Interpelacja w sprawie działań Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczących Instytutu Dziedzictwa Solidarności w Gdańsku
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10924
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie działań Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczących Instytutu Dziedzictwa Solidarności w Gdańsku
Zgłaszający: Andrzej Śliwka
Data wpływu: 11-07-2025
Szanowna Pani Minister,
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wypowiedziało umowę z NSZZ „Solidarność“ na współprowadzenie Instytutu Dziedzictwa Solidarności w Gdańsku.
Instytut, powołany w 2019 roku w celu pielęgnowania wartości ruchu Solidarności i upowszechniania wiedzy o dziedzictwie walki o wolność i niepodległość, w ostatnim czasie organizował m.in. wystawy poświęcone prezydentowi Lechowi Kaczyńskiemu.
Dziś decyzja rządu Donalda Tuska budzi uzasadnione obawy, że chodzi o ideologiczną czystkę w instytucjach kultury i ograniczenie przekazu niezgodnego z linią obecnej władzy.
W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie rzeczywiste powody stały za wypowiedzeniem umowy z NSZZ „Solidarność“?
Czy decyzja ministerstwa jest elementem szerszego planu podporządkowywania instytucji kultury aktualnej agendzie politycznej rządu?
Czy ministerstwo planuje zmiany w profilu działalności instytutu, a jeśli tak – w jakim kierunku i kto o tym decyduje?
Czy planowana jest likwidacja miejsc pracy w Instytucie Dziedzictwa Solidarności i jakie są konkretne plany wobec kadry zatrudnionej dotychczas?
Czy ministerstwo zamierza przejąć pełną kontrolę nad działalnością instytutu, eliminując jego niezależność historyczną i merytoryczną?
Czy decyzje wobec instytutu są częścią szerszej polityki wymazywania ze sfery publicznej dorobku „Solidarności“ i pamięci o osobach takich jak prezydent Lech Kaczyński?
Działania rządu budzą poważny niepokój co do przyszłości wolności badań historycznych i propolskiej narracji historycznej.
Z wyrazami szacunku Andrzej Śliwka
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
2830 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10924 posła Andrzeja Śliwki z 17 lipca 2025 roku w sprawie
działań Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczących Instytutu Dziedzictwa
Solidarności w Gdańsku, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Wypowiedzenie umowy o utworzeniu państwowej instytucji kultury pod nazwą Instytut
Dziedzictwa Solidarności, zawartej 31 sierpnia 2019 r. pomiędzy Ministrem Kultury
i Dziedzictwa Narodowego a Niezależnym Samorządnym Związkiem Zawodowym
„Solidarność”, którego okres upływa z 31 grudnia 2025 roku, zostało poprzedzone
negatywną oceną możliwości dalszego przekazywania przez Ministerstwo Kultury
i Dziedzictwa Narodowego dotacji podmiotowej wynikającej z ww. Umowy (której wysokość
została zwiększona Aneksem nr 3 z 24 listopada 2023 r.) w kontekście znaczących,
wcześniejszych zobowiązań wieloletnich MKiDN, w tym w zakresie bieżącego utrzymania,
a także budowy i rozbudowy państwowych instytucji kultury.
Ponadto funkcjonowanie na tym samym terenie i finansowanie ze środków publicznych
dwóch instytucji – Europejskiego Centrum Solidarności oraz Instytutu Dziedzictwa
Solidarności, które mają bardzo podobny profil działalności i dublujące się statutowe
zadania, stoi w sprzeczności z art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy o finansach publicznych (Dz. U.
z 2023 r. poz. 1240 z późn. zm.), który wskazuje, że wydatki publiczne powinny być
dokonywane w sposób celowy i oszczędny. Te same zastrzeżenia zostały wskazane
w projekcie wystąpienia pokontrolnego NIK, dot. kontroli I/24/002/LGD – Utworzenie
i funkcjonowanie Instytutu Dziedzictwa Solidarności oraz finansowanie wybranych zadań
związanych z upamiętnianiem dziedzictwa ruchu „Solidarności”, realizowanej w 2024 r.
Wszelkie decyzje dotyczące dalszego funkcjonowania instytucji będą podejmowane po
analizie jej działalności po 31 grudnia 2025 r., czyli po upływie okresu wypowiedzenia
umowy NSZZ Solidarność. Pod uwagę będą także brane wnioski pokontrolne zawarte
w opublikowanym 7 lipca 2025 r. (LGD.430.4.2025, nr ewid. 29/2025/I/24/002/LGD)
raporcie NIK dot. kontroli Utworzenie i funkcjonowanie Instytutu Dziedzictwa Solidarności
oraz finansowanie wybranych zadań związanych z upamiętnianiem dziedzictwa ruchu
„Solidarności”.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 1 of 1 --