Interpelacja nr 10893
Interpelacja w sprawie rzetelnej analizy skali pozwów sąsiedzkich dotyczących oddziaływań związanych z produkcją rolną
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Klimat, Energia i Środowisko (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rzetelnej analizy skali pozwów sąsiedzkich dotyczących oddziaływań związanych z produkcją rolną
Interpelacja nr 10893
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie rzetelnej analizy skali pozwów sąsiedzkich dotyczących oddziaływań związanych z produkcją rolną
Zgłaszający: Małgorzata Tracz, Klaudia Jachira, Daria Gosek-Popiołek, Barbara Grygorcewicz, Lucjan Marek Pietrzczyk, Bożenna Hołownia, Łukasz Litewka
Data wpływu: 11-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich miesiącach w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi powołany został Zespół do spraw zachowania funkcji produkcyjnych wsi, któremu przewodniczy Pan Stefan Krajewski, sekretarz stanu. W trakcie 99. posiedzenia Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi dnia 24 czerwca 2025 r. przewodniczący Krajewski zapowiedział przygotowanie projektu ustawy, której celem miałoby być zapewnienie ochrony rolnikom przed pozwami składanymi przez mieszkańców terenów wiejskich nieprowadzących działalności rolniczej – tzw. ludność napływową.
W przestrzeni publicznej argumentacją dla tej inicjatywy ustawodawczej stała się sprawa rolnika z województwa łódzkiego, który został zobowiązany do wypłaty odszkodowania swoim sąsiadom w związku z oddziaływaniem prowadzonej przez niego działalności hodowlanej. Sprawa ta, szeroko nagłośniona w mediach branżowych, stała się symbolem problemów, które miałyby dotykać rolników w całym kraju.
Jednakże zarówno w trakcie posiedzeń komisji sejmowych, jak i w uzasadnieniach towarzyszących projektom ustaw o podobnym charakterze – składanym przez posłów Konfederacji czy Prawa i Sprawiedliwości – nie przedstawiono żadnych danych liczbowych potwierdzających rzeczywistą skalę tego typu pozwów. Brakuje informacji, ilu rolników zostało pozwanych, jakie były wyniki tych postępowań oraz kto występował jako powód – mieszkańcy miast, nowi właściciele działek na terenach wiejskich, czy też inni rolnicy lub wieloletni mieszkańcy wsi.
Tymczasem już od ponad dwóch dekad mieszkańcy terenów wiejskich – nierzadko również prowadzący działalność rolną – zgłaszają potrzebę uregulowania kwestii lokalizacji i funkcjonowania dużych ferm przemysłowych w pobliżu zabudowań mieszkalnych. Brakuje systemowych regulacji dotyczących m.in. emisji odorów, hałasu, uciążliwości środowiskowych czy wpływu na jakość życia na obszarach wiejskich. Według danych Koalicji Społecznej Stop Fermom Przemysłowym, pozyskanych w trybie dostępu do informacji publicznej z urzędów gmin, tylko w latach 2009-2019 w Polsce miało miejsce co najmniej 841 protestów społecznych przeciwko planowanym lub funkcjonującym fermom przemysłowym. W zbliżonym okresie, latach 2007-2017, odnotowano łącznie 3683 skargi i apele dotyczące uciążliwości zapachowych związanych z rolnictwem i hodowlą zwierząt. Spośród nich 24 stanowiska zajęły samorządy lokalne, a 219 skarg i wniosków skierowano do ministerstw oraz Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. 2233 skargi trafiły do inspektoratów ochrony środowiska (GIOŚ i WIOŚ), 100 skarg do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego (GUNB), a 1131 skarg do powiatowych i wojewódzkich inspektoratów nadzoru budowlanego (PINB i WINB). Dane te pokazują, że problem uciążliwości związanych z fermami przemysłowymi nie jest jednostkowy, lecz systemowy i wielokrotnie zgłaszany przez różne podmioty, zarówno mieszkańców, jak i instytucje publiczne.
W związku z powyższym, zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi dysponuje danymi na temat skali wszystkich pozwów sąsiedzkich dotyczących oddziaływań związanych z działalnością rolniczą (np. emisje odorowe, hałas, zanieczyszczenia, oddziaływanie na wody gruntowe, uciążliwości środowiskowe)?
Jakie były wyniki tych spraw w ostatnich 10 latach – ilu rolników zostało pozwanych, ile spraw zakończyło się zasądzeniem odszkodowania, ilu pozywających było osobami nieprowadzącymi działalności rolniczej?
Czy wśród powodów znajdowali się także wieloletni mieszkańcy wsi oraz inni rolnicy?
Czy ministerstwo prowadzi analizy porównawcze dotyczące skali tych pozwów w odniesieniu do liczby protestów społecznych i skarg dotyczących funkcjonowania ferm przemysłowych?
Czy resort planuje opublikowanie danych i wniosków z takich analiz przed skierowaniem zapowiadanego projektu ustawy do dalszych prac legislacyjnych?
W jaki sposób ministerstwo planuje wyważyć potrzebę ochrony funkcji produkcyjnej wsi z potrzebami lokalnych społeczności i ochroną ich prawa do zdrowia oraz życia w środowisku wolnym od nadmiernych uciążliwości?
Z uwagi na dużą skalę konfliktów sąsiedzkich oraz rosnącą liczbę protestów przeciwko działalności przemysłowych ferm, uprzejmie proszę o udostępnienie powyższych danych i analiz jako niezbędnego warunku rzetelnych i przejrzystych prac nad planowanym projektem ustawy. Dalsze decyzje legislacyjne powinny opierać się na faktach i pełnym obrazie sytuacji na obszarach wiejskich, uwzględniającym zarówno interesy rolników, jak i wszystkich mieszkańców wsi.
Z poważaniem
Małgorzata Tracz
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 10893
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie rzetelnej analizy skali pozwów sąsiedzkich dotyczących oddziaływań związanych z produkcją rolną
Zgłaszający: Małgorzata Tracz, Klaudia Jachira, Daria Gosek-Popiołek, Barbara Grygorcewicz, Lucjan Marek Pietrzczyk, Bożenna Hołownia, Łukasz Litewka
Data wpływu: 11-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich miesiącach w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi powołany został Zespół do spraw zachowania funkcji produkcyjnych wsi, któremu przewodniczy Pan Stefan Krajewski, sekretarz stanu. W trakcie 99. posiedzenia Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi dnia 24 czerwca 2025 r. przewodniczący Krajewski zapowiedział przygotowanie projektu ustawy, której celem miałoby być zapewnienie ochrony rolnikom przed pozwami składanymi przez mieszkańców terenów wiejskich nieprowadzących działalności rolniczej – tzw. ludność napływową.
W przestrzeni publicznej argumentacją dla tej inicjatywy ustawodawczej stała się sprawa rolnika z województwa łódzkiego, który został zobowiązany do wypłaty odszkodowania swoim sąsiadom w związku z oddziaływaniem prowadzonej przez niego działalności hodowlanej. Sprawa ta, szeroko nagłośniona w mediach branżowych, stała się symbolem problemów, które miałyby dotykać rolników w całym kraju.
Jednakże zarówno w trakcie posiedzeń komisji sejmowych, jak i w uzasadnieniach towarzyszących projektom ustaw o podobnym charakterze – składanym przez posłów Konfederacji czy Prawa i Sprawiedliwości – nie przedstawiono żadnych danych liczbowych potwierdzających rzeczywistą skalę tego typu pozwów. Brakuje informacji, ilu rolników zostało pozwanych, jakie były wyniki tych postępowań oraz kto występował jako powód – mieszkańcy miast, nowi właściciele działek na terenach wiejskich, czy też inni rolnicy lub wieloletni mieszkańcy wsi.
Tymczasem już od ponad dwóch dekad mieszkańcy terenów wiejskich – nierzadko również prowadzący działalność rolną – zgłaszają potrzebę uregulowania kwestii lokalizacji i funkcjonowania dużych ferm przemysłowych w pobliżu zabudowań mieszkalnych. Brakuje systemowych regulacji dotyczących m.in. emisji odorów, hałasu, uciążliwości środowiskowych czy wpływu na jakość życia na obszarach wiejskich. Według danych Koalicji Społecznej Stop Fermom Przemysłowym, pozyskanych w trybie dostępu do informacji publicznej z urzędów gmin, tylko w latach 2009-2019 w Polsce miało miejsce co najmniej 841 protestów społecznych przeciwko planowanym lub funkcjonującym fermom przemysłowym. W zbliżonym okresie, latach 2007-2017, odnotowano łącznie 3683 skargi i apele dotyczące uciążliwości zapachowych związanych z rolnictwem i hodowlą zwierząt. Spośród nich 24 stanowiska zajęły samorządy lokalne, a 219 skarg i wniosków skierowano do ministerstw oraz Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. 2233 skargi trafiły do inspektoratów ochrony środowiska (GIOŚ i WIOŚ), 100 skarg do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego (GUNB), a 1131 skarg do powiatowych i wojewódzkich inspektoratów nadzoru budowlanego (PINB i WINB). Dane te pokazują, że problem uciążliwości związanych z fermami przemysłowymi nie jest jednostkowy, lecz systemowy i wielokrotnie zgłaszany przez różne podmioty, zarówno mieszkańców, jak i instytucje publiczne.
W związku z powyższym, zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi dysponuje danymi na temat skali wszystkich pozwów sąsiedzkich dotyczących oddziaływań związanych z działalnością rolniczą (np. emisje odorowe, hałas, zanieczyszczenia, oddziaływanie na wody gruntowe, uciążliwości środowiskowe)?
Jakie były wyniki tych spraw w ostatnich 10 latach – ilu rolników zostało pozwanych, ile spraw zakończyło się zasądzeniem odszkodowania, ilu pozywających było osobami nieprowadzącymi działalności rolniczej?
Czy wśród powodów znajdowali się także wieloletni mieszkańcy wsi oraz inni rolnicy?
Czy ministerstwo prowadzi analizy porównawcze dotyczące skali tych pozwów w odniesieniu do liczby protestów społecznych i skarg dotyczących funkcjonowania ferm przemysłowych?
Czy resort planuje opublikowanie danych i wniosków z takich analiz przed skierowaniem zapowiadanego projektu ustawy do dalszych prac legislacyjnych?
W jaki sposób ministerstwo planuje wyważyć potrzebę ochrony funkcji produkcyjnej wsi z potrzebami lokalnych społeczności i ochroną ich prawa do zdrowia oraz życia w środowisku wolnym od nadmiernych uciążliwości?
Z uwagi na dużą skalę konfliktów sąsiedzkich oraz rosnącą liczbę protestów przeciwko działalności przemysłowych ferm, uprzejmie proszę o udostępnienie powyższych danych i analiz jako niezbędnego warunku rzetelnych i przejrzystych prac nad planowanym projektem ustawy. Dalsze decyzje legislacyjne powinny opierać się na faktach i pełnym obrazie sytuacji na obszarach wiejskich, uwzględniającym zarówno interesy rolników, jak i wszystkich mieszkańców wsi.
Z poważaniem
Małgorzata Tracz
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Minister Stefan Krajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
11%
Konkretność
89%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.1 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10483 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 05 sierpnia 2025 r.
znak sprawy: DOS.zs.058.28.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedź na interpelację nr 10893 Posłów: Małgorzaty Tracz, Klaudii
Jachiry, Darii Gosek-Popiołek, Barbary Grygorcewicz, Lucjana Marka Pietrzczyka,
Bożenny Hołowni i Łukasza Litewki
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację w sprawie rzetelnej analizy skali pozwów sąsiedzkich
dotyczących oddziaływań związanych z produkcją rolną1 przedstawiam następujące
wyjaśnienia.
Ad 1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi dysponuje danymi na temat skali
wszystkich pozwów sąsiedzkich dotyczących oddziaływań związanych z
działalnością rolniczą (np. emisje odorowe, hałas, zanieczyszczenia, oddziaływanie
na wody gruntowe, uciążliwości środowiskowe)?
Ad 2. Jakie były wyniki tych spraw w ostatnich 10 latach – ilu rolników zostało
pozwanych, ile spraw zakończyło się zasądzeniem odszkodowania, ilu pozywających
było osobami nieprowadzącymi działalności rolniczej?
Ad 3. Czy wśród powodów znajdowali się także wieloletni mieszkańcy wsi oraz inni
rolnicy?
Ad 4. Czy Ministerstwo prowadzi analizy porównawcze dotyczące skali tych
pozwów w odniesieniu do liczby protestów społecznych i skarg dotyczących
funkcjonowania ferm przemysłowych?
1 Interpelacja z 17.07.2025.
-- 1 of 5 --
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) posiada wiedzę jedynie
o postępowaniach, w których Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pełni rolę organu
administracji publicznej oraz tych, w których Minister lub MRiRW jest stroną
postępowania. NiekiedyMRiRW pozyskuje wiedzę o toczących się postępowaniach
lub zapadłych orzeczeniach sądowych z pism kierowanych przez rolników,
zawierających zwykle prośbę o podjęcie bliżej nieokreślonej interwencji. Pisma te
dotyczą z reguły spraw zakończonych orzeczeniami sądów cywilnych albo karnych, w
których Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie posiada instrumentów prawnych
umożliwiających podjęcie jakichkolwiek procesowych działań.
Nie istnieją regulacje prawne, z których wynikałby obowiązek informowania Ministra
lub MRiRW o toczących się i zakończonych postępowaniach, w których stroną jest
osoba prowadząca działalność rolniczą. W związku z tym nie istnieje również
możliwość monitorowania takich postępowań przez MRiRW.
Odnośnie do zgłoszeń dotyczących postrzegania jako uciążliwych immisji
wynikających z prowadzenia działalności rolniczej, w szczególności związanych z
emisją hałasu lub odorów, informuję, że do MRiRW przekazywane są informacje w
tym zakresie przez Krajową Radę Izb Rolniczych, wojewódzkie izby rolnicze,
przedstawicieli organizacji rolniczych, rolników, a także w ramach interpelacji
poselskich. Prowadzony jest także dialog z przedstawicielami samorządu rolniczego,
organizacji rolniczych i rolnikami dot. zachowania funkcji produkcyjnych wsi. Na
potrzeby prac Zespołu ds. zachowania funkcji produkcyjnych wsi2 zostało
przeprowadzone badanie ankietowe wśród przedstawicieli izb rolniczych i jednostek
doradztwa rolniczego (364 respondentów), mające na celu identyfikację
najczęstszych przyczyn konfliktów na terenach wiejskich, w szczególności tych
związanych z różnymi funkcjami wsi, a także sposobów ich rozwiązywania.
Do MRiRW trafiają również sygnały dotyczące skarg na uciążliwości związane
z prowadzoną produkcją zwierzęcą, jak również problemu z rozwojem gospodarstw
prowadzących taką produkcję. Temat trudności w uzyskaniu wymaganych zgód na
budowę budynków służących do produkcji zwierzęcej, w związku z protestami
okolicznych mieszkańców, był poruszany przez przedstawicieli rolników i związków
hodowców na spotkaniach w MRiRW, jako jedna z podstawowych barier blokujących
rozwój gospodarstw i możliwości ich modernizacji. Z uwagi na prowadzenie tych
postępowań przez inne organy, do MRiRW nie trafiają informacje o ich przebiegu i
skali rezygnacji z prowadzenia inwestycji już na wstępnym etapie postępowania.
Należy w tym miejscu wskazać na przemiany jakie dokonały się na obszarach
wiejskich i zmieniającą się strukturę gospodarstw rolnych oraz postępujące
„rozlewanie” się miast i wkraczanie zabudowy mieszkaniowej na tereny wcześniej
użytkowane rolniczo. Zmienia się także struktura demograficzna na terenach
wiejskich w odniesieniu do miejsc zatrudnienia, które coraz częściej nie jest w żaden
sposób związane z prowadzeniem działalności rolniczej. Najlepszym przykładem tych
zmian, które pośrednio wpływają na problem skali konfliktów o uciążliwości
prowadzonej produkcji rolniczej są dane GUS, zgodnie z którymi w 2020 r.
2 Zarządzenie nr 4 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 lutego 2025 r. w sprawie powołania
Zespołu do spraw zachowania funkcji produkcyjnych wsi (Dz. Urz. Min. Rol. i Roz. Wsi poz. 5)
-- 2 of 5 --
odnotowano 582,1 tys. gospodarstw utrzymujących zwierzęta gospodarskie, tj. o
36,9% mniej niż w 2010 r. Stanowiły one 44,2% ogółu gospodarstw rolnych3.
Dodatkowo w ostatnich latach nadal zmniejsza się liczba gospodarstw prowadzących
produkcję zwierzęcą, np. utrzymujących świnie.
Biorąc pod uwagę powyższe, próba porównania przedstawionych w interpelacji
danych liczbowych, których źródłem jest Koalicja Społeczna Stop Fermom
Przemysłowym, z liczbą pozwów wobec rolników nie pokażą skali problemu lub
innych problemów których ci rolnicy doświadczają ze strony mieszkańców ich okolicy
(np. nieuzasadnione skargi do różnych organów i związane z tym kontrole
w gospodarstwach) oraz nie uwzględnią zmian jakie dokonały się na obszarach
wiejskich. Wskazana w interpelacji potrzeba przeprowadzenia takich analiz „jako
niezbędnego warunku rzetelnych i przejrzystych prac nad planowanym projektem
ustawy”, w związku z „dużą skalą konfliktów sąsiedzkich oraz rosnącą liczbą
protestów przeciwko działalności przemysłowych ferm”, może prowadzić do
błędnych wniosków co do skali i źródeł problemów. Takie analizy nie dostrzegą
także, że ta zmniejszająca się liczba gospodarstw rolnych prowadzących produkcję
zwierzęcą dostarcza surowce dla przemysłu spożywczego w Polsce (odnoszącego
sukcesy eksportowe) i zapewnia bezpieczeństwo żywnościowe kraju i Unii
Europejskiej.
Dodatkowo w związku z tym, że kwestie pozwoleń zintegrowanych, ocen
oddziaływania na środowisko i udziału społecznego w tym procesie znajdują się w
kompetencjach Ministerstwa Klimatu i Środowiska, informacje nt. zgłoszeń
problemów w tym zakresie może posiadać to ministerstwo.
Ad 5. Czy resort planuje opublikowanie danych i wniosków z takich analiz przed
skierowaniem zapowiadanego projektu ustawy do dalszych prac legislacyjnych?
Wszystkie przeprowadzane analizy są na bieżąco uwzględniane w prowadzonych
pracach nad projektowanymi rozwiązaniami.
Ad 6. W jaki sposób Ministerstwo planuje wyważyć potrzebę ochrony funkcji
produkcyjnej wsi z potrzebami lokalnych społeczności i ochroną ich prawa do
zdrowia oraz życia w środowisku wolnym od nadmiernych uciążliwości?
Złożoność zagadnienia oraz konieczność wypracowania rozwiązań, które będą
równoważyć interesy różnych grup, wymaga prowadzenia prac analitycznych i
koncepcyjnych we współpracy z wszystkimi zainteresowanymi stronami.
Podejmowany jest dialog z innymi resortami oraz z organizacjami rolniczymi, aby
wypracować kompleksowe rozwiązanie tego problemu. Celem jest stworzenie takich
regulacji, które będą równoważyły interesy wszystkich stron, przy jednoczesnym
zapewnieniu ochrony dla funkcji produkcyjnych wsi.
W przypadku produkcji zwierzęcej możliwość dalszego jej prowadzenia związana jest
ze skalą produkcji pozwalającą na jej opłacalność oraz z dostosowaniem gospodarstw
do wymagań wynikających z przepisów z zakresu ochrony środowiska, zdrowia
zwierząt lub ochrony zwierząt. Biorąc pod uwagę oczekiwania społeczne w zakresie
3 GUS: „Powszechny Spis Rolny 2020 Charakterystyka gospodarstw rolnych w 2020 r.”, str. 58.
-- 3 of 5 --
dobrostanu zwierząt, można się spodziewać, że zapowiadane nowe przepisy Unii
Europejskiej regulujące te kwestie będą zmierzały w kierunku zapewnienia większej
przestrzeni zwierzętom oraz zapewnienia większego dostępu do środowiska
zewnętrznego, np. wybiegów lub pastwisk. Zmiany w tym zakresie będą wymagały
od gospodarstw utrzymujących zwierzęta gospodarskie inwestycji związanych
z przebudową budynków lub zmianą urządzenia gospodarstwa. Wszystkie takie
zmiany, nawet jeżeli nie będą prowadziły do zwiększenia produkcji, będą wymagały
uzyskiwania zgód i pozwoleń, które mogą spotkać się ze sprzeciwem sąsiadów lub
posiadaczy nieruchomości w otoczeniu takiego gospodarstwa.
Produkcja rolna, w tym produkcja zwierzęca, nierozerwalnie związana jest z
powstawaniem różnych uciążliwości: zapachami, kurzem, hałasem lub pracą w
godzinach nocnych i dni wolne od pracy. W związku z tym, zmieniająca się sytuacja
na obszarach wiejskich może w przyszłości spowodować, że problem konfliktu
społecznego na wsi związanego z prowadzoną produkcją rolną, w szczególności
produkcją zwierzęcą, dotyczyć może wszystkich rolników prowadzących
gospodarstwa, a związane z nim konsekwencje mogą skutecznie zniechęcić do
utrzymywania zwierząt gospodarskich oraz skutkować uniemożliwieniem rozwoju
gospodarstw.
W związku z tym działania związane z zachowaniem funkcji produkcyjnych wsi, jako
podstawowych dla tych obszarów, powinny być prowadzone bez względu na
aktualną liczbę pozwów i toczących się spraw sądowych dotyczących uciążliwości
związanych z prowadzeniem działalności rolniczej. Ograniczanie tej funkcji obszarów
wiejskich na rzecz innych funkcji (np. mieszkaniowej i wypoczynkowej) będzie miało
negatywny wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe Polski.
Dodatkowo informuję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) prowadzi prace
nad ustawą, która m.in. ureguluje kwestię lokalizacji ferm przemysłowych. Celem
prac jest opracowanie kompleksowego rozwiązania prawnego regulującego zasady
lokalizacji instalacji przemysłowych. Projektowane rozwiązania mają bazować na
nowoczesnych rozwiązaniach technicznych i najlepszych dostępnych technikach
pomiarowych, które są stosowane od lat na obszarze Unii Europejskiej. W toku prac
MKiŚ zamierza uwzględnić aktualny stan wiedzy, możliwości administracyjne i
laboratoryjne, potrzeby społeczne oraz bezpieczeństwo zdrowotne obywateli.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 5 --
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Departament Spraw Parlamentarnych
-- 5 of 5 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 05 sierpnia 2025 r.
znak sprawy: DOS.zs.058.28.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedź na interpelację nr 10893 Posłów: Małgorzaty Tracz, Klaudii
Jachiry, Darii Gosek-Popiołek, Barbary Grygorcewicz, Lucjana Marka Pietrzczyka,
Bożenny Hołowni i Łukasza Litewki
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację w sprawie rzetelnej analizy skali pozwów sąsiedzkich
dotyczących oddziaływań związanych z produkcją rolną1 przedstawiam następujące
wyjaśnienia.
Ad 1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi dysponuje danymi na temat skali
wszystkich pozwów sąsiedzkich dotyczących oddziaływań związanych z
działalnością rolniczą (np. emisje odorowe, hałas, zanieczyszczenia, oddziaływanie
na wody gruntowe, uciążliwości środowiskowe)?
Ad 2. Jakie były wyniki tych spraw w ostatnich 10 latach – ilu rolników zostało
pozwanych, ile spraw zakończyło się zasądzeniem odszkodowania, ilu pozywających
było osobami nieprowadzącymi działalności rolniczej?
Ad 3. Czy wśród powodów znajdowali się także wieloletni mieszkańcy wsi oraz inni
rolnicy?
Ad 4. Czy Ministerstwo prowadzi analizy porównawcze dotyczące skali tych
pozwów w odniesieniu do liczby protestów społecznych i skarg dotyczących
funkcjonowania ferm przemysłowych?
1 Interpelacja z 17.07.2025.
-- 1 of 5 --
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) posiada wiedzę jedynie
o postępowaniach, w których Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pełni rolę organu
administracji publicznej oraz tych, w których Minister lub MRiRW jest stroną
postępowania. NiekiedyMRiRW pozyskuje wiedzę o toczących się postępowaniach
lub zapadłych orzeczeniach sądowych z pism kierowanych przez rolników,
zawierających zwykle prośbę o podjęcie bliżej nieokreślonej interwencji. Pisma te
dotyczą z reguły spraw zakończonych orzeczeniami sądów cywilnych albo karnych, w
których Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie posiada instrumentów prawnych
umożliwiających podjęcie jakichkolwiek procesowych działań.
Nie istnieją regulacje prawne, z których wynikałby obowiązek informowania Ministra
lub MRiRW o toczących się i zakończonych postępowaniach, w których stroną jest
osoba prowadząca działalność rolniczą. W związku z tym nie istnieje również
możliwość monitorowania takich postępowań przez MRiRW.
Odnośnie do zgłoszeń dotyczących postrzegania jako uciążliwych immisji
wynikających z prowadzenia działalności rolniczej, w szczególności związanych z
emisją hałasu lub odorów, informuję, że do MRiRW przekazywane są informacje w
tym zakresie przez Krajową Radę Izb Rolniczych, wojewódzkie izby rolnicze,
przedstawicieli organizacji rolniczych, rolników, a także w ramach interpelacji
poselskich. Prowadzony jest także dialog z przedstawicielami samorządu rolniczego,
organizacji rolniczych i rolnikami dot. zachowania funkcji produkcyjnych wsi. Na
potrzeby prac Zespołu ds. zachowania funkcji produkcyjnych wsi2 zostało
przeprowadzone badanie ankietowe wśród przedstawicieli izb rolniczych i jednostek
doradztwa rolniczego (364 respondentów), mające na celu identyfikację
najczęstszych przyczyn konfliktów na terenach wiejskich, w szczególności tych
związanych z różnymi funkcjami wsi, a także sposobów ich rozwiązywania.
Do MRiRW trafiają również sygnały dotyczące skarg na uciążliwości związane
z prowadzoną produkcją zwierzęcą, jak również problemu z rozwojem gospodarstw
prowadzących taką produkcję. Temat trudności w uzyskaniu wymaganych zgód na
budowę budynków służących do produkcji zwierzęcej, w związku z protestami
okolicznych mieszkańców, był poruszany przez przedstawicieli rolników i związków
hodowców na spotkaniach w MRiRW, jako jedna z podstawowych barier blokujących
rozwój gospodarstw i możliwości ich modernizacji. Z uwagi na prowadzenie tych
postępowań przez inne organy, do MRiRW nie trafiają informacje o ich przebiegu i
skali rezygnacji z prowadzenia inwestycji już na wstępnym etapie postępowania.
Należy w tym miejscu wskazać na przemiany jakie dokonały się na obszarach
wiejskich i zmieniającą się strukturę gospodarstw rolnych oraz postępujące
„rozlewanie” się miast i wkraczanie zabudowy mieszkaniowej na tereny wcześniej
użytkowane rolniczo. Zmienia się także struktura demograficzna na terenach
wiejskich w odniesieniu do miejsc zatrudnienia, które coraz częściej nie jest w żaden
sposób związane z prowadzeniem działalności rolniczej. Najlepszym przykładem tych
zmian, które pośrednio wpływają na problem skali konfliktów o uciążliwości
prowadzonej produkcji rolniczej są dane GUS, zgodnie z którymi w 2020 r.
2 Zarządzenie nr 4 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 lutego 2025 r. w sprawie powołania
Zespołu do spraw zachowania funkcji produkcyjnych wsi (Dz. Urz. Min. Rol. i Roz. Wsi poz. 5)
-- 2 of 5 --
odnotowano 582,1 tys. gospodarstw utrzymujących zwierzęta gospodarskie, tj. o
36,9% mniej niż w 2010 r. Stanowiły one 44,2% ogółu gospodarstw rolnych3.
Dodatkowo w ostatnich latach nadal zmniejsza się liczba gospodarstw prowadzących
produkcję zwierzęcą, np. utrzymujących świnie.
Biorąc pod uwagę powyższe, próba porównania przedstawionych w interpelacji
danych liczbowych, których źródłem jest Koalicja Społeczna Stop Fermom
Przemysłowym, z liczbą pozwów wobec rolników nie pokażą skali problemu lub
innych problemów których ci rolnicy doświadczają ze strony mieszkańców ich okolicy
(np. nieuzasadnione skargi do różnych organów i związane z tym kontrole
w gospodarstwach) oraz nie uwzględnią zmian jakie dokonały się na obszarach
wiejskich. Wskazana w interpelacji potrzeba przeprowadzenia takich analiz „jako
niezbędnego warunku rzetelnych i przejrzystych prac nad planowanym projektem
ustawy”, w związku z „dużą skalą konfliktów sąsiedzkich oraz rosnącą liczbą
protestów przeciwko działalności przemysłowych ferm”, może prowadzić do
błędnych wniosków co do skali i źródeł problemów. Takie analizy nie dostrzegą
także, że ta zmniejszająca się liczba gospodarstw rolnych prowadzących produkcję
zwierzęcą dostarcza surowce dla przemysłu spożywczego w Polsce (odnoszącego
sukcesy eksportowe) i zapewnia bezpieczeństwo żywnościowe kraju i Unii
Europejskiej.
Dodatkowo w związku z tym, że kwestie pozwoleń zintegrowanych, ocen
oddziaływania na środowisko i udziału społecznego w tym procesie znajdują się w
kompetencjach Ministerstwa Klimatu i Środowiska, informacje nt. zgłoszeń
problemów w tym zakresie może posiadać to ministerstwo.
Ad 5. Czy resort planuje opublikowanie danych i wniosków z takich analiz przed
skierowaniem zapowiadanego projektu ustawy do dalszych prac legislacyjnych?
Wszystkie przeprowadzane analizy są na bieżąco uwzględniane w prowadzonych
pracach nad projektowanymi rozwiązaniami.
Ad 6. W jaki sposób Ministerstwo planuje wyważyć potrzebę ochrony funkcji
produkcyjnej wsi z potrzebami lokalnych społeczności i ochroną ich prawa do
zdrowia oraz życia w środowisku wolnym od nadmiernych uciążliwości?
Złożoność zagadnienia oraz konieczność wypracowania rozwiązań, które będą
równoważyć interesy różnych grup, wymaga prowadzenia prac analitycznych i
koncepcyjnych we współpracy z wszystkimi zainteresowanymi stronami.
Podejmowany jest dialog z innymi resortami oraz z organizacjami rolniczymi, aby
wypracować kompleksowe rozwiązanie tego problemu. Celem jest stworzenie takich
regulacji, które będą równoważyły interesy wszystkich stron, przy jednoczesnym
zapewnieniu ochrony dla funkcji produkcyjnych wsi.
W przypadku produkcji zwierzęcej możliwość dalszego jej prowadzenia związana jest
ze skalą produkcji pozwalającą na jej opłacalność oraz z dostosowaniem gospodarstw
do wymagań wynikających z przepisów z zakresu ochrony środowiska, zdrowia
zwierząt lub ochrony zwierząt. Biorąc pod uwagę oczekiwania społeczne w zakresie
3 GUS: „Powszechny Spis Rolny 2020 Charakterystyka gospodarstw rolnych w 2020 r.”, str. 58.
-- 3 of 5 --
dobrostanu zwierząt, można się spodziewać, że zapowiadane nowe przepisy Unii
Europejskiej regulujące te kwestie będą zmierzały w kierunku zapewnienia większej
przestrzeni zwierzętom oraz zapewnienia większego dostępu do środowiska
zewnętrznego, np. wybiegów lub pastwisk. Zmiany w tym zakresie będą wymagały
od gospodarstw utrzymujących zwierzęta gospodarskie inwestycji związanych
z przebudową budynków lub zmianą urządzenia gospodarstwa. Wszystkie takie
zmiany, nawet jeżeli nie będą prowadziły do zwiększenia produkcji, będą wymagały
uzyskiwania zgód i pozwoleń, które mogą spotkać się ze sprzeciwem sąsiadów lub
posiadaczy nieruchomości w otoczeniu takiego gospodarstwa.
Produkcja rolna, w tym produkcja zwierzęca, nierozerwalnie związana jest z
powstawaniem różnych uciążliwości: zapachami, kurzem, hałasem lub pracą w
godzinach nocnych i dni wolne od pracy. W związku z tym, zmieniająca się sytuacja
na obszarach wiejskich może w przyszłości spowodować, że problem konfliktu
społecznego na wsi związanego z prowadzoną produkcją rolną, w szczególności
produkcją zwierzęcą, dotyczyć może wszystkich rolników prowadzących
gospodarstwa, a związane z nim konsekwencje mogą skutecznie zniechęcić do
utrzymywania zwierząt gospodarskich oraz skutkować uniemożliwieniem rozwoju
gospodarstw.
W związku z tym działania związane z zachowaniem funkcji produkcyjnych wsi, jako
podstawowych dla tych obszarów, powinny być prowadzone bez względu na
aktualną liczbę pozwów i toczących się spraw sądowych dotyczących uciążliwości
związanych z prowadzeniem działalności rolniczej. Ograniczanie tej funkcji obszarów
wiejskich na rzecz innych funkcji (np. mieszkaniowej i wypoczynkowej) będzie miało
negatywny wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe Polski.
Dodatkowo informuję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) prowadzi prace
nad ustawą, która m.in. ureguluje kwestię lokalizacji ferm przemysłowych. Celem
prac jest opracowanie kompleksowego rozwiązania prawnego regulującego zasady
lokalizacji instalacji przemysłowych. Projektowane rozwiązania mają bazować na
nowoczesnych rozwiązaniach technicznych i najlepszych dostępnych technikach
pomiarowych, które są stosowane od lat na obszarze Unii Europejskiej. W toku prac
MKiŚ zamierza uwzględnić aktualny stan wiedzy, możliwości administracyjne i
laboratoryjne, potrzeby społeczne oraz bezpieczeństwo zdrowotne obywateli.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 5 --
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Departament Spraw Parlamentarnych
-- 5 of 5 --