Interpelacja nr 10945
Interpelacja w sprawie nielegalnego zniszczenia tam bobrów na Rowie Złotnickim
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (100%)
Klimat, Energia i Środowisko (90%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (64%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie nielegalnego zniszczenia tam bobrów na Rowie Złotnickim
Interpelacja nr 10945
do ministra infrastruktury, ministra klimatu i środowiska
w sprawie nielegalnego zniszczenia tam bobrów na Rowie Złotnickim
Zgłaszający: Franciszek Sterczewski
Data wpływu: 14-07-2025
Szanowny Panie Ministrze Infrastruktury, Szanowna Pani Ministro Klimatu i Środowiska,
nie ma wątpliwości, że budowy i inwestycje są nieodłączną częścią rozwoju. Jednak równie ważne jest zapewnienie ochrony przyrody podczas realizacji inwestycji infrastrukturalnych. Wobec braku odpowiednich regulacji dochodzi do nieodwracalnych negatywnych zmian w ekosystemach. Takim przypadkiem jest nielegalne zniszczenie tam bobra europejskiego (Castor fiber) w kwietniu 2025 roku na cieku Rów Złotnicki (znak wodny Wa-11) w Poznaniu w związku z prowadzonymi pracami przy inwestycji „Prace na obwodnicy towarowej Poznania” (linia kolejowa nr 395, km 17,467).
Inwestorem tego przedsięwzięcia była spółka Skarbu Państwa PKP Polskie Linie Kolejowe SA, zaś wykonawcą – konsorcjum firm Zakład Robót Komunikacyjnych – DOM w Poznaniu sp. z o.o., ALUSTA SA oraz INTOP WARSZAWA sp. z o.o. Nadzór przyrodniczy nad inwestycją sprawowała firma MR Consulting sp. z o.o. Środowiskowa sp. k.
Według informacji przekazanych przez wykonawcę w dniu 4 kwietnia 2025 r. z użyciem koparki dokonano rozbiórki trzech tam bobrowych na Rowie Złotnickim. Natomiast z ustaleń społecznych, przekazanych m.in. przez Stowarzyszenie Nasz Bóbr i Klub Przyrodników, wynika, że faktycznie zniszczono cztery tamy bobrów w tym rejonie. Sprawa ta wywołała zrozumiały niepokój mieszkańców poznańskiego osiedla Strzeszyn oraz oburzenie organizacji przyrodniczych dostrzegających w zaistniałej sytuacji poważne naruszenie prawa i szkody dla lokalnego ekosystemu.
Zgodnie z przekazanymi informacjami tamy zostały zburzone w miejscach, dla których nie wydano wymaganych zezwoleń na ingerencję w siedliska bobrów. Jedynie w odniesieniu do jednej lokalizacji – działki nr 8/10, obręb Strzeszyn – Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska (RDOŚ) w Poznaniu wydała decyzję derogacyjną (znak: WST.6401.638.2024.MK z dnia 17 stycznia 2025 r.) zezwalającą na niszczenie tamy bobrowej. Decyzja ta dotyczyła jednak wyłącznie wspomnianej działki 8/10, a nie innych miejsc nad Rowem Złotnickim.
W świetle powyższego działania podjęte przez wykonawcę poza obszarem objętym tą decyzją nie miały podstawy prawnej. Należy podkreślić, że bóbr europejski objęty jest w Polsce częściową ochroną gatunkową, zatem niszczenie jego siedlisk lub ostoi bez zezwolenia właściwego organu (RDOŚ) stanowi naruszenie prawa. Opisywane działanie wyczerpuje znamiona takiego naruszenia.
W reakcji na zawiadomienia od organizacji społecznych RDOŚ w Poznaniu pismem z 13 maja 2025 r. zwróciła się do PKP PLK o wyjaśnienie, na jakich działkach i w jakim terminie dokonano zniszczenia tam bobrowych w ramach tej inwestycji, co wskazuje, iż działania wykonawcy wykraczały poza zakres udzielonej derogacji.
Działania te zostały przeprowadzone bez zachowania należytych standardów ochrony środowiska. Zabrakło tzw. buforów biologicznych wokół cieku – czyli stref ochronnych wolnych od ingerencji. Zgodnie z wiedzą przyrodniczą zaleca się wyznaczenie naturalnej strefy buforowej o szerokości 30–60 m od linii brzegowej strumienia lub zbiornika, która nie powinna być naruszana. W tym przypadku prace prowadzono praktycznie w korycie Rowu Złotnickiego, co oznacza brak takiej strefy ochronnej. Inwestor miał obowiązek zminimalizować ingerencję w środowisko przy realizacji prac na takim terenie oraz odpowiednio zabezpieczyć obszar budowy, aby zapobiec szkodom w populacjach chronionych zwierząt. Niestety, wiele wskazuje na to, że tych obowiązków nie dopełniono – prace wykonano bez właściwego nadzoru herpetologicznego i bez zabezpieczeń chroniących lokalną faunę.
Konsekwencje opisanych działań dla ekosystemu są bardzo poważne. Doszło do trwałego przekształcenia koryta Rowu Złotnickiego – zniszczono dzikie brzegi strumienia i zaburzono jego naturalną strukturę hydromorfologiczną, co istotnie obniża walory przyrodnicze tego obszaru. Rozbiórka tam bobrowych spowodowała gwałtowne obniżenie poziomu wody w cieku i przyspieszenie spływu wód. Do Strzeszynka trafiają m.in. spływy nawozów z okolicznych pól uprawnych oraz ścieki bytowe z zabudowań – w sytuacji braku naturalnych rozlewisk filtrujących zanieczyszczenia te bez przeszkód zasilają jezioro, pogarszając jakość wody. Z kolei tamy bobrowe wraz z powstającymi dzięki nim stawami retencyjnymi magazynują wodę i poprawiają jej jakość. Bobrowe mokradła przeciwdziałają skutkom suszy i powodzi, spowalniając spływ wód opadowych. W warunkach zurbanizowanych pełnią one funkcję naturalnych zbiorników retencyjnych, łagodząc skrajne zjawiska hydrologiczne i poprawiając mikroklimat miejski – zatrzymują deszczówkę podczas nawalnych opadów, a w okresach suszy zapewniają niezbędną wilgoć i redukują efekt miejskiej „wyspy ciepła”.
Co więcej, istnieją sprawdzone metody techniczne pozwalające pogodzić infrastrukturę z obecnością bobrów – np. montaż rur przelewowych (przelotowych) przez tamę celem kontrolowanego obniżenia poziomu wody bez konieczności niszczenia całej konstrukcji. Pomimo dostępności takich rozwiązań w opisywanym przypadku zastosowano najbardziej drastyczną metodę skutkującą zniszczeniem chronionego siedliska i pogorszeniem stanu środowiska. Rodzi to pytania o standardy działania inwestora i wykonawcy, a także o skuteczność nadzoru ze strony organów ochrony przyrody.
W związku z powyższym zwracam się do Ministerstwa Infrastruktury oraz Ministerstwa Klimatu i Środowiska z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Infrastruktury podejmie kroki dyscyplinujące wobec inwestora – spółki PKP Polskie Linie Kolejowe SA – oraz wobec wykonawcy (konsorcjum firm ZRK DOM Poznań, ALUSTA SA i INTOP Warszawa) w związku z opisanym nielegalnym zniszczeniem siedlisk bobra europejskiego? Czy zamierza pociągnąć podmioty odpowiedzialne do odpowiedzialności oraz zobowiązać je do działań naprawczych (np. rekultywacji terenu)?
2. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska podejmie działania wyjaśniające i dyscyplinujące wobec Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Poznaniu wobec potencjalnych uchybień nadzorczych w przedmiotowej sprawie? Czy zostanie zbadane, dlaczego doszło do zniszczenia tam poza zakresem wydanej derogacji oraz czy RDOŚ dołożyła należytej staranności w monitorowaniu inwestycji i egzekwowaniu warunków decyzji środowiskowych?
3. Czy właściwe organy rządowe opracują i wdrożą jednolite wytyczne postępowania z tamami bobrowymi na terenie inwestycji infrastrukturalnych? Czy rozważane jest wprowadzenie obowiązku stosowania alternatywnych metod obniżania poziomu wody w zbiornikach bobrowych – takich jak instalacja rur przepływowych przez tamy – zamiast ich fizycznej rozbiórki? Tego typu wytyczne pozwoliłyby inwestorom zabezpieczyć infrastrukturę bez niszczenia cennych siedlisk zgodnie z zasadą minimalizacji szkód w środowisku.
4. Czy Ministerstwo Infrastruktury wspólnie z Ministerstwem Klimatu i Środowiska podejmą działania na rzecz sfinansowania i realizacji kompleksowego programu renaturyzacji Rowu Złotnickiego? Czy w obliczu postępującej suszy hydrologicznej resorty rozważą objęcie patronatem i wsparciem finansowym działań przywracających naturalny charakter tego cieku oraz ochronę biologicznie cennych mokradeł i zbiorników tworzonych przez bobry w jego zlewni, tak aby zapobiec dalszej degradacji środowiska i poprawić lokalne warunki wodne?
Z poważaniem
Franciszek Sterczewski
Interpelacja nr 10945
do ministra infrastruktury, ministra klimatu i środowiska
w sprawie nielegalnego zniszczenia tam bobrów na Rowie Złotnickim
Zgłaszający: Franciszek Sterczewski
Data wpływu: 14-07-2025
Szanowny Panie Ministrze Infrastruktury, Szanowna Pani Ministro Klimatu i Środowiska,
nie ma wątpliwości, że budowy i inwestycje są nieodłączną częścią rozwoju. Jednak równie ważne jest zapewnienie ochrony przyrody podczas realizacji inwestycji infrastrukturalnych. Wobec braku odpowiednich regulacji dochodzi do nieodwracalnych negatywnych zmian w ekosystemach. Takim przypadkiem jest nielegalne zniszczenie tam bobra europejskiego (Castor fiber) w kwietniu 2025 roku na cieku Rów Złotnicki (znak wodny Wa-11) w Poznaniu w związku z prowadzonymi pracami przy inwestycji „Prace na obwodnicy towarowej Poznania” (linia kolejowa nr 395, km 17,467).
Inwestorem tego przedsięwzięcia była spółka Skarbu Państwa PKP Polskie Linie Kolejowe SA, zaś wykonawcą – konsorcjum firm Zakład Robót Komunikacyjnych – DOM w Poznaniu sp. z o.o., ALUSTA SA oraz INTOP WARSZAWA sp. z o.o. Nadzór przyrodniczy nad inwestycją sprawowała firma MR Consulting sp. z o.o. Środowiskowa sp. k.
Według informacji przekazanych przez wykonawcę w dniu 4 kwietnia 2025 r. z użyciem koparki dokonano rozbiórki trzech tam bobrowych na Rowie Złotnickim. Natomiast z ustaleń społecznych, przekazanych m.in. przez Stowarzyszenie Nasz Bóbr i Klub Przyrodników, wynika, że faktycznie zniszczono cztery tamy bobrów w tym rejonie. Sprawa ta wywołała zrozumiały niepokój mieszkańców poznańskiego osiedla Strzeszyn oraz oburzenie organizacji przyrodniczych dostrzegających w zaistniałej sytuacji poważne naruszenie prawa i szkody dla lokalnego ekosystemu.
Zgodnie z przekazanymi informacjami tamy zostały zburzone w miejscach, dla których nie wydano wymaganych zezwoleń na ingerencję w siedliska bobrów. Jedynie w odniesieniu do jednej lokalizacji – działki nr 8/10, obręb Strzeszyn – Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska (RDOŚ) w Poznaniu wydała decyzję derogacyjną (znak: WST.6401.638.2024.MK z dnia 17 stycznia 2025 r.) zezwalającą na niszczenie tamy bobrowej. Decyzja ta dotyczyła jednak wyłącznie wspomnianej działki 8/10, a nie innych miejsc nad Rowem Złotnickim.
W świetle powyższego działania podjęte przez wykonawcę poza obszarem objętym tą decyzją nie miały podstawy prawnej. Należy podkreślić, że bóbr europejski objęty jest w Polsce częściową ochroną gatunkową, zatem niszczenie jego siedlisk lub ostoi bez zezwolenia właściwego organu (RDOŚ) stanowi naruszenie prawa. Opisywane działanie wyczerpuje znamiona takiego naruszenia.
W reakcji na zawiadomienia od organizacji społecznych RDOŚ w Poznaniu pismem z 13 maja 2025 r. zwróciła się do PKP PLK o wyjaśnienie, na jakich działkach i w jakim terminie dokonano zniszczenia tam bobrowych w ramach tej inwestycji, co wskazuje, iż działania wykonawcy wykraczały poza zakres udzielonej derogacji.
Działania te zostały przeprowadzone bez zachowania należytych standardów ochrony środowiska. Zabrakło tzw. buforów biologicznych wokół cieku – czyli stref ochronnych wolnych od ingerencji. Zgodnie z wiedzą przyrodniczą zaleca się wyznaczenie naturalnej strefy buforowej o szerokości 30–60 m od linii brzegowej strumienia lub zbiornika, która nie powinna być naruszana. W tym przypadku prace prowadzono praktycznie w korycie Rowu Złotnickiego, co oznacza brak takiej strefy ochronnej. Inwestor miał obowiązek zminimalizować ingerencję w środowisko przy realizacji prac na takim terenie oraz odpowiednio zabezpieczyć obszar budowy, aby zapobiec szkodom w populacjach chronionych zwierząt. Niestety, wiele wskazuje na to, że tych obowiązków nie dopełniono – prace wykonano bez właściwego nadzoru herpetologicznego i bez zabezpieczeń chroniących lokalną faunę.
Konsekwencje opisanych działań dla ekosystemu są bardzo poważne. Doszło do trwałego przekształcenia koryta Rowu Złotnickiego – zniszczono dzikie brzegi strumienia i zaburzono jego naturalną strukturę hydromorfologiczną, co istotnie obniża walory przyrodnicze tego obszaru. Rozbiórka tam bobrowych spowodowała gwałtowne obniżenie poziomu wody w cieku i przyspieszenie spływu wód. Do Strzeszynka trafiają m.in. spływy nawozów z okolicznych pól uprawnych oraz ścieki bytowe z zabudowań – w sytuacji braku naturalnych rozlewisk filtrujących zanieczyszczenia te bez przeszkód zasilają jezioro, pogarszając jakość wody. Z kolei tamy bobrowe wraz z powstającymi dzięki nim stawami retencyjnymi magazynują wodę i poprawiają jej jakość. Bobrowe mokradła przeciwdziałają skutkom suszy i powodzi, spowalniając spływ wód opadowych. W warunkach zurbanizowanych pełnią one funkcję naturalnych zbiorników retencyjnych, łagodząc skrajne zjawiska hydrologiczne i poprawiając mikroklimat miejski – zatrzymują deszczówkę podczas nawalnych opadów, a w okresach suszy zapewniają niezbędną wilgoć i redukują efekt miejskiej „wyspy ciepła”.
Co więcej, istnieją sprawdzone metody techniczne pozwalające pogodzić infrastrukturę z obecnością bobrów – np. montaż rur przelewowych (przelotowych) przez tamę celem kontrolowanego obniżenia poziomu wody bez konieczności niszczenia całej konstrukcji. Pomimo dostępności takich rozwiązań w opisywanym przypadku zastosowano najbardziej drastyczną metodę skutkującą zniszczeniem chronionego siedliska i pogorszeniem stanu środowiska. Rodzi to pytania o standardy działania inwestora i wykonawcy, a także o skuteczność nadzoru ze strony organów ochrony przyrody.
W związku z powyższym zwracam się do Ministerstwa Infrastruktury oraz Ministerstwa Klimatu i Środowiska z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Infrastruktury podejmie kroki dyscyplinujące wobec inwestora – spółki PKP Polskie Linie Kolejowe SA – oraz wobec wykonawcy (konsorcjum firm ZRK DOM Poznań, ALUSTA SA i INTOP Warszawa) w związku z opisanym nielegalnym zniszczeniem siedlisk bobra europejskiego? Czy zamierza pociągnąć podmioty odpowiedzialne do odpowiedzialności oraz zobowiązać je do działań naprawczych (np. rekultywacji terenu)?
2. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska podejmie działania wyjaśniające i dyscyplinujące wobec Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Poznaniu wobec potencjalnych uchybień nadzorczych w przedmiotowej sprawie? Czy zostanie zbadane, dlaczego doszło do zniszczenia tam poza zakresem wydanej derogacji oraz czy RDOŚ dołożyła należytej staranności w monitorowaniu inwestycji i egzekwowaniu warunków decyzji środowiskowych?
3. Czy właściwe organy rządowe opracują i wdrożą jednolite wytyczne postępowania z tamami bobrowymi na terenie inwestycji infrastrukturalnych? Czy rozważane jest wprowadzenie obowiązku stosowania alternatywnych metod obniżania poziomu wody w zbiornikach bobrowych – takich jak instalacja rur przepływowych przez tamy – zamiast ich fizycznej rozbiórki? Tego typu wytyczne pozwoliłyby inwestorom zabezpieczyć infrastrukturę bez niszczenia cennych siedlisk zgodnie z zasadą minimalizacji szkód w środowisku.
4. Czy Ministerstwo Infrastruktury wspólnie z Ministerstwem Klimatu i Środowiska podejmą działania na rzecz sfinansowania i realizacji kompleksowego programu renaturyzacji Rowu Złotnickiego? Czy w obliczu postępującej suszy hydrologicznej resorty rozważą objęcie patronatem i wsparciem finansowym działań przywracających naturalny charakter tego cieku oraz ochronę biologicznie cennych mokradeł i zbiorników tworzonych przez bobry w jego zlewni, tak aby zapobiec dalszej degradacji środowiska i poprawić lokalne warunki wodne?
Z poważaniem
Franciszek Sterczewski
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
12%
Konkretność
88%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.6 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12124 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.050.56.2025.1.AS(DT)
3910759.15755061.12664938
Warszawa, 07-08-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Franciszka Sterczewskiego w sprawie nielegalnego
zniszczenia tam bobrów na Rowie Złotnickim, K10INT10945 – przedstawiam poniżej
odpowiedź na pytania skierowane do Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
Ad. 2. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska podejmie działania wyjaśniające
i dyscyplinujące wobec Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Poznaniu wobec
potencjalnych uchybień nadzorczych w przedmiotowej sprawie? Czy zostanie zbadane,
dlaczego doszło do zniszczenia tam poza zakresem wydanej derogacji oraz czy RDOŚ
dołożyła należytej staranności w monitorowaniu inwestycji i egzekwowaniu warunków
decyzji środowiskowych?
Regionalni dyrektorzy ochrony środowiska wydają zgody na odstępstwo od zakazów
w stosunku do osobników zwierząt objętych ochroną gatunkową w formie decyzji
administracyjnej. Decyzja ta stanowi zwieńczenie postępowania administracyjnego, zatem
uwzględnia gromadzenie dowodów, badanie okoliczności faktycznych i wydanie orzeczenia
uwzględniającego interes prywatny i publiczny (w tym przypadku: zasoby przyrody).
Decyzje tego typu zawierają obligację do złożenia sprawozdania z wykonanego odstępstwa,
stosownie do normy art. 56 ust. 7 pkt 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie
przyrody1. Decyzje te ponadto są obwarowane warunkami wykonania odstępstwa,
zawierają informację o dozwolonym zakresie czynności i sposobach realizacji. Z tych
powodów regionalni dyrektorzy ochrony środowiska nie prowadzą bieżącego nadzoru
nad wykonaniem indywidualnych decyzji – naruszenie warunków decyzji jest podstawą
do ewentualnego wdrożenia sankcji. Ze sprawy wynika, że inwestor nie tyle przekroczył
warunki decyzji ale raczej dokonał zniszczenia obiektów nie będących przedmiotem decyzji
– złamał zatem zakazy w stosunku do gatunku chronionego bez zezwolenia. Sprawy tej
kategorii podpadają pod wykroczenie, a za ich prowadzenie odpowiadają organy ścigania.
Ponadto, jak wynika z opisu sytuacji, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Poznaniu
już bada okoliczności sprawy. Zastosowanie jakichkolwiek środków dyscyplinujących
wobec organu ochrony przyrody uznać należy w tym wypadku za bezzasadne. Niezależnie,
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podejmie czynności służące wyjaśnieniu
opisywanemu zajściu.
Ad. 3. Czy właściwe organy rządowe opracują i wdrożą jednolite wytyczne postępowania
z tamami bobrowymi na terenie inwestycji infrastrukturalnych? Czy rozważane jest
wprowadzenie obowiązku stosowania alternatywnych metod obniżania poziomu wody
w zbiornikach bobrowych – takich jak instalacja rur przepływowych przez tamy – zamiast
ich fizycznej rozbiórki? Tego typu wytyczne pozwoliłyby inwestorom zabezpieczyć
infrastrukturę bez niszczenia cennych siedlisk, zgodnie z zasadą minimalizacji szkód
w środowisku.
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1478, z późn. zm.
-- 1 of 2 --
W przypadku inwestycji na ciekach dobrym przykładem opracowania fachowego
dla praktyki jest publikacja „Katalog dobrych praktyk w zakresie robót hydrotechnicznych
i prac utrzymaniowych wraz z ustaleniem zasad ich wdrażania” dostępny w serwisie
GOV.PL2. Istnieje również szereg publikacji świata naukowego traktującego w tym temacie,
nie wspominając, że podmioty i osoby realizujące nadzór inwestycyjny
(w tym środowiskowy), co do zasady, powinny posiadać odpowiednie przygotowanie.
Ponadto warto przypomnieć, że organy ochrony przyrody z urzędu rozważają rozwiązania
alternatywne przed wydaniem zgody na odstępstwo od zakazu. Stosowanie rur
przelewowych jest praktykowane tam, gdzie to możliwe/zasadne.
4. Czy Ministerstwo Infrastruktury wspólnie z Ministerstwem Klimatu i Środowiska
podejmą działania na rzecz sfinansowania i realizacji kompleksowego programu
renaturyzacji Rowu Złotnickiego? Czy w obliczu postępującej suszy hydrologicznej resorty
rozważą objęcie patronatem i wsparciem finansowym działań przywracających naturalny
charakter tego cieku oraz ochronę biologicznie cennych mokradeł i zbiorników
tworzonych przez bobry w jego zlewni, tak aby zapobiec dalszej degradacji środowiska
i poprawić lokalne warunki wodne?
Resort środowiska w pełni popiera propozycję działań konserwatorskich. Organem
właściwym do podjęcia działań na ciekach publicznych jest jednak przede wszystkim
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Niemniej realizacja prac
renaturyzacyjnych służących np. małej retencji, poprawie stanu ekologicznego cieków
(w rozumieniu Ramowej Dyrektywy Wodnej) oraz ochronie lokalnego krajobrazu,
w szczególności w kontekście wielu doświadczeń związanych z wyższymi stanami wód,
zasługuje na szczególną uwagę. Należy w istocie dążyć do odtwarzania naturalnych dolin
rzecznych oraz wspierania tworzenia buforów przyrodniczych wzdłuż cieków wodnych.
Kierunek przyrodniczy w zarządzaniu ciekami, jest niezbędny dla ochrony zasobów
środowiska i ludności, o czym poinformowała Państwowa Rada Ochrony Przyrody w opinii
z 23 maja 2025 r. znak PROP-KOE/2025-323. Takie działania wynikają również z realizacji
Programu Odbudowy Zasobów Przyrodniczych (Nature Restoration Law4), wdrażanego
w Polsce – informacje w serwisie informacyjnym GOV.PL5.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
2 https://www.gov.pl/web/klimat/katalog-dobrych-praktyk-w-zakresie-robot-hydrotechnicznych
3 https://prop.gov.pl/wp-content/uploads/2025/05/PROP-KOE-25-
03_usuwanie_skutkow_powodzi_Nysa_Klodzka.pdf
4 https://environment.ec.europa.eu/topics/nature-and-biodiversity/nature-restoration-regulation_en
5 https://www.gov.pl/web/klimat/nrl
-- 2 of 2 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: BM-1.054.23.2025
Warszawa, 13 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10945 Posła na Sejm RP Pana Franciszka Sterczewskiego
w sprawie nielegalnego zniszczenia tam bobrów na Rowie Złotnickim, poniżej
przedstawiam stosowne informacje pozostające w zakresie właściwości Ministra
Infrastruktury.
Odnosząc się do pierwszego pytania uprzejmie informuję, że zgodnie z umową PKP PLK
S.A. wykonanie robót budowlanych na towarowej obwodnicy Poznania powierzyła
konsorcjum, którego liderem jest Zakład Robót Komunikacyjnych - DOM w Poznaniu
sp. z o.o., a partnerami: ALUSTA S.A. oraz INTOP Warszawa sp. z o.o. Na mocy zawartej
umowy konsorcjum przejęło teren budowy w dniu 20 czerwca 2024 r.
Na potrzeby wykonania robót budowlanych na Rowie Złotnickim, w związku ze
stwierdzeniem obecności bobra europejskiego w dniu 16 grudnia 2024 r. wykonawca
wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z wnioskiem
o wydanie zezwolenia na umyślne płoszenie i niszczenie siedlisk oraz tam bobra
europejskiego. Wniosek dotyczył zniszczenia 5 tam.
Decyzją z dnia 17 stycznia 2025 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu
udzielił wykonawcy zezwolenia na czynności dotyczące zniszczenia do 5 tam oraz
niszczenia siedliska i płoszenia do 8 osobników bobra.
Z informacji przekazanej przez PKP PLK S.A wynika, że w zakresie liczby tam objętych
derogacją decyzja organu jest zgodna z wnioskiem złożonym przez wykonawcę
i dopuszcza zniszczenie do 5 tam. Z treści przedmiotowej decyzji nie wynika odmowa
organu w stosunku do którejkolwiek z tam objętych wnioskiem.
Ponadto w uzasadnieniu do decyzji organ nie zakwestionował potrzeby zniszczenia tam
w liczbie wskazanej we wniosku. Wykonawca uznał tym samym, że intencją organu było
wydanie zezwolenia zgodnie z wnioskiem i nie wystąpił o sprostowanie decyzji w zakresie
możliwości usunięcia tam poza wskazaną w sentencji decyzji działką nr 8/10 (wskazane
ograniczenie było niezgodne z zakresem wskazanym we wniosku). Po konsultacji
z nadzorem przyrodniczym wykonawca przystąpił do rozbiórki tam bobrowych,
zakładając, że zakres podjętych czynności jest tożsamy z zakresem dopuszczonym
w zezwoleniu. Wykonawca oświadczył, że ostatecznie dokonano zniszczenia 3 tam,
-- 1 of 3 --
2
co podyktowane było szczególnymi aspektami środowiskowymi i jednocześnie zapewniło
osiągnięcie celu prowadzonych prac.
Zgodnie z warunkami umowy wykonawca robót został zobowiązany do przestrzegania
wymogów ochrony środowiska, w tym do postępowania zgodnie z pozyskanymi decyzjami
administracyjnymi w zakresie ochrony środowiska. Dodatkowo PKP PLK S.A. zobowiązała
wykonawcę do przejęcia pełnej odpowiedzialności i wszelkich ewentualnych
konsekwencji związanych z postępowaniem niezgodnie z uzyskanymi decyzjami.
W związku z powyższym kompleksową odpowiedzialność za roboty, czynności oraz
nadzory na terenie budowy ponosi wykonawca.
Celem rozwiązania zaistniałej sytuacji, przyjmując tym samym odpowiedzialność za
działanie niezgodnie z sentencją zezwolenia, wykonawca we własnym zakresie dokonał
konsultacji z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Poznaniu i zaproponował
wdrożenie planu działań kompensujących zniszczenie siedlisk bobra europejskiego.
Wykonawca sformułował plan działań, który przedłożył do uzgodnienia Regionalnemu
Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Poznaniu oraz Państwowemu Gospodarstwu
Wodnemu Wody Polskie. Z informacji uzyskanych od PKP PLK S.A. wynika, że aktualnie
wykonawca oczekuje na uzgodnienie planu przez wyżej wskazane organy. Niemniej,
w świetle warunków umowy z wykonawcą i przy założeniu pełnej odpowiedzialności
wykonawcy należy podkreślić, że opracowanie i uzgodnienie planu oraz wdrożenie działań
naprawczych stanowi wyłącznie inicjatywę własną wykonawcy i nie jest objęte zakresem
kontraktu.
Jednocześnie PKP PLK S.A. poinformowała, że nie jest stroną powyższych uzgodnień,
jednak jest informowana o działaniach wykonawcy w tym zakresie.
W odniesieniu do pytania trzeciego zawartego w przedmiotowej interpelacji należy
wskazać, że bóbr europejski występuje na terenie całej Polski, w ostatnim dziesięcioleciu
gatunek ten znacząco się rozprzestrzenił. Zgodnie z informacjami opublikowanymi przez
Główny Urząd Statystyczny w 2023 r. odnotowano 154,4 tys. bobrów. Od 2000 r. jego
populacja zwiększyła się ponad 6-krotnie. Gatunek ten coraz częściej osiedla się
w stosunkowo niewielkiej odległości od siedzib ludzkich, a przez swoją działalność zmienia
stosunki wodne zarówno w bezpośrednim otoczeniu, jak również na terenach przyległych.
Bóbr europejski jest gatunkiem objętym ochroną częściową zgodnie z załącznikiem 2 do
rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2026 r. w sprawie ochrony
gatunków zwierząt. W stosunku do bobra europejskiego obowiązuje szereg zakazów,
z powodu, których naprawa szkód wyrządzona przez te gryzonie oraz rozbiórka ich tam
jest utrudniona i wymaga uzgodnień z właściwą regionalną dyrekcją ochrony środowiska.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW Wody Polskie, podejmowane są
działania polegające między innymi na utrzymywaniu śródlądowych wód
powierzchniowych wraz z urządzeniami wodnymi, także w odniesieniu do działalności
bobra europejskiego, co sprowadza się do rozbiórki lub udrażniania tam bobrowych oraz
zasypywania nor w brzegach śródlądowych wód powierzchniowych, jak również naprawy
korpusu wałów przeciwpowodziowych. Przedmiotowe prace są uwzględniane
w wykonywanych zadaniach utrzymaniowych w ramach Programu realizacji zadań
związanych z utrzymaniem wód oraz pozostałego mienia Skarbu Państwa związanego
-- 2 of 3 --
3
z gospodarką wodną. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW Wody Polskie
corocznie koszty związane z usuwaniem szkód wyrządzonych przez bobry wynoszą
od 3 do ponad 4 mln zł.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.050.56.2025.1.AS(DT)
3910759.15755061.12664938
Warszawa, 07-08-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Franciszka Sterczewskiego w sprawie nielegalnego
zniszczenia tam bobrów na Rowie Złotnickim, K10INT10945 – przedstawiam poniżej
odpowiedź na pytania skierowane do Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
Ad. 2. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska podejmie działania wyjaśniające
i dyscyplinujące wobec Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Poznaniu wobec
potencjalnych uchybień nadzorczych w przedmiotowej sprawie? Czy zostanie zbadane,
dlaczego doszło do zniszczenia tam poza zakresem wydanej derogacji oraz czy RDOŚ
dołożyła należytej staranności w monitorowaniu inwestycji i egzekwowaniu warunków
decyzji środowiskowych?
Regionalni dyrektorzy ochrony środowiska wydają zgody na odstępstwo od zakazów
w stosunku do osobników zwierząt objętych ochroną gatunkową w formie decyzji
administracyjnej. Decyzja ta stanowi zwieńczenie postępowania administracyjnego, zatem
uwzględnia gromadzenie dowodów, badanie okoliczności faktycznych i wydanie orzeczenia
uwzględniającego interes prywatny i publiczny (w tym przypadku: zasoby przyrody).
Decyzje tego typu zawierają obligację do złożenia sprawozdania z wykonanego odstępstwa,
stosownie do normy art. 56 ust. 7 pkt 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie
przyrody1. Decyzje te ponadto są obwarowane warunkami wykonania odstępstwa,
zawierają informację o dozwolonym zakresie czynności i sposobach realizacji. Z tych
powodów regionalni dyrektorzy ochrony środowiska nie prowadzą bieżącego nadzoru
nad wykonaniem indywidualnych decyzji – naruszenie warunków decyzji jest podstawą
do ewentualnego wdrożenia sankcji. Ze sprawy wynika, że inwestor nie tyle przekroczył
warunki decyzji ale raczej dokonał zniszczenia obiektów nie będących przedmiotem decyzji
– złamał zatem zakazy w stosunku do gatunku chronionego bez zezwolenia. Sprawy tej
kategorii podpadają pod wykroczenie, a za ich prowadzenie odpowiadają organy ścigania.
Ponadto, jak wynika z opisu sytuacji, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Poznaniu
już bada okoliczności sprawy. Zastosowanie jakichkolwiek środków dyscyplinujących
wobec organu ochrony przyrody uznać należy w tym wypadku za bezzasadne. Niezależnie,
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podejmie czynności służące wyjaśnieniu
opisywanemu zajściu.
Ad. 3. Czy właściwe organy rządowe opracują i wdrożą jednolite wytyczne postępowania
z tamami bobrowymi na terenie inwestycji infrastrukturalnych? Czy rozważane jest
wprowadzenie obowiązku stosowania alternatywnych metod obniżania poziomu wody
w zbiornikach bobrowych – takich jak instalacja rur przepływowych przez tamy – zamiast
ich fizycznej rozbiórki? Tego typu wytyczne pozwoliłyby inwestorom zabezpieczyć
infrastrukturę bez niszczenia cennych siedlisk, zgodnie z zasadą minimalizacji szkód
w środowisku.
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1478, z późn. zm.
-- 1 of 2 --
W przypadku inwestycji na ciekach dobrym przykładem opracowania fachowego
dla praktyki jest publikacja „Katalog dobrych praktyk w zakresie robót hydrotechnicznych
i prac utrzymaniowych wraz z ustaleniem zasad ich wdrażania” dostępny w serwisie
GOV.PL2. Istnieje również szereg publikacji świata naukowego traktującego w tym temacie,
nie wspominając, że podmioty i osoby realizujące nadzór inwestycyjny
(w tym środowiskowy), co do zasady, powinny posiadać odpowiednie przygotowanie.
Ponadto warto przypomnieć, że organy ochrony przyrody z urzędu rozważają rozwiązania
alternatywne przed wydaniem zgody na odstępstwo od zakazu. Stosowanie rur
przelewowych jest praktykowane tam, gdzie to możliwe/zasadne.
4. Czy Ministerstwo Infrastruktury wspólnie z Ministerstwem Klimatu i Środowiska
podejmą działania na rzecz sfinansowania i realizacji kompleksowego programu
renaturyzacji Rowu Złotnickiego? Czy w obliczu postępującej suszy hydrologicznej resorty
rozważą objęcie patronatem i wsparciem finansowym działań przywracających naturalny
charakter tego cieku oraz ochronę biologicznie cennych mokradeł i zbiorników
tworzonych przez bobry w jego zlewni, tak aby zapobiec dalszej degradacji środowiska
i poprawić lokalne warunki wodne?
Resort środowiska w pełni popiera propozycję działań konserwatorskich. Organem
właściwym do podjęcia działań na ciekach publicznych jest jednak przede wszystkim
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Niemniej realizacja prac
renaturyzacyjnych służących np. małej retencji, poprawie stanu ekologicznego cieków
(w rozumieniu Ramowej Dyrektywy Wodnej) oraz ochronie lokalnego krajobrazu,
w szczególności w kontekście wielu doświadczeń związanych z wyższymi stanami wód,
zasługuje na szczególną uwagę. Należy w istocie dążyć do odtwarzania naturalnych dolin
rzecznych oraz wspierania tworzenia buforów przyrodniczych wzdłuż cieków wodnych.
Kierunek przyrodniczy w zarządzaniu ciekami, jest niezbędny dla ochrony zasobów
środowiska i ludności, o czym poinformowała Państwowa Rada Ochrony Przyrody w opinii
z 23 maja 2025 r. znak PROP-KOE/2025-323. Takie działania wynikają również z realizacji
Programu Odbudowy Zasobów Przyrodniczych (Nature Restoration Law4), wdrażanego
w Polsce – informacje w serwisie informacyjnym GOV.PL5.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
2 https://www.gov.pl/web/klimat/katalog-dobrych-praktyk-w-zakresie-robot-hydrotechnicznych
3 https://prop.gov.pl/wp-content/uploads/2025/05/PROP-KOE-25-
03_usuwanie_skutkow_powodzi_Nysa_Klodzka.pdf
4 https://environment.ec.europa.eu/topics/nature-and-biodiversity/nature-restoration-regulation_en
5 https://www.gov.pl/web/klimat/nrl
-- 2 of 2 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: BM-1.054.23.2025
Warszawa, 13 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10945 Posła na Sejm RP Pana Franciszka Sterczewskiego
w sprawie nielegalnego zniszczenia tam bobrów na Rowie Złotnickim, poniżej
przedstawiam stosowne informacje pozostające w zakresie właściwości Ministra
Infrastruktury.
Odnosząc się do pierwszego pytania uprzejmie informuję, że zgodnie z umową PKP PLK
S.A. wykonanie robót budowlanych na towarowej obwodnicy Poznania powierzyła
konsorcjum, którego liderem jest Zakład Robót Komunikacyjnych - DOM w Poznaniu
sp. z o.o., a partnerami: ALUSTA S.A. oraz INTOP Warszawa sp. z o.o. Na mocy zawartej
umowy konsorcjum przejęło teren budowy w dniu 20 czerwca 2024 r.
Na potrzeby wykonania robót budowlanych na Rowie Złotnickim, w związku ze
stwierdzeniem obecności bobra europejskiego w dniu 16 grudnia 2024 r. wykonawca
wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z wnioskiem
o wydanie zezwolenia na umyślne płoszenie i niszczenie siedlisk oraz tam bobra
europejskiego. Wniosek dotyczył zniszczenia 5 tam.
Decyzją z dnia 17 stycznia 2025 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu
udzielił wykonawcy zezwolenia na czynności dotyczące zniszczenia do 5 tam oraz
niszczenia siedliska i płoszenia do 8 osobników bobra.
Z informacji przekazanej przez PKP PLK S.A wynika, że w zakresie liczby tam objętych
derogacją decyzja organu jest zgodna z wnioskiem złożonym przez wykonawcę
i dopuszcza zniszczenie do 5 tam. Z treści przedmiotowej decyzji nie wynika odmowa
organu w stosunku do którejkolwiek z tam objętych wnioskiem.
Ponadto w uzasadnieniu do decyzji organ nie zakwestionował potrzeby zniszczenia tam
w liczbie wskazanej we wniosku. Wykonawca uznał tym samym, że intencją organu było
wydanie zezwolenia zgodnie z wnioskiem i nie wystąpił o sprostowanie decyzji w zakresie
możliwości usunięcia tam poza wskazaną w sentencji decyzji działką nr 8/10 (wskazane
ograniczenie było niezgodne z zakresem wskazanym we wniosku). Po konsultacji
z nadzorem przyrodniczym wykonawca przystąpił do rozbiórki tam bobrowych,
zakładając, że zakres podjętych czynności jest tożsamy z zakresem dopuszczonym
w zezwoleniu. Wykonawca oświadczył, że ostatecznie dokonano zniszczenia 3 tam,
-- 1 of 3 --
2
co podyktowane było szczególnymi aspektami środowiskowymi i jednocześnie zapewniło
osiągnięcie celu prowadzonych prac.
Zgodnie z warunkami umowy wykonawca robót został zobowiązany do przestrzegania
wymogów ochrony środowiska, w tym do postępowania zgodnie z pozyskanymi decyzjami
administracyjnymi w zakresie ochrony środowiska. Dodatkowo PKP PLK S.A. zobowiązała
wykonawcę do przejęcia pełnej odpowiedzialności i wszelkich ewentualnych
konsekwencji związanych z postępowaniem niezgodnie z uzyskanymi decyzjami.
W związku z powyższym kompleksową odpowiedzialność za roboty, czynności oraz
nadzory na terenie budowy ponosi wykonawca.
Celem rozwiązania zaistniałej sytuacji, przyjmując tym samym odpowiedzialność za
działanie niezgodnie z sentencją zezwolenia, wykonawca we własnym zakresie dokonał
konsultacji z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Poznaniu i zaproponował
wdrożenie planu działań kompensujących zniszczenie siedlisk bobra europejskiego.
Wykonawca sformułował plan działań, który przedłożył do uzgodnienia Regionalnemu
Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Poznaniu oraz Państwowemu Gospodarstwu
Wodnemu Wody Polskie. Z informacji uzyskanych od PKP PLK S.A. wynika, że aktualnie
wykonawca oczekuje na uzgodnienie planu przez wyżej wskazane organy. Niemniej,
w świetle warunków umowy z wykonawcą i przy założeniu pełnej odpowiedzialności
wykonawcy należy podkreślić, że opracowanie i uzgodnienie planu oraz wdrożenie działań
naprawczych stanowi wyłącznie inicjatywę własną wykonawcy i nie jest objęte zakresem
kontraktu.
Jednocześnie PKP PLK S.A. poinformowała, że nie jest stroną powyższych uzgodnień,
jednak jest informowana o działaniach wykonawcy w tym zakresie.
W odniesieniu do pytania trzeciego zawartego w przedmiotowej interpelacji należy
wskazać, że bóbr europejski występuje na terenie całej Polski, w ostatnim dziesięcioleciu
gatunek ten znacząco się rozprzestrzenił. Zgodnie z informacjami opublikowanymi przez
Główny Urząd Statystyczny w 2023 r. odnotowano 154,4 tys. bobrów. Od 2000 r. jego
populacja zwiększyła się ponad 6-krotnie. Gatunek ten coraz częściej osiedla się
w stosunkowo niewielkiej odległości od siedzib ludzkich, a przez swoją działalność zmienia
stosunki wodne zarówno w bezpośrednim otoczeniu, jak również na terenach przyległych.
Bóbr europejski jest gatunkiem objętym ochroną częściową zgodnie z załącznikiem 2 do
rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2026 r. w sprawie ochrony
gatunków zwierząt. W stosunku do bobra europejskiego obowiązuje szereg zakazów,
z powodu, których naprawa szkód wyrządzona przez te gryzonie oraz rozbiórka ich tam
jest utrudniona i wymaga uzgodnień z właściwą regionalną dyrekcją ochrony środowiska.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW Wody Polskie, podejmowane są
działania polegające między innymi na utrzymywaniu śródlądowych wód
powierzchniowych wraz z urządzeniami wodnymi, także w odniesieniu do działalności
bobra europejskiego, co sprowadza się do rozbiórki lub udrażniania tam bobrowych oraz
zasypywania nor w brzegach śródlądowych wód powierzchniowych, jak również naprawy
korpusu wałów przeciwpowodziowych. Przedmiotowe prace są uwzględniane
w wykonywanych zadaniach utrzymaniowych w ramach Programu realizacji zadań
związanych z utrzymaniem wód oraz pozostałego mienia Skarbu Państwa związanego
-- 2 of 3 --
3
z gospodarką wodną. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW Wody Polskie
corocznie koszty związane z usuwaniem szkód wyrządzonych przez bobry wynoszą
od 3 do ponad 4 mln zł.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --