Interpelacja nr 10938
Interpelacja w sprawie decyzji o odstrzale niedźwiedzi
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (90%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie decyzji o odstrzale niedźwiedzi
Interpelacja nr 10938
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie decyzji o odstrzale niedźwiedzi
Zgłaszający: Magdalena Łośko, Klaudia Jachira, Alicja Łuczak, Henryk Szopiński, Katarzyna Osos, Marcin Józefaciuk, Katarzyna Maria Piekarska, Małgorzata Tracz, Joanna Frydrych, Dorota Marek
Data wpływu: 14-07-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani Minister w zawiązku z podjętą przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska decyzją dotyczącą udzielenia pozwolenia na odstrzał trzech niedźwiedzi w gminie Cisna, powiat leski, województwo podkarpackie.
Zgodnie z ustawą z 16 kwietnia 2004 o ochronie przyrody oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 niedźwiedź brunatny jest w Polsce gatunkiem ściśle chronionym wymagającym ochrony czynnej. Aktualna populacja niedźwiedzi w Polsce szacowana jest na ok. 100 osobników zamieszkujących głównie Bieszczady.
Niedźwiedzie zbliżające się do zabudowań stanowią obawę oraz realne zagrożenie dla mieszkańców gminy sąsiadujących m.in. gminy Cisna, jednak należy zastanowić się czy przed podjęciem decyzji o odstrzale podjęte zostały wszystkie możliwe środki prewencyjne.
Najczęstszą przyczyną wkraczania niedźwiedzi na teren miast i wsi jest przyciągnięcie ich zapachem pożywienia, w celu powstrzymania tego zjawiska stosuje się kosze „bear-proof”, jednak aby takie rozwiązanie przyniosło zamierzone efekty konieczne jest podjęcie uchwał nakładających obowiązek ich używania oraz egzekwowanie kar za ich niestosowanie.
Projekt Programu Ochrony Niedźwiedzia Brunatnego w Polsce wskazuje wytyczne na temat możliwości zabezpieczania gospodarstw rolniczych przed szkodami wyrządzanymi przez gatunki chronione, jako najskuteczniejszą ochronę upraw podaje się montaż ogrodzeń elektrycznych. Do zadań gminy mierzącej się z problemem występowania niedźwiedzi należeć powinno edukowanie, współpraca i stosowanie dotacji do montażu ogrodzeń elektrycznych wokół obszarów szczególnie narażonych.
Niedźwiedzie stanowią nieoderwany element krajobrazu Bieszczad, w związku z tym dochodzi również do celowego zanęcania i dokarmiania niedźwiedzi, często przy wykorzystaniu resztek pożywienia człowieka, w celu kreowania lokalnej atrakcji. Takie działania pozostają poza kontrolą, a niedźwiedzie uczone są, że człowiek nie stanowi zagrożenia a jego obecność wiąże się z otrzymywaniem pokarmu. Konsekwencją tego jest tolerowanie obecności ludzi w coraz to mniejszej odległości.
Podstawową słabością podjętej przez GDOŚ decyzji jest to, że nie usunięto zarówno przyczyn oswojenia jak i przyczyn sprawiających, że niedźwiedzie są zachęcane do wchodzenia w interakcje z osiedlami ludzkimi. Niestety brak tu strategicznego działania mającego na celu rozwiązanie tego problemu długofalowo.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Na jakiej podstawie zapadła decyzja o odstrzale konkretnie trzech niedźwiedzi? Proszę o uzasadnienie i przedstawienie dokumentów przedstawiających zasadność tej decyzji. Jak to będzie się odbywało? Dlaczego akurat trzy osobniki i skąd będzie wiadomo, że to te konkretne? Wydaje się, że wskazywanie trzech osobników stoi w sprzeczności z decyzją warunkująca tylko i wyłącznie odstrzał w sytuacji zagrożenia zdrowia i życia. Dziś nie jesteśmy w stanie przewidzieć ile niedźwiedzi będzie atakować i czy w ogóle.
2. Kto podjął decyzję o pozwoleniu na odstrzał i w jakim trybie została ona podjęta?
3. Jaki organ przeprowadził „szczegółową analizę sytuacji”? Jakie źródła danych posłużyły do przeprowadzenia analizy tematu? Proszę o udostępnienie treści dokumentów.
4. Czy brane pod uwagę były inne rozwiązania tego problemu?
5. Czy w gminie Cisna wprowadzone i egzekwowane były inne środki prewencyjne, które mogłyby zapobiec zbliżaniu się niedźwiedzi do człowieka?
Z poważaniem
Magdalena Łośko
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 10938
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie decyzji o odstrzale niedźwiedzi
Zgłaszający: Magdalena Łośko, Klaudia Jachira, Alicja Łuczak, Henryk Szopiński, Katarzyna Osos, Marcin Józefaciuk, Katarzyna Maria Piekarska, Małgorzata Tracz, Joanna Frydrych, Dorota Marek
Data wpływu: 14-07-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani Minister w zawiązku z podjętą przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska decyzją dotyczącą udzielenia pozwolenia na odstrzał trzech niedźwiedzi w gminie Cisna, powiat leski, województwo podkarpackie.
Zgodnie z ustawą z 16 kwietnia 2004 o ochronie przyrody oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 niedźwiedź brunatny jest w Polsce gatunkiem ściśle chronionym wymagającym ochrony czynnej. Aktualna populacja niedźwiedzi w Polsce szacowana jest na ok. 100 osobników zamieszkujących głównie Bieszczady.
Niedźwiedzie zbliżające się do zabudowań stanowią obawę oraz realne zagrożenie dla mieszkańców gminy sąsiadujących m.in. gminy Cisna, jednak należy zastanowić się czy przed podjęciem decyzji o odstrzale podjęte zostały wszystkie możliwe środki prewencyjne.
Najczęstszą przyczyną wkraczania niedźwiedzi na teren miast i wsi jest przyciągnięcie ich zapachem pożywienia, w celu powstrzymania tego zjawiska stosuje się kosze „bear-proof”, jednak aby takie rozwiązanie przyniosło zamierzone efekty konieczne jest podjęcie uchwał nakładających obowiązek ich używania oraz egzekwowanie kar za ich niestosowanie.
Projekt Programu Ochrony Niedźwiedzia Brunatnego w Polsce wskazuje wytyczne na temat możliwości zabezpieczania gospodarstw rolniczych przed szkodami wyrządzanymi przez gatunki chronione, jako najskuteczniejszą ochronę upraw podaje się montaż ogrodzeń elektrycznych. Do zadań gminy mierzącej się z problemem występowania niedźwiedzi należeć powinno edukowanie, współpraca i stosowanie dotacji do montażu ogrodzeń elektrycznych wokół obszarów szczególnie narażonych.
Niedźwiedzie stanowią nieoderwany element krajobrazu Bieszczad, w związku z tym dochodzi również do celowego zanęcania i dokarmiania niedźwiedzi, często przy wykorzystaniu resztek pożywienia człowieka, w celu kreowania lokalnej atrakcji. Takie działania pozostają poza kontrolą, a niedźwiedzie uczone są, że człowiek nie stanowi zagrożenia a jego obecność wiąże się z otrzymywaniem pokarmu. Konsekwencją tego jest tolerowanie obecności ludzi w coraz to mniejszej odległości.
Podstawową słabością podjętej przez GDOŚ decyzji jest to, że nie usunięto zarówno przyczyn oswojenia jak i przyczyn sprawiających, że niedźwiedzie są zachęcane do wchodzenia w interakcje z osiedlami ludzkimi. Niestety brak tu strategicznego działania mającego na celu rozwiązanie tego problemu długofalowo.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Na jakiej podstawie zapadła decyzja o odstrzale konkretnie trzech niedźwiedzi? Proszę o uzasadnienie i przedstawienie dokumentów przedstawiających zasadność tej decyzji. Jak to będzie się odbywało? Dlaczego akurat trzy osobniki i skąd będzie wiadomo, że to te konkretne? Wydaje się, że wskazywanie trzech osobników stoi w sprzeczności z decyzją warunkująca tylko i wyłącznie odstrzał w sytuacji zagrożenia zdrowia i życia. Dziś nie jesteśmy w stanie przewidzieć ile niedźwiedzi będzie atakować i czy w ogóle.
2. Kto podjął decyzję o pozwoleniu na odstrzał i w jakim trybie została ona podjęta?
3. Jaki organ przeprowadził „szczegółową analizę sytuacji”? Jakie źródła danych posłużyły do przeprowadzenia analizy tematu? Proszę o udostępnienie treści dokumentów.
4. Czy brane pod uwagę były inne rozwiązania tego problemu?
5. Czy w gminie Cisna wprowadzone i egzekwowane były inne środki prewencyjne, które mogłyby zapobiec zbliżaniu się niedźwiedzi do człowieka?
Z poważaniem
Magdalena Łośko
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12611 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.050.52.2025.MKA(DT)
3910482.15749640.12669575
Warszawa, 07-08-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posłanki Magdaleny Łośko oraz grupy Posłów w sprawie
decyzji o odstrzale niedźwiedzi, K10INT10938 – przedstawiam wyjaśnienia poniżej.
Ad. pyt. 1, 2 i 3: Na jakiej podstawie zapadła decyzja o odstrzale konkretnie trzech
niedźwiedzi? Proszę o uzasadnienie i przedstawienie dokumentów przedstawiających
zasadność tej decyzji. Jak to będzie się odbywało? Dlaczego akurat trzy osobniki i skąd
będzie wiadomo, że to te konkretne? Wydaje się, że wskazywanie trzech osobników stoi
w sprzeczności z decyzją warunkująca tylko i wyłącznie odstrzał w sytuacji zagrożenia
zdrowia i życia. Dziś nie jesteśmy w stanie przewidzieć ile niedźwiedzi będzie atakować i
czy w ogóle? Kto podjął decyzję o pozwoleniu na odstrzał i w jakim trybie została ona
podjęta? Jaki organ przeprowadził „szczegółową analizę sytuacji”? Jakie źródła danych
posłużyły do przeprowadzenia analizy tematu? Proszę o udostępnienie treści
dokumentów.
Na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, w związku z art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia
16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody1 (dalej uop) na odstępstwo od zakazu umyślnego
zabijania dziko występujących zwierząt gatunków objętych ochroną ścisłą może zezwolić
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, w przypadku braku rozwiązań alternatywnych,
jeżeli nie jest to szkodliwe dla zachowania we właściwym stanie ochrony dziko
występujących populacji chronionych gatunków zwierząt oraz jeżeli zachodzi jedna
z przesłanek materialno-prawnych, wskazanych w art. 56 ust. 4 pkt 1 - 6 uop.
Zgoda taka wydawana jest w formie decyzji administracyjnej, po przeprowadzeniu
postępowania administracyjnego. Na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego2, postępowanie to przewiduje zebranie
dowodów, ich rozpatrzenie oraz orzekanie w oparciu o te dowody. W każdej sprawie
administracyjnej Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zbiera dowody z udziałem
wnioskodawcy, właściwego miejscowo regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz,
o ile zaistnieje taka potrzeba, innych podmiotów mogących przyczynić się do rzetelnego
rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji. Zgodnie z przepisami postępowania, każda decyzja
administracyjna zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne – podstawy wydania konkretnej
decyzji zawierane są w jej uzasadnieniu.
1 Dz.U. z 2024 r. poz. 1478, z późn. zm.
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z poźn. zm.
-- 1 of 5 --
2
Postępowania administracyjne prowadzone przez Generalnego Dyrektora Ochrony
Środowiska przewidują m.in. analizę materiałów dowodowych. Badane są dane wynikające
z podania wnioskodawcy, ich podstawy oraz prawidłowość przyjętych założeń. Następnie
analizuje się dane zbierane z urzędu (w tym opracowania fachowe, publikacje
przedmiotowe, prace dot. gatunku) i z udziałem wyspecjalizowanych organów administracji
(regionalny dyrektor ochrony środowiska). Ostatecznie badane są stanowiska i opinie innych
podmiotów, jeżeli charakter sprawy powodował potrzebę ich pozyskania.
Zebrany w sprawie materiał, pozwalał na ocenę całokształtu sprawy, w tym w szczególności
dokonanie rzetelnej analizy czy w przedmiotowej sprawie zaistniały łącznie przesłanki
umożliwiające wydanie odstępstwa od zakazów obowiązujących w stosunku do gatunków
chronionych. Swój tok myślenia Organ przedstawił i wyjaśnił stronom w uzasadnieniu
decyzji, zarówno w zakresie analizy racjonalnych rozwiązań alternatywnych,
nieszkodliwości dla zachowania we właściwym stanie ochrony populacji chronionych
gatunków zwierząt i spełnienia przesłanek indywidualnych.
Zwracam uwagę, że decyzje dotyczące stosowania środków letalnych są precyzyjnie
obwarowywane na poziomie redagowania warunków jej wykonania (por. art. 56 ust. 7 uop).
Decyzje wyraźnie wskazują w jakich okolicznościach zastosowanie środka jest dopuszczalne
oraz jakie środki kontroli każdorazowo należy zapewnić, w celu zapewnienia prawidłowego
wykonania decyzji. Nie ma zatem mowy o dowolności wykonania odstępstwa, bowiem nie
jest dozwolone „polowanie”, a jedynie zaradzenie określonej sytuacji kryzysowej w zakresie
bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi.
Poniżej przedstawiam warunki wydanej w sprawie decyzji:
1. Zabite mogą być wyłącznie osobniki zbliżające się do ludzi bądź penetrujące regularnie
siedziby lub siedliska ludzkie, stwarzając tym samym realne zagrożenie
dla bezpieczeństwa osób przebywających na terenie Gminy Cisna.
2. Działania zmierzające do zniwelowania zagrożenia ze strony niedźwiedzi będą
skierowane na pojedyncze osobniki.
3. Zabicie może nastąpić dopiero, po wcześniejszej próbie wykonania płoszenia z użyciem
broni gładkolufowej z amunicją specjalną niepenetrującą, chyba że kwestie
organizacyjno-techniczne uniemożliwią Policji lub innej jednostce uprawnionej
do stosowania tego typu amunicji, zastosowanie takiego płoszenia lub gdy zagrożenie
powstanie na tyle szybko, że obiektywne zastosowanie tego płoszenia nie będzie
możliwe lub zasadne.
4. Zabicie nastąpi w miarę możliwości w jak najbliższej odległości od miejsca wystąpienia
zagrożenia, przy zachowaniu warunków bezpieczeństwa przy wykonywaniu strzału
w szczególności na obszarach przy zabudowaniach, a w przypadku braku możliwości
spełnienia tego warunku co do lokalizacji, niedźwiedź może być tropiony najdalej
do granicy lasu.
5. Przed podjęciem działań mających na celu dokonanie odstrzału przedmiotowych
zwierząt, osoba uprawniona do tej czynności poinformuje o tym fakcie zarządy kół
łowieckich dzierżawiących obwody łowieckie na terenie planowanego odstrzału.
-- 2 of 5 --
3
6. Odstrzał osobników objętych niniejszym zezwoleniem zostanie wykonany przez osoby
posiadające uprawnienia do korzystania z myśliwskiej broni palnej, upoważnione przez
Wójta Gminy Cisna.
7. Po odstrzale zostanie sporządzona dokumentacja fotograficzna zabitego zwierzęcia
oraz odnotowana dokładna lokalizacja jego zabicia.
8. Zabite zwierzę zostanie zbadane przez lekarza weterynarii – na tę okoliczność zostanie
spisany protokół zawierający informacje o wyeliminowanym osobniku (wiek, płeć,
ewentualne widoczne zmiany chorobowe, dokładna lokalizacja zabicia zwierzęcia).
9. Bezpośrednio po dokonaniu odstrzału Wnioskodawca poinformuje telefonicznie
(nr tel. 669-660-648) Zastępcę Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
o zaistniałym fakcie.
10. Wnioskodawca umożliwi wszystkim zainteresowanym ośrodkom naukowym,
posiadającym odpowiednie zezwolenia, na wykonywanie czynności związanych
z pobieraniem od zabitego zwierzęcia materiału do badań.
W tym miejscu należy nadmienić, że w sprawie decyzji będącej przedmiotem niniejszej
interpelacji, Wójt Gminy Cisna złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Ww. wniosek wstrzymuje wykonanie dotychczasowej decyzji.
W zakresie postulowanych przez Panią Poseł wniosków o przedstawienie stosownych
dokumentów oraz źródeł danych informuję, że w posiadaniu takowych jest organ wydający
decyzję, tj. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Udostępnienie tych dokumentów
możliwe jest w trybie udzielania informacji o środowisku.
Ad. pyt. 4 i 5: Czy brane pod uwagę były inne rozwiązania tego problemu? Czy w Gminie
Cisna wprowadzone i egzekwowane były inne środki prewencyjne, które mogłyby
zapobiec zbliżania się niedźwiedzi do człowieka?
Postępowanie dotyczące udzielenia zgody na odstępstwo od zakazu umyślnego zabicia
osobnika gatunku objętego ochroną ścisłą nie jest szczególnym rodzajem postępowania.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska ma świadomość, że postępowanie wymusza
rozważenie rozwiązań alternatywnych (por. wprowadzenie do art. 56 ust. 4 ustawy
o ochronie przyrody), zatem każdorazowo w przypadku podań dotyczących umyślnego
zabicia osobników sprawdza, czy wyczerpano rozwiązania nieletalne. Nie inaczej jest nawet
wówczas, gdy rozpatrywany przypadek dotyczy osobnika gatunku zaliczonego
do najbardziej niebezpiecznych, w rozumieniu rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia
3 sierpnia 2011 r. w sprawie gatunków zwierząt niebezpiecznych dla życia i zdrowia ludzi3,
a które z przyczyn naturalnej agresywności lub właściwości biologicznych mogą stanowić
poważne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi (por. zał. nr 1 do powołanego rozporządzenia)
– przypadek ten dotyczy wszystkich niedźwiedziowatych (Ursidae spp.). W sprawie będącej
powodem wniesienia interpelacji, wnioskodawca uprawdopodobnił w sposób
wystarczający, że w celu przeciwdziałania zagrożeniu dla zdrowia i życia ludzi, niezbędne
jest udzielenie określonego zezwolenia. Niewyczerpanie rozwiązań alternatywnych,
w rozumieniu przepisów postępowania, skutkowałoby odmową udzielenia zgody
na odstępstwo od zakazu.
3 Dz. U. Nr 173 poz. 1037
-- 3 of 5 --
4
W przypadku Gminy Cisna, GDOŚ już w styczniu 2025 r wskazał m.in., że warto na bieżąco
monitorować miejsca, w których dotychczas obserwowano niedźwiedzie, sporządzać
dokumentację (np. notatki, fotografie), a w przypadku pojawienia się niebezpiecznych
sytuacji z udziałem osobników tego gatunku i podtrzymania woli uzyskania zezwolenia
na odstępstwo od zakazu umyślnego zabicia osobników stwarzających realne zagrożenie
dla bezpieczeństwa osób przebywających na terenie Gminy Cisna, tj. podążających
za ludźmi lub próbujących wejść do zamieszkanych budynków lub niesprowokowanych
zachowujących się agresywnie, należy złożyć nowy wniosek, w którym znajdą się wszystkie
elementy wymienione w art. 56 ust. 6 uop (ważne, aby przekazać informacje zawarte
zarówno w poprzednim wniosku jak i jego uzupełnieniu). Koniecznym jest także
wykorzystanie okresu zimowego na wdrożenie na poziomie gminnym stosownych
rozwiązań minimalizujących ryzyko powstawania sytuacji konfliktowych w roku 2025
i latach kolejnych. Niezbędnym jest poprawa zabezpieczania odpadów komunalnych
i pokarmu pochodzenia antropogenicznego.
W niniejszej sprawie Wójt Gminy Cisna przekazał informacje o podjętych działaniach
prewencyjnych i minimalizujących sytuacje konfliktowe z udziałem niedźwiedzi,
od poprzednio złożonego wniosku w tej samej sprawie. Poinformowano, że od kwietnia
zeszłego roku zwiększono dwukrotnie częstotliwość odbioru odpadów, a od lipca
częstotliwość odbierania odpadów zwiększono do czterech w miesiącu. Zwiększono ilość
kontroli (gospodarstw domowych i przedsiębiorców) związanych z gospodarowaniem
odpadami. Przeprowadzono spotkania informacyjne z mieszkańcami w temacie prawidłowej
gospodarki odpadami i postępowaniu w przypadku kontaktu z drapieżnikami. Kampania
informacyjna prowadzona jest również w szkole podstawowej. Na stronie internetowej
Urzędu, BIP oraz poprzez smsy do mieszkańców wysyłane były komunikaty dotyczące
drapieżników oraz konieczności zabezpieczania odpadów (komunikaty w załączeniu).
Zwiększono częstotliwość opróżniania przydrożnych koszy. Odpady zbierane
są przez pracowników gminy każdego dnia. Zakupiono również pistolet hukowy i petardy.
Warto też podkreślić, że kwestie edukacyjne czy dotyczące poprawy gospodarki odpadami
były sygnalizowane gminom na stronach internetowych GDOŚ i rdoś4.
Za pośrednictwem oficjalnego serwisu gov.pl, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
informuje ponadto o bieżących i przyszłych zamierzeniach w obszarze godzenia kwestii
występowania niedźwiedzia brunatnego i ludzi. W komunikatach z 9, 10 i 17 lipca 2025 r.
GDOŚ komunikował m.in. podjętą inicjatywę zmiany przepisów dotyczących użycia
amunicji niepenetracyjnej do odstraszania problemowych osobników (warunkowanie
4 Przykładowo:
https://www.gov.pl/web/rdos-rzeszow/niedzwiedz-lub-wilk-pod-domem-lub-na-szlaku-co-robic
https://www.gov.pl/web/gdos/jak-odpowiednio-reagowac-na-incydenty-z-udzialem-wilkow-informacja-dla-
gmin
-- 4 of 5 --
5
awersyjne), powstanie grupy interwencyjnej w 2026 roku oraz prowadzenie monitoringu
problematycznych osobników (szczegóły w komunikatach5).
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
5 https://www.gov.pl/web/gdos/decyzja-w-sprawie-osobnikow-niedzwiedzia-brunatnego-w-gminie-cisna-ma-
dac-mozliwosc-reakcji-w-sytuacji-zagrozenia-na-terenach-zamieszkalych
https://www.gov.pl/web/gdos/co-3-dni-niedzwiedzie-zagrazaja-mieszkancom-gminy-cisna
https://www.gov.pl/web/gdos/bezpieczenstwo-ludzi-i-dobro-zwierzat---jest-plan-dzialan-w-sprawie-
niedzwiedzi-z-cisnej
-- 5 of 5 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.050.52.2025.MKA(DT)
3910482.15749640.12669575
Warszawa, 07-08-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posłanki Magdaleny Łośko oraz grupy Posłów w sprawie
decyzji o odstrzale niedźwiedzi, K10INT10938 – przedstawiam wyjaśnienia poniżej.
Ad. pyt. 1, 2 i 3: Na jakiej podstawie zapadła decyzja o odstrzale konkretnie trzech
niedźwiedzi? Proszę o uzasadnienie i przedstawienie dokumentów przedstawiających
zasadność tej decyzji. Jak to będzie się odbywało? Dlaczego akurat trzy osobniki i skąd
będzie wiadomo, że to te konkretne? Wydaje się, że wskazywanie trzech osobników stoi
w sprzeczności z decyzją warunkująca tylko i wyłącznie odstrzał w sytuacji zagrożenia
zdrowia i życia. Dziś nie jesteśmy w stanie przewidzieć ile niedźwiedzi będzie atakować i
czy w ogóle? Kto podjął decyzję o pozwoleniu na odstrzał i w jakim trybie została ona
podjęta? Jaki organ przeprowadził „szczegółową analizę sytuacji”? Jakie źródła danych
posłużyły do przeprowadzenia analizy tematu? Proszę o udostępnienie treści
dokumentów.
Na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, w związku z art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia
16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody1 (dalej uop) na odstępstwo od zakazu umyślnego
zabijania dziko występujących zwierząt gatunków objętych ochroną ścisłą może zezwolić
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, w przypadku braku rozwiązań alternatywnych,
jeżeli nie jest to szkodliwe dla zachowania we właściwym stanie ochrony dziko
występujących populacji chronionych gatunków zwierząt oraz jeżeli zachodzi jedna
z przesłanek materialno-prawnych, wskazanych w art. 56 ust. 4 pkt 1 - 6 uop.
Zgoda taka wydawana jest w formie decyzji administracyjnej, po przeprowadzeniu
postępowania administracyjnego. Na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego2, postępowanie to przewiduje zebranie
dowodów, ich rozpatrzenie oraz orzekanie w oparciu o te dowody. W każdej sprawie
administracyjnej Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zbiera dowody z udziałem
wnioskodawcy, właściwego miejscowo regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz,
o ile zaistnieje taka potrzeba, innych podmiotów mogących przyczynić się do rzetelnego
rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji. Zgodnie z przepisami postępowania, każda decyzja
administracyjna zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne – podstawy wydania konkretnej
decyzji zawierane są w jej uzasadnieniu.
1 Dz.U. z 2024 r. poz. 1478, z późn. zm.
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z poźn. zm.
-- 1 of 5 --
2
Postępowania administracyjne prowadzone przez Generalnego Dyrektora Ochrony
Środowiska przewidują m.in. analizę materiałów dowodowych. Badane są dane wynikające
z podania wnioskodawcy, ich podstawy oraz prawidłowość przyjętych założeń. Następnie
analizuje się dane zbierane z urzędu (w tym opracowania fachowe, publikacje
przedmiotowe, prace dot. gatunku) i z udziałem wyspecjalizowanych organów administracji
(regionalny dyrektor ochrony środowiska). Ostatecznie badane są stanowiska i opinie innych
podmiotów, jeżeli charakter sprawy powodował potrzebę ich pozyskania.
Zebrany w sprawie materiał, pozwalał na ocenę całokształtu sprawy, w tym w szczególności
dokonanie rzetelnej analizy czy w przedmiotowej sprawie zaistniały łącznie przesłanki
umożliwiające wydanie odstępstwa od zakazów obowiązujących w stosunku do gatunków
chronionych. Swój tok myślenia Organ przedstawił i wyjaśnił stronom w uzasadnieniu
decyzji, zarówno w zakresie analizy racjonalnych rozwiązań alternatywnych,
nieszkodliwości dla zachowania we właściwym stanie ochrony populacji chronionych
gatunków zwierząt i spełnienia przesłanek indywidualnych.
Zwracam uwagę, że decyzje dotyczące stosowania środków letalnych są precyzyjnie
obwarowywane na poziomie redagowania warunków jej wykonania (por. art. 56 ust. 7 uop).
Decyzje wyraźnie wskazują w jakich okolicznościach zastosowanie środka jest dopuszczalne
oraz jakie środki kontroli każdorazowo należy zapewnić, w celu zapewnienia prawidłowego
wykonania decyzji. Nie ma zatem mowy o dowolności wykonania odstępstwa, bowiem nie
jest dozwolone „polowanie”, a jedynie zaradzenie określonej sytuacji kryzysowej w zakresie
bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi.
Poniżej przedstawiam warunki wydanej w sprawie decyzji:
1. Zabite mogą być wyłącznie osobniki zbliżające się do ludzi bądź penetrujące regularnie
siedziby lub siedliska ludzkie, stwarzając tym samym realne zagrożenie
dla bezpieczeństwa osób przebywających na terenie Gminy Cisna.
2. Działania zmierzające do zniwelowania zagrożenia ze strony niedźwiedzi będą
skierowane na pojedyncze osobniki.
3. Zabicie może nastąpić dopiero, po wcześniejszej próbie wykonania płoszenia z użyciem
broni gładkolufowej z amunicją specjalną niepenetrującą, chyba że kwestie
organizacyjno-techniczne uniemożliwią Policji lub innej jednostce uprawnionej
do stosowania tego typu amunicji, zastosowanie takiego płoszenia lub gdy zagrożenie
powstanie na tyle szybko, że obiektywne zastosowanie tego płoszenia nie będzie
możliwe lub zasadne.
4. Zabicie nastąpi w miarę możliwości w jak najbliższej odległości od miejsca wystąpienia
zagrożenia, przy zachowaniu warunków bezpieczeństwa przy wykonywaniu strzału
w szczególności na obszarach przy zabudowaniach, a w przypadku braku możliwości
spełnienia tego warunku co do lokalizacji, niedźwiedź może być tropiony najdalej
do granicy lasu.
5. Przed podjęciem działań mających na celu dokonanie odstrzału przedmiotowych
zwierząt, osoba uprawniona do tej czynności poinformuje o tym fakcie zarządy kół
łowieckich dzierżawiących obwody łowieckie na terenie planowanego odstrzału.
-- 2 of 5 --
3
6. Odstrzał osobników objętych niniejszym zezwoleniem zostanie wykonany przez osoby
posiadające uprawnienia do korzystania z myśliwskiej broni palnej, upoważnione przez
Wójta Gminy Cisna.
7. Po odstrzale zostanie sporządzona dokumentacja fotograficzna zabitego zwierzęcia
oraz odnotowana dokładna lokalizacja jego zabicia.
8. Zabite zwierzę zostanie zbadane przez lekarza weterynarii – na tę okoliczność zostanie
spisany protokół zawierający informacje o wyeliminowanym osobniku (wiek, płeć,
ewentualne widoczne zmiany chorobowe, dokładna lokalizacja zabicia zwierzęcia).
9. Bezpośrednio po dokonaniu odstrzału Wnioskodawca poinformuje telefonicznie
(nr tel. 669-660-648) Zastępcę Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
o zaistniałym fakcie.
10. Wnioskodawca umożliwi wszystkim zainteresowanym ośrodkom naukowym,
posiadającym odpowiednie zezwolenia, na wykonywanie czynności związanych
z pobieraniem od zabitego zwierzęcia materiału do badań.
W tym miejscu należy nadmienić, że w sprawie decyzji będącej przedmiotem niniejszej
interpelacji, Wójt Gminy Cisna złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Ww. wniosek wstrzymuje wykonanie dotychczasowej decyzji.
W zakresie postulowanych przez Panią Poseł wniosków o przedstawienie stosownych
dokumentów oraz źródeł danych informuję, że w posiadaniu takowych jest organ wydający
decyzję, tj. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Udostępnienie tych dokumentów
możliwe jest w trybie udzielania informacji o środowisku.
Ad. pyt. 4 i 5: Czy brane pod uwagę były inne rozwiązania tego problemu? Czy w Gminie
Cisna wprowadzone i egzekwowane były inne środki prewencyjne, które mogłyby
zapobiec zbliżania się niedźwiedzi do człowieka?
Postępowanie dotyczące udzielenia zgody na odstępstwo od zakazu umyślnego zabicia
osobnika gatunku objętego ochroną ścisłą nie jest szczególnym rodzajem postępowania.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska ma świadomość, że postępowanie wymusza
rozważenie rozwiązań alternatywnych (por. wprowadzenie do art. 56 ust. 4 ustawy
o ochronie przyrody), zatem każdorazowo w przypadku podań dotyczących umyślnego
zabicia osobników sprawdza, czy wyczerpano rozwiązania nieletalne. Nie inaczej jest nawet
wówczas, gdy rozpatrywany przypadek dotyczy osobnika gatunku zaliczonego
do najbardziej niebezpiecznych, w rozumieniu rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia
3 sierpnia 2011 r. w sprawie gatunków zwierząt niebezpiecznych dla życia i zdrowia ludzi3,
a które z przyczyn naturalnej agresywności lub właściwości biologicznych mogą stanowić
poważne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi (por. zał. nr 1 do powołanego rozporządzenia)
– przypadek ten dotyczy wszystkich niedźwiedziowatych (Ursidae spp.). W sprawie będącej
powodem wniesienia interpelacji, wnioskodawca uprawdopodobnił w sposób
wystarczający, że w celu przeciwdziałania zagrożeniu dla zdrowia i życia ludzi, niezbędne
jest udzielenie określonego zezwolenia. Niewyczerpanie rozwiązań alternatywnych,
w rozumieniu przepisów postępowania, skutkowałoby odmową udzielenia zgody
na odstępstwo od zakazu.
3 Dz. U. Nr 173 poz. 1037
-- 3 of 5 --
4
W przypadku Gminy Cisna, GDOŚ już w styczniu 2025 r wskazał m.in., że warto na bieżąco
monitorować miejsca, w których dotychczas obserwowano niedźwiedzie, sporządzać
dokumentację (np. notatki, fotografie), a w przypadku pojawienia się niebezpiecznych
sytuacji z udziałem osobników tego gatunku i podtrzymania woli uzyskania zezwolenia
na odstępstwo od zakazu umyślnego zabicia osobników stwarzających realne zagrożenie
dla bezpieczeństwa osób przebywających na terenie Gminy Cisna, tj. podążających
za ludźmi lub próbujących wejść do zamieszkanych budynków lub niesprowokowanych
zachowujących się agresywnie, należy złożyć nowy wniosek, w którym znajdą się wszystkie
elementy wymienione w art. 56 ust. 6 uop (ważne, aby przekazać informacje zawarte
zarówno w poprzednim wniosku jak i jego uzupełnieniu). Koniecznym jest także
wykorzystanie okresu zimowego na wdrożenie na poziomie gminnym stosownych
rozwiązań minimalizujących ryzyko powstawania sytuacji konfliktowych w roku 2025
i latach kolejnych. Niezbędnym jest poprawa zabezpieczania odpadów komunalnych
i pokarmu pochodzenia antropogenicznego.
W niniejszej sprawie Wójt Gminy Cisna przekazał informacje o podjętych działaniach
prewencyjnych i minimalizujących sytuacje konfliktowe z udziałem niedźwiedzi,
od poprzednio złożonego wniosku w tej samej sprawie. Poinformowano, że od kwietnia
zeszłego roku zwiększono dwukrotnie częstotliwość odbioru odpadów, a od lipca
częstotliwość odbierania odpadów zwiększono do czterech w miesiącu. Zwiększono ilość
kontroli (gospodarstw domowych i przedsiębiorców) związanych z gospodarowaniem
odpadami. Przeprowadzono spotkania informacyjne z mieszkańcami w temacie prawidłowej
gospodarki odpadami i postępowaniu w przypadku kontaktu z drapieżnikami. Kampania
informacyjna prowadzona jest również w szkole podstawowej. Na stronie internetowej
Urzędu, BIP oraz poprzez smsy do mieszkańców wysyłane były komunikaty dotyczące
drapieżników oraz konieczności zabezpieczania odpadów (komunikaty w załączeniu).
Zwiększono częstotliwość opróżniania przydrożnych koszy. Odpady zbierane
są przez pracowników gminy każdego dnia. Zakupiono również pistolet hukowy i petardy.
Warto też podkreślić, że kwestie edukacyjne czy dotyczące poprawy gospodarki odpadami
były sygnalizowane gminom na stronach internetowych GDOŚ i rdoś4.
Za pośrednictwem oficjalnego serwisu gov.pl, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
informuje ponadto o bieżących i przyszłych zamierzeniach w obszarze godzenia kwestii
występowania niedźwiedzia brunatnego i ludzi. W komunikatach z 9, 10 i 17 lipca 2025 r.
GDOŚ komunikował m.in. podjętą inicjatywę zmiany przepisów dotyczących użycia
amunicji niepenetracyjnej do odstraszania problemowych osobników (warunkowanie
4 Przykładowo:
https://www.gov.pl/web/rdos-rzeszow/niedzwiedz-lub-wilk-pod-domem-lub-na-szlaku-co-robic
https://www.gov.pl/web/gdos/jak-odpowiednio-reagowac-na-incydenty-z-udzialem-wilkow-informacja-dla-
gmin
-- 4 of 5 --
5
awersyjne), powstanie grupy interwencyjnej w 2026 roku oraz prowadzenie monitoringu
problematycznych osobników (szczegóły w komunikatach5).
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
5 https://www.gov.pl/web/gdos/decyzja-w-sprawie-osobnikow-niedzwiedzia-brunatnego-w-gminie-cisna-ma-
dac-mozliwosc-reakcji-w-sytuacji-zagrozenia-na-terenach-zamieszkalych
https://www.gov.pl/web/gdos/co-3-dni-niedzwiedzie-zagrazaja-mieszkancom-gminy-cisna
https://www.gov.pl/web/gdos/bezpieczenstwo-ludzi-i-dobro-zwierzat---jest-plan-dzialan-w-sprawie-
niedzwiedzi-z-cisnej
-- 5 of 5 --