Interpelacja nr 10942
Interpelacja w sprawie rozwoju reaktorów torowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Edukacja i Szkolnictwo (64%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rozwoju reaktorów torowych
Interpelacja nr 10942
do ministra klimatu i środowiska, ministra nauki i szkolnictwa wyższego, ministra przemysłu
w sprawie rozwoju reaktorów torowych
Zgłaszający: Jarosław Urbaniak, Janusz Cichoń, Krzysztof Gadowski, Aleksandra Gajewska, Marek Krząkała, Alicja Łuczak, Tomasz Piotr Nowak, Krystyna Sibińska, Bartosz Zawieja
Data wpływu: 14-07-2025
Szanowni Państwo Ministrowie,
w obliczu rosnącego zapotrzebowania na czystą i bezpieczną energię – poza rozwojem odnawialnych źródeł energii oraz koniecznością (co szczęśliwie zaczęło się urzeczywistniać w obecnej kadencji) budowy polskiej elektrowni jądrowej – coraz częściej mówi się również o przyszłych alternatywach dla tradycyjnych reaktorów jądrowych. Jedną z najciekawszych koncepcji jest reaktor torowy, nad którego rozwojem i użyciem na potrzeby energetyki prace wciąż trwają, ale jeśli okażą się skuteczne, również Polska, dysponując złożami na szacowanym poziomie ok. 7 tys. ton, mogłaby się uniezależnić energetycznie.
Reaktor torowy różni się od tradycyjnych reaktorów jądrowych przede wszystkim rodzajem paliwa. Zamiast uranu-235 czy plutonu-239 wykorzystuje tor-232 – pierwiastek, który sam nie jest rozszczepialny, ale może zostać przekształcony w izotop uranu-233, który już rozszczepieniu ulega. W praktyce najczęściej rozważanym typem reaktora torowego jest reaktor cieczowy z fluorkami, w którym paliwo znajduje się w stanie ciekłym, rozpuszczone w soli fluorkowej. Taka forma umożliwia ciągłe przetwarzanie paliwa i usuwanie produktów rozszczepienia podczas pracy reaktora.
Wskazuje się, że reaktory torowe są bezpieczne z uwagi na stosowane tzw. zatyczki zamarzające, sam tor nie ma zastosowania militarnego. Tor jest też znacznie bardziej efektywny niż uran – szacuje się, że z jednej tony toru można uzyskać nawet 90 razy więcej energii niż z jednej tony uranu. Poza wspomnianą już dużą dostępnością, również w Polsce, wśród zalet wymienia się wreszcie, że cykl paliwowy oparty na torze generuje mniejszą ilość długożyciowych produktów rozszczepienia – a tym samym ogranicza problem długoterminowego składowania odpadów.
Swoje technologie opracowują już Chińczycy, korzystający u podstaw badań z odtajnionych badań amerykańskich z lat 60. XX wieku. W tym roku uruchomili nawet pierwszy reaktor torowy na pustyni Gobi. Prace prowadzą również Japonia, Kanada, Indie czy Norwegia.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Państwa Ministrów z pytaniami:
Czy Polska zamierza dołączyć do globalnego wyścigu technologii reaktorowych opartych na torze, w szczególności techniki Molten Salt Reactor (MSR)? Czy sporządzono harmonogram i zakres prac?
Czy istnieją krajowe programy badawcze lub planowane partnerstwa międzynarodowe (np. z Chinami, USA, IAEA), które umożliwiłyby rozwój technologii torowej w Polsce w horyzoncie 5–10 lat?
Czy planuje się wsparcie dla prac badawczych w polskich uczelniach i instytutach nad reaktorem torowym, w tym opracowanie prototypu lub studium wykonalności?
Biorąc pod uwagę deklarowane globalne zasoby toru, czy przeprowadzono lub planuje się badania geologiczne w Polsce w celu weryfikacji rzeczywistych zasobów lub ich potencjału w przyszłości?
Z wyrazami szacunku
Jarosław Urbaniak
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 10942
do ministra klimatu i środowiska, ministra nauki i szkolnictwa wyższego, ministra przemysłu
w sprawie rozwoju reaktorów torowych
Zgłaszający: Jarosław Urbaniak, Janusz Cichoń, Krzysztof Gadowski, Aleksandra Gajewska, Marek Krząkała, Alicja Łuczak, Tomasz Piotr Nowak, Krystyna Sibińska, Bartosz Zawieja
Data wpływu: 14-07-2025
Szanowni Państwo Ministrowie,
w obliczu rosnącego zapotrzebowania na czystą i bezpieczną energię – poza rozwojem odnawialnych źródeł energii oraz koniecznością (co szczęśliwie zaczęło się urzeczywistniać w obecnej kadencji) budowy polskiej elektrowni jądrowej – coraz częściej mówi się również o przyszłych alternatywach dla tradycyjnych reaktorów jądrowych. Jedną z najciekawszych koncepcji jest reaktor torowy, nad którego rozwojem i użyciem na potrzeby energetyki prace wciąż trwają, ale jeśli okażą się skuteczne, również Polska, dysponując złożami na szacowanym poziomie ok. 7 tys. ton, mogłaby się uniezależnić energetycznie.
Reaktor torowy różni się od tradycyjnych reaktorów jądrowych przede wszystkim rodzajem paliwa. Zamiast uranu-235 czy plutonu-239 wykorzystuje tor-232 – pierwiastek, który sam nie jest rozszczepialny, ale może zostać przekształcony w izotop uranu-233, który już rozszczepieniu ulega. W praktyce najczęściej rozważanym typem reaktora torowego jest reaktor cieczowy z fluorkami, w którym paliwo znajduje się w stanie ciekłym, rozpuszczone w soli fluorkowej. Taka forma umożliwia ciągłe przetwarzanie paliwa i usuwanie produktów rozszczepienia podczas pracy reaktora.
Wskazuje się, że reaktory torowe są bezpieczne z uwagi na stosowane tzw. zatyczki zamarzające, sam tor nie ma zastosowania militarnego. Tor jest też znacznie bardziej efektywny niż uran – szacuje się, że z jednej tony toru można uzyskać nawet 90 razy więcej energii niż z jednej tony uranu. Poza wspomnianą już dużą dostępnością, również w Polsce, wśród zalet wymienia się wreszcie, że cykl paliwowy oparty na torze generuje mniejszą ilość długożyciowych produktów rozszczepienia – a tym samym ogranicza problem długoterminowego składowania odpadów.
Swoje technologie opracowują już Chińczycy, korzystający u podstaw badań z odtajnionych badań amerykańskich z lat 60. XX wieku. W tym roku uruchomili nawet pierwszy reaktor torowy na pustyni Gobi. Prace prowadzą również Japonia, Kanada, Indie czy Norwegia.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Państwa Ministrów z pytaniami:
Czy Polska zamierza dołączyć do globalnego wyścigu technologii reaktorowych opartych na torze, w szczególności techniki Molten Salt Reactor (MSR)? Czy sporządzono harmonogram i zakres prac?
Czy istnieją krajowe programy badawcze lub planowane partnerstwa międzynarodowe (np. z Chinami, USA, IAEA), które umożliwiłyby rozwój technologii torowej w Polsce w horyzoncie 5–10 lat?
Czy planuje się wsparcie dla prac badawczych w polskich uczelniach i instytutach nad reaktorem torowym, w tym opracowanie prototypu lub studium wykonalności?
Biorąc pod uwagę deklarowane globalne zasoby toru, czy przeprowadzono lub planuje się badania geologiczne w Polsce w celu weryfikacji rzeczywistych zasobów lub ich potencjału w przyszłości?
Z wyrazami szacunku
Jarosław Urbaniak
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Krzysztof Galos
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
12%
Konkretność
88%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.3 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10228 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
BM-WP.050.93.2025.DI
3910758.15724776.12629736
Warszawa, 01-08-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Jarosława Urbaniaka oraz grupy posłów (znak:
K10INT10942).
Temat: rozwój reaktorów torowych.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na poniższe pytanie, będące w zakresie właściwości Ministerstwa
Klimatu i Środowiska.
Biorąc pod uwagę deklarowane globalne zasoby toru, czy przeprowadzono lub planuje się
badania geologiczne w Polsce w celu weryfikacji rzeczywistych zasobów lub ich potencjału
w przyszłości?
W Polsce w zestawieniach bilansowych nie wyróżnia się toru jako oddzielnego pierwiastka
tworzącego rudy mające potencjał złożowy. Jest to pierwiastek chemiczny bardzo
rozproszony w skorupie ziemskiej. Zaliczany jest do grupy aktynowców. Z powodu
powinowactwa fizyko-chemicznego zaklasyfikowany jest do tzw. grupy pierwiastków
REE1.
Zgodnie z treścią publikacji pt. „Bilans perspektywicznych zasobów kopalin Polski wg.
stanu na 31.12.2018 r.” wydanej przez Państwowy Instytut Geologiczny– Państwowy
Instytut Badawczy.”2:
„W Polsce dotychczas nie udokumentowano złóż REE. ” (s. 197);
„Zapotrzebowanie gospodarki krajowej na metale z grupy REE oraz skandu i itru w 2018 r.
wyniosło łącznie 1357,5 Mg, w tym 1335,6 Mg związków ceru oraz 21,9 Mg pozostałych
metali ziem rzadkich, skandu i itru (http://geoportal.pgi.gov.pl/surowce/export_import).” (s.
197);
„W Polsce nie opracowano kryteriów bilansowości dotyczących złóż pierwiastków
ziem rzadkich.” (s. 197);
„Analiza budowy geologicznej Polski z uwzględnieniem warunków występowania złóż REE
na świecie wskazuje, że jedynie w Sudetach mogą występowanie złoża o marginalnym
1 Tzw. metale ziem rzadkich, pierwiastki ziem rzadkich, REE (ang. rare-earth elements).
2 https://www.pgi.gov.pl/aktualnosci/display/12732-bilans-perspektywicznych-zasobow-
kopalin-polski.html.
-- 1 of 2 --
znaczeniu gospodarczym. Należy jednak brać pod uwagę, że możliwe do
udokumentowania ich zasoby dalece odbiegałyby od zasobów złóż będących
przedmiotem eksploatacji na świecie. Intruzje magmowe znajdujące się na platformie
wschodnioeuropejskiej, z uwagi na głębokość ich występowania, zmienność
okruszcowania i niską zawartość REE, nie mają aktualnie znaczenia surowcowego (Paulo,
1993, 1999; Paulo i Krzak, 2015; zał. 4). W ostatnich latach pod kątem występowania REE
zbadano cechsztyńskie łupki miedzionośne (Oszczepalski i in., 2016a), strefę kontaktu
bloków górnośląskiego i małopolskiego (Mikulski S.Z. i in., 2015a), bałtyckie piaski (Mikulski
S.Z. i in., 2016a) i konkrecje Fe-Mn południowego Bałtyku (Szamałek i in., 2018). Badania
wykazały, że zawartość REE w tych utworach jest na poziomie lub nieznacznie powyżej tła
geochemicznego poszczególnych rodzajów badanych skał.” (str.198)
Źródło danych o zasobach złóż kopalin, stanowią dokumentacje geologiczne złóż kopalin,
zatwierdzane, a następnie przesyłane przez organy administracji geologicznej – ministra
właściwego ds. środowiska, marszałków województw oraz starostów powiatowych – m.in.
do Centralnego Archiwum Geologicznego.
Na chwilę obecną nie są prowadzone żadne badania geologiczne dotyczące ustalenia
zasobów toru.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
-- 2 of 2 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Miłosz Motyka
BM-I.053.62.2025.TŚ
Warszawa, 2025-08-06
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10942, złożoną przez Pana Posła Jarosława Urbaniaka wraz
z grupą posłów w sprawie rozwoju reaktorów torowych, uprzejmie informuję:
Ad 1. Czy Polska zamierza dołączyć do globalnego wyścigu technologii reaktorowych
opartych na torze, w szczególności techniki Molten Salt Reactor (MSR)? Czy sporządzono
harmonogram i zakres prac?
Polska obserwuje rozwój technologii reaktorów opartych na technice MSR i dostrzega ich
potencjał w kontekście długofalowej transformacji energetycznej. Technologie te są
rozwijane na świecie od kilkudziesięciu lat i nie doczekały się jeszcze komercjalizacji, pomimo
różnych zapowiedzi. Dlatego należy realnie podchodzić do możliwej perspektywy ich
wdrożenia na świecie. Polskie zespoły badawcze z instytutów i uczelni uczestniczyły
w pracach badawczo-rozwojowych nad takimi technologiami. Możliwe jest też ich dalsze
uczestnictwo w międzynarodowych programach badawczych zakresie technologii
ciekłosolnych. Priorytetem, także w obszarze badawczo rozwojowym, pozostaje realizacja
Programu polskiej energetyki jądrowej oraz lekkowodnych SMR. Biorąc pod uwagę
ograniczenia kadrowe i finansowe nie jest więc celowe równoległe rozwijanie wielu różnych
technologii jądrowej, zwłaszcza, że w Polsce toczą się też prace badawczo-rozwojowe
reaktorów wysokotemperaturowych.
Ad 2. Czy istnieją krajowe programy badawcze lub planowane partnerstwa
międzynarodowe (np. z Chinami, USA, IAEA), które umożliwiłyby rozwój technologii
torowej w Polsce w horyzoncie 5– 10 lat?
Polska pozostaje otwarta na współpracę międzynarodową w zakresie rozwoju nowych
technologii jądrowych. Prace związane z torowym cyklem paliwowym mogą być prowadzone
między innymi w ramach projektów badawczych EURATOM. W pracach takich brały w
ostatnich latach polskie zespoły badawcze. Jednakże ewentualne wdrożenie technologii
torowej jest kwestią odleglejszej przyszłościniż 5-10 lat.
Ad 3. Czy planuje się wsparcie dla prac badawczych w polskich uczelniach i instytutach nad
reaktorem torowym, w tym opracowanie prototypu lub studium wykonalności?
Przygotowywany jest również obecnie strategiczny program badawczy dla energetyki
jądrowej, w ramach którego takie badania mogłyby być prowadzone przy zachowaniu
odpowiedniego priorytetu dla badań wspierających wdrożenie energetyki jądrowej w Polsce
-- 1 of 2 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 2 z 2
w oparciu o technologię reaktorów lekkowodnych. Biorąc pod uwagę aktualny stan rozwoju
technologii oraz dotychczasowe doświadczenia światowe, jest bardzo mało
prawdopodobne, aby możliwe było opracowanie prototypu takiego reaktora, zwłaszcza
biorąc pod uwagę konieczność rozwijania w pierwszej kolejności technologii o wyższym
potencjale wdrożeniowym.
Ad 4. Biorąc pod uwagę deklarowane globalne zasoby toru, czy przeprowadzono lub
planuje się badania geologiczne w Polsce w celu weryfikacji rzeczywistych zasobów lub ich
potencjału w przyszłości?
W Polsce prowadzone są badania geologiczne w różnych kontekstach, jednak nie były one
dotąd ukierunkowane bezpośrednio na potrzeby ewentualnego wdrożenia technologii
torowych. W przyszłości możliwe jest poszerzenie zakresu badań geologicznych w celu
weryfikacji dostępności odpowiednich zasobów, jeżeli zaistnieje taka potrzeba
technologiczna lub strategiczna.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Minister
2025-08-06 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DIR-WPN.055.7.2025.EMP
Warszawa, 11 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 10942
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłów na Sejm RP, Pana Jarosława
Urbaniaka, Pana Janusza Cichonia, Pana Krzysztofa Gadowskiego, Pani Aleksandry
Gajewskiej, Pana Marka Krząkały, Pani Alicji Łuczak, Pana Tomasza Piotra Nowaka, Pani
Krystyny Sibińskiej oraz Pana Bartosza Zawiei, w sprawie rozwoju reaktorów torowych.
Szanowni Państwo Posłowie,
w odpowiedzi na interpelację w sprawie możliwości rozwoju w Polsce technologii reaktorów
opartych na cyklu paliwowym z torem uprzejmie informuję, że obecne działania w obszarze
energetyki jądrowej w Polsce koncentrują się na realizacji Programu Polskiej Energetyki
Jądrowej (PPEJ), opartego na sprawdzonych technologiach wykorzystujących uran.
Obowiązująca wersja PPEJ nie obejmuje zadań związanych z technologiami reaktorów
torowych, ani badań nad tym typem paliwa jądrowego.
Podobnie, w projektowanym programie strategicznym Narodowego Centrum Badań
i Rozwoju NUKLEOSTRATEG nie przewiduje się odrębnych modułów poświęconych torowi.
Obecne priorytety badawczo-rozwojowe skupiają się na technologiach reaktorowych
zgodnych z planami inwestycyjnymi państwa, w tym na wysokotemperaturowym reaktorze
chłodzonym gazem (HTGR).
Technologie reaktorów torowych są na świecie nadal w fazie rozwoju i wymagają
dalszych badań, w tym nad cyklem paliwowym. W polskich instytutach badawczych,
np. w Narodowym Centrum Badań Jądrowych, prowadzone są pewne prace koncepcyjne
dotyczące różnych przyszłościowych technologii reaktorowych, w tym także torowych,
jednak mają one charakter wstępnych analiz i nie stanowią obecnie elementu krajowego
programu badawczego.
Z punktu widzenia technologicznego paliwo torowe może być teoretycznie wykorzystane
w wielu typach reaktorów, w tym HTGR. Jednak w praktyce wymagałoby to dodatkowych
badań, opracowania metod wzbogacania toru i stworzenia nowej infrastruktury cyklu
paliwowego, co znacząco podniosłoby koszty. Obecnie nie ma przesłanek ekonomicznych
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
ani strategicznych, aby odchodzić od rozwiązań opartych o uran, które są bardziej rozwinięte
technologicznie i zgodne z planami energetycznymi państwa. Obecny priorytet stanowi
skuteczna realizacja projektów opartych na technologiach uranowych, które mają zapewnić
Polsce bezpieczeństwo energetyczne w przewidywalnej perspektywie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 2 of 2 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
BM-WP.050.93.2025.DI
3910758.15724776.12629736
Warszawa, 01-08-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Jarosława Urbaniaka oraz grupy posłów (znak:
K10INT10942).
Temat: rozwój reaktorów torowych.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na poniższe pytanie, będące w zakresie właściwości Ministerstwa
Klimatu i Środowiska.
Biorąc pod uwagę deklarowane globalne zasoby toru, czy przeprowadzono lub planuje się
badania geologiczne w Polsce w celu weryfikacji rzeczywistych zasobów lub ich potencjału
w przyszłości?
W Polsce w zestawieniach bilansowych nie wyróżnia się toru jako oddzielnego pierwiastka
tworzącego rudy mające potencjał złożowy. Jest to pierwiastek chemiczny bardzo
rozproszony w skorupie ziemskiej. Zaliczany jest do grupy aktynowców. Z powodu
powinowactwa fizyko-chemicznego zaklasyfikowany jest do tzw. grupy pierwiastków
REE1.
Zgodnie z treścią publikacji pt. „Bilans perspektywicznych zasobów kopalin Polski wg.
stanu na 31.12.2018 r.” wydanej przez Państwowy Instytut Geologiczny– Państwowy
Instytut Badawczy.”2:
„W Polsce dotychczas nie udokumentowano złóż REE. ” (s. 197);
„Zapotrzebowanie gospodarki krajowej na metale z grupy REE oraz skandu i itru w 2018 r.
wyniosło łącznie 1357,5 Mg, w tym 1335,6 Mg związków ceru oraz 21,9 Mg pozostałych
metali ziem rzadkich, skandu i itru (http://geoportal.pgi.gov.pl/surowce/export_import).” (s.
197);
„W Polsce nie opracowano kryteriów bilansowości dotyczących złóż pierwiastków
ziem rzadkich.” (s. 197);
„Analiza budowy geologicznej Polski z uwzględnieniem warunków występowania złóż REE
na świecie wskazuje, że jedynie w Sudetach mogą występowanie złoża o marginalnym
1 Tzw. metale ziem rzadkich, pierwiastki ziem rzadkich, REE (ang. rare-earth elements).
2 https://www.pgi.gov.pl/aktualnosci/display/12732-bilans-perspektywicznych-zasobow-
kopalin-polski.html.
-- 1 of 2 --
znaczeniu gospodarczym. Należy jednak brać pod uwagę, że możliwe do
udokumentowania ich zasoby dalece odbiegałyby od zasobów złóż będących
przedmiotem eksploatacji na świecie. Intruzje magmowe znajdujące się na platformie
wschodnioeuropejskiej, z uwagi na głębokość ich występowania, zmienność
okruszcowania i niską zawartość REE, nie mają aktualnie znaczenia surowcowego (Paulo,
1993, 1999; Paulo i Krzak, 2015; zał. 4). W ostatnich latach pod kątem występowania REE
zbadano cechsztyńskie łupki miedzionośne (Oszczepalski i in., 2016a), strefę kontaktu
bloków górnośląskiego i małopolskiego (Mikulski S.Z. i in., 2015a), bałtyckie piaski (Mikulski
S.Z. i in., 2016a) i konkrecje Fe-Mn południowego Bałtyku (Szamałek i in., 2018). Badania
wykazały, że zawartość REE w tych utworach jest na poziomie lub nieznacznie powyżej tła
geochemicznego poszczególnych rodzajów badanych skał.” (str.198)
Źródło danych o zasobach złóż kopalin, stanowią dokumentacje geologiczne złóż kopalin,
zatwierdzane, a następnie przesyłane przez organy administracji geologicznej – ministra
właściwego ds. środowiska, marszałków województw oraz starostów powiatowych – m.in.
do Centralnego Archiwum Geologicznego.
Na chwilę obecną nie są prowadzone żadne badania geologiczne dotyczące ustalenia
zasobów toru.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
-- 2 of 2 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Miłosz Motyka
BM-I.053.62.2025.TŚ
Warszawa, 2025-08-06
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10942, złożoną przez Pana Posła Jarosława Urbaniaka wraz
z grupą posłów w sprawie rozwoju reaktorów torowych, uprzejmie informuję:
Ad 1. Czy Polska zamierza dołączyć do globalnego wyścigu technologii reaktorowych
opartych na torze, w szczególności techniki Molten Salt Reactor (MSR)? Czy sporządzono
harmonogram i zakres prac?
Polska obserwuje rozwój technologii reaktorów opartych na technice MSR i dostrzega ich
potencjał w kontekście długofalowej transformacji energetycznej. Technologie te są
rozwijane na świecie od kilkudziesięciu lat i nie doczekały się jeszcze komercjalizacji, pomimo
różnych zapowiedzi. Dlatego należy realnie podchodzić do możliwej perspektywy ich
wdrożenia na świecie. Polskie zespoły badawcze z instytutów i uczelni uczestniczyły
w pracach badawczo-rozwojowych nad takimi technologiami. Możliwe jest też ich dalsze
uczestnictwo w międzynarodowych programach badawczych zakresie technologii
ciekłosolnych. Priorytetem, także w obszarze badawczo rozwojowym, pozostaje realizacja
Programu polskiej energetyki jądrowej oraz lekkowodnych SMR. Biorąc pod uwagę
ograniczenia kadrowe i finansowe nie jest więc celowe równoległe rozwijanie wielu różnych
technologii jądrowej, zwłaszcza, że w Polsce toczą się też prace badawczo-rozwojowe
reaktorów wysokotemperaturowych.
Ad 2. Czy istnieją krajowe programy badawcze lub planowane partnerstwa
międzynarodowe (np. z Chinami, USA, IAEA), które umożliwiłyby rozwój technologii
torowej w Polsce w horyzoncie 5– 10 lat?
Polska pozostaje otwarta na współpracę międzynarodową w zakresie rozwoju nowych
technologii jądrowych. Prace związane z torowym cyklem paliwowym mogą być prowadzone
między innymi w ramach projektów badawczych EURATOM. W pracach takich brały w
ostatnich latach polskie zespoły badawcze. Jednakże ewentualne wdrożenie technologii
torowej jest kwestią odleglejszej przyszłościniż 5-10 lat.
Ad 3. Czy planuje się wsparcie dla prac badawczych w polskich uczelniach i instytutach nad
reaktorem torowym, w tym opracowanie prototypu lub studium wykonalności?
Przygotowywany jest również obecnie strategiczny program badawczy dla energetyki
jądrowej, w ramach którego takie badania mogłyby być prowadzone przy zachowaniu
odpowiedniego priorytetu dla badań wspierających wdrożenie energetyki jądrowej w Polsce
-- 1 of 2 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 2 z 2
w oparciu o technologię reaktorów lekkowodnych. Biorąc pod uwagę aktualny stan rozwoju
technologii oraz dotychczasowe doświadczenia światowe, jest bardzo mało
prawdopodobne, aby możliwe było opracowanie prototypu takiego reaktora, zwłaszcza
biorąc pod uwagę konieczność rozwijania w pierwszej kolejności technologii o wyższym
potencjale wdrożeniowym.
Ad 4. Biorąc pod uwagę deklarowane globalne zasoby toru, czy przeprowadzono lub
planuje się badania geologiczne w Polsce w celu weryfikacji rzeczywistych zasobów lub ich
potencjału w przyszłości?
W Polsce prowadzone są badania geologiczne w różnych kontekstach, jednak nie były one
dotąd ukierunkowane bezpośrednio na potrzeby ewentualnego wdrożenia technologii
torowych. W przyszłości możliwe jest poszerzenie zakresu badań geologicznych w celu
weryfikacji dostępności odpowiednich zasobów, jeżeli zaistnieje taka potrzeba
technologiczna lub strategiczna.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Minister
2025-08-06 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DIR-WPN.055.7.2025.EMP
Warszawa, 11 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 10942
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłów na Sejm RP, Pana Jarosława
Urbaniaka, Pana Janusza Cichonia, Pana Krzysztofa Gadowskiego, Pani Aleksandry
Gajewskiej, Pana Marka Krząkały, Pani Alicji Łuczak, Pana Tomasza Piotra Nowaka, Pani
Krystyny Sibińskiej oraz Pana Bartosza Zawiei, w sprawie rozwoju reaktorów torowych.
Szanowni Państwo Posłowie,
w odpowiedzi na interpelację w sprawie możliwości rozwoju w Polsce technologii reaktorów
opartych na cyklu paliwowym z torem uprzejmie informuję, że obecne działania w obszarze
energetyki jądrowej w Polsce koncentrują się na realizacji Programu Polskiej Energetyki
Jądrowej (PPEJ), opartego na sprawdzonych technologiach wykorzystujących uran.
Obowiązująca wersja PPEJ nie obejmuje zadań związanych z technologiami reaktorów
torowych, ani badań nad tym typem paliwa jądrowego.
Podobnie, w projektowanym programie strategicznym Narodowego Centrum Badań
i Rozwoju NUKLEOSTRATEG nie przewiduje się odrębnych modułów poświęconych torowi.
Obecne priorytety badawczo-rozwojowe skupiają się na technologiach reaktorowych
zgodnych z planami inwestycyjnymi państwa, w tym na wysokotemperaturowym reaktorze
chłodzonym gazem (HTGR).
Technologie reaktorów torowych są na świecie nadal w fazie rozwoju i wymagają
dalszych badań, w tym nad cyklem paliwowym. W polskich instytutach badawczych,
np. w Narodowym Centrum Badań Jądrowych, prowadzone są pewne prace koncepcyjne
dotyczące różnych przyszłościowych technologii reaktorowych, w tym także torowych,
jednak mają one charakter wstępnych analiz i nie stanowią obecnie elementu krajowego
programu badawczego.
Z punktu widzenia technologicznego paliwo torowe może być teoretycznie wykorzystane
w wielu typach reaktorów, w tym HTGR. Jednak w praktyce wymagałoby to dodatkowych
badań, opracowania metod wzbogacania toru i stworzenia nowej infrastruktury cyklu
paliwowego, co znacząco podniosłoby koszty. Obecnie nie ma przesłanek ekonomicznych
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
ani strategicznych, aby odchodzić od rozwiązań opartych o uran, które są bardziej rozwinięte
technologicznie i zgodne z planami energetycznymi państwa. Obecny priorytet stanowi
skuteczna realizacja projektów opartych na technologiach uranowych, które mają zapewnić
Polsce bezpieczeństwo energetyczne w przewidywalnej perspektywie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 2 of 2 --