozę. W imporcie Polski z krajów Mercosur dominują
natomiast makuchy sojowe, tytoń nieprzetworzony, orzeszki ziemne, sok pomarańczowy,
kawa niepalona, filety rybne zamrożone, ekstrakty i esencje z kawy, cytryny, kukurydza,
mango i ryż.
Wybrane wnioski z analiz dot. wpływu umowy UE-Mercosur na sektor rolny
przedstawiliśmy w odpowiedzi na pytanie nr 2. Nie jest natomiast możliwe precyzyjne
-- 4 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
wskazanie, jaka ilość polskiej produkcji rolno-spożywczej może zostać potencjalnie
„wyparta” przez import z Mercosur do UE. Skala tego wpływu będzie zależeć od wielu
czynników m.in. od stopnia, w jakim eksporterzy z krajów Mercosur będą w stanie spełnić
normy dotyczące bezpieczeństwa żywności, które obowiązują w imporcie z krajów
trzecich do UE. Problem z przeprowadzeniem takiej szczegółowej oceny wynika również
m.in. z tego, że często dla produktów z danej grupy, które sąsiadują ze sobą w taryfie
celnej, przewidziano odmienne ścieżki liberalizacji.
Dla przykładu przewidziane w umowie kontyngenty objęte liberalizacją ceł na przywóz
drobiu wynoszące w sumie docelowo 180 tys. ton w porównaniu do całościowego
polskiego eksportu mięsa drobiowego w 2024 r., który wyniósł ponad 1,8 mln ton,
stanowi 10%. Procent ten prawdopodobnie będzie mniejszy biorąc pod uwagę
prognozowany wzrost polskiej produkcji i eksportu oraz stopniowe zwiększanie
kontyngentu do podanego pułapu, dzięki czemu rynek krajowy będzie miał czas na
reakcję.
Przedstawiając powyższe MRiRW zapewnia, że będzie nadal szczegółowo monitorować
sytuację na rynkach rolnych, w tym wzajemnych strumieni handlu.
Pytanie nr 4: „Czy rząd RP wystąpił o jakiekolwiek zabezpieczenia, klauzule ochronne lub
rekompensaty dla polskich rolników? Jeśli tak – jakie?”
Postulat uwzględnienia w umowie z Mercosurem skutecznej klauzuli ochronnej,
dostosowanej do specyfiki sektora rolnego, był stale podnoszony przez Polskę w okresie,
gdy trwały negocjacje. W 2017 r. na nasz wniosek, wspólne pisemne stanowisko w tej
sprawie było przekazane na forum UE razem z Bułgarią, Francją, Grecją, Węgrami
i Rumunią. Obecnie ten postulat podtrzymujemy. Podobne stanowisko prezentuje Francja.
Na wcześniejszym etapie dyskusji dot. umowy UE-Mercosur, KE sygnalizowała możliwość
powołania specjalnego funduszu, który miałby rekompensować unijnym rolnikom
ewentualne negatywne skutki z powodu przewidywanego wejścia umowy UE-Mercosur
w życie. Popieramy tę koncepcję. Zwracamy jednocześnie uwagę, że taki fundusz
powinien być w odpowiedniej wysokości oraz powinien uwzględniać również ewentualne
skutki pośrednie w postaci wypierania eksportu z krajów członkowskich UE na rynki
innych krajów członkowskich UE przez import z Mercosur.
Pytanie nr 5: „Czy rząd planuje kampanię informacyjną dla konsumentów o pochodzeniu
produktów z importu (kraj, metoda produkcji, normy środowiskowe)?”
MRiRW nie planuje obecnie prowadzenia odrębnej kampanii informacyjnej poświęconej
pochodzeniu produktów z importu – w tym wskazywaniu krajów ich pochodzenia, metod
produkcji czy spełnianych norm środowiskowych. Jednocześnie podkreślamy, że
obowiązujące przepisy wymagają, aby na etykietach żywności znajdowały się informacje
pozwalające na identyfikację kraju pochodzenia produktu. Tym samym konsumenci mają
możliwość dokonywania świadomych wyborów zakupowych, w tym rozróżniania
produktów polskich od importowanych np. z krajów trzecich.
Informujemy, że MRiRW prowadzi szeroko zakrojone kampanie informacyjno-edukacyjne
dotyczące m.in. unijnych systemów jakości żywności: Chroniona Nazwa Pochodzenia,
Chronione Oznaczenie Geograficzne, Gwarantowana Tradycyjna Specjalność i rolnictwo
-- 5 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
ekologiczne oraz krajowych znaków: PRODUKT POLSKI i Poznaj Dobrą Żywność. Pod
jednym parasolowym hasłem „Kupuj świadomie” prowadzone są działania, które mają
zwrócić uwagę na czytanie etykiety przez konsumentów, poszerzanie wiedzy
i świadomości konsumenckiej, zwiększenie rozpoznawalności i budowanie silnej marki
polskiej żywności, a także promocja jej wysokiej jakości i krajowego pochodzenia.
Pytanie nr 6: „Czy rząd zamierza przyjąć poselski projekt ustawy „lokalna półka” złożony
przez posłów Wolnych Republikanów oraz Prawa i Sprawiedliwości z druku 349
zabezpieczający nasz rynek przed zalaniem żywnością z Mercosur i Ukrainy?”
Przepisy projektu ustawy o sprzedaży detalicznej (ustawa „lokalna półka”) zobowiązują
sprzedawców żywności (jednostki handlu detalicznego o powierzchni powyżej 250 m2) do
sprzedaży nie mniej niż 2/3 produktów lokalnych (produkt wyprodukowany na terytorium
RP) w kategorii: owoce i warzywa, mięso i produkty mięsne, mleko i produkty mleczne,
pieczywo. W pierwszej kolejności sprzedawcy mieliby zaopatrywać się u wytwórców
z powiatu i powiatów przyległych, w drugiej kolejności z województwa i województw do
niego przyległych, w trzeciej kolejności z województw przyległych do województw
przyległych.
Należy jednak zauważyć, że Polska jest wiodącym producentem żywności w UE, w tym
przede wszystkim owoców, mięsa (drób, wieprzowina), przetworów mlecznych. Polska jest
na 6. miejscu wśród największych eksporterów artykułów rolno-spożywczych w całej UE
i na 3. miejscu spośród państw UE, które mają najwyższy, dodatni bilans handlowy. Około
40% krajowej produkcji sprzedanej sektora żywnościowego eksportowane jest za granicę,
a 3/4 trafia na rynek UE. Wpływy uzyskane ze sprzedaży towarów żywnościowych na
rynku UE w 2024 r. osiągnęły 39,5 mld EUR. Największe przychody z eksportu do UE w
2024 r. uzyskano ze sprzedaży do Niemiec (13,6 mld EUR), Francji (3,3 mld EUR),
Niderlandów (3 mld EUR), Włoch (2,6 mld EUR) i Czech (2,6 mld EUR).
Dzięki dostępowi do wspólnego rynku UE, nastąpił dynamiczny rozwój polskiego sektora
rolno-spożywczego prowadzący do wzrostu produkcji rolnej i wygenerowania znaczących
nadwyżek produkcyjnych (zapewniających bezpieczeństwo żywnościowe w kraju
i państwach importujących polskie produkty). Jednolity rynek i integracja handlowa
wewnątrz UE przyczyniły się do wzrostu zagranicznej sprzedaży polskiej żywności na
rynkach pozostałych państw członkowskich.
Silny jednolity rynek dający konsumentom innych państw członkowskich dostęp do
polskich produktów żywnościowych ma fundamentalne znaczenie dla stabilności i
dalszego rozwoju produkcji żywności w Polsce.
Rozwiązania zawarte w projekcie ustawy „lokalna półka” należy rozpatrywać w kontekście
powyższych uwarunkowań rynkowych funkcjonowania polskiego sektora żywnościowego.
W szczególności należy liczyć się z tym, że wdrożenie rozwiązań ograniczających import
z innych państw członkowskich stałoby się praktyką jaką wzorem Polski zastosowałyby
państwa, w których sprzedawane są polskie produkty żywnościowe (m.in. w celu ochrony
rodzimych producentów żywności). W takiej sytuacji Polski eksport produktów rolno-
spożywczych uległby znacznemu zmniejszeniu, co prowadziłoby do destabilizacji
krajowego sektora spożywczego. Jak negatywne skutki może wywołać wprowadzenie
ograniczeń w dostępie do rynków eksportowych polscy producenci rolni doświadczyli np.
-- 6 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
w momencie wprowadzenia embarga przez Rosję. Pojawiły się poważne trudności
w sprzedaży wyprodukowanych produktów, znaczący spadek cen, a tym samym spadek
opłacalności produkcji.
Proponowane rozwiązania w zakresie ustawy „lokalna półka” mogłyby także wywołać
zakłócenia w zabezpieczeniu w żywność wielu placówek detalicznych, a tym samym
ograniczyłyby mieszkańcom danego regionu dostęp do pełnego asortymentu
i prowadziłyby do zwiększenia różnic cen poszczególnych produktów między regionami.
Należy wskazać, że inicjatywy zmierzające do wprowadzenia obowiązku, aby markety
w swojej ofercie miały dany udział krajowych produktów rolno-spożywczych – były już
podejmowane przez inne państwa członkowskie, jak Czechy, Rumunia czy Słowacja i były
motywowane m.in. rosnącym importem z Polski. Za każdym razem inicjatywy te były
kwestionowane przez KE jako niezgodne z przepisami prawa UE, w tym swobodą
przepływu towarów i swobodą przedsiębiorczości.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
Załączniki
1. Prezentacja IERiGŻ-PIB z sejmowej KRiRW z 10.07.2025 r.
Do wiadomości
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów,
2. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
-- 7 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r.,
z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Finansów i Gospodarki, którego obsługę
zapewnia Ministerstwo Rozwoju i Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5,
00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-
25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Handlu i Współpracy
Międzynarodowej w MRiT.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych
w MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.
U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października
2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P.
z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na
zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Finansów i Gospodarki (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie –
w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym
zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych
przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju
i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych, ul. Moniuszki 1A 00-014 Warszawa.
-- 8 of 8 --