Interpelacja w sprawie zmian przepisów Prawa farmaceutycznego dotyczących funkcjonowania aptek całodobowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10953
do ministra zdrowia
w sprawie zmian przepisów Prawa farmaceutycznego dotyczących funkcjonowania aptek całodobowych
Zgłaszający: Michał Kowalski
Data wpływu: 14-07-2025
Całodobowe apteki są wielkim problemem w małych miejscowościach poniżej 40 tysięcy mieszkańców. Powiaty są zobowiązane przeprowadzić analizę zaspokajania potrzeb, o której mowa w art. 94 ust. 9 pkt 3 Prawa farmaceutycznego.
Analiza ta ma stanowić podstawę ustalenia potrzeby albo wręcz konieczności wyznaczenia dyżurów w danym powiecie, a zatem tym bardziej trzeba ją przeprowadzić w sytuacji opisanej w art. 93 ust. 3 Prawa farmaceutycznego, tj. w powiecie z siedzibą w mieście mniejszym niż 40 tysięcy mieszkańców.
Jednak w wielu przypadkach żadne miasto w powiecie nie ma więcej niż 40 tysięcy mieszkańców, co jest również powodem wykazywania braku potrzeby.
Jednak jeśli weźmiemy pod uwagę liczebność całego powiatu, na przykład chojnickiego, to okaże się, że jest tam ponad 95 tysięcy mieszkańców.
Rada Miejska w Czersku (powiat chojnicki) podjęła uchwałę w sprawie apelu o zmianę przepisów Prawa farmaceutycznego dotyczących funkcjonowania aptek całodobowych. Czytamy w niej m.in.: „W trosce o zdrowie mieszkańców Gminy Czersk występuje się z apelem o pilne podjęcie działań legislacyjnych w celu zmiany przepisów prawa farmaceutycznego, dotyczących funkcjonowania aptek całodobowych o treści stanowiącej załącznik do uchwały”.
Podobny apel wystosowała również Rada Miejska w Brusach (również powiat chojnicki).
W związku z powyższym proszę o informacje:
Czy zatem nie należałoby tak zmienić zapisów prawa, żeby powiaty były bezwzględnie zobowiązane do tego, żeby wyznaczać dyżury nocne?
Ile podobnych apeli z terenu całej Polski dotarło do ministra zdrowia?
W ilu powiatach na terenie kraju nie ma aptek pełniących dyżury całobowe (proszę o wyszczególnienie tych powiatów)?
Jakie działanie planuje minister zdrowia w sprawie ustanowienia prawnej konieczności wyznaczanie dyżurów aptek całodobowych w powiatach, w których obecnie one nie funkcjonują?
Czy optymalnym rozwiązaniem byłoby uruchomienie aptek całodobowych przy szpitalach powiatowych?
Czy mają miejsce sytuacje, w których w miejscowościach powyżej 40 tysięcy mieszkańców nie ma dyżurów aptek całodobowych, czy są takie w województwie pomorskim?
Podsekretarz stanu Katarzyna Anna Kacperczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6748 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.63.2025.WK
Warszawa, 23 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 10953 z dnia 5 września 2025 r. złożonej przez Posła na
Sejm RP – Pana Michała Kowalskiego w sprawie zmian przepisów ustawy z dnia 6 września
2001 r.– Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 750) („Prawo farmaceutyczne”)
dotyczących funkcjonowania aptek całodobowych Minister Zdrowia przedstawia
następujące stanowisko.
Z dniem 1 stycznia 2024 r. weszły w życie przepisy zmieniające zasady pełnienia dyżurów
aptek ogólnodostępnych, które przenoszą kompetencję do ustalania rozkładu dyżurów na
organy wykonawcze powiatu i równocześnie przewidują możliwość finansowania przez
NFZ wybranych rodzajów dyżurów (np. dyżur nocny lub dyżur w dniu wolnym od pracy)
w ramach odrębnych zasad finansowania.
W świetle obowiązujących przepisów art. 94 Prawa farmaceutycznego to zarząd powiatu
jest właściwy do przeprowadzenia analizy zaspokajania potrzeb mieszkańców w zakresie
dostępności usług aptecznych i na tej podstawie ustalenia konieczności wyznaczania
dyżurów oraz ich rozkładu godzinowego. Uregulowanie to wynika z przesłanki, iż to władze
samorządowe najlepiej dysponują wiedzą lokalną niezbędną do trafnej oceny
zapotrzebowania oraz warunków organizacyjno-ekonomicznych panujących na danym
terenie. W praktyce oznacza to, że w powiatach, w których żadna miejscowość nie osiąga
progu 40 tys. mieszkańców, decyzja o wyznaczaniu dyżurów opiera się na całościowej
analizie powiatowej przeprowadzonej przez organ powiatu.
Wprowadzone zmiany zakończyły dyskusje w zakresie dyżurów aptecznych prowadzone
z przedstawicielami samorządu zawodu farmaceuty oraz wpisały się w oczekiwania
Związku Powiatów Polskich, z którym rozwiązania te były wspólnie wypracowywane. Oba
środowiska pozytywnie oceniły przedmiotowe regulacje, co należy odnotować jako istotny
element procesu legislacyjnego. Stanowią one odpowiedź na wieloletnie apele zarówno
władz powiatowych oraz podmiotów prowadzących apteki o problemach związanych
z realizowaniem podejmowanych uchwał z uwagi na nierentowność całonocnego
dyżurowania.
Przyjęte rozwiązania były również wynikiem przeprowadzonych konsultacji publicznych
i prac w ramach Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W ocenie Ministra Zdrowia art. 94 Prawa farmaceutycznego w obecnym kształcie
zapewnia adekwatny dostęp pacjentów do usług farmaceutycznych w porze nocnej i w dni
wolne od pracy, przy jednoczesnym poszanowaniu zasad efektywności wydatkowania
środków publicznych.
Odnosząc się do wpływu apeli, Minister Zdrowia informuje, że w sprawie funkcjonowania
aptek całodobowych oraz postulowanych zmian legislacyjnych wpłynęły do Ministerstwa
różnego rodzaju pisma, wystąpienia i apele zarówno od przedstawicieli samorządów
lokalnych, jak i organizacji społecznych. Jednocześnie należy zauważyć, że w treści
interpelacji nie zostało zdefiniowane, co należy rozumieć pod pojęciem „podobnych apeli”,
co uniemożliwia jednoznaczne odniesienie się do liczby takich wystąpień. Minister Zdrowia
nie prowadzi zbiorczego rejestru obejmującego tego rodzaju pisma w ujęciu całościowym –
każda sprawa i jej formalnych charakter jest analizowana i rozpatrywana indywidualnie.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że Minister Zdrowia jest jednak świadomy
kwestii problemowych podnoszonych w zakresie dyżurów aptek i analizuje wpływające
wystąpienia, traktując je jako istotny element oceny funkcjonowania obecnych rozwiązań
prawnych oraz punkt wyjścia do ewentualnych działań legislacyjnych lub organizacyjnych,
które mogłyby poprawić dostępność usług farmaceutycznych dla mieszkańców powiatów.
W kwestii problemu identyfikacji powiatów powyżej 40 tysięcy mieszkańców, w których
obecnie nie funkcjonują apteki pełniące całodobowe dyżury, Minister Zdrowia informuje,
że dane takie nie są obecnie agregowane w jednorodnym, ogólnokrajowym wykazie
prowadzonym przez resort. Harmonogramy i rozkłady dyżurów aptek ogólnodostępnych
ustalane są i publikowane przez zarządy powiatów i publikowane w Biuletynach Informacji
Publicznej poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego.
Należy również zwrócić uwagę, że dyżury apteczne nie zastępują systemu zabezpieczenia
pacjentów w sytuacjach nagłych – w razie zagrożenia zdrowia lub życia pacjent powinien
w pierwszej kolejności zgłosić się do szpitalnego oddziału ratunkowego, gdzie otrzyma
niezbędne leki.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że Minister Zdrowia, widząc potrzebę
nowelizacji regulacji dotyczących rynku aptecznego, podjął działania zmierzające do
przygotowania rozwiązań prawnych w tym przedmiocie. W tym celu upoważniono
Głównego Inspektora Farmaceutycznego w dniu 20 listopada 2024 r. do opracowania
założeń projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne oraz niektórych innych
ustaw w zakresie, tj.:
1) kontroli i inspekcji prowadzonych przez organy Państwowej Inspekcji
Farmaceutycznej;
2) przeciwdziałania koncentracji na rynku farmaceutycznym;
3) zwiększenia nadzoru nad obrotem pozaaptecznym produktami leczniczymi;
4) reklamy produktów leczniczych;
5) przepisów regulujących nadzór nad jakością produktów leczniczych w tym
wstrzymania lub wycofania z obrotu produktów leczniczych;
6) norm kompetencyjnych dotyczących nakładania administracyjnych kar
pieniężnych.
Nie jest więc wykluczone, że art. 94 Prawa farmaceutycznego zostanie również objęty
przedmiotową nowelizacją.
Prace nad kształtem regulacji dalej trwają, dlatego obecnie nie jest możliwe przedstawienie
ostatecznej treści rozwiązań. Celem wprowadzanych zmian ma być przede wszystkim
zapewnienie odpowiedniego poziomu dostępu do leków wszystkim pacjentom przy czym
priorytetem jest bezpieczeństwo pacjentów. Do projektowanych przepisów będzie
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
dołączona ocena skutków regulacji, która będzie określać jej oddziaływanie na podmioty na
rynku, w tym na pacjentów oraz przedsiębiorców prowadzących obrót produktami
leczniczymi.
W momencie rozpoczęcia procesu legislacyjnego nad ww. zmianami projekty będą poddane
szerokim konsultacjom i uzgodnieniom, zgodnie z obowiązującymi przepisami regulującymi
prowadzenie procesu legislacyjnego. Wszyscy zainteresowani będą mogli przedstawić
stanowisko w zakresie rozwiązań zaproponowanych w projekcie.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --