telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RKLU.050.15.2025.AC
Warszawa, 18 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
na podstawie art. 115 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U.
z 1997 r. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.) oraz art. 193 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. (M.P. z 2022 r. poz. 990, z późn. zm.), poniżej przekazuje
odpowiedzi na pytania zawarte w Interpelacji (K10INT10914) Posła Jarosława Sachajko i
Anny Gembickiej w sprawie dramatycznego deficytu lekarzy i pielęgniarek oraz działań
Ministerstwa Zdrowia pogarszających sytuację kadrową w systemie ochrony zdrowia.
Odpowiedź na pytanie 1 „Dlaczego Ministerstwo Zdrowia przy rosnącym zapotrzebowaniu
na lekarzy ustanowiło zerowe limity przyjęć w wielu uczelniach regionalnych?”
Uprzejmie informuję, że w roku akademickim 2024/2025 Rząd polski zdecydował o zmianie
strategii i konieczności wprowadzenia bardziej jakościowego systemu kształcenia na
kierunku lekarskim. W związku z tym założono, że limit będzie wzrastał, ale już nie tak
szybko jak w poprzednich latach.
 Limit w 2024/2025 na studia na kierunku lekarskim wyniósł 10 065 miejsc (w tym 8
226 były to miejsca w języku polskim) zaś na kierunku lekarsko-dentystycznym 1
457 miejsc (w tym 1 169 to miejsca w języku polskim). Liczba uczelni w roku
akademickim 2024/2025: zwiększyła się zaś do 38 (w roku akademickim
rozpoczęły kształcenie dodatkowo 2 uczelnie: Akademia Tarnowska i Politechnika
Bydgoska).
W 2024 rozpoczęto zaś działania mające na celu weryfikacje wydanych uprzednio zgód na
kształcenie n a kierunku lekarskim i rozpoczęto procesy kontroli. Działania które toczyły
się w roku 2024 tzw. doraźne oceny programowe studiów - w trybie art. 242 ust. 3 ustawy
Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (PSWN) przez Polską Komisje Akredytacyjną (PKA)
w: Uniwersytecie Kaliskim, Uniwersytecie w Siedlcach, Akademii Nauk Stosowanych w
Nowym Sączu, Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Targu, Politechnice Wrocławskiej,
Poznańskiej Akademii Medycznej Nauk Stosowanych im. Księcia Mieszka I, Społecznej
Akademii Nauk z siedzibą w Łodzi, Akademii WSB, oraz Śląskim Uniwersytet Medyczny w
Katowicach - filii w Bielsku-Białej, spowodowały że 1 roku akademickiego nie otworzyło 5
uczelni.
W efekcie kontroli następujące uczelnie nie uzyskały limitu na 1 rok akademicki
2024/2025: Uniwersytet w Siedlcach, Poznańska Akademia Medyczna Nauk Stosowanych

-- 1 of 9 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
im. Księcia Mieszka I, Społeczna Akademia Nauk z siedzibą w Łodzi, Akademia Nauk
Stosowanych w Nowym Sączu, Akademia Nauk Stosowanych w Nowym Targu.
Kontynuacja prac PKA odbyła się zaś w pierwszej połowie 2025 roku (ponowne kontrole).
W wyniku tej kontroli następujące uczelnie nie uzyskały pozytywnego wyniku: Akademia
Nauk Stosowanych w Nowym Sączu, Akademia Nauk Stosowanych w Nowym Targu. W
związku z powyższym uczelnie te nie otrzymały również limitu na 1 rok studiów na rok
akademicki 2025/2026.
Odpowiedź na pytanie 2 „Czy Ministerstwo planuje zrekompensować samorządom i
uczelniom koszty inwestycji w infrastrukturę kierunków lekarskich?”
Na wstępie pragnę wskazać, że uczelnie działają na podstawie przepisów ustawy z dnia 20
lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2024 r. poz. 1571 z późn. zm.)
zwane dalej PSWiN. Zgodnie z tą ustawą podstawą systemu szkolnictwa wyższego i nauki
jest wolność nauczania, twórczości artystycznej, badań naukowych i ogłaszania ich
wyników oraz autonomia uczelni na zasadach określonych w ustawie. Co oznacza, że
uczelnie posiadają pełną autonomię w podejmowaniu decyzji o uruchomieniu nowych
kierunków. Mimo, że uruchomienie kształcenia na kierunku lekarskim wymaga zgody
Ministra Zdrowia, to uczelnia autonomicznie podejmuje decyzję o rozpoczęciu tego procesu
i związanego z tym przygotowania bazy dydaktycznej, klinicznej oraz zapewnienia
odpowiedniej kadry oraz zwiększania liczby miejsc na już istniejących kierunkach co
pozostaje w zgodzie z obowiązującym stanem prawnym.
W tym kontekście należy wskazać, że podstawowym źródłem przychodów uczelni
publicznych jest subwencja, o której mowa w art. 365 pkt 1 i 2 ww. ustawy PSWiN.
Subwencja jest określana dla poszczególnych uczelni na podstawie rozporządzenia
wydawanego przez Ministra nadzorującego uczelnię. Z subwencji uczelnie pokrywają
wydatki bieżące związane z kształceniem oraz badaniami, ale także mogą finansować
działania inwestycyjne związane z uruchamianiem nowych kierunków, w tym kierunku
lekarskiego.
Ponadto uczelnie mogą wystąpić, do ministra nadzorującego o dotacją celową na inwestycje
w dydaktyce, o których mowa w art. 365 pkt 4 lit a ustawy PSWiN. Szczegółowy sposób
przyznawania tej dotacji określa rozporządzenie wydane przez ministra właściwego do
spraw nauki i szkolnictwa wyższego.
Należy także wskazać, że w ramach realizacji Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania
Odporności Ministerstwo Zdrowia realizuje działania inwestycyjne mające na celu
modernizację i doposażenie obiektów dydaktycznych w związku ze zwiększeniem limitów
przyjęć na studia medyczne w ramach:
 Komponentu D „Efektywność, dostępność i jakość systemu ochrony zdrowia”
 Inwestycji D2.1.1 „Inwestycje związane z modernizacją i doposażeniem obiektów
dydaktycznych w związku ze zwiększeniem limitów przyjęć na studia medyczne”
 Wskaźnika D31G „Liczba zmodernizowanych obiektów dydaktycznych do celów
kształcenia przedklinicznego (w tym centrów symulacji medycznych),
dostosowanych obiektów bazy klinicznej wykorzystywanych do kształcenia w
centralnych szpitalach klinicznych, zmodernizowanych infrastruktur bibliotek i
akademików na uniwersytetach medycznych”
Zgodnie z tymi założeniami ogłoszono 4 konkursy na inwestycje w dydaktyce na łączną
kwotę ponad 2,4 mld zł. Wsparcie otrzymają uczelnie nadzorowane przez Ministra Zdrowia
oraz Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego kształcące na kierunku lekarskim.
Dodatkowo w ramach puli środków budżetu państwa z części 46 – Zdrowie
przeznaczonych na wydatki majątkowe (środki krajowe), Minister Zdrowia co do zasady

-- 2 of 9 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
przyznaje środki na inwestycje dla jednostek, dla których podmiotem tworzącym lub
nadzorującym jest on sam lub uczelnia medyczna.
Środki te mogą być udzielane jako dotacje celowe na finansowanie lub dofinansowanie
kosztów realizacji inwestycji budowlanych i zakupów inwestycyjnych realizowanych przez
uczelnie medyczne , służących do realizacji zadań związanych z kształceniem.
Natomiast brak jest podstaw przyznania dofinansowania dla samorządów. Ponadto, mając
na uwadze szczególne zasady udzielania dotacji, nie ma podstaw do przekazania środków
samorządom oraz uczelniom w formie rekompensat kosztów inwestycyjnych w
infrastrukturę kierunków lekarskich.
Jednocześnie informujemy, że nie są prowadzone dedykowane nabory wniosków w celu
ubiegania się o środki budżetu państwa z części 46 – Zdrowie ukierunkowane na konkretne,
działania. Składając wnioski o finansowanie/dofinansowanie zadań inwestycyjnych z
budżetu państwa z części 46-Zdrowie podmioty uprawnione, w tym uczelnie medyczne,
same określają potrzeby inwestycyjne zgodnie ze swoimi priorytetami.
Odpowiedź na pytanie 3 „Jakie konkretne działania podejmuje Ministerstwo, aby zwiększyć
liczbę lekarzy i pielęgniarek realnie dostępnych w systemie publicznym ?”
Lekarze i lekarze dentyści:
Uprzejmie informuję, że Minister Zdrowia podejmuje liczne działania mające na celu
wykształcenie odpowiedniej liczby specjalistów posiadających kompetencje niezbędne do
zagwarantowania właściwej opieki medycznej we wszystkich specjalizacjach.
W czasie kształcenia przeddyplomowego – studia:
 począwszy od 2016 r. Minister Zdrowia znacznie zwiększył limity przyjęć na
kierunek lekarski;
 pod koniec 2021 r. wprowadzono wsparcie finansowe - kredyt na studia medyczne
dla osób podejmujących studia odpłatne na kierunku lekarskim prowadzonym w
języku polskim;
 umożliwiono przystąpienie o rok wcześniej do egzaminów LEK i LDEK l przez
osoby, które ukończyły przedostatni rok studiów, co ma to za zadanie, skrócenie
czasu oczekiwania na egzamin (wcześniejsze otrzymanie PWZ).
W czasie szkolenia specjalizacyjnego:
 wyodrębniono dziedziny najważniejsze z punktu widzenia epidemiologicznego
kraju (dziedziny priorytetowe) i ustanowiono dla nich specjalne zasady. Główną
zachętą do podejmowania kształcenia w dziedzinach priorytetowych jest wyższe
wynagrodzenie przysługujące lekarzom odbywającym szkolenie specjalizacyjne w
tych dziedzinach w trybie rezydenckim (finansowanym przez Ministra Zdrowia).
Zaliczenie dziedziny do dziedzin priorytetowych skutkuje corocznie (od lipca)
przyznaniem wyższego wynagrodzenia zasadniczego lekarzom w trybie
specjalizacji rezydenckim, a także przyznawaniem większej liczby miejsc
szkoleniowych rezydenckich w stosunku do pozostałych dziedzin;
 w celu zachęcenia młodych lekarzy do pracy w polskich podmiotach leczniczych,
finansowanych ze środków publicznych, po ukończeniu szkolenia
specjalizacyjnego, wprowadzono rozwiązanie, dzięki któremu lekarze odbywający
szkolenie specjalizacyjne w ramach rezydentury mogą otrzymać wynagrodzenie
zasadnicze wyższe o 600 zł miesięcznie (w dziedzinie niepriorytetowej) lub wyższe
o 700 zł miesięcznie (w dziedzinie priorytetowej). Aby otrzymać to wynagrodzenie
lekarz musi zobowiązać się do przepracowania – w podmiocie leczniczym,
finansowanym ze środków publicznych – łącznie 2 lata w ciągu kolejnych pięciu lat
następujących po zakończeniu szkolenia specjalizacyjnego;

-- 3 of 9 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
 wprowadzono możliwość ubiegania się o odbywanie szkolenia specjalizacyjnego
we wszystkich województwach jednocześnie oraz wskazania 15 wyborów
obejmujących dziedzinę, tryb i miejsce odbywania szkolenia specjalizacyjnego w
preferowanej kolejności (tzw. Nabór Centralny):
o dzięki temu rozwiązaniu umożliwiono zakwalifikowanie się do odbywania
pokrewnej specjalizacji w przypadku nie zakwalifikuje się na preferowaną
dziedzinę. Zakłada się, że dzięki temu rozwiązaniu zostanie wykorzystana
znacznie większa liczba miejsc w dziedzinach priorytetowych;
W czasie pracy:
 po ukończeniu szkolenia specjalizacyjnego, umożliwiono otrzymanie wyższego
wynagrodzenia zasadniczego o 600 zł miesięcznie (w dziedzinie niepriorytetowej)
lub wyższe o 700 zł miesięcznie (w dziedzinie priorytetowej):
o warunek: przepracowanie łącznie 2 lata w publicznym podmiocie
leczniczym w ciągu kolejnych pięciu lat następujących po zakończeniu
szkolenia specjalizacyjnego;
 przeprowadzono działania mające na celu poprawę atrakcyjności zawodów
medycznych i warunków pracy pracowników medycznych dotyczące aktualizacji
najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników zatrudnionych w
podmiotach leczniczych w stosunku do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia
brutto w Polsce.
Powyżej opisane działania, które prowadziło i prowadzi Ministerstwo Zdrowia, w zakresie
zwiększenia liczebności personelu medycznego wydają się działaniami skutecznymi, choć
nie są działaniami już nowymi. O sukcesie ich świadczy wzrost liczby lekarzy i lekarzy
dentystów na przestrzeni lat.
Pielęgniarki i położne
Wychodząc naprzeciw potrzebom zdrowotnym społeczeństwa oraz mając na uwadze
poprawę dostępności do świadczeń zdrowotnych realizowanych przez pielęgniarki, w
Ministerstwie Zdrowia podejmowane są działania mające na celu zwiększenie liczby
aktywnych zawodowo pielęgniarek w systemie opieki zdrowotnej oraz zachęcenie do
podejmowania kształcenia przygotowującego do wykonywania tego zawodu.
Wprowadzane są rozwiązania systemowe, które mają na celu rozwój kompetencji
i uprawnień zawodowych pielęgniarek, niezbędnych do realizacji świadczeń zdrowotnych
zabezpieczających bieżące potrzeby zdrowotne społeczeństwa, a jednocześnie
przyczyniających się do większej samodzielności zawodowej, w tym m.in. rozszerzenie
wykazu substancji czynnych zawartych w lekach i wyrobów medycznych ordynowanych
przez pielęgniarki oraz wykazu badań diagnostycznych, na które pielęgniarki mają prawo
wystawiać skierowania. Od 1 lipca 2025 r. uprawnione pielęgniarki mogą ordynować
kolejne leki oraz kierować na nowe badania diagnostyczne, co umożliwia pielęgniarkom i
położnym realizację nowego świadczenia pn. Moje zdrowie – Bilans Zdrowia Osoby
Dorosłej.
Ministerstwo Zdrowia wspiera także rozwój zawodowy pielęgniarek poprzez coroczne
dofinansowanie szkoleń specjalizacyjnych.
W celu wzmocnienia roli pielęgniarek w systemie opieki zdrowotnej wprowadzone zostały
zmiany do standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu pielęgniarki,
mające na celu upraktycznienie kształcenia tak, aby było dostosowane do aktualnych
potrzeb rynku pracy – standardy wejdą w życie od roku akademickiego 2025/2026.

-- 4 of 9 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
W ramach Krajowego Planu Odbudowy realizowany jest system zachęt do podejmowania i
kontynuowania studiów na wybranych kierunkach medycznych, w tym również na kierunku
pielęgniarstwo, w ramach którego przyznano m.in. stypendia oraz bezzwrotne wsparcie dla
studentów tego kierunku. Wsparcie to będzie kontynuowane w drugiej edycji.
Uruchomiono mentoring dla absolwentów kierunku pielęgniarstwo. Również planowane
jest uruchomienie mentoringu dla studentów kierunku pielęgniarstwo. Przedmiotowe
wsparcie realizowane jest zgodnie z przepisami polityki publicznej przyjętej uchwałą
nr 251 Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2022 r. (M.P. z 2022 r., poz. 1237 oraz
z 2024 r. poz. 367) pn. „System zachęt do podejmowania i kontynuowania studiów na
wybranych kierunkach medycznych oraz podjęcia zatrudnienia w zawodzie na lata 2022–
2026”.
Ponadto w ramach środków europejskich realizowane będzie wsparcie m.in. dla
pielęgniarek w zakresie dofinansowania kursów kwalifikacyjnych, specjalistycznych i
dokształcających – Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027
(FERS). Umowa o wartości ponad 80 mln zł na dofinansowanie projektu na kształcenie
podyplomowe pielęgniarek i położnych została podpisana przez Minister Zdrowia oraz
Prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych.
Trwają też prace powołanego zarządzeniem Ministra Zdrowia Zespołu do spraw określenia
obszarów, w tym czynności zawodowych, w których może być realizowana zaawansowana
praktyka pielęgniarek. Celem Zespołu jest określenie obszarów, w tym czynności
zawodowych, w których może być realizowana zaawansowana praktyka pielęgniarek.
Zespół zakończy swoją działalność z dniem przedłożenia ministrowi właściwemu do spraw
zdrowia propozycji obszarów, w tym czynności zawodowych, w których może być
realizowana zaawansowana praktyka pielęgniarek, nie później jednak niż do dnia 30
stycznia 2026 r.
Trwają także prace legislacyjne nad projektem ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej -
przygotowano projekt ww. ustawy, w którym m.in. uregulowano poziomy kompetencyjne
pielęgniarek.
Dotychczasowe działania podejmowane przez Ministerstwo Zdrowia na rzecz pielęgniarek
mają pozytywny wpływ na zwiększenie zainteresowania młodych osób podejmowaniem
kształcenia w tym zawodzie, a tym samym sukcesywny wzrost liczby pielęgniarek
zatrudnionych w systemie ochrony zdrowia. Wzrasta liczba uczelni posiadających
akredytację Ministra Zdrowia do prowadzenia kształcenia na kierunku pielęgniarstwo na
poziomie pierwszego stopnia oraz zwiększa się także liczba studentów na kierunku
pielęgniarstwo I stopnia. Ponadto według danych Centralnego Rejestru Pielęgniarek i
Położnych, prowadzonego przez Naczelną Radę Pielęgniarek i Położnych, systematycznie
wzrasta liczba pielęgniarek aktywnych zawodowo.
Odpowiedź na pytanie 4 „Jakie są prognozy dotyczące liczby lekarzy w systemie
publicznym do 2030 roku, z uwzględnieniem przejść na emeryturę i migracji?”, odpowiedź
na pytanie 7 „Ilu lekarzy, a ile pielęgniarek pracuje w publicznej służbie zdrowia, a ile w
prywatnej?” oraz odpowiedź na pytanie 8 „Ilu lekarzy i pielęgniarek łączy pracę w publicznej
i prywatnej służbie zdrowia?”
Liczba lekarzy pracujących ogółem w 2023 r. to 143,3 tys., z czego ok. 134,1 tys. pracuje w
podmiotach leczniczych, w tym w publicznym systemie ochrony zdrowia pracowało 124,7
tys. W 2019 r. według modelu popytowo-podażowego w sektorze prywatnym pracowało
98 tys. lekarzy (ok. 75% wszystkich lekarzy). Należy jednak zauważyć, że czas pracy lekarzy
w sektorze prywatnym i publicznym nie jest tożsamy.

-- 5 of 9 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Z modelu popytowo-podażowego opracowanego przez Ministerstwo Zdrowia wynika, że w
2030 r. prognozowana liczba lekarzy pracujących ogółem w Polsce wyniesie 167 tys.
Zakładając, że udział lekarzy pracujących w publicznym sektorze ochrony zdrowia się nie
zmieni oraz biorąc pod uwagę przewidywaną liczbę wszystkich lekarzy w 2030 r.
prognozuje się, że liczba lekarzy w publicznym systemie ochrony zdrowia wyniesie ok. 145
tys. Metodologia modelu bierze pod uwagę aspekty związane z odchodzeniem lekarzy na
emeryturę, zmianami demograficznymi i epidemiologicznymi.
Liczba pielęgniarek pracujących ogółem w 2023 r. to 228,5 tys., z czego ok. 207,5 tys.
pracuje w podmiotach leczniczych, w tym w publicznym systemie ochrony zdrowia
pracowało 196,9 tys.
Odpowiedź na pytanie 5 „Jakie zachęty finansowe lub systemowe planuje rząd, by
zatrzymać kadry medyczne w kraju i skłonić do pracy w publicznym systemie?”
W odniesieniu do kwestii atrakcyjności finansowej podejmowania zatrudnienia przez kadry
medyczne w krajowych podmiotach leczniczych należy wskazać, że na mocy mechanizmu
waloryzacyjnego określonego w ustawie z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania
najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w
podmiotach leczniczych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2139) gwarantowane poziomy wynagrodzeń
zasadniczych pracowników medycznych i okołomedycznych zatrudnionych w podmiotach
leczniczych w latach 2022-2025 rosły w następującym tempie:
 od lipca 2022 r. w stosunku do poziomu z 2021 r. o średnio 30%;
 od lipca 2023 r. w stosunku do poziomu z 2022 r. o 12,07%;
 od lipca 2024 r. w stosunku do poziomu z 2023 r. o 12,75%;
 od lipca 2025 r. w stosunku do poziomu z 2024 r. o 14,34%.
Jednocześnie należy wskazać, że wzrost najniższych wynagrodzeń zasadniczych od lipca
2022 r. wskazany został jako wartość średnia na poziomie 30%, Stało się to tak, ponieważ w
związku nowelizacją ustawy wprowadzoną ustawą z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy
o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników
zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw (dz. U. z 2022 r. poz.
1352) od lipca 2022 r. obowiązywać zaczęły podwyższone współczynniki pracy dla
poszczególnych grup zawodowych oraz dokonane zostały zmiany w grupach zawodowych
przypisanych do poszczególnych współczynników pracy. Skutkowało to różnymi
poziomami wzrostów najniższych wynagrodzeń zasadniczych od 17% w przypadku
pracowników niemedycznych działalności podstawowej z wymaganym średnim
wykształceniem do 41% w przypadku pielęgniarek i położnych z wymaganych ze średnim
wykształceniem.
Odpowiedź na pytanie 6 „Czy Pani Minister uważa obecne działania resortu za zgodne z
interesem publicznym i bezpieczne z punktu widzenia pacjenta?”
Ministerstwo Zdrowia wraz z jednostkami powołanymi do tego celu na bieżąco monitoruje
proces udzielania świadczeń zdrowotnych oraz prowadzi prace służące do usprawnienia,
podwyższenia jakości oraz stopniowego poszerzania katalogu usług zdrowotnych
świadczonych w ramach świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Jednocześnie
informuję, że oddziały wojewódzkie wraz z Centralą Narodowego Funduszu Zdrowia
aktywnie reagują w przypadku jakichkolwiek trudności z dostępem pacjentów do
świadczeń zdrowotnych i jednocześnie wypracowują odpowiednie mechanizmy
pozwalające na zapewnienie odpowiedniego finasowania świadczeń udzielanych na każdym
etapie opieki medycznej.

-- 6 of 9 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
Należy wskazać, że w Ministerstwie Zdrowia przygotowano projekt ustawy o zmianie
ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz
ustawy o działalności leczniczej (druk nr 1483). Projekt w dniu 7 lipca 2025 r. wpłynął do
Sejmu RP. Znajduje się obecnie na etapie prac parlamentarnych. Celem regulacji zawartej w
projekcie jest osiągnięcie korzyści dla pacjenta wynikających z dobrze działającego systemu
lecznictwa szpitalnego, przede wszystkim przez dopasowanie tego systemu do struktury
demograficznej i rzeczywistych potrzeb zdrowotnych ludności oraz przez koncentrację
świadczeń i profilowanie szpitali. Przewiduje się, że projekt przyniesie wzmocnienie
systemu szpitalnego przez konsolidację zasobów oraz racjonalizacje kosztów po stronie
podmiotów leczniczych w sytuacji, gdy występuje nakładanie się lub nieefektywne
rozproszenie potencjału zwłaszcza kadrowego w stosunku do zidentyfikowanych potrzeb
zdrowotnych na danym terenie.
Ponadto proponowane zmiany powinny przyczynić się do koncentracji świadczeń
szpitalnych zabiegowych w ośrodkach dysponujących większym doświadczeniem
i potencjałem kadrowym, a jednocześnie do lepszego wykorzystania ograniczonych
zasobów, w tym przez zmniejszenie liczby szpitali utrzymujących stałą gotowość do
udzielania świadczeń w trybie ostrym. Efektem wejścia w życie regulacji powinno być
uwolnienie zasobów kadrowych, bowiem zmniejszona liczba oddziałów utrzymujących
stałą gotowość wpłynie na ograniczenie potrzeb kadrowych. Powyższe odbywać się będzie
zgodnie z interesem publicznym i jednocześnie zapewnić bezpieczeństwo z punktu
widzenia pacjenta.
Odpowiedź na pytanie 9 „Jakie jest stanowisko Ministerstwa na temat pracy pielęgniarek i
lekarzy przekraczającej 12 godzin dziennie?”
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na obowiązujące normy ochronne w zakresie
czasu pracy pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych. Normy te oraz
obowiązujące okresy odpoczynku zostały określone w przepisach ustawy z dnia 15
kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 450, z późn. zm.).
Zgodnie z art. 93 tejże ustawy o działalności leczniczej czas pracy pracowników:
1) zatrudnionych w podmiocie leczniczym, w przyjętym okresie rozliczeniowym, nie
może przekraczać 7 godzin 35 minut na dobę i przeciętnie 37 godzin 55 minut na
tydzień w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie
rozliczeniowym,
2) technicznych, obsługi i gospodarczych, w przyjętym okresie rozliczeniowym, nie
może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin na tydzień w przeciętnie
pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym,
3) niewidomych zatrudnionych na stanowiskach wymagających kontaktu z
pacjentami, w przyjętym okresie rozliczeniowym, nie może przekraczać 6 godzin na
dobę i przeciętnie 30 godzin na tydzień w przeciętnie pięciodniowym tygodniu
pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym.
Ponadto w przypadku pracowników wykonujących zawód medyczny i posiadających
wyższe wykształcenie, którzy zostali zobowiązani do pełnienia dyżuru medycznego, łączny
czas pracy nie może przekroczyć przeciętnie 48 godzin na tydzień (art. 95). Pracownicy, o
których mowa w art. 95 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności
leczniczej, którzy wyrazili na piśmie zgodę na objęcie ich tzw. klauzulą opt-out, mogą zostać
zobowiązani do pracy w wymiarze przekraczającym przeciętnie 48 godzin na tydzień w
przyjętym okresie rozliczeniowym. Ich maksymalny tygodniowy czas pracy nie może jednak
przekraczać 78 godzin (art. 96).
Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej określa ponadto minimalne
okresy odpoczynku dobowego i tygodniowego, wynoszące odpowiednio 11 i 24 godziny
(art. 97). Na mocy art. 97 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności

-- 7 of 9 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
leczniczej, pracownikowi przysługuje prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego
odpoczynku dobowego oraz w każdym tygodniu prawo do co najmniej 35 godzin
nieprzerwanego odpoczynku, obejmującego co najmniej 11 godzin nieprzerwanego
odpoczynku dobowego. Pracownikowi pełniącemu dyżur medyczny okres odpoczynku,
powinien być udzielony bezpośrednio po zakończeniu pełnienia dyżuru medycznego (art.
97 ust. 2). W przypadku uzasadnionym organizacją pracy, pracownikowi zobowiązanemu
do pełnienia dyżuru medycznego, przysługuje w każdym tygodniu prawo do co najmniej 24
godzin nieprzerwanego odpoczynku, udzielanego w okresie rozliczeniowym nie dłuższym
niż 14 dni (art. 97 ust. 4).
Jednocześnie należy podkreślić, że kierownik podmiotu leczniczego i osoba wykonująca
zawód medyczny (m.in. lekarz, pielęgniarka), zawierając umowę o pracę czy też umowę
cywilnoprawną na realizację świadczeń zdrowotnych, są zobowiązani do przestrzegania
powszechnie obowiązujących w tym zakresie a przywołanych wyżej przepisów prawa,
normujących w szczególności czas pracy pracowników podmiotów leczniczych, ale również
są zobowiązani do respektowania obowiązujących lekarzy i pielęgniarki zasad
wykonywania zawodu oraz deontologii zawodowej.
Obowiązujące przepisy prawa, w tym w szczególności ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o
działalności, a także ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1287, z późn. zm.), dopuszczają zatrudnianie w podmiocie leczniczym
lekarzy oraz innych osób wykonujących zawody medyczne, zarówno na podstawie umów o
pracę, jak i umów cywilnoprawnych. Decyzja i wybór nie tylko w zakresie miejsca pracy, ale
również podstawy zatrudnienia, została pozostawiona woli stron danego stosunku
prawnego. Nie oznacza to oczywiście, że obecne przepisy prawa umożliwiają zupełną
dowolność w kształtowaniu stosunków prawnych łączących osoby wykonujące zawód
medyczny (np. lekarzy, pielęgniarki) z podmiotami leczniczymi. Należy podkreślić, że zawód
lekarza należy do grupy zawodów zaufania publicznego, co powoduje, iż osoby go
wykonujące są zobowiązane do szczególnej dbałości o prawidłowe wykonywanie czynności
zawodowych. Lekarz – niezależnie od podstawy świadczenia pracy – zawierając umowę z
podmiotem leczniczym powinien mieć przede wszystkim na względzie późniejszą
możliwość faktycznej realizacji postanowień umowy, na której zawarcie wyraża zgodę,
zgodnie z przewidzianymi prawem zasadami wykonywania zawodu oraz deontologii
zawodowej. Kodeks Etyki Lekarskiej, do którego przestrzegania jest zobowiązany każdy
lekarz, wskazuje – jako nadrzędną zasadę wykonywania zawodu – dobro chorego. Określa
przy tym, że z przestrzegania tej zasady nie zwalniają lekarza wymagania administracyjne,
naciski społeczne czy też mechanizmy rynkowe.
Również kierownik podmiotu leczniczego, który decyduje się na zawarcie z lekarzem, ale
także inną osobą wykonującą zawód medyczny, umowy, na podstawie której będzie
wykonywana praca, powinien w taki sposób kształtować postanowienia tej umowy, aby z
jednej strony zapewnić prawidłowe funkcjonowanie podmiotu leczniczego (np. ciągłość
dostępu do świadczeń), z drugiej zaś – umożliwić osobie wykonującej zawód medyczny
takie wykonywanie pracy, aby było zapewnione bezpieczeństwo pacjentów, jak i osób
świadczących pracę. Kierownik podmiotu leczniczego (szpitala) jest bowiem, zgodnie z
ustawą z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, odpowiedzialny za właściwe
całościowe zarządzanie podległym mu podmiotem, w tym za takie kształtowanie
stosunków prawnych łączących szpital z lekarzami, pielęgniarkami oraz pozostałym
personelem medycznym, które pozwoli zabezpieczyć przede wszystkim dobro pacjenta
(przepracowany lekarz bez wątpienia nie daje rękojmi zapewnienia należytej opieki nad
pacjentami).
Odpowiedź na pytanie 10 „Ilu lekarzy i pielęgniarek po przepracowanych 8 godzinach na
etacie, kontynuuje pracę w tej samej placówce na kontrakcie cywilnoprawnym lub umowie
cywilnoprawnej?”

-- 8 of 9 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
9
Ministerstwo Zdrowia nie dysponuje danymi wskazanymi w pytaniu nr 10.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 9 of 9 --