+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Książęca 4
me@me.gov.pl 00-498 Warszawa
Miłosz Motyka
$Znak sprawy.MC
Warszawa, 2025-10-14
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT10928 Pani Posłanki Magdaleny Filipek-Sobczak w
sprawie rekompensat oraz uproszczenia zasad korzystania z gruntów rolnych pod
infrastrukturę elektroenergetyczną, uprzejmie przedstawiam odpowiedź na przesłane
pytania.
1. Czy Ministerstwo planuje nowelizację przepisów ustawy o gospodarce
nieruchomościami lub ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w celu bardziej
sprawiedliwego uregulowania kwestii rekompensat dla rolników za trwałe
ograniczenia użytkowania gruntów rolnych przez infrastrukturę przesyłową?
Kwestie związane z pozyskaniem praw do nieruchomości w celu realizacji inwestycji
związanych z budową infrastruktury przesyłowej energii energetycznej, w tym rekompensat
za wprowadzane ograniczenia na gruntach prywatnych regulują - w ramach tzw. systemu
ogólnego - ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024
r. poz 1145 z późn. zm. - dalej: „u.g.n.”) oraz ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i
realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1199
- dalej: „specustawa”), jako rozwiązanie szczególne.
Uzyskanie prawa do nieruchomości w celu budowy urządzenia infrastruktury technicznej
może nastąpić na zasadach określonych w art. 124 u.g.n. tj. na mocy decyzji administracyjnej
starosty. Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji
rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez
udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów
drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary,
gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych
podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do
korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty
nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem
miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji
celu publicznego.
Na przedsiębiorcy przesyłowym ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu
poprzedniego, a gdyby to było niemożliwe lub powodowało nadmierne trudności lub koszty,
powstaje obowiązek wypłaty odszkodowania (art. 124 ust. 4 u.g.n.). W sytuacji gdy założone

-- 1 of 7 --

+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Książęca 4
me@me.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 2 z 7
lub przeprowadzone urządzenia infrastruktury technicznej uniemożliwiałyby dalsze
prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z
jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości
może żądać nabycia od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własności lub
użytkowania wieczystego nieruchomości (art. 124 ust. 5 u.g.n.). Kwestie związane z
odszkodowaniem za zakładanie i przeprowadzanie urządzeń przesyłowych w trybie ustawy
o gospodarce nieruchomościami reguluje art. 128 ust. 4. Zgodnie z tym przepisem
odszkodowanie przysługuje za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 124
– 126 u.g.n, Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód, a jeżeli
wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o
kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Odszkodowanie ustala starosta w decyzji
administracyjnej.
Na gruncie art. 128 ust. 4. u.g.n. obowiązuje ogólne pojęcie szkody, w którym mieści się
zarówno szkoda rzeczywista (damnum emergens), jak i utracone korzyści (lucrum cessans).
Potwierdza to brzmienie § 75 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z
dnia 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości (dalej: „r.s.w.n.”). Zgodnie z tym
przepisem, przy określaniu wartości poniesionych szkód powstałych wskutek zdarzeń, o
których mowa w art. 120 i art. 124 – 126 ustawy (u.g.n.), uwzględnia się w szczególności stan
zagospodarowania nieruchomości na dzień wydania decyzji odpowiednio o wywłaszczeniu,
ograniczeniu sposobu korzystania albo zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości oraz
stan zagospodarowania nieruchomości na dzień zakończenia działań podjętych na
podstawie tej decyzji, a także utratę pożytków w okresie od dnia wydania decyzji do dnia
zakończenia działań podjętych na podstawie tej decyzji. Odszkodowanie uwzględnia zatem
wartość poniesionych szkód oraz ewentualnie zmniejszenie wartości nieruchomości.
Zgodnie bowiem z § 52 r.s.w.n., przy określaniu zmniejszenia wartości nieruchomości, o
którym mowa w art. 128 ust. 4 ustawy (u.g.n.), uwzględnia się w szczególności: zmianę
warunków korzystania z nieruchomości (pkt 1), zmianę przydatności użytkowej
nieruchomości (pkt 2), trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości (pkt 3)
oraz skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonywania
czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii, a także remontów i demontażu,
ciągów, przewodów i urządzeń (pkt 4). Zakres przedmiotowy odszkodowania z tytułu
zmniejszenia wartości nieruchomości należy ustalać w sposób zindywidualizowany, poprzez
stwierdzenie w pierwszej kolejności, jakie elementy powinno w danym przypadku
obejmować.
Dodatkowo ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje sposób określania wartości
części składowych gruntu na potrzeby ustalenia odszkodowania w przypadku
wywłaszczania nieruchomości. Stosownie do art. 135 ust. 6 i 7 u.g.n., przy określaniu wartości
plantacji kultur wieloletnich szacuje się koszty założenia plantacji i jej pielęgnacji do czasu
pierwszych zbiorów oraz wartość utraconych pożytków w okresie od dnia wywłaszczenia do
dnia zakończenia pełnego plonowania. Sumę kosztów i wartości utraconych pożytków
zmniejsza się o sumę rocznych odpisów amortyzacyjnych, wynikającą z okresu
wykorzystania plantacji od pierwszego roku plonowania do dnia wywłaszczenia.
Przy określaniu wartości zasiewów, upraw i innych zbiorów jednorocznych szacuje się
wartość przewidywanych plonów według cen kształtujących się w obrocie rynkowym,
zmniejszając ją o wartość nakładów koniecznych w związku ze zbiorem tych plonów.
Prawo do nieruchomości w celu budowy urządzeń infrastruktury przesyłowej można
ustanowić na zasadach szczególnych, przy zastosowaniu przepisów specustawy. W takim
przypadku decyzję o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci
przesyłowej wydaje wojewoda (art. 5 ust. 1 ustawy). Specustawa wprowadza co do zasady
obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu pierwotnego i podobnie jak ustawa o

-- 2 of 7 --

+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Książęca 4
me@me.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 3 z 7
gospodarce nieruchomościami przewiduje odszkodowanie na wypadek, gdyby przywrócenie
nieruchomości do stanu poprzedniego nie było możliwe (art. 17 ust. 1). Zakres
odszkodowania reguluje art. 17 ust. 3 specustawy. Odszkodowanie powinno odpowiadać
wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek poniesionych szkód zmniejszy się wartość
nieruchomości, w odszkodowaniu uwzględnia się kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.
Zakres ten jest tożsamy z przedmiotem odszkodowania, o którym mowa w art. 128 ust. 4
u.g.n. stąd uwagi poczynione na tle przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami są
adekwatne i aktualne również na gruncie przepisów ustawy z 2015 r. w części dotyczącej
odszkodowania za szkody i zmniejszenie wartości nieruchomości. Dodatkowo art. 17 ust. 4
specustawy w zakresie ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania nakazuje
odpowiednie stosowanie przepisów art. 130, art. 134 i art. 135 ustawy o gospodarce
nieruchomościami.
Mając zatem na względzie zakres regulacji dotyczących odszkodowań z tytułu budowy
urządzeń infrastruktury przesyłowej zawartej w przywołanych aktach prawnych, stwierdzić
należy, że przepisy prawa pozostające w obszarze właściwości Ministerstwa Rozwoju i
Technologii kompleksowo regulują kwestie związane z rekompensowaniem szkód
powstałych na skutek udostępnienia nieruchomości w celu budowy urządzeń infrastruktury
przesyłowej, w tym metodykę wyceny szkód i wartości nieruchomości i nie wymagają
modyfikacji.
Odnosząc się do pytania czy planowana jest nowelizacja ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o
ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 82 – dalej: u.o.o.g.r.l.) w celu bardziej
sprawiedliwego uregulowania kwestii rekompensat dla rolników za trwałe ograniczenia
użytkowania gruntów rolnych przez infrastrukturę przesyłową aktualnie w Ministerstwie
Rolnictwa i Rozwoju Wsi trwają prace nad nowelizacją ustawy o ochronie gruntów rolnych i
leśnych i rozważane są możliwości wprowadzenia takich regulacji, które usprawnią
procedury wynikające z przepisów ustawy oraz ułatwią realizację inwestycji na gruntach
rolnych np. w zakresie budowy przyłączy do sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia.
Należy podkreślić jednak, że budowa inwestycji liniowych, w szczególności sieci
elektroenergetycznych, oprócz oczywistych korzyści, niesie ze sobą negatywne
oddziaływanie na tereny otaczające. Wśród wielu możliwych aspektów takiego szkodliwego
oddziaływania można wyróżnić, jako najbardziej widoczne, naruszenie struktury
przestrzennej gruntów rolnych, przecinanych przez realizowane inwestycje. Coraz częściej
mamy przez to do czynienia z negatywnym odbiorem realizowanych inwestycji. Z tego
względu należy liczyć się ze sprzeciwem społecznym, szczególnie w sytuacji, gdy lokalizacja
inwestycji będzie dzieliła jednolitą strukturę gospodarstwa rolnego na dwa niepowiązane ze
sobą areały. Gospodarstwa, których siedliska oraz pola uprawne znalazły się w pasie
inwestycji liniowych bądź w ich bliskim sąsiedztwie, skazane są na dezorganizację
dotychczasowo ukształtowanej przez pokolenia struktury gospodarowania. Przy realizacji
inwestycji liniowych, w szczególności sieci elektroenergetycznych, należy podejmować
skuteczne działania w celu zminimalizowania negatywnych skutków. Działaniem
łagodzącym negatywne skutki oddziaływania nowych inwestycji na obszary wiejskie są
głównie tzw. scalenia infrastrukturalne, porządkujące przestrzeń wokół sieci
elektroenergetycznych, poprzez reorganizację dotychczasowego układu działek na danym
obszarze, zgodnie z oczekiwaniami społecznymi, środowiskowymi i gospodarczymi.
Zgodnie z art. 3 ust 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1197) o scalaniu i
wymianie gruntów postępowanie scaleniowe oraz zagospodarowanie poscaleniowe
przeprowadza i wykonuje starosta jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Jeżeli
inwestor wystąpi o scalenie gruntów starosta może wszcząć z urzędu postępowanie
scaleniowe po uprzednim uzyskaniu opinii rady sołeckiej, a także działających na terenie
danej wsi społeczno-zawodowych organizacji rolników. Ponadto, ustawa o scalaniu i
wymianie gruntów dopuszcza możliwość finansowania prac scaleniowych i

-- 3 of 7 --

+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Książęca 4
me@me.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 4 z 7
zagospodarowania poscaleniowego przez inwestora, którego działalność spowodowała lub
spowoduje pogorszenie ukształtowania rozłogów gruntów na projektowanym obszarze
scalenia.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że obowiązujące przepisy ustawy o scalaniu i
wymianie gruntów umożliwiają staroście przeprowadzanie z urzędu postępowań
scaleniowych w przypadku, gdy na projektowanym obszarze scalenia ukształtowanie
rozłogów gruntów zostało lub zostanie znacznie pogorszone wskutek przebiegu istniejących
lub mających powstać sieci elektroenergetycznych.
2. Czy rozważana jest możliwość wprowadzenia ulg w opłatach za przesył energii
elektrycznej dla właścicieli gruntów, na których zlokalizowano infrastrukturę
przesyłową?
Należy zwrócić uwagę, że system prawny zapewnia mechanizmy, które zagwarantują
właścicielowi nieruchomości, przez którą przebiega infrastruktura energetyczna,
odpowiednie mechanizmy kompensujące straty i niedogodności związane z
funkcjonowaniem na jego nieruchomości elementów infrastruktury energetycznej (np.
słupów energetycznych). Celem funkcjonujących mechanizmów jest równoważenie
interesów stron – właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw, które dostarczając media
pełnią ważną funkcję społeczno- gospodarczą.
W przypadku nowych inwestycji przedsiębiorstwo energetyczne jest zobowiązane do
nabycia praw do nieruchomości, przez które taka inwestycja ma przebiegać. Tu
rozwiązaniem jest służebność przesyłu określona art. 3051 i nn. ustawy z dnia 23 kwietnia
1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2025 r. poz. 1071). Służebność przesyłu polega na
obciążeniu nieruchomości na rzecz przedsiębiorcy, którego własność stanowią urządzenia
posadowione na tej nieruchomości, lub który na tej nieruchomości zamierza wybudować
odpowiednie urządzenia, prawem do korzystania z nieruchomości w oznaczonym zakresie i
zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń. Oznacza to, że pracownicy przedsiębiorstwa
energetycznego mają prawo do wstępu na taką nieruchomość celem np. usunięcia awarii,
przeprowadzenia prac konserwacyjnych czy prac związanych z modernizacją sieci.
Służebność przesyłu można ustanowić za odpowiednim wynagrodzeniem na rzecz
właściciela nieruchomości. Wynagrodzenie co do zasady powinno mieć charakter
świadczenia jednorazowego, choć dopuszcza się również postać świadczeń okresowych.
Wskazać należy, że jeżeli brak jest podstaw do zajmowania nieruchomości, w tym także nie
została ustanowiona służebność przesyłu, właścicielowi nieruchomości może przysługiwać
odszkodowanie od przedsiębiorstwa energetycznego za bezumowne korzystanie z działki.
Jego wysokość powinna być określana indywidualnie dla każdej sprawy, a może zależeć
między innymi od zajmowanej przez słupy energetyczne powierzchni i zysku, jaki mógłby
osiągnąć właściciel np. dzierżawiąc grunt.
Ponadto jak już wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 1, zgodnie z normą prawną wyrażoną
w art. 128 ust 4 u.g.n właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie za szkody
powstałe wskutek posadowienia na nieruchomości urządzeń infrastruktury energetycznej
oraz zdarzeń związanych z usuwaniem awarii tych urządzeń. Odszkodowanie powinno
odpowiadać wartości poniesionych szkód, a jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się
wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu
zmniejszeniu. Odszkodowanie ustala starosta w decyzji administracyjnej.
Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że system prawny zawiera szereg
mechanizmów pozwalających rekompensować właścicielom nieruchomości ewentualne
niedogodności związane z funkcjonowaniem na ich własności elementów infrastruktury
energetycznej. Tym samym nie znajdujemy podstaw aby dodatkowo wprowadzać dla takiej
grupy preferencyjne zasady naliczania opłat za dystrybucję energii.

-- 4 of 7 --

+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Książęca 4
me@me.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 5 z 7
3. Czy prowadzone są prace nad zmianami zasad projektowania linii energetycznych, w
tym uwzględnianiem ich wpływu na gospodarkę rolną już na etapie planowania?
Wskazać należy, że grunty rolne chronione są przed przeznaczeniem ich na cele nierolnicze
poprzez przepisy ustawy u.o.o.g.r.l. Zgodnie z art. 6 tej ustawy przy budowie, rozbudowie lub
modernizacji obiektów związanych z działalnością przemysłową, a także innych obiektów
budowlanych należy stosować takie rozwiązania, które ograniczają skutki ujemnego
oddziaływania na grunty. Ustawa wskazuję też, że na cele nierolnicze i nieleśne można
przeznaczać przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w
razie ich braku – inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Szczególnej ochronie
podlegają grunty stanowiące użytki rolne klas I–III, a więc najlepsze grunty dla prowadzenia
produkcji rolnej. Zgodnie z art. 7 ust 1 i 2 ustawy u.o.o.g.r.l przeznaczenie na cele nierolnicze
takich gruntów wymaga dokonania stosownych zmian w miejscowym planie
zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o
planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz uzyskania zgody ministra właściwego
do spraw rozwoju wsi.
Tym samym należy uznać, że obowiązujące regulacje prawne zapewniają dostateczną
ochronę gruntów rolnych w procesie realizacji inwestycji związanych z budową linii
energetycznych.
4. Czy Ministerstwo planuje zainicjowanie międzyresortowych konsultacji dotyczących
wprowadzenia skutecznych i jednolitych mechanizmów wynagradzania właścicieli
gruntów rolnych za ograniczenia wynikające z posadowienia infrastruktury
energetycznej, kolejowej i drogowej?
Kolejowe inwestycje infrastrukturalne są realizowane zgodnie z rozdziałem 2b szczególne
zasady i warunki przygotowywania inwestycji dotyczących linii kolejowych ustawy z dnia 28
marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 697 i 731), w myśl którego
odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości oraz ograniczone prawa do nieruchomości
przysługuje dotychczasowym właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości, a
także osobom, którym przysługiwało ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości w
związku z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej.
Drogowe inwestycje realizowane są na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003
r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 311), dalej specustawy drogowej. Przejęcie nieruchomości pod drogę
następuje za odszkodowaniem. Do ustalenia wysokości i wypłacenia ww. odszkodowania
stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18
specustawy drogowej. Zgodnie z art. 11f ust. 1 pkt 8i specustawy drogowej decyzja o
zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w razie potrzeby „określenia
ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązków, o których mowa w lit.
b, c oraz e-h”. Do przedmiotowych ograniczeń stosuje się odpowiednio przepisy art. 124 ust.
4-7 i art. 124a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Właścicielowi nieruchomości, co do której określono ograniczenia w korzystaniu z tej
nieruchomości, przysługują zatem roszczenia określone w ustawie o gospodarce
nieruchomościami: przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego, a jeżeli jest to
niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty odszkodowanie. Jednocześnie
zgodnie z art. 124 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami „Jeżeli założenie lub
przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia
właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z
nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym
przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio
starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem
o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze
umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości.”. Reasumując, rozwiązania

-- 5 of 7 --

+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Książęca 4
me@me.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 6 z 7
przyjęte w specustawie drogowej są zgodne z systemowymi rozwiązaniami przyjętymi w
ustawie o gospodarce nieruchomościami. Mając na względzie, że w zakresie przepisów o
gospodarce nieruchomościami właściwe jest Ministerstwo Rozwoju i Technologii, to do tego
podmiotu należy inicjatywa w zakresie ewentualnej zmiany przepisów tej ustawy.
Ministerstwo Infrastruktury nie planuje wprowadzania zmian w specustawie drogowej w
przedmiotowym zakresie.
5. Czy planowana jest reforma funkcjonowania instytucji służebności przesyłu, w
szczególności w zakresie przejrzystości zasad, wysokości wynagrodzeń oraz
uproszczenia procedur?
Obecnie w Ministerstwie Sprawiedliwości nie są prowadzone ani przewidywane prace
zmierzające do reformy funkcjonowania instytucji służebności przesyłu. Ponadto użycie w
interpelacji bardzo ogólnych sformułowań „w zakresie przejrzystości zasad” czy
„uproszczenia procedur” uniemożliwia szczegółowe odniesienie się do tych zagadnień.
Należy zauważyć, że przepisy regulujące instytucję służebności przesyłu (art. 3051 – 3054)
zostały wprowadzone do Kodeksu cywilnego z dniem 3 sierpnia 2008 r. - ustawą z dnia 30
maja 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008
Nr 116, poz. 731).
Zgodnie z art. 3051 Kodeksu cywilnego nieruchomość można obciążyć na rzecz
przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o
których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać
w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych
urządzeń (służebność przesyłu).
W myśl art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego urządzenia służące do doprowadzania lub
odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie
należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.
Zgodnie z § 2 ww. artykułu osoba, która poniosła koszty budowy urządzeń, o których mowa
w § 1, i jest ich właścicielem, może żądać, aby przedsiębiorca, który przyłączył urządzenia do
swojej sieci, nabył ich własność za odpowiednim wynagrodzeniem, chyba że w umowie
strony postanowiły inaczej. Z żądaniem przeniesienia własności tych urządzeń może
wystąpić także przedsiębiorca.
Stosownie do treści art. 3054 Kodeksu cywilnego do służebności przesyłu stosuje się
odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych. Wskazać należy, że Kodeks cywilny
zawiera regulacje prawne dotyczące ustanowienia służebności przesyłu, w tym w zakresie
odpowiedniego wynagrodzenia z tytułu jej ustanowienia. Zgodnie z art. 3052 § 1 Kodeksu
cywilnego, jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie
służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których
mowa w art. 49 § 1, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim
wynagrodzeniem.
Stosownie do treści art. 3052 § 2 Kodeksu cywilnego, jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia
umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń,
o których mowa w art. 49 § 1, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego
wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu.
W związku z powyższym w przypadku obciążenia nieruchomości służebnością przesyłu,
istnieją podstawy prawne do domagania się z tego tytułu odpowiedniego wynagrodzenia
(ustalenie może nastąpić na podstawie umowy bądź orzeczenia sądowego).
W kwestii wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu należy wskazać, że
określenia wartości służebności przesyłu dotyczy m.in. rozporządzenie Ministra Rozwoju i
Technologii w sprawie wyceny nieruchomości z dnia 5 września 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz.
1832) W § 2 i 3 zdefiniowane zostały pojęcia takie jak pas służebności przesyłu czy
współczynnik korzystania z pasa służebności przesyłu - stopień ingerencji przedsiębiorcy

-- 6 of 7 --

+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Książęca 4
me@me.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 7 z 7
przesyłowego w prawo własności nieruchomości. Z kolei wyraźne wytyczne co do określenia
wartości służebności przesyłu wskazuje § 32 tego rozporządzenia.
Ponownie podkreślić należy, że ustanowienie służebności przesyłu może nastąpić w formie
umowy bądź na podstawie orzeczenia sądowego. Należy mieć na względzie, że już obecnie
zgłaszane przez właścicieli roszczenia w ww. zakresie są w pierwszej kolejności „oceniane”
przez przedsiębiorcę, do którego zostały skierowane. W przypadku ich nieuwzględnienia
przysługuje droga sądowa na zasadach ogólnych przed sądem powszechnym w sądowym
postępowaniu cywilnym.
Reasumując, wskazać należy, że Kodeks cywilny zawiera regulacje prawne odnoszące się do
funkcjonowania instytucji służebności przesyłu.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Minister
2025-10-14 $ezdPolePodpisu1

-- 7 of 7 --