Interpelacja nr 10929
Interpelacja w sprawie możliwości zwiększenia dochodów budżetowych państwa
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie możliwości zwiększenia dochodów budżetowych państwa
Interpelacja nr 10929
do ministra finansów
w sprawie możliwości zwiększenia dochodów budżetowych państwa
Zgłaszający: Marcin Porzucek
Data wpływu: 13-07-2025
Większość alkoholu w Polsce spożywana jest w postaci piwa. Wpływ na to mają m.in. liczne promocje typu „kup 8, dostań 16“, które nadal są dopuszczone przez prawo. Mimo chwilowych trendów, spowodowanych m.in. pogodą, spożycie jest stabilne. Jednocześnie wpływy akcyzowe z jego sprzedaży względem ogólnych dochodów budżetowych systematycznie maleją.
Czy ministerstwo rozważa zmiany w sposobie opodatkowania piwa w celu uzyskania wyższych dochodów do budżetu?
Czy ministerstwo prowadzi konsultacje z resortem zdrowia i innymi podmiotami na temat wpływu piwa na zdrowie Polaków? Czy znane są szacunkowe koszty leczenia chorób związanych bezpośrednio z jego spożyciem?
Interpelacja nr 10929
do ministra finansów
w sprawie możliwości zwiększenia dochodów budżetowych państwa
Zgłaszający: Marcin Porzucek
Data wpływu: 13-07-2025
Większość alkoholu w Polsce spożywana jest w postaci piwa. Wpływ na to mają m.in. liczne promocje typu „kup 8, dostań 16“, które nadal są dopuszczone przez prawo. Mimo chwilowych trendów, spowodowanych m.in. pogodą, spożycie jest stabilne. Jednocześnie wpływy akcyzowe z jego sprzedaży względem ogólnych dochodów budżetowych systematycznie maleją.
Czy ministerstwo rozważa zmiany w sposobie opodatkowania piwa w celu uzyskania wyższych dochodów do budżetu?
Czy ministerstwo prowadzi konsultacje z resortem zdrowia i innymi podmiotami na temat wpływu piwa na zdrowie Polaków? Czy znane są szacunkowe koszty leczenia chorób związanych bezpośrednio z jego spożyciem?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 15 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
12.8 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (15)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7600 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 29 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja w sprawie akcyzy na piwo
Znak sprawy: PAD1.054.13.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 10929 z 17 lipca 2025 r. złożoną przez
Posła Pana Marcina Porzucka, w sprawie możliwości zwiększenia dochodów
budżetowych państwa uprzejmie informuję, co następuje.
Ad1
Na gruncie krajowego prawa podatkowego napoje alkoholowe podlegają
regulacjom ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym1. Do napojów
alkoholowych zalicza się m. in. piwo.2
W Polsce, od czasu wprowadzenia w kraju podatku akcyzowego, tj. od 1993 r.,
akcyza od piwa jest ustalana w oparciu o liczbę stopni Plato gotowego wyrobu.
Takie rozwiązania funkcjonują w połowie państw członkowskich Unii Europejskiej,
w tym w państwach o uznanej, wielowiekowej tradycji warzenia piwa takich jak, np.
Niemcy, Czechy, Austria, Belgia.
1 Art. 2 ust. 1 w zw. z art. 92 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z
2025 r. poz. 126, z późn. zm.)
2 Podział wynika z Dyrektywy Rady 92/83/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie
harmonizacji struktury podatków akcyzowych od alkoholu i napojów alkoholowych (Dz.
Urz. WE L 316 z 31.10.1992, str. 21 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1,
str. 206, z późn. zm.).
-- 1 of 4 --
2/4
Ustawa o podatku akcyzowym określając stawki tego podatku dla napojów
alkoholowych, w tym dla piwa, uwzględnia minimalne wysokości stawek określone
w przepisach Dyrektywy Rady 92/84/EWG3. W przypadku piwa wynoszą one:
- 0,748 euro za 1 hektolitr/stopień Plato, lub
- 1,87 euro za 1 hektolitr/stopień zawartości alkoholu w wyrobie gotowym.
Obowiązująca w Polsce stawka akcyzy na piwo jest znacznie wyższa od unijnego
minimum. Obecna wysokość opodatkowania piwa akcyzą w kraju nie odbiega od
średniej unijnej oraz jest wyższa od stawek państw regionu takich jak: Niemcy,
Czechy, Słowacja. Także relacja krajowych poziomów opodatkowania etanolu
zawartego w piwie i wódce oscyluje w granicach wartości średniej unijnej.
W żadnym z państw członkowskich UE nie zrównano tych poziomów i to bez
względu na przyjęty sposób liczenia akcyzy – od zawartości alkoholu czy według
zawartości ekstraktu.
Obserwowany w ostatnich latach wzrost średniego wynagrodzenia za pracę
odczuwalnie wpłynął na zwiększenie siły nabywczej Polek i Polaków. Reakcją na
rosnącą dostępność napojów alkoholowych na skutek wzrostu zamożności
społeczeństwa i nieproporcjonalnie niskiego wzrostu cen detalicznych było
zaproponowanie na gruncie ustawy o podatku akcyzowym tzw. „mapy drogowej”
na używki. Od 1 stycznia 2022 r. weszły w życie przepisy wprowadzające w okresie
2022-2027, sukcesywne, coroczne podwyżki stawek akcyzy na wyroby akcyzowe
będące używkami, w tym na napoje alkoholowe.
Zmiany te były szeroko wspierane i rekomendowane zarówno przez WHO, OECD,
jak i środowisko medyczne. WHO wskazuje, że podnoszenie cen używek to
najbardziej efektywne narzędzie służące ograniczaniu ich spożycia.
Poniższe zestawienie prezentuje kształtowanie się wysokości stawki akcyzy na
piwo w poszczególnych latach.
Piwo
Rok Stawka Podwyżka zgodnie
z mapą drogową
Jednostka
2020-2021 8,57 zł -
2022 9,43 zł 10%
2023 9,90 zł 5%
2024 10,40 zł 5%
2025 10,92 zł 5%
2026 11,47 zł 5%
2027 12,04 zł 5%
hl°Plato
Skutkiem prowadzonej przez resort finansów polityki podatkowej jest zauważalny
spadek spożycia piwa. Wg danych Krajowego Centrum Przeciwdziałania
Uzależnieniom w ostatnich 10 latach (okres 2014-2023) spożycie piwa na jednego
mieszkańca w przeliczeniu na 100% alkohol spadło o 11,58%. Trend ten
3 Dyrektywa Rady 92/84/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie zbliżenia stawek
podatku akcyzowego dla alkoholu i napojów alkoholowych (Dz.Urz. WE L 316 z 31.10.1992,
str. 29; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1, str. 213)
-- 2 of 4 --
3/4
potwierdzają również dane branżowe4, zgodnie z którymi w roku 2018 konsumpcja
piwa per capita wynosiła 100,5 l a w roku 2024 już jedynie 85,5 l. Przy czym spadek
w roku 2023, w którym wg GUS w stosunku do poprzedniego roku cena detaliczna
półlitrowej butelki piwa wzrosła o 48 gr, wyniósł aż 7%.
Ponadto wg danych GUS zauważa się wyraźny wzrost przeciętnych cen piwa w
ostatnich latach.
piwo jasne pełne, butelkowane, za 0,5l
rok 2019 2020 2021 2022 2023 2024
cena w zł 2,99 3,09 3,15 3,36 3,84 3,89
wzrost cenny r/r 4,55% 3,34% 1,94% 6,67% 14,29% 1,30%
Źródło danych: https://bdl.stat.gov.pl/bdl
Nie należy przy tym zapominać, że różnego rodzaju napoje alkoholowe, co do
zasady, zaspokajają podobne potrzeby konsumentów. Zmiana w zakresie cen
jednego z nich skutkować musi relatywnym wzrostem dostępności pozostałych,
nieobjętych podwyżkami napojów. W konsekwencji spodziewać należałoby się
więc wzrostu ich spożycia kosztem droższego piwa. Taki spodziewany skutek
stałby w kontrze do polityki zdrowotnej państwa, która zakłada m. in. zmianę
struktury spożycia napojów alkoholowych na rzecz promowania spożycia napojów
niskoalkoholowych5.
Rolą polityki podatkowej państwa nie jest jedynie generowanie dochodów
budżetowych. W jej oparciu realizuje się szereg innych celów. Opodatkowanie
napojów alkoholowych wpływa na producentów rolnych będących dostawcami
płodów służących ich produkcji, wytwórców tych napojów, dystrybutorów, czy
branżę gastronomiczną. Obok tego przyjęta strategia w zakresie stawek akcyzy
jest pośrednio wykorzystywana do realizacji polityki rozwiązywania problemów
alkoholowych, a przez to realizowania polityki zdrowotnej państwa.
Dzięki wyważonym zmianom zgodnie z mapą drogową udało się zachować
strukturę spożycia napojów alkoholowych, co w umiarkowany sposób wpływa
negatywnie na dostawców i producentów. Pomimo spadku konsumpcji alkoholu
dochody budżetowe nie uległy istotnemu zmniejszeniu.
Opisany stan rynku piwa każe więc wykluczyć postrzeganie zmiany modelu
opodatkowania piwa akcyzą, bądź podwyżki stawek tego podatku jako prostego
mechanizmu generowania dodatkowych dochodów budżetowych. W świetle
przedstawionej argumentacji oraz obserwowanych trendów aktualnie nie znajduje
uzasadnienia dążenie do dalszego wzrostu stawki akcyzy na piwo. W szczególności
nietrafione wydaje się na tym tle oczekiwanie wzrostu dochodów z akcyzy.
4 Opracowanie pt. Kondycja branży piwowarskiej w 2024 podsumowanie kluczowych
wskaźników perspektywa na przyszłość
5 Art. 10 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2023 r. poz. 2151, z późn. zm.)
-- 3 of 4 --
4/4
Ad 2
Resort finansów pozostaje w bieżącym kontakcie z innymi ministerstwami, w tym z
Ministerstwem Zdrowia. Wszelkie działania legislacyjne członków Rady Ministrów
podlegają obligatoryjnym uzgodnieniom ze wszystkimi jej członkami.
Mapa drogowa na napoje alkoholowe była szeroko konsultowana i stanowi
wypracowany kompromis między stroną społeczną a resortami odpowiedzialnymi
za rynek rolny, zdrowie publiczne i finanse. Coroczna waloryzacja stawek akcyzy
na napoje alkoholowe realizuje więc politykę fiskalną państwa z uwzględnieniem m.
in. celów polityki zdrowia publicznego.
Ad 3
Minister Finansów nie dysponuje danymi na temat wysokości kosztów leczenia
chorób związanych ze spożyciem alkoholu. Organem właściwym w tym zakresie
jest Minister Zdrowia.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 29 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja w sprawie akcyzy na piwo
Znak sprawy: PAD1.054.13.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 10929 z 17 lipca 2025 r. złożoną przez
Posła Pana Marcina Porzucka, w sprawie możliwości zwiększenia dochodów
budżetowych państwa uprzejmie informuję, co następuje.
Ad1
Na gruncie krajowego prawa podatkowego napoje alkoholowe podlegają
regulacjom ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym1. Do napojów
alkoholowych zalicza się m. in. piwo.2
W Polsce, od czasu wprowadzenia w kraju podatku akcyzowego, tj. od 1993 r.,
akcyza od piwa jest ustalana w oparciu o liczbę stopni Plato gotowego wyrobu.
Takie rozwiązania funkcjonują w połowie państw członkowskich Unii Europejskiej,
w tym w państwach o uznanej, wielowiekowej tradycji warzenia piwa takich jak, np.
Niemcy, Czechy, Austria, Belgia.
1 Art. 2 ust. 1 w zw. z art. 92 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z
2025 r. poz. 126, z późn. zm.)
2 Podział wynika z Dyrektywy Rady 92/83/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie
harmonizacji struktury podatków akcyzowych od alkoholu i napojów alkoholowych (Dz.
Urz. WE L 316 z 31.10.1992, str. 21 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1,
str. 206, z późn. zm.).
-- 1 of 4 --
2/4
Ustawa o podatku akcyzowym określając stawki tego podatku dla napojów
alkoholowych, w tym dla piwa, uwzględnia minimalne wysokości stawek określone
w przepisach Dyrektywy Rady 92/84/EWG3. W przypadku piwa wynoszą one:
- 0,748 euro za 1 hektolitr/stopień Plato, lub
- 1,87 euro za 1 hektolitr/stopień zawartości alkoholu w wyrobie gotowym.
Obowiązująca w Polsce stawka akcyzy na piwo jest znacznie wyższa od unijnego
minimum. Obecna wysokość opodatkowania piwa akcyzą w kraju nie odbiega od
średniej unijnej oraz jest wyższa od stawek państw regionu takich jak: Niemcy,
Czechy, Słowacja. Także relacja krajowych poziomów opodatkowania etanolu
zawartego w piwie i wódce oscyluje w granicach wartości średniej unijnej.
W żadnym z państw członkowskich UE nie zrównano tych poziomów i to bez
względu na przyjęty sposób liczenia akcyzy – od zawartości alkoholu czy według
zawartości ekstraktu.
Obserwowany w ostatnich latach wzrost średniego wynagrodzenia za pracę
odczuwalnie wpłynął na zwiększenie siły nabywczej Polek i Polaków. Reakcją na
rosnącą dostępność napojów alkoholowych na skutek wzrostu zamożności
społeczeństwa i nieproporcjonalnie niskiego wzrostu cen detalicznych było
zaproponowanie na gruncie ustawy o podatku akcyzowym tzw. „mapy drogowej”
na używki. Od 1 stycznia 2022 r. weszły w życie przepisy wprowadzające w okresie
2022-2027, sukcesywne, coroczne podwyżki stawek akcyzy na wyroby akcyzowe
będące używkami, w tym na napoje alkoholowe.
Zmiany te były szeroko wspierane i rekomendowane zarówno przez WHO, OECD,
jak i środowisko medyczne. WHO wskazuje, że podnoszenie cen używek to
najbardziej efektywne narzędzie służące ograniczaniu ich spożycia.
Poniższe zestawienie prezentuje kształtowanie się wysokości stawki akcyzy na
piwo w poszczególnych latach.
Piwo
Rok Stawka Podwyżka zgodnie
z mapą drogową
Jednostka
2020-2021 8,57 zł -
2022 9,43 zł 10%
2023 9,90 zł 5%
2024 10,40 zł 5%
2025 10,92 zł 5%
2026 11,47 zł 5%
2027 12,04 zł 5%
hl°Plato
Skutkiem prowadzonej przez resort finansów polityki podatkowej jest zauważalny
spadek spożycia piwa. Wg danych Krajowego Centrum Przeciwdziałania
Uzależnieniom w ostatnich 10 latach (okres 2014-2023) spożycie piwa na jednego
mieszkańca w przeliczeniu na 100% alkohol spadło o 11,58%. Trend ten
3 Dyrektywa Rady 92/84/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie zbliżenia stawek
podatku akcyzowego dla alkoholu i napojów alkoholowych (Dz.Urz. WE L 316 z 31.10.1992,
str. 29; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1, str. 213)
-- 2 of 4 --
3/4
potwierdzają również dane branżowe4, zgodnie z którymi w roku 2018 konsumpcja
piwa per capita wynosiła 100,5 l a w roku 2024 już jedynie 85,5 l. Przy czym spadek
w roku 2023, w którym wg GUS w stosunku do poprzedniego roku cena detaliczna
półlitrowej butelki piwa wzrosła o 48 gr, wyniósł aż 7%.
Ponadto wg danych GUS zauważa się wyraźny wzrost przeciętnych cen piwa w
ostatnich latach.
piwo jasne pełne, butelkowane, za 0,5l
rok 2019 2020 2021 2022 2023 2024
cena w zł 2,99 3,09 3,15 3,36 3,84 3,89
wzrost cenny r/r 4,55% 3,34% 1,94% 6,67% 14,29% 1,30%
Źródło danych: https://bdl.stat.gov.pl/bdl
Nie należy przy tym zapominać, że różnego rodzaju napoje alkoholowe, co do
zasady, zaspokajają podobne potrzeby konsumentów. Zmiana w zakresie cen
jednego z nich skutkować musi relatywnym wzrostem dostępności pozostałych,
nieobjętych podwyżkami napojów. W konsekwencji spodziewać należałoby się
więc wzrostu ich spożycia kosztem droższego piwa. Taki spodziewany skutek
stałby w kontrze do polityki zdrowotnej państwa, która zakłada m. in. zmianę
struktury spożycia napojów alkoholowych na rzecz promowania spożycia napojów
niskoalkoholowych5.
Rolą polityki podatkowej państwa nie jest jedynie generowanie dochodów
budżetowych. W jej oparciu realizuje się szereg innych celów. Opodatkowanie
napojów alkoholowych wpływa na producentów rolnych będących dostawcami
płodów służących ich produkcji, wytwórców tych napojów, dystrybutorów, czy
branżę gastronomiczną. Obok tego przyjęta strategia w zakresie stawek akcyzy
jest pośrednio wykorzystywana do realizacji polityki rozwiązywania problemów
alkoholowych, a przez to realizowania polityki zdrowotnej państwa.
Dzięki wyważonym zmianom zgodnie z mapą drogową udało się zachować
strukturę spożycia napojów alkoholowych, co w umiarkowany sposób wpływa
negatywnie na dostawców i producentów. Pomimo spadku konsumpcji alkoholu
dochody budżetowe nie uległy istotnemu zmniejszeniu.
Opisany stan rynku piwa każe więc wykluczyć postrzeganie zmiany modelu
opodatkowania piwa akcyzą, bądź podwyżki stawek tego podatku jako prostego
mechanizmu generowania dodatkowych dochodów budżetowych. W świetle
przedstawionej argumentacji oraz obserwowanych trendów aktualnie nie znajduje
uzasadnienia dążenie do dalszego wzrostu stawki akcyzy na piwo. W szczególności
nietrafione wydaje się na tym tle oczekiwanie wzrostu dochodów z akcyzy.
4 Opracowanie pt. Kondycja branży piwowarskiej w 2024 podsumowanie kluczowych
wskaźników perspektywa na przyszłość
5 Art. 10 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2023 r. poz. 2151, z późn. zm.)
-- 3 of 4 --
4/4
Ad 2
Resort finansów pozostaje w bieżącym kontakcie z innymi ministerstwami, w tym z
Ministerstwem Zdrowia. Wszelkie działania legislacyjne członków Rady Ministrów
podlegają obligatoryjnym uzgodnieniom ze wszystkimi jej członkami.
Mapa drogowa na napoje alkoholowe była szeroko konsultowana i stanowi
wypracowany kompromis między stroną społeczną a resortami odpowiedzialnymi
za rynek rolny, zdrowie publiczne i finanse. Coroczna waloryzacja stawek akcyzy
na napoje alkoholowe realizuje więc politykę fiskalną państwa z uwzględnieniem m.
in. celów polityki zdrowia publicznego.
Ad 3
Minister Finansów nie dysponuje danymi na temat wysokości kosztów leczenia
chorób związanych ze spożyciem alkoholu. Organem właściwym w tym zakresie
jest Minister Zdrowia.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --