Interpelacja nr 10927
Interpelacja w sprawie wprowadzenia ogólnokrajowych norm zużycia wody do pojenia zwierząt, wyrażonych w sposób jednoznaczny i zrozumiały dla rolników, w kontekście ukarania rolnika za pobór wody z własnej studni w celu pojenia trzody chlewnej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wprowadzenia ogólnokrajowych norm zużycia wody do pojenia zwierząt, wyrażonych w sposób jednoznaczny i zrozumiały dla rolników, w kontekście ukarania rolnika za pobór wody z własnej studni w celu pojenia trzody chlewnej
Interpelacja nr 10927
do ministra infrastruktury
w sprawie wprowadzenia ogólnokrajowych norm zużycia wody do pojenia zwierząt, wyrażonych w sposób jednoznaczny i zrozumiały dla rolników, w kontekście ukarania rolnika za pobór wody z własnej studni w celu pojenia trzody chlewnej
Zgłaszający: Krzysztof Ciecióra
Data wpływu: 12-07-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w sprawie Pana Zdzisława – rolnika, który został ukarany przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska karą przekraczającą 100 000 złotych za pobór wody z własnej studni w celu pojenia trzody chlewnej.
Z informacji medialnych oraz relacji samego rolnika wynika, że przez wiele lat gospodarstwo funkcjonowało bez zastrzeżeń, a kolejne kontrole nie wykazywały nieprawidłowości. Tymczasem, w wyniku jednej z wizyt inspektorów, stwierdzono, że przekroczony został próg 5 m3/d, co zgodnie z przepisami wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Problem polega jednak na tym, że:
rolnik nie został poinformowany o takim obowiązku w żadnym z wcześniejszych kontaktów z inspektoratem,
procedura uzyskania pozwolenia trwała ponad dwa lata, w czasie których naliczano karne opłaty,
całość sankcji wynikała nie z celowego naruszenia przepisów, lecz z braku wiedzy i nieczytelnych regulacji prawnych.
Ukaranie rolnika za pojenie zwierząt – czyli zaspokajanie ich podstawowych potrzeb biologicznych – jest przykładem oderwania przepisów od realiów pracy na wsi. Trudno oprzeć się wrażeniu, że zamiast wspierać i edukować, państwo w tym przypadku jedynie karze i niszczy zaufanie do instytucji.
Zgodnie z ustawą Prawo wodne pobór wód podziemnych w ilości przekraczającej 5 m3/d wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Jednak brak jasno określonych progów zużycia w przeliczeniu na DJP (duże jednostki przeliczeniowe zwierząt), długi czas rozpatrywania wniosków oraz brak systemu ostrzegania prowadzą do absurdalnych kar i zapaści finansowej rolników.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy resort planuje przeanalizowanie zasadności nałożenia kary w sprawie Pana Zdzisława i ewentualne jej zawieszenie lub uchylenie?
2. Czy istnieją plany wprowadzenia ogólnokrajowych norm zużycia wody do pojenia zwierząt, wyrażonych w sposób jednoznaczny i zrozumiały dla rolników?
3. Czy WIOŚ oraz Wody Polskie podejmą działania mające na celu informowanie gospodarstw rolnych o przekroczeniu progów poboru wody, zanim zostaną zastosowane kary finansowe?
4. Ile gospodarstw w Polsce zostało w ciągu ostatnich 5 lat ukaranych z tytułu przekroczenia progów zużycia wody bez pozwolenia wodnoprawnego, mimo że wnioskowały o nie lub nie zostały wcześniej uprzedzone?
5. Czy resort planuje uproszczenie procedury uzyskiwania pozwoleń wodnoprawnych, np. poprzez wprowadzenie zgłoszenia zamiast pozwolenia przy określonych granicach poboru?
W mojej ocenie niniejszy przypadek zasługuje na pilną rewizję i może być punktem wyjścia do szerszych zmian legislacyjnych. Zamiast karać rolników za wodę, której potrzebują ich zwierzęta, należy stworzyć spójny system informowania, ostrzegania i uproszczonego dostępu do zasobów wodnych.
Działania podejmowane przez organy państwowe powinny być proporcjonalne i oparte na zasadzie zaufania obywatela do państwa. Kara 100 000 zł za pojenie trzody wodą ze studni, bez wcześniejszego ostrzeżenia, narusza tę zasadę w sposób rażący.
Z wyrazami szacunku Krzysztof Ciecióra
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 10927
do ministra infrastruktury
w sprawie wprowadzenia ogólnokrajowych norm zużycia wody do pojenia zwierząt, wyrażonych w sposób jednoznaczny i zrozumiały dla rolników, w kontekście ukarania rolnika za pobór wody z własnej studni w celu pojenia trzody chlewnej
Zgłaszający: Krzysztof Ciecióra
Data wpływu: 12-07-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w sprawie Pana Zdzisława – rolnika, który został ukarany przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska karą przekraczającą 100 000 złotych za pobór wody z własnej studni w celu pojenia trzody chlewnej.
Z informacji medialnych oraz relacji samego rolnika wynika, że przez wiele lat gospodarstwo funkcjonowało bez zastrzeżeń, a kolejne kontrole nie wykazywały nieprawidłowości. Tymczasem, w wyniku jednej z wizyt inspektorów, stwierdzono, że przekroczony został próg 5 m3/d, co zgodnie z przepisami wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Problem polega jednak na tym, że:
rolnik nie został poinformowany o takim obowiązku w żadnym z wcześniejszych kontaktów z inspektoratem,
procedura uzyskania pozwolenia trwała ponad dwa lata, w czasie których naliczano karne opłaty,
całość sankcji wynikała nie z celowego naruszenia przepisów, lecz z braku wiedzy i nieczytelnych regulacji prawnych.
Ukaranie rolnika za pojenie zwierząt – czyli zaspokajanie ich podstawowych potrzeb biologicznych – jest przykładem oderwania przepisów od realiów pracy na wsi. Trudno oprzeć się wrażeniu, że zamiast wspierać i edukować, państwo w tym przypadku jedynie karze i niszczy zaufanie do instytucji.
Zgodnie z ustawą Prawo wodne pobór wód podziemnych w ilości przekraczającej 5 m3/d wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Jednak brak jasno określonych progów zużycia w przeliczeniu na DJP (duże jednostki przeliczeniowe zwierząt), długi czas rozpatrywania wniosków oraz brak systemu ostrzegania prowadzą do absurdalnych kar i zapaści finansowej rolników.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy resort planuje przeanalizowanie zasadności nałożenia kary w sprawie Pana Zdzisława i ewentualne jej zawieszenie lub uchylenie?
2. Czy istnieją plany wprowadzenia ogólnokrajowych norm zużycia wody do pojenia zwierząt, wyrażonych w sposób jednoznaczny i zrozumiały dla rolników?
3. Czy WIOŚ oraz Wody Polskie podejmą działania mające na celu informowanie gospodarstw rolnych o przekroczeniu progów poboru wody, zanim zostaną zastosowane kary finansowe?
4. Ile gospodarstw w Polsce zostało w ciągu ostatnich 5 lat ukaranych z tytułu przekroczenia progów zużycia wody bez pozwolenia wodnoprawnego, mimo że wnioskowały o nie lub nie zostały wcześniej uprzedzone?
5. Czy resort planuje uproszczenie procedury uzyskiwania pozwoleń wodnoprawnych, np. poprzez wprowadzenie zgłoszenia zamiast pozwolenia przy określonych granicach poboru?
W mojej ocenie niniejszy przypadek zasługuje na pilną rewizję i może być punktem wyjścia do szerszych zmian legislacyjnych. Zamiast karać rolników za wodę, której potrzebują ich zwierzęta, należy stworzyć spójny system informowania, ostrzegania i uproszczonego dostępu do zasobów wodnych.
Działania podejmowane przez organy państwowe powinny być proporcjonalne i oparte na zasadzie zaufania obywatela do państwa. Kara 100 000 zł za pojenie trzody wodą ze studni, bez wcześniejszego ostrzeżenia, narusza tę zasadę w sposób rażący.
Z wyrazami szacunku Krzysztof Ciecióra
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Dużo ogólników
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
65%
Konkretność
35%
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
2.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Wykryto zwrot wymijający: „trwają prace analityczne” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„trwają prace analityczne”
(odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8850 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-9.054.2025
Warszawa, 03 listopada 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10927, Posła na Sejm RP Pana Krzysztofa Ciecióry
w sprawie wprowadzenia ogólnokrajowych norm zużycia wody do pojenia zwierząt,
wyrażonych w sposób jednoznaczny i zrozumiały dla rolników, w kontekście ukarania
rolnika za pobór wody z własnej studni w celu pojenia trzody chlewnej, przedstawiam
stanowisko w zakresie właściwości Ministerstwa Infrastruktury jako organu
nadzorującego Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie oraz stanowisko Ministra
Klimatu i Środowiska uwzględniające informację Głównego Inspektoratu Środowiska
w odniesieniu do nałożonej kary.
Dane będące w posiadaniu Inspekcji Ochrony Środowiska nie potwierdzają, że
okoliczności zdarzenia opisanego w interpelacji nr 10927 miały miejsce, w szczególności,
że na jakikolwiek indywidualny podmiot została nałożona kara w tak znacznej wysokości.
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit b i pkt 17a ustawy z dnia 20 lipca
1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 425) do zadań Inspekcji
Ochrony Środowiska należy kontrola podmiotów korzystających ze środowiska
w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025
r. poz. 647, z późn. zm.) w zakresie przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania
ze środowiska oraz przestrzegania zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia
pomiarów wielkości emisji i jej wpływu na stan środowiska oraz wykonywanie zadań
określonych w Prawie wodnym. Prawo wodne to regulacja prawa powszechnie
obowiązującego, w której dla określenia parametru ilościowego wody przyjęto m³ jako
jednostkę objętości w układzie SI (międzynarodowy układ jednostek miar), a DJP jest
umowną jednostką liczebności zwierząt hodowlanych w gospodarstwie.
Zdaniem ministerstwa, wprowadzenie parametru DJP do Prawa wodnego byłoby
niecelowe, tym bardziej że limit poboru wody, średniorocznie 5 m3 na dobę, określony w
Prawie wodnym w ramach zwykłego korzystania z wód, nie został ustalony na podstawie
norm zużycia wody, lecz wynika z możliwości środowiska do odnawiania zasobów
wodnych. Ustalenie limitów zużycia wody w przeliczeniu na DJP może być jedynie
pomocne dla podmiotu przy szacowaniu wielkości zapotrzebowania na wodę w celu
określenia ilości pobieranych wód we wnioskach o udzielenie pozwolenia
wodnoprawnego. Wydaje się, że obecnie przyjęte rozwiązanie oraz regulacje prawne są
najbardziej optymalne, jasne, czytelne i nie powinny budzić wątpliwości
interpretacyjnych.
-- 1 of 3 --
2
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie na bieżąco i stosownie do potrzeb dokonuje
wymiany informacji z Wojewódzkimi Inspektorami Ochrony Środowiska w ramach współpracy
między organami administracji publicznej. Należy zaznaczyć, że Wody Polskie nie prowadzą
ewidencji wszystkich gospodarstw rolnych korzystających z zasobów wodnych. Prowadzona jest
ogólna ewidencja podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne.
Z art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego wynika próg poboru wód podziemnych wynoszący
średniorocznie 5 m³/dobę, tj. ilość wody jaką właściciel gruntu może pobierać w celu
zaspokojenia potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego
w ramach zwykłego korzystania z wód, niewymagającego pozwolenia wodnoprawnego. To
rolnik, jako podmiot korzystający z wód, w przypadku stwierdzenia przekroczenia warunku
zwykłego korzystania z wód, zobowiązany jest do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na
usługę wodną, polegającą na poborze wód podziemnych bądź powierzchniowych, co wiążę się
z koniecznością ponoszenia opłat za usługi wodne.
Podmioty obowiązane do ponoszenia opłat za usługi wodne składają oświadczenia, o których
mowa w art. 552 ust. 2a pkt 2 Prawa wodnego. Tym samym w obecnym stanie prawnym, organy
Wód Polskich wchodzą w posiadanie informacji o dokładnej ilości poboru wód z danego ujęcia
dopiero w przypadku, gdy podmiot z niego korzystający uzyska pozwolenie wodnoprawne
i wypełnia obowiązek składania ww. oświadczeń lub w wyniku kontroli gospodarowania
wodami, czy po otrzymaniu ustaleń pokontrolnych innego organu administracji publicznej
(tj. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska).
Jednostki Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nie mają ustawowego
obowiązku informowania wszystkich podmiotów mogących korzystać z zasobów wodnych
o ewentualnej konieczności uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na takie działania
w przypadku przekroczenia progu wskazanego w art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego. Stosowne
informacje są udzielane na bieżąco przez pracowników Wód Polskich w przypadku zapytań
pisemnych, telefonicznych czy mailowych. Pomimo braku ustawowego obowiązku
informacyjnego, Wody Polskie podejmowały działania informacyjne dotyczące poboru wód na
potrzeby prowadzenia działalności rolniczej. W tym celu została opracowana i opublikowana
broszura informacyjna1. Ponadto, przed wejściem w życie zmian wynikających z ustawy z 13 lipca
2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry (Dz. U. poz. 1963), dyrektorzy Zarządów Zlewni PGW Wody
Polskie, jako organy właściwe w sprawie ustalenia opłat za korzystanie z usług wodnych, podjęli
działania informacyjne w odniesieniu do podmiotów korzystających z usług wodnych bez
wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, w przypadkach gdy z treści oświadczeń podmiotów
obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne wynikało, że dany podmiot nie posiada
ważnego pozwolenia wodnoprawnego (tj. w przypadkach gdy podmiot składał oświadczenia
zgodnie z art. 552 ust. 2a pkt Prawa wodnego, ale w ich treści oświadczał
o fakcie korzystania z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego –
a co za tym idzie ponosił do końca 2023 r. opłaty podwyższone za usługi wodne z tego tytułu, tak
jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie). Zgodnie z art. 472aa ust. 1 pkt 2 Prawa
wodnego, administracyjnej karze pieniężnej podlega kto wbrew przepisowi art. 389, art. 394
ust. 1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty
w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio
1 https://www.gov.pl/web/wody-polskie/materialy-informacyjne
-- 2 of 3 --
3
pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub
oceny wodnoprawnej.
Jednocześnie informuję, że organy PGW Wody Polskie nie prowadzą rejestru ukaranych
gospodarstw rolnych. Natomiast od czasu wejścia w życie administracyjnych kar pieniężnych
wskazanych w art. 472aa ww. ustawy na obszarze działania PGW Wody Polskie Regionalnego
Zarządu Gospodarki w Białymstoku, na dzień 30 czerwca 2025 r., wydano łącznie 636 decyzji
wymierzających kary administracyjne.
Należy zaznaczyć, że sam fakt złożenia wniosku o udzielenie niezbędnych uprawnień, jakim jest
pozwolenie wodnoprawne nie równa się zaprzestaniu korzystania z zasobów wodnych bez
pozwolenia wodnoprawnego. Takie naruszenie znika dopiero wtedy, gdy podmiot uzyska
prawomocną decyzję administracyjną udzielającą pozwolenia wodnoprawnego. Tym samym
konieczność nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przez właściwy organ PGW Wody Polskie
w tym zakresie ustaje dopiero, gdy podmiot uzyska prawomocną decyzję administracyjną
udzielającą pozwolenia wodnoprawnego.
Uprzejmie informuję, że aktualnie trwają prace analityczne mające na celu usprawnienie
procesu składania wniosków oraz kompletnej dokumentacji w sprawie udzielenia pozwoleń
wodnoprawnych, w tym z użyciem platformy e-Wody.
W związku z powyższym ciężar gatunkowy naruszenia prawa, polegający na korzystaniu z usług
wodnych bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego, jest bezsprzecznie znaczący.
W przedmiotowej sprawie nie karano osoby fizycznej konkretnie za pobór wody niezbędnej do
pojenia zwierząt gospodarskich, lecz za korzystanie z zasobów wodnych bez wymaganego
pozwolenia wodnoprawnego przez pobór wód podziemnych w ilości znacznie przekraczającej
średniorocznie 5 m³/dobę. Korzystanie z takiej usługi wodnej wymaga posiadania ważnego
pozwolenia wodnoprawnego oraz ponoszenia opłat za usługi wodne.
Natomiast samo pozwolenie wodnoprawne stanowi instrument zarządzania zasobami wodnymi
i ma na celu ochronę tych zasobów przed zanieczyszczeniami oraz niewłaściwą lub nadmierną
eksploatacją. Tym samym nie sposób stwierdzić, że długotrwałe zaniedbania podmiotu
działającego wbrew obowiązującemu prawu stanowiło podstawę do dalszego upraszczania
dostępu do zasobów wodnych bądź umorzenia wcześniej nałożonych kar, czy też zmianę
przepisów prawa w tym zakresie.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-9.054.2025
Warszawa, 03 listopada 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10927, Posła na Sejm RP Pana Krzysztofa Ciecióry
w sprawie wprowadzenia ogólnokrajowych norm zużycia wody do pojenia zwierząt,
wyrażonych w sposób jednoznaczny i zrozumiały dla rolników, w kontekście ukarania
rolnika za pobór wody z własnej studni w celu pojenia trzody chlewnej, przedstawiam
stanowisko w zakresie właściwości Ministerstwa Infrastruktury jako organu
nadzorującego Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie oraz stanowisko Ministra
Klimatu i Środowiska uwzględniające informację Głównego Inspektoratu Środowiska
w odniesieniu do nałożonej kary.
Dane będące w posiadaniu Inspekcji Ochrony Środowiska nie potwierdzają, że
okoliczności zdarzenia opisanego w interpelacji nr 10927 miały miejsce, w szczególności,
że na jakikolwiek indywidualny podmiot została nałożona kara w tak znacznej wysokości.
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit b i pkt 17a ustawy z dnia 20 lipca
1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 425) do zadań Inspekcji
Ochrony Środowiska należy kontrola podmiotów korzystających ze środowiska
w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025
r. poz. 647, z późn. zm.) w zakresie przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania
ze środowiska oraz przestrzegania zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia
pomiarów wielkości emisji i jej wpływu na stan środowiska oraz wykonywanie zadań
określonych w Prawie wodnym. Prawo wodne to regulacja prawa powszechnie
obowiązującego, w której dla określenia parametru ilościowego wody przyjęto m³ jako
jednostkę objętości w układzie SI (międzynarodowy układ jednostek miar), a DJP jest
umowną jednostką liczebności zwierząt hodowlanych w gospodarstwie.
Zdaniem ministerstwa, wprowadzenie parametru DJP do Prawa wodnego byłoby
niecelowe, tym bardziej że limit poboru wody, średniorocznie 5 m3 na dobę, określony w
Prawie wodnym w ramach zwykłego korzystania z wód, nie został ustalony na podstawie
norm zużycia wody, lecz wynika z możliwości środowiska do odnawiania zasobów
wodnych. Ustalenie limitów zużycia wody w przeliczeniu na DJP może być jedynie
pomocne dla podmiotu przy szacowaniu wielkości zapotrzebowania na wodę w celu
określenia ilości pobieranych wód we wnioskach o udzielenie pozwolenia
wodnoprawnego. Wydaje się, że obecnie przyjęte rozwiązanie oraz regulacje prawne są
najbardziej optymalne, jasne, czytelne i nie powinny budzić wątpliwości
interpretacyjnych.
-- 1 of 3 --
2
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie na bieżąco i stosownie do potrzeb dokonuje
wymiany informacji z Wojewódzkimi Inspektorami Ochrony Środowiska w ramach współpracy
między organami administracji publicznej. Należy zaznaczyć, że Wody Polskie nie prowadzą
ewidencji wszystkich gospodarstw rolnych korzystających z zasobów wodnych. Prowadzona jest
ogólna ewidencja podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne.
Z art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego wynika próg poboru wód podziemnych wynoszący
średniorocznie 5 m³/dobę, tj. ilość wody jaką właściciel gruntu może pobierać w celu
zaspokojenia potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego
w ramach zwykłego korzystania z wód, niewymagającego pozwolenia wodnoprawnego. To
rolnik, jako podmiot korzystający z wód, w przypadku stwierdzenia przekroczenia warunku
zwykłego korzystania z wód, zobowiązany jest do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na
usługę wodną, polegającą na poborze wód podziemnych bądź powierzchniowych, co wiążę się
z koniecznością ponoszenia opłat za usługi wodne.
Podmioty obowiązane do ponoszenia opłat za usługi wodne składają oświadczenia, o których
mowa w art. 552 ust. 2a pkt 2 Prawa wodnego. Tym samym w obecnym stanie prawnym, organy
Wód Polskich wchodzą w posiadanie informacji o dokładnej ilości poboru wód z danego ujęcia
dopiero w przypadku, gdy podmiot z niego korzystający uzyska pozwolenie wodnoprawne
i wypełnia obowiązek składania ww. oświadczeń lub w wyniku kontroli gospodarowania
wodami, czy po otrzymaniu ustaleń pokontrolnych innego organu administracji publicznej
(tj. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska).
Jednostki Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nie mają ustawowego
obowiązku informowania wszystkich podmiotów mogących korzystać z zasobów wodnych
o ewentualnej konieczności uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na takie działania
w przypadku przekroczenia progu wskazanego w art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego. Stosowne
informacje są udzielane na bieżąco przez pracowników Wód Polskich w przypadku zapytań
pisemnych, telefonicznych czy mailowych. Pomimo braku ustawowego obowiązku
informacyjnego, Wody Polskie podejmowały działania informacyjne dotyczące poboru wód na
potrzeby prowadzenia działalności rolniczej. W tym celu została opracowana i opublikowana
broszura informacyjna1. Ponadto, przed wejściem w życie zmian wynikających z ustawy z 13 lipca
2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry (Dz. U. poz. 1963), dyrektorzy Zarządów Zlewni PGW Wody
Polskie, jako organy właściwe w sprawie ustalenia opłat za korzystanie z usług wodnych, podjęli
działania informacyjne w odniesieniu do podmiotów korzystających z usług wodnych bez
wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, w przypadkach gdy z treści oświadczeń podmiotów
obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne wynikało, że dany podmiot nie posiada
ważnego pozwolenia wodnoprawnego (tj. w przypadkach gdy podmiot składał oświadczenia
zgodnie z art. 552 ust. 2a pkt Prawa wodnego, ale w ich treści oświadczał
o fakcie korzystania z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego –
a co za tym idzie ponosił do końca 2023 r. opłaty podwyższone za usługi wodne z tego tytułu, tak
jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie). Zgodnie z art. 472aa ust. 1 pkt 2 Prawa
wodnego, administracyjnej karze pieniężnej podlega kto wbrew przepisowi art. 389, art. 394
ust. 1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty
w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio
1 https://www.gov.pl/web/wody-polskie/materialy-informacyjne
-- 2 of 3 --
3
pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub
oceny wodnoprawnej.
Jednocześnie informuję, że organy PGW Wody Polskie nie prowadzą rejestru ukaranych
gospodarstw rolnych. Natomiast od czasu wejścia w życie administracyjnych kar pieniężnych
wskazanych w art. 472aa ww. ustawy na obszarze działania PGW Wody Polskie Regionalnego
Zarządu Gospodarki w Białymstoku, na dzień 30 czerwca 2025 r., wydano łącznie 636 decyzji
wymierzających kary administracyjne.
Należy zaznaczyć, że sam fakt złożenia wniosku o udzielenie niezbędnych uprawnień, jakim jest
pozwolenie wodnoprawne nie równa się zaprzestaniu korzystania z zasobów wodnych bez
pozwolenia wodnoprawnego. Takie naruszenie znika dopiero wtedy, gdy podmiot uzyska
prawomocną decyzję administracyjną udzielającą pozwolenia wodnoprawnego. Tym samym
konieczność nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przez właściwy organ PGW Wody Polskie
w tym zakresie ustaje dopiero, gdy podmiot uzyska prawomocną decyzję administracyjną
udzielającą pozwolenia wodnoprawnego.
Uprzejmie informuję, że aktualnie trwają prace analityczne mające na celu usprawnienie
procesu składania wniosków oraz kompletnej dokumentacji w sprawie udzielenia pozwoleń
wodnoprawnych, w tym z użyciem platformy e-Wody.
W związku z powyższym ciężar gatunkowy naruszenia prawa, polegający na korzystaniu z usług
wodnych bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego, jest bezsprzecznie znaczący.
W przedmiotowej sprawie nie karano osoby fizycznej konkretnie za pobór wody niezbędnej do
pojenia zwierząt gospodarskich, lecz za korzystanie z zasobów wodnych bez wymaganego
pozwolenia wodnoprawnego przez pobór wód podziemnych w ilości znacznie przekraczającej
średniorocznie 5 m³/dobę. Korzystanie z takiej usługi wodnej wymaga posiadania ważnego
pozwolenia wodnoprawnego oraz ponoszenia opłat za usługi wodne.
Natomiast samo pozwolenie wodnoprawne stanowi instrument zarządzania zasobami wodnymi
i ma na celu ochronę tych zasobów przed zanieczyszczeniami oraz niewłaściwą lub nadmierną
eksploatacją. Tym samym nie sposób stwierdzić, że długotrwałe zaniedbania podmiotu
działającego wbrew obowiązującemu prawu stanowiło podstawę do dalszego upraszczania
dostępu do zasobów wodnych bądź umorzenia wcześniej nałożonych kar, czy też zmianę
przepisów prawa w tym zakresie.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --