Interpelacja w sprawie porzucenia przez rząd strategicznej inwestycji w krajową produkcję substancji czynnych (API) ze środków KPO na rzecz wspierania zagranicznej produkcji samochodów elektrycznych - zdrady bezpieczeństwa lekowego Polaków
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10884
do ministra finansów i gospodarki, ministra obrony narodowej, ministra zdrowia
w sprawie porzucenia przez rząd strategicznej inwestycji w krajową produkcję substancji czynnych (API) ze środków KPO na rzecz wspierania zagranicznej produkcji samochodów elektrycznych - zdrady bezpieczeństwa lekowego Polaków
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 29-07-2025
Szanowni Państwo Ministrowie,
z najwyższym niepokojem, rozczarowaniem i poczuciem politycznej zdrady interesów publicznych przyjmuję informację o rezygnacji obecnego rządu z kluczowej, długo wyczekiwanej inwestycji w krajową produkcję substancji aktywnych do leków (API) – finansowanej ze środków Krajowego Planu Odbudowy. Zdumiewa mnie, że w czasie, gdy Europa na nowo uczy się myśleć w kategoriach suwerenności, a NATO mówi jednym głosem o bezpieczeństwie strategicznym także w wymiarze medycznym, polski rząd dobrowolnie i bez sprzeciwu porzuca projekt, który mógł zagwarantować zdrowie obywateli w warunkach kryzysu.
Jeszcze bardziej bulwersujące jest to, że równolegle zdecydowano się skierować publiczne fundusze z KPO na subsydiowanie produkcji samochodów elektrycznych produkowanych poza granicami Polski. To decyzja, która nie tylko podważa rację stanu, ale brutalnie przeciwstawia zdrowie Polaków – samochodom elektrycznym, rezygnując przy tym z budowy narodowej zdolności do przetrwania w sytuacji wojny lub kryzysu łańcuchów dostaw.
Trudno nie zapytać wprost: czy rząd świadomie rezygnuje z ochrony życia obywateli w imię wydumanych celów klimatycznych, czy może kieruje się interesem podmiotów zagranicznych i ich lobbystów, którym zależy na tym, by Polska była jedynie rynkiem zbytu, a nie producentem czegokolwiek wartościowego?
I. Krytyczne znaczenie API dla bezpieczeństwa zdrowotnego i militarnego
Z raportu przygotowanego przez Szkołę Główną Handlową i Ministerstwo Obrony Narodowej pt. „Bezpieczeństwo lekowe Polski w kontekście bezpieczeństwa militarnego Polski i Europy“ (SGH, czerwiec 2025, https://www.sgh.waw.pl/sites/sgh.waw.pl/files/2025-06/think-tank-dla-ochrony-zdrowia-bezpieczenstwo-lekowe-polski.pdf) wynika jednoznacznie, że bez własnej produkcji leków i substancji aktywnych Polska nie jest w stanie zapewnić odporności cywilnej ani przetrwać konfliktu zbrojnego. Cytuję:
„Zabraknie amunicji – przeżyjemy. Zabraknie leków – przegramy każdą wojnę.“
Z dokumentu wynika, że:
70% API na rynku europejskim pochodzi z Azji (głównie z Chin i Indii),
93 kluczowe substancje nie są dostępne w ogóle w UE,
Polska produkuje obecnie zaledwie 4 z ponad 200 substancji aktywnych uznanych za krytyczne,
UE już tworzy Tarczę Lekową, Sojusz na rzecz Leków Krytycznych i Akt o Lekach Krytycznych – Polska pozostaje bierna.
II. Porzucenie komponentu KPO na API – utrata 139,5 mln euro
W maju 2024 roku rząd RP poinformował o rezygnacji z komponentu inwestycyjnego KPO zakładającego budowę infrastruktury do produkcji API w Polsce.
Tymczasem:
wartość komponentu wynosiła 139,5 mln euro (ok. 600 mln zł),
istniał gotowy projekt branżowy, przygotowany przez Krajowych Producentów Leków,
podobne inwestycje rozpoczęły m.in. Niemcy, Czechy, Dania, Francja, Węgry – z pełnym wsparciem publicznym.
Zamiast tego środki przesunięto na cele związane z elektromobilnością, m.in. dopłaty do produkcji samochodów elektrycznych, w tym projektów, których produkcja odbywać się będzie w zakładach za granicą, bez trwałych miejsc pracy w Polsce.
III. Skutki dla zdrowia publicznego i bezpieczeństwa państwa
Ryzyko braku leków w razie wojny lub blokady handlowej – tak było już podczas pandemii COVID-19 i wojny w Ukrainie. W pierwszym tygodniu wojny Ukraińcy doświadczyli niedoborów leków onkologicznych, kardiologicznych i przeciwbólowych.
Uzależnienie od Azji – nawet leki wytwarzane w Europie zawierają API importowane z Chin lub Indii.
Brak rezerw strategicznych – w Polsce nie istnieje efektywny system magazynowania API ani gotowych produktów leczniczych.
Degradacja krajowego przemysłu farmaceutycznego – Polska, która przez dekady posiadała rozwinięty przemysł chemiczno-farmaceutyczny, dziś nie wykorzystuje własnych kompetencji. Przykładem: Instytut Chemii Przemysłowej im. I. Mościckiego (Łukasiewicz-IChP), który w 2024 r. wyprodukował ponad 250 mln dawek substancji API, co pokrywa potrzeby 2,4 mln pacjentów.
IV. Zmarnowany potencjał i niespójność polityki rządu
W sytuacji, gdy:
UE inwestuje miliardy euro w lekowe bezpieczeństwo,
MON i SGH jednoznacznie rekomendują uznanie sektora API za infrastrukturę krytyczną,
Polska posiada kadry, know-how i infrastrukturę do produkcji,
– rząd wycofuje się z projektu o strategicznym znaczeniu.
Jednocześnie przeznacza środki publiczne na dotacje do pojazdów elektrycznych bez zapewnienia, że będą one produkowane w kraju, bez miejsc pracy dla polskich pracowników, bez transferu technologii.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na pytania:
Czy rząd RP potwierdza, że zrezygnował z komponentu KPO dotyczącego API, mimo dostępnych środków i gotowych projektów?
Czy ministerstwo rozwoju lub Ministerstwo Zdrowia mają alternatywne źródło finansowania dla rozwoju krajowej produkcji API? Jeżeli tak, to proszę wskazać poziom finansowania oraz kiedy zostanie uruchomiony.
Czy wobec osób odpowiedzialnych za decyzję o rezygnacji z budowy krajowej fabryki API zostaną wyciągnięte konsekwencje?
Jakie projekty dokładnie zastąpiły inwestycję w API w strukturze KPO? Które z nich dotyczą produkcji realizowanej poza terytorium Polski?
Czy Polska planuje – wzorem Niemiec i Francji – wprowadzić system zamówień publicznych preferujący leki produkowane krajowo lub unijnie?
Czy jest planowane objęcie sektora farmaceutycznego i produkcji API statusem „infrastruktury krytycznej państwa“?
Czy rząd analizował scenariusze wojenne i ich wpływ na dostępność leków przy braku krajowej produkcji substancji aktywnych?
Czy w świetle decyzji o przesunięciu środków z API na inne cele rząd uważa zapewnienie lekowego bezpieczeństwa za priorytet strategiczny?
Ile substancji aktywnych obecnie jest produkowanych w Polsce?
Czy rząd zamierza zwiększyć liczbę produkowanych substancji aktywnych w Polsce? Jeżeli tak, to kiedy?
Kiedy zostanie oficjalnie opublikowana i zaktualizowana Krajowa Lista Leków Krytycznych?
Jakie są szacowane skutki społeczne i zdrowotne braku krajowej produkcji API w sytuacjach kryzysowych?
Podsekretarz stanu Marek Kos
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie leży w zakresie” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
29516 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLD.050.28.2025.JM
Warszawa, 20 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na Interpelację nr 10884 Pana Jarosława Sachajko, Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie porzucenia przez rząd strategicznej inwestycji w
krajową produkcję substancji czynnych (API) ze środków KPO na rzecz wspierania
zagranicznej produkcji samochodów elektrycznych, Minister Zdrowia zwraca się z uprzejmą
prośbą o przyjęcie poniższych informacji.
Na wstępie należy wskazać, że kwestia wydatkowania środków z realizacji projektu
dotyczącego rozwoju sektora leków, prowadzonego w ramach Krajowego Programu
Odbudowy (KPO), nie leży w zakresie właściwości Ministra Zdrowia. Organem realizującym
przedmiotowy projekt jest Ministerstwo Rozwoju i Technologii.
Jednocześnie podkreślić należy, że zapewnienie bezpieczeństwa lekowego oraz
nieprzerwanego dostępu do farmakoterapii dla pacjentów jest jednym z priorytetów polityki
lekowej Polski, a wzmocnienie bezpieczeństwa lekowego Unii Europejskiej było jednym z
priorytetów zakończonej właśnie Prezydencji Polski w Radzie UE. Minister Zdrowia popiera
wszelkie działania, które mogą się przyczynić do rozwoju krajowych zdolności
produkcyjnych, poprawy bezpieczeństwa lekowego, a także uniezależnienia się od innych
rynków, zwłaszcza rynku azjatyckiego, skąd aktualnie pochodzi duża część surowców i
substancji czynnych potrzebnych do wytworzenia leków.
W celu wzmocnienia bezpieczeństwa lekowego konieczna jest więc dywersyfikacja
produkcji i dostaw, poprzez wspieranie krajowej branży farmaceutycznej oraz tworzenie
nowych fabryk, zarówno w Polsce, jak i w Europie. Należy brać pod uwagę, że decyzje o
produkcji danych substancji czynnych (API), czy też leków gotowych, zależą w głównej
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
mierze od podmiotów odpowiedzialnych i są ich decyzjami biznesowymi, podyktowanymi
przyjętymi przez nich strategiami produkcyjnymi.
Mając zatem powyższe na uwadze, Minister Zdrowia, ze względu na zmieniającą się sytuację
krajowego rynku farmaceutycznego, prowadzi działania polegające na stałym
monitorowaniu, wraz z jednostkami podległymi, dostępności rynkowej produktów
leczniczych oraz współpracuje z podmiotami odpowiedzialnymi, ekspertami z różnych
dziedzin medycyny, resortami i innymi organami/instytucjami uczestniczącymi w
funkcjonowaniu krajowego rynku farmaceutycznego w zakresie zapewnienia
bezpieczeństwa lekowego naszego kraju. Minister Zdrowia, w zakresie posiadanych
narzędzi, podejmuje na bieżąco wszelkie działania, które mają na celu zwiększenie udziału
leków produkowanych przez krajowych wytwórców, co przyczyni się do zwiększenia
suwerenności lekowej Polski, w tym także na arenie europejskiej.
W tym miejscu należy wskazać, że bezpieczeństwo narodowe obejmuje zarówno aspekty
militarne, jak i niemilitarne, takie jak bezpieczeństwo ekonomiczne, energetyczne,
cyberbezpieczeństwo czy też bezpieczeństwo lekowe, które jest również konieczne do
prawidłowego funkcjonowania i obrony państwa. Bezpieczeństwo lekowe decyduje o
odporności kraju na zagrożenia i kryzysy takie jak pandemia, ataki terrorystyczne,
hybrydowe czy agresja zbrojna. Zatem, bezpieczeństwo lekowe w kontekście produkcji
leków w Polsce powinno być traktowane na równi z bezpieczeństwem militarnym,
cybernetycznym czy energetycznym, gdyż gwarantuje ono suwerenność lekową naszego
kraju. Należy wskazać, że w zakresie bezpieczeństwa narodowego funkcjonuje obecnie wiele
rozwiązań prawnych, w tworzeniu i opiniowaniu których ma udział wiele resortów, w tym
również Minister Zdrowia. Obecne rozwiązania obejmują szereg ustaw i aktów prawnych
regulujących funkcjonowanie państwa w obszarze obrony, obrony cywilnej, zarządzania
kryzysowego, a także kwestii związanych z przeciwdziałaniem zagrożeniom zewnętrznym i
wewnętrznym, są to m.in. ustawa o obronie Ojczyzny, o stanie wojennym, o ochronie ludności
i obronnie cywilnej, o rezerwach strategicznych oraz ustawa o zarządzaniu kryzysowym.
W zakresie zapewnienia bezpieczeństwa lekowego dla polskich pacjentów, Minister
Zdrowia ściśle współpracuje między innymi z Rządową Agencją Rezerw Strategicznych
(RARS), będącą agencją wykonawczą podległą ministrowi właściwemu do spraw
wewnętrznych. W kwestii zabezpieczenia dostępu do leków, głównie w sytuacjach
kryzysowych jak przerwanie globalnych łańcuchów dostaw spowodowanych np.
zamykaniem granic czy pandemią, RARS pełni istotną rolę, utrzymując zdolność reagowania
w sytuacjach kryzysowych, dysponuje zapleczem eksperckim pozwalającym takie sytuacje
zażegnywać oraz posiada odpowiednie możliwości logistyczne, co zostało wielokrotnie
potwierdzone zarówno w czasie pandemii Covid-19 i dystrybucji leków oraz szczepionek, jak
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
i w ramach działań podejmowanych w ramach pomocy Ukrainie od pierwszych godzin
trwania konfliktu zbrojnego na terytorium tego kraju.
Również na szczeblu europejskim Polska jest członkiem HERA (Health Emergency
Preparedness and Response Authority) – organu utworzonego przez Komisję Europejską w
odpowiedzi na pandemię COVID-19, mającego na celu wzmocnienie zdolności Unii
Europejskiej do zapobiegania, wykrywania i szybkiego reagowania na transgraniczne
zagrożenia zdrowotne. Działalność HERA jest skupiona na tym, aby państwa członkowskie
UE były jak najlepiej przygotowane na przyszłe sytuacje kryzysowe związane ze zdrowiem
publicznym, poprzez m.in. tworzenie rezerw strategicznych oraz zabezpieczanie łańcuchów
dostaw kluczowych produktów medycznych jak również koordynację działań w sytuacjach
nadzwyczajnych, w tym m.in. mobilizację funduszy, zakup i dystrybucję leków oraz sprzętu
medycznego.
Oprócz wskazanych wyżej działań Minister Zdrowia podejmuje również kroki mające na celu
wzmocnienie bezpieczeństwa lekowego i rozwoju produkcji leków w Polsce. Ważnym
narzędziem wspierającym zapewnienie suwerenności lekowej Polski jest tworzona przez
Ministra Zdrowia Krajowa Lista Leków Krytycznych. Lista wskazuje substancje czynne, które
zostały uznane za krytyczne, gdyż leki zawierające te substancje są stosowane w leczeniu
poważnych chorób i w przypadku ich niedoboru na rynku, nie można ich łatwo zastąpić
innymi produktami leczniczymi (brak odpowiedników i/lub możliwości zastosowania
alternatywnych technologii medycznych), a zapobieganie niedoborom tych właśnie leków
jest szczególnie ważne, gdyż mogą one spowodować poważne zagrożenia dla życia i zdrowia
polskich pacjentów. W związku z oczekiwaniami krajowego rynku farmaceutycznego, jak
również publikacją w grudniu 2024 r. drugiej edycji Unijnej Listy Leków Krytycznych, w dniu
14 lipca 2025 r., przedmiotowa krajowa lista została zaktualizowana o kolejne 100 pozycji i
obecnie zawiera 401 substancji czynnych. Jednocześnie ważnym aspektem jest, by
substancje czynne ujęte w polskim wydaniu listy leków krytycznych uwzględnione zostały w
kolejnej edycji listy unijnej, co zapewni krajowym producentom możliwość skorzystania z
europejskich instrumentów wspomagających (np. z Platformy na rzecz Technologii
Strategicznych dla Europy - STEP w ramach Programu Fundusze Europejskie dla
Nowoczesnej Gospodarki 2021- 2027 - FENG ora z innych dotacji unijnych).
W ocenie Ministra Zdrowia istotnym jest wypracowanie zachęt oraz zapewnienie wsparcia
dla krajowego przemysłu, które realnie przełożyłyby się na podjęcie decyzji o rozpoczęciu
produkcji lub utrzymaniu produkcji leków krytycznych w naszym kraju. Podczas prac nad
tworzeniem pierwszej w Polsce Krajowej Listy Leków Krytycznych w 2024 r. Minister
Zdrowia rozpoczął rozmowy i współpracę z innymi resortami, jednostkami podległymi oraz
instytucjami by wypracować rozwiązania, które przyczynią się do wzmocnienia możliwości
produkcyjnych w Polsce. Jednocześnie Minister Zdrowia zwrócił się do krajowej branży
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
farmaceutycznej o przedstawienie obszarów, w których oczekiwane jest wsparcie, wraz ze
wskazaniem proponowanych rozwiązań, których wdrożenie skłoniłoby wytwórców do
uruchomienia/utrzymania produkcji w Polsce. Otrzymane propozycje zostały przekazane
zgodnie z kompetencjami do odpowiednich resortów, organizacji/instytucji, które odniosły
się do przedstawionych przez przemysł postulatów. Należy podkreślić, że zakres
oczekiwanych i przekazanych przez krajowy przemysł farmaceutyczny zachęt jest bardzo
szeroki i dotyczy, oprócz zachęt finansowych, wielu innych obszarów działalności, w tym m.
in. prawa budowlanego, decyzji środowiskowych, obrony kraju, infrastruktury krytycznej czy
też zabezpieczenia dostępu do mediów.
W tym miejscu należy podkreślić, że Minister Zdrowia nie posiada możliwości udzielania
finansowego wsparcia, które można uznać za jeden z ważniejszych instrumentów
oczekiwanej pomocy dla krajowej branży farmaceutycznej. Niemniej, różnego rodzaju
programy/instrumenty pomocowe leżą we właściwości innych resortów i są prowadzone
m.in. przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej czy też Ministerstwo Rozwoju i
Technologii, przy udziale innych właściwych ekspertów, instytucji, organizacji, uczelni
wyższych oraz instytutów badawczych.
Zakres poszczególnych programów/instrumentów pomocowych jest zróżnicowany i dotyczy
m. in. wsparcia projektów badawczo–rozwojowych i/lub projektów inwestycyjnych, których
celem jest wdrożenie do działalności gospodarczej wyników prac badawczo–rozwojowych,
wspieranie rozwoju lub wytwarzania technologii krytycznych w całej Unii, w tym
biotechnologii, produktów leczniczych znajdujących się w unijnym wykazie produktów
leczniczych o krytycznym znaczeniu i ich składników, czy też zapewnienie bezpieczeństwa
lekowego poprzez rozwój krajowej produkcji aktywnych składników farmaceutycznych
(API). Minister Zdrowia jest również zaangażowany w te działania, jako organ
doradczy/konsultacyjny w zakresie tych programów, które mają za zadanie zapewnić
wsparcie i pomoc dla krajowej branży farmaceutycznej, co przyczyni się do rozwoju sektora
farmaceutycznego w Polsce i w konsekwencji do poprawy bezpieczeństwa lekowego
naszego kraju.
Koniecznym jest podkreślenie, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym przewidziane
są preferencje dla krajowych producentów leków w systemie refundacji. Celem polskiego
systemu refundacyjnego jest dostarczanie pacjentom produktów leczniczych,
odpowiadających w możliwie najwyższym stopniu aktualnemu zapotrzebowaniu
społecznemu, po najniższych cenach w ramach dostępnych publicznych środków
finansowych. W ostatniej dużej nowelizacji ustawy o refundacji znalazły się zmiany
wspierające produkcje na terenie Rzeczypospolitej Polskiej w ramach Bezpieczeństwa
Lekowego Polski (BLP). Zaproponowany w ustawie mechanizm BLP pozwala zwiększyć
znaczenie wpływu działalności inwestycyjnej wnioskodawcy w zakresie związanym z
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
ochroną zdrowia na terytorium kraju, zwłaszcza uwzględniając aspekt produkcji leków na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bądź wykorzystania do produkcji takich leków
substancji czynnej wyprodukowanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stanowi to
swoistą zachętę do rozwoju produkcji substancji czynnych i leków w kraju, gdyż dzięki
zaproponowanym zmianom możliwe jest wnioskowanie o określone korzyści w zakresie
refundacji. Wnioskodawcy mogą ubiegać się o następujące preferencje:
- zwolnienie z obowiązku zapłaty kwoty przekroczenia w przypadku przekroczenia
całkowitego budżetu na refundację (tzw. pay-back ustawowy), wówczas koszt ten ponosi
Narodowy Fundusz Zdrowia,
- wydanie pierwszej decyzji o objęciu refundacją na okres 3 lat, a każdej kolejnej decyzji o
objęciu refundacją na okres 5 lat pod warunkiem, że proponowana cena zbytu netto nie
przekroczy 150% ceny zbytu netto leku stanowiącej podstawę limitu w grupie limitowej, w
której znajduje się lek będący przedmiotem wniosku, z obwieszczenia Ministra Zdrowia,
obowiązującego w dniu złożenia wniosku, chyba że lek nie był dotychczas wytwarzany w
Polsce wówczas pierwsza decyzja o objęciu refundacją jest wydawana na okres 5 lat,
- zwolnienie z negocjacji cenowych z Komisją Ekonomiczną, w ramach wniosków
stanowiących kontynuację refundacji leku refundowanych w aptece,
- rozpatrzenie wniosku w terminie nie dłuższym niż 90 dni, dla leków dostępnych w aptece,
oraz nie dłuższym niż 120 dni dla leków refundowanych w ramach chemioterapii lub
programów lekowych,
- zmniejszenie opłaty za złożenie wniosku lub jego uzupełnienie, do poziomu 50%,
- obniżenie do 50% opłaty za analizę weryfikacyjną,
- umożliwienie ustalenia urzędowej ceny zbytu w wysokości 75% urzędowej ceny zbytu
jedynego odpowiednika refundowanego w danym wskazaniu.
Dodatkowo, wraz z nadaniem statusu „polskiego leku” redukcji ulega poziom odpłatności
pacjenta za lek refundowany w aptece o 10%, jeżeli lek jest wytwarzany w Polsce albo do jego
wytworzenia wykorzystano substancję czynną wyprodukowaną na terenie Rzeczypospolitej
Polskiej albo o 15%, jeżeli lek jest wytwarzany w Polsce z wykorzystaniem substancji czynnej
wytwarzanej w Polsce.
Należy ponownie zaakcentować, że szeroko rozumiane bezpieczeństwo lekowe było jednym
z priorytetów Prezydencji Polski w Radzie UE. W tym zakresie Polska podejmowała prace
nad kompleksowymi rozwiązaniami krajowymi, a równolegle intensyfikowała współpracę na
forum unijnym w celu wypracowania skutecznej wspólnotowej strategii. Polska Prezydencja
poczyniła duże starania w tworzeniu optymalnych przepisów, pozwalających na
wypracowanie rozwiązań, które mogą być korzystne zarówno dla pacjentów, jak i
producentów, podkreślając konieczność przeciwdziałania niedoborom produktów
leczniczych, dążąc do poprawy dostępu do leków dla wszystkich pacjentów w Unii
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Europejskiej, niezależnie od tego, w jakim państwie członkowskim mieszkają. Na tym tle
należy wskazać dwa wzajemnie uzupełniające się wątki tj. rewizja unijnej legislacji
farmaceutycznej oraz unijne dążenia do wypracowania Aktu o Lekach Krytycznych (Critical
Medicines Act – CMA), który ma na celu zmniejszenie krytycznych niedoborów leków i
zapewnienie większego bezpieczeństwa dostaw w całej UE, w tym również w Polsce.
Przewiduje on środki mające na celu wyeliminowanie słabych punktów łańcucha dostaw
leków krytycznych oraz zmniejszenie zależności Europy od pojedynczych dostawców i
państw trzecich.
Reasumując, Minister Zdrowia stawia sobie za cel wypracowanie mechanizmu, który napędzi
krajową branżę farmaceutyczną do dalszego rozwoju oraz poprawi konkurencyjność
krajowych leków, a tym samym spowoduje wzrost udziału krajowych produktów leczniczych
na rynku europejskim. Jednocześnie, korzystając z ustawowych narzędzi, podejmuje
wszelkie niezbędne działania i interwencje w celu zapewnienia dostępności do produktów
leczniczych dla polskich pacjentów i zapewnienia bezpieczeństwa lekowego kraju.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DIP-VI.054.12.2025
Warszawa, 23 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 10884 Pana Posła Jarosława Sachajko w sprawie
porzucenia przez rząd strategicznej inwestycji w krajową produkcję substancji czynnych
(API) ze środków KPO na rzecz wspierania zagranicznej produkcji samochodów
elektrycznych - zdrady bezpieczeństwa lekowego Polaków
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10884 Pana Posła Jarosława Sachajko, w zakresie
właściwości rzeczowej ministra wł. ds. gospodarki, uprzejmie wyjaśniam co następuje.
W 2021 r. w ramach Krajowego Planu Odbudowy (dalej KPO) Ministerstwo Rozwoju
i Technologii (dalej także MRiT) zgłosiło projekt dotyczący rozwoju potencjału sektora
leków i wyrobów medycznych – inwestycje związane z produkcją w Polsce API. Projekt
składał się z dwóch elementów: reformy oraz inwestycji. Zgodnie z założeniem,
pierwotnym celem reformy było wejście w życie ustawy wprowadzającej ramy regulacyjne
mające na celu zwiększenie produkcji leków i aktywnych substancji farmaceutycznych
(API) w Polsce. Taki akt powinien obejmować swoim zakresem:
1. wzmocnienie ram analitycznych do identyfikacji luk i podatności dostaw
krytycznych API w Polsce, w tym pracy zespołu zadaniowego API;
2. upoważnienie odpowiedniego ministerstwa do przyjęcia w drodze rozporządzenia
wykazu kluczowych API (w tym stosowanych w lekach zastrzeżonych,
biopodobnych i generycznych), które mają zostać opracowane;
3. ramy wprowadzające zachęty dla przedsiębiorców wytwarzających produkty
lecznicze w Polsce. Te zachęty i wszelkie udzielane wsparcie powinno opierać się
na jasnych, przejrzystych i niedyskryminacyjnych kryteriach.
Celem inwestycji było natomiast udzielanie preferencyjnych pożyczek na:
1. tworzenia nowej infrastruktury do produkcji API, leków generycznych
i biopodobnych oraz wyrobów medycznych;
2. inwestycji w istniejącą infrastrukturę w celu zwiększenia i modernizacji ich
zdolności produkcyjnych lub poprawy produktywności i elastyczności, w zakresie
API, leków generycznych i biopodobnych i wyrobów medycznych.
W ramach inwestycji MRiT zobowiązany był do osiągnięcia dwóch kamieni milowych.
Pierwszy z nich to wybór przeznaczonych do wsparcia projektów produkcyjnych API,
polegający na określeniu i zatwierdzeniu kryteriów do oceny projektów, uruchomieniu
naboru wniosków o pożyczkę, ocenie formalnej i merytorycznej zgłoszonych projektów.
Drugim z nich była liczba podpisanych umów pożyczki w odniesieniu do projektów
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
wybranych w naborze i realizacja przedsięwzięć objętych wsparciem. Projekty objęte
wsparciem powinny się zakończyć w połowie 2026 r.
Zgodnie z pierwotnym założeniem, reforma i inwestycja miały być realizowane w drugiej
połowie 2023 r.
Zaznaczenia wymaga, że rozwiązania krajowe dopuszczały prefinansowanie projektów ze
środków będących w dyspozycji Polskiego Funduszu Rozwoju, ale wyłącznie w zakresie
inwestycji objętych częścią dotacyjną KPO. Mechanizm prefinansowania nie dotyczył
inwestycji będących w części pożyczkowej KPO. W związku z powyższym nie było
możliwe przyspieszenie realizacji inwestycji dot. API, gdyż projekt miał być finansowany z
części dotacyjnej KPO.
Na początku 2024 r. MRiT zgłosiło ponownie projekt dotyczący API do rewizji do Komisji
Europejskiej. MRiT zaproponowało wprowadzenie w reformie zmian polegających na
zastąpieniu ustawy:
1. opublikowaniem przez Ministra Rozwoju i Technologii, po uzgodnieniu
z Ministrem Zdrowia, wykazu aktywnych substancji farmaceutycznych
kluczowych dla zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli;
2. publikacją na stronie MRiT, po konsultacjach w ramach Zespołu do spraw
aktywnych substancji farmaceutycznych oraz z interesariuszami po stronie
społecznej, raportu określającego główne problemy związane z rozwojem
produkcji API w kraju, czynniki wpływające bezpośrednio na produkcję API
w kraju, trendy związane z produkcją API, analizę w zakresie potencjalnego
systemu zachęt do rozwoju produkcji w kraju.
Raport miał stanowić punkt wyjścia do dalszych długoterminowych działań w obszarze
wspierania rozwoju produkcji API i gotowych form leków w kraju oraz budowania
autonomii strategicznej w obszarze leków. Powyższa zmiana została uargumentowana
zmianą uwarunkowań związanych z realizacją inwestycji, a także nowymi działaniami na
szczeblu europejskim.
Zaproponowane przez PL rozwiązanie w zakresie listy kluczowych API było transparentne
oraz uwzględniało potrzeby administracji, pacjentów (konsultanci medyczni) oraz
kluczowych interesariuszy – przedstawicieli przemysłu farmaceutycznego.
W zakresie proponowanych zmian do inwestycji, MRiT przeprowadziło konsultacje
publiczne z przedstawicielami przemysłu farmaceutycznego, w celu zweryfikowania, czy
możliwe jest zrealizowanie inwestycji na obecnie obowiązujących zasadach. Z informacji
otrzymanych od przedsiębiorców wynikało, że czas trwania realizacji nowej inwestycji
szacuje się średnio na okres od 3 do 6 lat (w zależności od skali projektu). W przypadku
projektów o charakterze modernizacyjno-inwestycyjnym optymalny czas na ich realizację
szacowano na okres od 1 roku do 4 lat, licząc od momentu uzyskania środków.
Dodatkowo przedsiębiorcy podkreślali konieczność bardziej kompleksowego wsparcia
w obszarze produkcji leków, nie tylko kwestii API. Powyższe, w opinii MRiT, stanowiło
obiektywne okoliczności do wprowadzenia zmian w części inwestycyjnej projektu. Mając
na uwadze powyższe, w celu rzetelnego zrealizowania inwestycji, koniecznym wydawało
się przemodelowanie zakresu i nazwy inwestycji oraz nazwy wskaźnika tak, aby zapewnić
przedsiębiorcom optymalny i oczekiwany czas na realizację projektów.
19 kwietnia 2024 r. odbyło się spotkanie z przedstawicielami KE, podczas którego KE
wyraziła wątpliwość co do zamiany aktu ustawodawczego na rzecz publikacji raportu,
bowiem w ocenie KE byłoby to obniżeniem ambicji. Natomiast w odniesieniu do
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
propozycji MRiT co do realizacji inwestycji w formule instrumentu finansowego, KE
jednoznacznie poinformowała o braku zgody na taką zmianę.
Reasumując wyjaśniam, że Polska podjęła trudną decyzję o rezygnacji z projektu dot. API
w ramach KPO – z uwagi na problem związany ze sztywnym stanowiskiem Komisji
Europejskiej dotyczącym terminów wydatkowania środków przeznaczonych na ten cel.
Działanie to zostało wykreślone, ponieważ w porozumieniu z branżą MRiT ustaliło, że
uruchomienie produkcji API do połowy 2026 r. jest całkowicie nierealne. Branża
wskazywała, że czas budowy nowego zakładu to średnio 3-6 lat (w zależności od skali
projektu), a czas inwestycji modernizacyjnej to od 1 roku do 4 lat – licząc od momentu
zabezpieczenia finansowania.
Opóźnienia w przygotowaniu reform i inwestycji KPO przez poprzedni rząd spowodowały,
że niemożliwe było przeprowadzenie procesu inwestycyjnego dotyczącego wytwarzania
w Polsce aktywnych substancji farmaceutycznych, w terminie możliwym w czasie realizacji
KPO.
Rząd RP starał się renegocjować warunki wykorzystania tych środków z KE –
proponowano, aby efektem, z którego nastąpiłoby rozliczenie się w wydatkowania
środków do połowy 2026 r. było podpisanie umów z beneficjentami. Stanowisko KE było
jednak w tej kwestii nieelastyczne. Zaznaczenia wymaga, że gdyby kontynuowano
przedmiotowy projekt w uzgodnionej pierwotnie formie, środki te byłyby niemożliwe do
praktycznego wykorzystania przez Polskę – decyzja o rezygnacji tego projektu uchroniła
środki z KPO przeznaczone na ten cel przed koniecznością zwrotu do budżetu UE.
Dodatkowego podkreślenia wymaga, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii odstąpiło od
realizacji komponentu KPO dotyczącego rozwoju API dopiero po przeprowadzonych
z przedstawicielami przemysłu farmaceutycznego konsultacjach publicznych i po
zadeklarowaniu przez branżę braku zainteresowania tą formą wsparcia.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z
późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Finansów i Gospodarki, którego obsługę
zapewnia Ministerstwo Rozwoju i Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5,
00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-
25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Innowacji i Polityki
Przemysłowej.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych w
MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.
U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października
2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z
2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na
zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Finansów i Gospodarki (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie – w
przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie
archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju i
Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych, ul. Moniuszki 1A 00-014 Warszawa.
-- 4 of 4 --
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.636.2025/In-267-25/SW
Warszawa, 08.08.2025 r.
Pan Szymon HOŁOWNIA
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji Pana Posła Jarosława Sachajki nr 10884 w sprawie porzucenia przez rząd
strategicznej inwestycji w krajową produkcję substancji czynnych (API) ze środków KPO na rzecz
wspierania zagranicznej produkcji samochodów elektrycznych – zdrady bezpieczeństwa lekowego
Polaków
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację nr 10884 Pana Posła
Jarosława Sachajki w sprawie porzucenia przez rząd strategicznej inwestycji w krajową produkcję
substancji czynnych (API) ze środków KPO na rzecz wspierania zagranicznej produkcji samochodów
elektrycznych – zdrady bezpieczeństwa lekowego Polaków, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych
informacji.
Resort obrony narodowej dostrzega wyzwania stojące przez Rzecząpospolitą Polską w kwestii
bezpieczeństwa zdrowotnego i lekowego. Niemniej jednak, kwestie infrastruktury krytycznej regulują
przepisy ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 122) i
zapisy wynikającego z tej ustawy Narodowego Programu Ochrony Infrastruktury Krytycznej, zgodnie z
którymi Minister Obrony Narodowej nie jest koordynatorem systemu infrastruktury krytycznej ochrony
zdrowia.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 1 of 1 --