Interpelacja w sprawie stanu realizacji toru wodnego od Elbląga do kanału żeglugowego przez Mierzeję Wiślaną oraz przewlekłości i niekompetencji, które towarzyszą rządowej polityce wobec portu w Elblągu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10917
do ministra infrastruktury
w sprawie stanu realizacji toru wodnego od Elbląga do kanału żeglugowego przez Mierzeję Wiślaną oraz przewlekłości i niekompetencji, które towarzyszą rządowej polityce wobec portu w Elblągu
Zgłaszający: Andrzej Śliwka
Data wpływu: 11-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
realizacja jednej z najbardziej strategicznych inwestycji dla północno-wschodniej Polski - toru wodnego łączącego port morski w Elblągu z kanałem żeglugowym przez Mierzeję Wiślaną - znajduje się w stanie niepokojącego paraliżu. Mimo ukończenia samego kanału żeglugowego, który miał otworzyć Elbląg na żeglugę morską i uniezależnić go od rosyjskiej drogi wodnej przez Cieśninę Piławską, dalsze działania związane z pogłębieniem toru wodnego i dostosowaniem portu zostały zablokowane serią nieudolnych decyzji oraz brakiem konsekwencji ze strony instytucji rządowych.
Urząd Morski w Gdyni unieważnił pierwszy przetarg na opracowanie dokumentacji projektowej dotyczącej pogłębienia ostatniego odcinka toru wodnego na rzece Elbląg. Po kilku miesiącach wszczął kolejne postępowanie. Krajowa Izba Odwoławcza uznała jednak decyzję o unieważnieniu pierwszego postępowania za bezpodstawną i nakazała ponowną ocenę złożonych ofert, co oznaczało, że pierwsze postępowanie pozostaje ważne. Doprowadziło to do sytuacji, w której - mimo upływu lat - inwestycja nadal nie została rozpoczęta, a całość pogrążyła się w prawno-administracyjnym chaosie.
Elbląg - drugie największe miasto województwa warmińsko-mazurskiego - przez nieudolność obecnego rządu i destrukcję prowadzoną przez samorząd miejski nie ma portu z prawdziwego zdarzenia. Zamiast realnego rozwoju gospodarczego i możliwości dla lokalnych przedsiębiorców mieszkańcy regionu obserwują brak decyzyjności i kompetencji instytucji państwowych. Wszystko to dzieje się kosztem interesu publicznego.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Dlaczego mimo zakończenia budowy kanału przez Mierzeję Wiślaną nadal nie został pogłębiony tor wodny do Elbląga, który stanowi warunek konieczny do rozwoju portu morskiego w Elblągu?
Jakie konkretne decyzje i działania podjęło Ministerstwo Infrastruktury w sprawie przetargu na budowę toru wodnego? Kto odpowiada za opóźnienia i chaos związany z jego unieważnieniem, późniejszym uzupełnieniem i cofnięciem rozstrzygnięcia po interwencji Krajowej Izby Odwoławczej?
Jakie działania planuje podjąć ministerstwo, aby doprowadzić do rozpoczęcia robót budowlanych?
Jakie środki publiczne zostały dotychczas przeznaczone na planowanie i przygotowanie tej części inwestycji i czy zostały one w jakikolwiek sposób zmarnowane w wyniku wieloletniego opóźnienia?
Czy ministerstwo planuje oficjalnie zadeklarować, kiedy tor wodny do Elbląga zostanie fizycznie zrealizowany i kiedy port będzie mógł faktycznie obsługiwać jednostki pływające o szerokości 20 metrów, długości 100 metrów i zanurzeniu do 4,5 metra, jak było planowane pierwotnie?
Jakie są powody tego, że Ministerstwo Infrastruktury nie chce, aby port morski w Elblągu był portem o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej?
Panie Ministrze, zaniechania, brak decyzyjności oraz przeciąganie postępowań przetargowych w sprawie tak ważnej inwestycji jak tor wodny do Elbląga są nie do zaakceptowania. Apeluję o natychmiastowe działania oraz przejrzyste informacje dla opinii publicznej w tej sprawie.
Z poważaniem
Andrzej Śliwka
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Arkadiusz Marchewka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8214 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGMiZS-6.054.12.2025
Warszawa, 28 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10917 Posła na Sejm RP Pana Andrzeja Śliwki w sprawie
stanu realizacji toru wodnego od Elbląga do kanału żeglugowego przez Mierzeję Wiślaną,
uprzejmie wyjaśniam co następuje.
Przede wszystkim należy podkreślić, że w pierwotnej koncepcji poprzedniego rządu tor
wodny na rzece Elbląg miał się kończyć 1 km przed portem. Co więcej dla odcinka toru
wodnego na rzece Elbląg od punktu P1 do punktu P2, o długości 2 km, założono 20 m
szerokości toru mierzonej na jego dnie.
W celu zapewnienia możliwości wykorzystania wybudowanej za 2 mld zł infrastruktury
Ministerstwo Infrastruktury podjęło decyzję, że Urząd Morski w Gdyni jako instytucja
państwowa weźmie na siebie odpowiedzialność za pogłębienie ostatniego odcinka
900 m toru podejściowego od punktu P2 do punktu Port. Jednocześnie podjęto decyzję,
że pogłębienie będzie realizowane dokładnie w takich samych parametrach, jakie zostały
zaplanowane przez poprzedni rząd dla odcinka toru wodnego na rzece Elbląg od punktu
P1 do P2. Ponadto zostało zmienione zarządzenia Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni,
dotyczącą zmiany zakresu infrastruktury dostępowej do portu w Elblągu1.
Po szerokich konsultacjach między innymi z Zarządem Portu Morskiego Elbląg, który jest
portem samorządowym, przeprowadzona została analiza, która wskazała,
że przygotowanie ostatnich trzech kilometrów toru podejściowego zgodnie z powyższym
założeniem dotyczącym szerokości toru sprawi, że statki o długości ok. 100 m
i zanurzeniu 4,5 m będą musiały wpływać z asystą holowników. Koszty obsługi statku czy
ładunku byłyby zdecydowanie podwyższone, ponieważ użytkowanie holowników to
jednorazowo koszty sięgające tysięcy złotych. W związku z powyższym Ministerstwo
Infrastruktury podjęło decyzję o przygotowaniu dokumentacji, w której nie tylko odcinek
od punktu P2 do punktu Port, ale również odcinek toru wodnego na rzece Elbląg od
1 Zarządzenie nr 10 Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 5 czerwca 2024 r.
zmieniające zarządzenie w sprawie określenia obiektów, urządzeń i instalacji wchodzących w
skład infrastruktury zapewniającej dostęp do portów innych niż porty o podstawowym znaczeniu
dla gospodarki narodowej i przystani morskich
-- 1 of 4 --
2
punktu P1 do punktu P2 będzie miał szerokość 36 m mierzoną na jego dnie, co pozwoli
większym statkom wpływać bez asysty.
Obecnie trwają prace związane z realizacją dokumentacji projektowej (umowa z dnia
21.03.2025 r.) oraz opracowaniem Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia dla odcinka P1-
Port (tor wodny o szerokości 36 m i głębokości 5 m, obrotnica o średnicy 160 m). Tor
wodny o takich parametrach wymaga na niektórych odcinkach obudowy brzegów, stąd
konieczność wszystkich wymaganych prawem decyzji i pozwoleń budowlanych.
Rozpoczęcie samych robót budowlanych będzie możliwe po uzyskaniu wymaganych
pozwoleń (decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, pozwolenia wodnoprawnego,
pozwolenia na budowę).
W postępowaniu na badanie i usunięcie obiektów ferromagnetycznych z dna rzeki Elbląg
na odcinku od punktu P2 do punktu Port w dniu 13.05.2025 r. wybrano wykonawcę
i aktualnie trwa przygotowanie dokumentów do podpisania umowy.
W związku z wykryciem zanieczyszczeń osadów podczas badań geologicznych na odcinku
toru wodnego od punktu P2 do punktu Port w dniu 11.06.2025 r. ogłoszone zostało
postępowanie przetargowe na usunięcie zanieczyszczonego urobku. Aktualnie trwa
badanie złożonych ofert. Po wyborze wykonawcy, prowadzone będą prace związane z
usunięciem zanieczyszczonego urobku, co z kolei umożliwi wykonanie w dalszej kolejności
pozostałych robót czerpalnych (zanieczyszczenie występuje w górnej warstwie urobku).
Odnosząc się kwestii unieważnienia przetargu przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Zgodnie z uchwałą nr 57/2016 Rady Ministrów z dnia 24 maja 2016r. w sprawie
ustanowienia programu wieloletniego pn.: „Budowa drogi wodnej łączącej Zalew Wiślany
z Zatoką Gdańską”2 wykonawcą programu jest Dyrektor Urzędu Morskiego
w Gdyni, który przeprowadza postępowania na udzielenie zamówień publicznych
i zawiera umowy z wykonawcami.
Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni jako zamawiający, na podstawie art. 255 pkt 5
ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U.2024 poz. 1320),
unieważnił postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Opracowanie
dokumentacji projektowej dla zadania pn. „Budowa toru wodnego na rzece Elbląg na
odcinku od punktu P1 do punktu Port” wraz z pełnieniem nadzoru autorskiego”, które
zostało ogłoszone w publikatorze krajowym. Zgodnie z art. 255 pkt. 5 ustawy PZP
zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia jeżeli wystąpiła istotna
zmiana okoliczności powodująca, że prowadzenie postępowania lub wykonanie
zamówienia nie leży w interesie publicznym, czego nie dało się wcześniej przewidzieć.
Unieważnienie postępowania było związane z wątpliwościami zamawiającego na tle
2 zmieniony uchwałą nr 170/2020 Rady Ministrów z dnia 24 listopada 2020 r., uchwałą nr
71/2023 Rady Ministrów z dnia 15 maja 2023r. oraz uchwałą nr 96/2024 Rady Ministrów z dnia
12 września 2024 r.
-- 2 of 4 --
3
właściwego szacowania wartości zamówienia, a tym samym wyboru właściwego
publikatora dla ogłoszenia o zamówieniu publicznym. W systemie zamówień publicznych
wybór właściwego publikatora (unijnego lub krajowego) ma kluczowe znaczenie dla
dopuszczenia do udziału w postępowaniu odpowiedniego kręgu wykonawców, zaś wybór
publikatora nieprawidłowego jest poważnym naruszeniem przepisów i może skutkować
nawet unieważnieniem przyszłej umowy.
Po unieważnieniu postępowania ogłoszonego w publikatorze krajowym Zamawiający
wszczął ponownie postępowanie poprzez przesłanie ogłoszenia do publikatora unijnego.
Na dokonaną przez Zamawiającego czynność unieważnienia postępowania o udzielenie
zamówienia ogłoszonego w publikatorze krajowym zostało wniesione odwołanie do
Krajowej Izby Odwoławczej. 11 lutego 2025 r. Krajowa Izba Odwoławcza w sprawie pod
sygn. akt KIO 314/25 wydała wyrok, w którym nakazała unieważnienie czynności
unieważnienia tego postępowania oraz przeprowadzenie czynności badania i oceny
wszystkich ofert złożonych w postępowaniu.
Zamawiający, wykonując wyrok KIO, unieważnił czynność unieważnienia postępowania
ogłoszonego w publikatorze krajowym, dokonał ponownego badania i oceny złożonych
w postępowaniu ogłoszonym w publikatorze krajowym ofert i 7.03.2025 r. dokonał
wyboru najkorzystniejszej oferty, złożonej przez Wykonawcę: Mosty Gdańsk sp. z o.o., ul.
Jaśminowy Stok 12a, 80-177 Gdańsk.
Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni 21.03.2025 r. zawarł z Wykonawcą umowę na
„Opracowanie dokumentacji projektowej dla zadania pn. „Budowa toru wodnego na rzece
Elbląg na odcinku od punktu P1 do punktu Port” wraz z pełnieniem nadzoru autorskiego”
z terminem realizacji 11 miesięcy od dnia podpisania umowy, tj. do 21.02.2026 r.
Należy podkreślić, że Ministerstwo Infrastruktury konsekwentnie realizuje działania
niezbędne do ukończenia budowy drogi wodnej, która zapewni możliwości zwiększenia
przeładunków w Porcie Elbląg. Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni prowadzi prace
przygotowawcze, związane z badaniami ferromagnetycznymi, usuwaniem
zanieczyszczonego urobku i opracowywaniem dokumentacji.
Na realizację robót pogłębiarskich na rzece Elbląg od punktu PGW (Prawa Główka
Wejściowa) do punktu Port, przewidziane zostały środki w łącznej wysokości
ok. 198 000 tys. zł, z czego na chwilę obecną wydatkowane zostało ok. 60%.
Na przygotowanie dokumentacyjne odcinka od punktu P2 do puntu Port dotychczas
poniesione zostały wydatki w wysokości ok. 500 tys. zł.
Porty o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej zostały wskazane w ustawie
z dnia 20 grudnia 1996r. o portach i przystaniach morskich. Aktualnie nie jest planowana
nowelizacja ustawy w tym zakresie.
-- 3 of 4 --
4
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Arkadiusz Marchewka
Sekretarz stanu
-- 4 of 4 --