+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.287.2025
Warszawa, 24 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 10920 Pana Posła Andrzeja Śliwki w sprawie
skutecznego nadzoru nad osobami stwarzającymi zagrożenie dla bezpieczeństwa
publicznego po ich zwolnieniu z zakładów karnych w kontekście braku nadzoru nad
miejscem pobytu Ryszarda Cyby.
Ad 1
Minister Sprawiedliwości w swoim oświadczeniu z 16 kwietnia 2025 r.1 wskazał, że władze
państwowe cały czas miały kontrolę nad skazanym, a każda z instytucji działała wg swoich
własnych procedur. Omawiana sytuacja ujawniła istniejące od wielu lat niedostatki
systemowe. Postawa poszczególnych organów państwa mogła charakteryzować się
większą rozwagą i przewidywalnością. Z kolei tego typu sprawy powinny być przez sądy
traktowane jako pilne.
Wynikające z uruchomionych procedur postępowania cywilne i karne dotyczące
zabezpieczenia miejsca pobytu oraz opieki nad Ryszardem Cybą toczyły się równolegle.
1 https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/oswiadczenie-i-raport-ministra-sprawiedliwosci-
adama-bodnara-ws.-ryszarda-cyby

-- 1 of 6 --

2
Służba Więzienna, sądy i prokuratura nie wymieniały na bieżąco informacji o stanie spraw,
terminach i podjętych działaniach. Taki stan rzeczy Minister Sprawiedliwości uznał za
niedopuszczalny.
Ad 2
Odpowiednie procedury postępowania dotyczące zwalniania osób skazanych na
długoterminowe kary pozbawienia wolności za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu
i wolności seksualnej są cały czas stosowane.
Minister Sprawiedliwości w ramach zewnętrznego nadzoru administracyjnego na
podstawie art. 37g § 2 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów
powszechnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 334) zarządził lustrację sądów, które orzekały w tej
sprawie w zakresie postanowienia o zabezpieczeniu postępowania w przedmiocie
przymusowego umieszczenia w placówce opiekuńczej oraz w zakresie sprawności
postępowania związanego z wykonaniem postanowienia w przedmiocie zawieszenia
postępowania wykonawczego.
Minister Sprawiedliwości zobowiązał Dyrektora Generalnego Służby Więziennej do
dokonania przeglądu wszystkich spraw, w których wobec sprawców najgroźniejszych
przestępstw orzeczono kary 25 lat pozbawienia wolności albo karę dożywocia, a następnie
do monitorowania działań sądu, udziału w postępowaniu wykonawczym oraz analizy
wydawanych na tym etapie orzeczeń, a także do monitorowania sytuacji skazanego,
również po opuszczeniu jednostki, aż do momentu umieszczenia w odpowiedniej
placówce opiekuńczo-leczniczej.
Ad 3
Istnieją procedury stosowane wobec osób opuszczających jednostki penitencjarne.
Dyrektorzy poszczególnych jednostek penitencjarnych, zgodnie z wieloletnią praktyką
znajdującą oparcie w art. 168a § 3 – 4 k.k.w. oraz w art. 1 ust. 2, art. 14 i art. 15 ustawy
o Policji (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 636), samodzielnie kierują do Dyrektora Biura Prewencji
Komendy Głównej Policji informacje o skazanych opuszczających zakłady karne lub areszty

-- 2 of 6 --

3
śledcze po odbyciu długoterminowej kary pozbawienia wolności za przestępstwa
przeciwko życiu, zdrowiu i wolności seksualnej, w celu rozważenia przez Policję działań
o charakterze prewencyjnym.
Niezależnie od powyższego, w związku z sytuacją zaistniałą w sprawie Ryszarda Cyby, na
moje polecenie z 6 czerwca 2025 r., pismem z 12 czerwca 2025 r., przekazano Służbie
Więziennej wiążące dyspozycje dotyczące trybu obiegu informacji o osobach zwalnianych
z jednostek penitencjarnych po odbyciu długoterminowej kary pozbawienia wolności za
przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i wolności seksualnej, których celem jest
umożliwienie Policji podjęcia działań prewencyjnych oraz zapewnienie przez Ministra
Sprawiedliwości skutecznego, zewnętrznego nadzoru administracyjnego nad sprawnością
i terminowością postępowań w przedmiocie środków zabezpieczających.
Zobowiązanie Służby Więziennej do informowania Ministerstwa Sprawiedliwości
o sprawach, w których istnieje ryzyko uchybienia terminowości rozpoznania przez sąd
wniosku o orzeczenie środka zabezpieczającego przed datą zwolnienia skazanego
z jednostki, z wymogiem co najmniej miesięcznego wyprzedzenia, ma na celu zapewnienie
ciągłości ochrony bezpieczeństwa publicznego. Z uwagi na to, że orzeczenie środka
zabezpieczającego w toku postępowania wykonawczego może nastąpić tylko do czasu
wykonania wobec sprawcy kary pozbawienia wolności (art. 93d § 4 k.k.), przekazanie
niezbędnych informacji z odpowiednim wyprzedzeniem umożliwia Ministerstwu
Sprawiedliwości ustalenie tempa i terminowości procedowania wniosku o orzeczenie
środków zabezpieczających i w założeniu zapobiega powstaniu luki czasowej, która
mogłaby uniemożliwić wydanie orzeczenia o środku zabezpieczającym. Jednocześnie
wydane dyspozycje wzmacniają przepływ informacji między Służbą Więzienną a Policją.
Dodatkowo wskazuję, że możliwe jest wystąpienie przez dyrektora jednostki
penitencjarnej do sądu z wnioskiem o umieszczenie w Krajowym Ośrodku Zapobiegania
Zachowaniom Dyssocjalnym na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 listopada 2014 r.
o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia,
zdrowia lub wolności seksualnej innych osób (Dz.U. z 2014 r., poz. 24) wobec osób

-- 3 of 6 --

4
skazanych za czyn popełniony przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015
r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.
Nie można również tracić z pola widzenia, iż orzekanie w przedmiocie zawieszenia
postępowania wykonawczego należy do właściwości sądu w ramach sprawowanego
wymiaru sprawiedliwości. Zawieszenie postępowania wykonawczego wobec skazanego
na karę dożywotniego pozbawienia wolności, który z uwagi na stan zdrowia nie może
przebywać w zakładzie karnym, było pierwszym tego rodzaju zdarzeniem w polskim
systemie penitencjarnym. Co istotne, przepisy regulujące zawieszenie postępowania
wykonawczego w zakresie przeszkody uniemożliwiającej wykonanie kary (stan zdrowia)
mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Sąd, po uzyskaniu opinii biegłych
i stwierdzeniu istnienia przesłanki, jest zobligowany do wydania postanowienia
o zawieszeniu postępowania wykonawczego.
Należy podkreślić, że Minister Sprawiedliwości nie jest organem postępowania
wykonawczego w sprawach karnych i dlatego w toku postępowania nie zajmował
stanowiska w przedmiocie zawieszenia postępowania wykonawczego wobec Ryszarda
Cyby. Sprawa została rozpoznana zgodnie z procedurą przez niezawisły sąd, który wydał
rozstrzygnięcie podlegające wykonaniu przez Służbę Więzienną, która zgodnie
z prawomocną decyzją sądu zwolniła skazanego z jednostki penitencjarnej.
Reasumując, w przypadku sprawy Ryszarda Cyby zastosowano obowiązujące wówczas
procedury przeznaczone dla osób opuszczających jednostki penitencjarne, zwłaszcza
skazanych na wieloletnie kary pozbawienia wolności. Dyrektor Zakładu Karnego
w Czarnem niezwłocznie przesłał sądowi informację o stanie zdrowia Ryszarda Cyby oraz
konieczności wydania decyzji o ewentualnym zawieszeniu kary. W konsekwencji sąd
wszczął postępowanie, uzyskał opinię biegłych i wydał formalne rozstrzygnięcie,
umożliwiając zwolnienie skazanego. Jednocześnie podjęto działania w celu zapewnienia
opieki i zakwaterowania oraz zorganizowano transport do odpowiedniej placówki. Zatem
z formalnego punktu widzenia procedury zostały wdrożone zgodnie z przepisami
i standardami, ale w praktyce zabrakło skutecznej koordynacji i wymiany informacji

-- 4 of 6 --

5
między organami. W konsekwencji ówczesne mechanizmy monitorowania i kontroli nie
zapewniły pełnego nadzoru nad miejscem pobytu Ryszarda Cyby, co było szczególnie
istotne wobec jego stanu zdrowia i charakteru sprawy.
Należy zaznaczyć, że trudności napotkane w sprawie Ryszarda Cyby pokazały, iż istniejące
procedury okazały się niewystarczające w tak szczególnych sytuacjach. Właśnie
doświadczenia płynące z tego przypadku stały się impulsem do wprowadzenia zmian
i uszczelnienia systemu powiadamiania, nadzoru oraz koordynacji działań wszystkich
zaangażowanych instytucji. Usprawnienia administracyjne i zarządcze, w szczególności te
dotyczące bardziej precyzyjnej współpracy między Służbą Więzienną, sądami, prokuraturą
i Policją, wdrożono już po wydarzeniach związanych z Ryszardem Cybą, a wyniki tych
zmian są efektem wniosków z tej konkretnej sprawy.
Ad 4
Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem poinformował właściwy sąd penitencjarny – Sąd
Okręgowy w Słupsku, o stanie zdrowia Ryszarda Cyby stwierdzonym przez lekarza. Sąd na
skutek uzyskanej informacji, z urzędu (na podstawie art. 19 § 1 Kodeksu karnego
wykonawczego) wszczął stosowne postępowanie, zaś Ryszard Cyba został
przetransportowany w asyście wychowawcy do placówki z całodobową opieką medyczną.
Postępowanie dyrektora zakładu karnego jako organu postępowania wykonawczego było
adekwatne do zaistniałej sytuacji.
Potrzeba zmian w zakresie komunikacji między instytucjami zaangażowanymi w nadzór
nad miejscem pobytu Ryszarda Cyby po jego zwolnieniu z zakładu karnego wynikła
bezpośrednio z analizy przebiegu tej sprawy. Choć formalnie wszystkie procedury
przewidziane przez prawo zostały wdrożone przez właściwe organy, w praktyce ujawniły
się poważne braki w bieżącej wymianie informacji i koordynacji działań pomiędzy Służbą
Więzienną, sądem, prokuraturą oraz Policją. Konsekwencją tej niespójności i braku
efektywnej komunikacji był niewystarczający nadzór nad miejscem pobytu i sytuacją
osoby zwolnionej z odbywania kary. Właśnie te doświadczenia skłoniły Ministerstwo
Sprawiedliwości do sformułowania wniosku o konieczności wdrożenia zmian

-- 5 of 6 --

6
systemowych w obszarze komunikacji i powiadamiania oraz zapewnienia bieżącej, spójnej
współpracy pomiędzy wszystkimi zaangażowanymi podmiotami tak, aby w przyszłości
uniknąć analogicznych nieprawidłowości oraz wzmocnić mechanizmy nadzoru i prewencji
w przypadkach szczególnie wrażliwych społecznie.
Ad 5
Analiza Ministerstwa Sprawiedliwości pokazała, że konieczne są działania w aspektach
systemowych (długofalowych), legislacyjnych oraz nadzorczych. Propozycje te zostały
szczegółowo omówione w publicznie dostępnym Raporcie Ministerstwa Sprawiedliwości
dotyczącym działań poszczególnych instytucji w sprawie skazanego Ryszarda Cyby z 16
kwietnia 2025 r.
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/oswiadczenie-i-raport-ministra-
sprawiedliwosci-adama-bodnara-ws.-ryszarda-cyby
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 6 of 6 --