Interpelacja w sprawie nadzoru nad modelami AI
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10943
do ministra cyfryzacji
w sprawie nadzoru nad modelami AI
Zgłaszający: Jarosław Urbaniak, Janusz Cichoń, Krzysztof Gadowski, Aleksandra Gajewska, Michał Jaros, Marek Krząkała, Alicja Łuczak, Tomasz Piotr Nowak, Krystyna Sibińska, Bartosz Zawieja
Data wpływu: 14-07-2025
Szanowny Panie Premierze,
rozwój sztucznej inteligencji, w szczególności modeli generatywnych, takich jak duże modele językowe (LLM), systemy multimodalne oraz tzw. foundation models, w ostatnich kilkunastu miesiącach nabrał niezwykłego tempa i staje się jednym z najważniejszych wyzwań technologicznych, gospodarczych i społecznych XXI wieku. AI wpływa już nie tylko na sektor prywatny i innowacje, ale coraz śmielej wchodzi w obszary administracji publicznej, edukacji, ochrony zdrowia, sądownictwa czy mediów.
Wraz z tym postępem pojawiają się realne zagrożenia: dezinformacja z wykorzystaniem syntetycznych treści (deepfake, fałszywe głosy i obrazy), brak przejrzystości decyzji podejmowanych przez systemy automatyczne, niejasne zasady odpowiedzialności prawnej za błędy AI, a także ryzyko wykorzystania danych obywateli bez ich wiedzy i zgody do trenowania modeli komercyjnych. Jednym z takich rażących przykładów była modyfikacja algorytmu modelu Grok, za który odpowiada xAI Inc.
Na poziomie Unii Europejskiej odpowiedzią na te wyzwania stał się AI Act, uchwalony w 2024 r., który wprowadza obowiązki rejestracyjne, transparentności i etyczne dla systemów AI – zwłaszcza tych uznanych za wysokiego ryzyka. Nakłada także konkretne wymogi na twórców dużych modeli językowych i systemów ogólnego zastosowania. Jednocześnie w krajach takich jak Stany Zjednoczone, Wielka Brytania czy Chiny toczą się intensywne prace nad ramami regulacyjnymi dla tzw. frontier AI, czyli najbardziej zaawansowanych systemów zdolnych do samodzielnego uczenia się, generowania wiedzy czy podejmowania decyzji w sposób trudny do weryfikacji przez człowieka.
Polska znajduje się w punkcie zwrotnym. Choć obserwujemy coraz częstsze wdrażanie rozwiązań opartych na AI w urzędach, firmach i mediach, musimy przyjąć całościową strategię państwa w zakresie regulacji, nadzoru i rozwoju sztucznej inteligencji. Przed nami implementacja AI Act, budowa instytucjonalnego zaplecza do oceny ryzyka i certyfikacji systemów AI i ustalenie zasad dotyczących wykorzystywania danych obywateli, ochrony ich prywatności czy prawa do wyjaśnienia decyzji podjętych przez algorytmy w przestrzeni publicznej. Szczęśliwie Polska już dziś inwestuje również w rozwój własnych, otwartych modeli językowych w języku polskim, które w perspektywie uniezależnią nasz rynek cyfrowy od wpływu wielkich międzynarodowych korporacji technologicznych.
W tym kontekście zasadne i pilne jest przedstawienie jasnego stanowiska w sprawie przyszłości rozwoju i regulacji sztucznej inteligencji w Polsce, przez co wnoszę o udzielenie odpowiedzi na pytania:
Czy Ministerstwo Cyfryzacji opracowało lub planuje opracowanie krajowej strategii wdrożenia przepisów AI Act na poziomie instytucji publicznych, administracji i sektora prywatnego?
Czy Polska planuje utworzenie niezależnej instytucji nadzorującej rozwój i wdrażanie AI?
Czy trwają prace nad zasadami stosowania AI w administracji publicznej, w tym kryteriami przejrzystości, odpowiedzialności i odwoławczości decyzji podejmowanych z udziałem AI?
Jakie działania są podejmowane w celu zapewnienia ochrony danych obywateli w kontekście wykorzystywania ich do trenowania systemów AI (w tym generatywnej AI)?
Czy trwają prace nad wdrożeniem przepisów ograniczających lub regulujących wykorzystanie AI do generowania treści syntetycznych (np. deepfake, fake news) w mediach i przestrzeni publicznej? Jakie są ich założenia? Czy analizowano model wprowadzony w ostatnim czasie w Danii?
Czy w związku z widocznymi w dniu 8 lipca br. licznymi naruszeniami dóbr osobistych oraz naruszeniami norm prawnych w zakresie języka nienawiści oraz dyskryminacji przez model Grok xAI Inc. planowane są działania związane z pociągnięciem operatora modelu do odpowiedzialności? Jakie to działania? Czy Ministerstwo Cyfryzacji uważa za odpowiednie, aby modele AI na potrzeby odpowiedzialności prawnej obowiązkowo posiadały reprezentacje krajowe, do których będzie można kierować indywidualne roszczenia?
Z wyrazami szacunku
Jarosław Urbaniak
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Dariusz Standerski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7560 znakówadres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Dariusz Standerski
BM.WP.057.127.2025
Warszawa, 07 września 2025 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 21 lipca br. Posłów na Sejm RP pana Jarosława Urbaniaka, pana Janusza
Cichonia, pana Krzysztofa Gadowskiego, pani Aleksandry Gajewskiej, pana Michała Jarosa,
pana Marka Krząkały, pani Alicji Łuczak, pana Tomasza Piotra Nowaka, pani Krystyny
Sibińskiej oraz pana Bartosza Zawiei w sprawie nadzoru nad modelami AI (interpelacja nr
10943)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posłów pytania.
Ad 1) Czy Ministerstwo Cyfryzacji opracowało lub planuje opracowanie krajowej strategii
wdrożenia przepisów AI Act na poziomie instytucji publicznych, administracji i sektora
prywatnego?
Ministerstwo Cyfryzacji od II kwartału 2024 roku prowadzi prace legislacyjne i analityczne
mające na celu umożliwienie stosowania AI Act w polskim systemie prawnym. Pierwsza
wersja projektu ustawy o systemach sztucznej inteligencji (U71), została opublikowana 16
października 2024 r. i skierowana do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji
publicznych. W pierwszej turze konsultacji i uzgodnień zebrano ponad 2000 uwag od 110
podmiotów i osób fizycznych. Po ich analizie, 10 lutego 2025 r. Ministerstwo Cyfryzacji
zaproponowało nową wersję projektu ustawy i skierowało go do drugiej tury konsultacji
międzyresortowych i konsultacji publicznych. Obecnie projekt ustawy znajduje się w
kolejnej fazie prac rządowych (został przyjęty przez Komitet do Spraw Europejskich 4 lipca
br.) i został skierowany do rozpatrzenia przez Stały Komitet Rady Ministrów.
Ministerstwo Cyfryzacji opracowało także projekt „Polityki rozwoju sztucznej inteligencji
w Polsce do roku 2030”, obejmującej sektor publiczny i prywatny. Zakłada on m.in.
uruchomienie do 2028 r. trzech piaskownic regulacyjnych, które mają umożliwić
testowanie systemów AI w bezpiecznych i kontrolowanych warunkach.
Ad 2) Czy Polska planuje utworzenie niezależnej instytucji nadzorującej rozwój i
wdrażanie AI?
Polska planuje powołanie niezależnego organu nadzoru rynku nad systemami AI – Komisji
Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji. Zgodnie z projektem ustawy o systemach
sztucznej inteligencji w skład Komisji mają wchodzić: Przewodniczący Komisji (wybierany
przez Sejm za zgodą Senatu), dwóch Wiceprzewodniczących Komisji oraz czterech
członków Komisji (przedstawiciel Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów,
przedstawiciel Komisji Nadzoru Finansowego, przedstawiciel Krajowej Rady Radiofonii
i Telewizji oraz przedstawiciel Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej). Do zadań
nowego organu należeć będzie nadzór nad rynkiem systemów sztucznej inteligencji
w zakresie określonym w art. 2 rozporządzenia 2024/1689, wykonywanie zadań
pojedynczego punktu kontaktowego w rozumieniu art. 70 ust. 1 rozporządzenia
2024/1689, współpraca z Prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych i innymi
organami właściwymi do wykonywania zadań określonych w AI Act oraz współpraca
z właściwymi organami i instytucjami Unii Europejskiej i państw członkowskich.
-- 1 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Utworzenie nowego organu docelowo umożliwi również wykonywanie innych funkcji
przewidzianych w rozporządzeniu 2024/1689, takich jak: nadzór nad tworzeniem i
funkcjonowaniem piaskownic regulacyjnych, monitoring, komunikację oraz działania
edukacyjne wspierające rozwój sektora sztucznej inteligencji w Polsce.
Ad 3) Czy trwają prace nad zasadami stosowania AI w administracji publicznej, w tym
kryteriami przejrzystości, odpowiedzialności i odwoławczości decyzji podejmowanych z
udziałem AI?
Ramy regulacyjne wykorzystania AI w Unii Europejskiej określa AI Act poprzez klasyfikację
systemów AI w zależności od poziomu ryzyka, jaki mogą stwarzać dla użytkowników,
społeczeństwa i praw podstawowych. Podział ten obejmuje cztery główne kategorie:
systemy zakazane, wysokiego ryzyka, ograniczonego ryzyka oraz minimalnego ryzyka.
Zasady wynikające z poszczególnych kategorii obowiązują także jednostki administracji
publicznej.
Ad 4) Jakie działania są podejmowane w celu zapewnienia ochrony danych obywateli w
kontekście wykorzystywania ich do trenowania systemów AI (w tym generatywnej AI)?
AI Act wprowadza szereg przepisów mających na celu zapewnienie zgodności systemów
sztucznej inteligencji z unijnymi standardami ochrony danych osobowych. Rozporządzenie
2024/1689 nakłada szczególne obowiązki na dostawców systemów wysokiego ryzyka,
zobowiązując ich do przeprowadzania oceny zgodności, dokumentowania danych
wykorzystywanych do trenowania modeli oraz zapewniania, że dane są odpowiedniej
jakości, kompletne, reprezentatywne i wolne od uprzedzeń. Należy podkreślić, że przepisy
AI Act nie zastępują Rozporządzenia Ogólnego o Ochronie Danych Osobowych (RODO),
lecz są z nim komplementarne, co oznacza konieczność spełnienia zarówno wymagań
wynikających z rozporządzenia 2024/1689, jak i przepisów o ochronie danych
osobowych.
Ad 5) Czy trwają prace nad wdrożeniem przepisów ograniczających lub regulujących
wykorzystanie AI do generowania treści syntetycznych (np. deepfake, fake news) w
mediach i przestrzeni publicznej? Jakie są ich założenia? Czy analizowano model,
wprowadzony w ostatnim czasie w Danii?
Zgodnie z art. 50 ust. AI Act „Podmioty stosujące system AI, który generuje obrazy, treści
audio lub wideo stanowiące treści deepfake lub który manipuluje takimi obrazami lub treściami,
ujawniają, że treści te zostały sztucznie wygenerowane lub zmanipulowane”.
Ad 6) W związku z widocznymi w dniu 8 lipca br. licznymi naruszeniami dóbr osobistych
oraz naruszeniami norm prawnych w zakresie języka nienawiści oraz dyskryminacji przez
model GROK xAI Inc., planowane są działania związane z pociągnięciem operatora
modelu do odpowiedzialności? Jakie to działania? Czy Ministerstwo Cyfryzacji uważa za
odpowiednie, aby modele AI na potrzeby odpowiedzialności prawnej obowiązkowo
posiadały reprezentacje krajowe, do których będzie można kierować indywidualne
roszczenia?
W odniesieniu do ostatnich kontrowersji związanych z funkcjonowaniem chatbota Grok
(generującego wypowiedzi zawierające pomówienia, mowę nienawiści oraz manipulację
informacją) wystosowaliśmy 9 lipca 2025 r. list do Komisarz Henny Virkkunen. W piśmie
tym zwróciliśmy uwagę na możliwe naruszenie przepisów DSA przez platformę X,
wskazując na potrzebę rozszerzenia postepowania naruszeniowego przeciwko platformie
X o sprawę Groka. Dodatkowo, zwróciliśmy się do Komisji Europejskiej o informację na
temat stanu przedłużającego się postępowania przeciwko platformie X.
Warto zaznaczyć, że unijne rozporządzenie 2022/2065 Akt o usługach cyfrowych (DSA)
nadało Komisji Europejskiej uprawnienia nadzorcze względem bardzo dużych platform
-- 2 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
internetowych (VLOP) oraz wyszukiwarek internetowych (VLOSE). Dzięki tym
uprawnieniom Komisja Europejska obecnie prowadzi już otwarte postępowania przeciwko
dużym platformom, takim jak X, TikTok, AliExpress, Meta czy Temu, w których dokonuje
oceny, czy platformy naruszyły przepisy DSA.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Standerski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 3 of 3 --