Interpelacja w sprawie rozważenia włączenia spraw dotyczących budownictwa społecznego do jednego resortu oraz ujednolicenia traktowania TBS i SIM
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10875
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie rozważenia włączenia spraw dotyczących budownictwa społecznego do jednego resortu oraz ujednolicenia traktowania TBS i SIM
Zgłaszający: Elżbieta Gelert
Data wpływu: 10-07-2025
Szanowny Panie Premierze,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację w sprawie organizacji systemu zarządzania polityką mieszkaniową w zakresie budownictwa społecznego, a w szczególności funkcjonowania towarzystw budownictwa społecznego (TBS) oraz społecznych inicjatyw mieszkaniowych (SIM).
W ostatnich latach zauważalna jest rozbieżność w podejściu administracji rządowej do podmiotów TBS i SIM, mimo iż działają one w oparciu o tę samą ustawę z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Brak jednolitego podejścia skutkuje nierównym traktowaniem tych podmiotów, co wpływa na efektywność realizacji zadań w zakresie mieszkalnictwa społecznego oraz tworzy bariery organizacyjne i finansowe dla samorządów oraz mieszkańców.
Obecnie kompetencje w zakresie mieszkalnictwa są rozproszone pomiędzy różne resorty, co nie sprzyja koordynacji polityki mieszkaniowej i ogranicza możliwość strategicznego zarządzania rozwojem zasobów mieszkaniowych o charakterze społecznym. Sytuacja ta powoduje m.in.:
niespójność w dostępie do instrumentów wsparcia finansowego dla TBS i SIM,
różne kryteria i wymogi formalne przy ubieganiu się o wsparcie lub dotacje,
ograniczoną możliwość długofalowego planowania inwestycji mieszkaniowych, szczególnie w mniejszych gminach.
Zwracam również uwagę na potrzebę rozważenia uporządkowania obszarów działania SIM-ów i TBS-ów w sposób terytorialny, co mogłoby usprawnić zarządzanie i dostosować formę organizacyjną do lokalnych uwarunkowań. Wydaje się zasadnym, by:
społeczne inicjatywy mieszkaniowe (SIM) skupiały się na realizacji inwestycji na obszarze gmin wiejskich oraz wiejsko-miejskich, gdzie potrzeby mieszkaniowe są istotne, ale możliwości inwestycyjne ograniczone,
towarzystwa budownictwa społecznego (TBS) koncentrowały swoją działalność w miastach oraz miastach na prawach powiatu, które dysponują lepszą infrastrukturą oraz większym potencjałem do zarządzania zasobami mieszkaniowymi na większą skalę.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy rząd planuje przeanalizowanie możliwości włączenia całości spraw dotyczących budownictwa społecznego do jednego resortu, celem zwiększenia spójności polityki mieszkaniowej?
Czy rozważane jest ujednolicenie zasad wsparcia, finansowania i nadzoru nad TBS i SIM, zgodnie z zasadą równego traktowania podmiotów działających w oparciu o tę samą ustawę?
Czy Rada Ministrów rozważa zróżnicowanie zadań i obszarów działania TBS i SIM w zależności od typu jednostek samorządu terytorialnego, zgodnie z przedstawioną powyżej propozycją?
Z wyrazami szacunku Elżbieta Gelert
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (19)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9542 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-II.054.15.2025
Warszawa, 01 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 10875 w sprawie rozważenia włączenia spraw dotyczących
budownictwa społecznego do jednego resortu oraz ujednolicenia traktowania TBS i SIM
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10875 Pani Poseł Elżbiety Gelert w sprawie rozważenia
włączenia spraw dotyczących budownictwa społecznego do jednego resortu oraz
ujednolicenia traktowania TBS i SIM, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
W odpowiedzi na pytanie 1 informuję, że zgodnie z art. 9a ustawy z dnia 4 września 1997
r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2024 poz. 1370, z późn. zm.) sprawy
związane z mieszkalnictwem znajdują się w jednym dziale tj. budownictwo, planowanie
i zagospodarowanie przestrzenne oraz mieszkalnictwo i podlegają obecnie Ministrowi
Finansów i Gospodarki. W dziale rozwój regionalny znajdują się natomiast wyłącznie
sprawy związane ze sprawowaniem nadzoru nad Krajowym Zasobem Nieruchomości. Nie
można zatem mówić o rozproszeniu kompetencji w zakresie mieszkalnictwa pomiędzy
różne resorty.
Odpowiadając na pytanie 2, wyjaśniam, że Towarzystwa Budownictwa Społecznego (TBS)
oraz Społeczne Inicjatywy Mieszkaniowe (SIM), to w istocie te same podmioty prawne,
działające na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1995 r. o społecznych
formach rozwoju mieszkalnictwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 1440, z późn. zm.), dalej: ustawa
o społecznych formach. Ustawą z dnia 10 grudnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw
wspierających rozwój mieszkalnictwa (Dz. U. z 2021 r. poz. 11, z późn. zm.), dalej: ustawa z
10 grudnia 2020 r., wprowadzono nowelizację, która umożliwiła funkcjonowanie nowych
podmiotów jako SIM, stanowiących jednak formę prawną tożsamą z dotychczasowymi
TBS-ami.
Zgodnie z art. 24 ust. 5 ustawy o społecznych formach, ilekroć w ustawie jest mowa
o społecznej inicjatywie mieszkaniowej – należy przez to rozumieć także towarzystwo
budownictwa społecznego utworzone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia
10 grudnia 2020 r. Przy czym TBS utworzone przed dniem wejścia w życie ww. ustawy
mogły pozostać przy nazwie obowiązującej przed tym dniem, chyba że z własnej
inicjatywy zdecydowały się na jej zmianę. Zmiana nazewnictwa miała na celu
wyeksponowanie nowego programu wsparcia (Rządowy Fundusz Rozwoju
Mieszkalnictwa, o którym w dalszej części odpowiedz) i zwiększenie dostępności mieszkań
na wynajem, zwłaszcza dla osób o umiarkowanych dochodach.
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
TBS i SIM realizują te same zadania (cele), wynikające z art. 27 ustawy o społecznych
formach, tj. budowanie domów mieszkalnych i ich eksploatację na zasadach najmu. Obie
formy działają na tych samych zasadach, korzystając z dostępnych mechanizmów
wsparcia, w tym z preferencyjnego kredytu oferowanego przez Bank Gospodarstwa
Krajowego w ramach rządowego programu popierania budownictwa społecznego oraz
poprzez gminy w ramach rządowego programu wsparcia budownictwa socjalnego
i komunalnego, realizowanego ze środków Funduszu Dopłat. Oba programy finansowane
są ze środków części 18. budżetu Państwa, zatem nadzorowane są przez ministra
właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa.
Do 20 grudnia 2024 r. na podstawie przepisów ustawy z 10 grudnia 2020 r.
funkcjonowało dodatkowo wsparcie z Rządowego Funduszu Rozwoju Mieszkalnictwa
(RFRM), którego głównym celem było wspieranie rozwoju społecznego budownictwa
czynszowego, m.in. poprzez udzielanie gminom wsparcia finansowego na tworzenie
społecznych inicjatyw mieszkaniowych lub realizację inwestycji mieszkaniowej przez
istniejący już SIM/TBS. Na początku funkcjonowania (od 19 stycznia 2021 r.) RFRM
podlegał ministrowi właściwemu do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa (tj. MRiT), natomiast od 1 sierpnia 2022 r. do 20
grudnia 2024 r. ministrowi właściwemu do spraw funduszy i polityki regionalnej (tj.
MFiPR). 20 grudnia 2024 r. środki RFRM zostały wyczerpane. Zgodnie zatem
z postanowieniem art. 33s ustawy o społecznych formach, Fundusz ten uległ likwidacji
z mocy prawa.
Odnosząc się do zagadnienia dotyczącego zróżnicowania obszarów działania SIM
i TBS w zależności od typu jednostek samorządu terytorialnego, w odpowiedzi na pytanie
3, wyjaśniam że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw
lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2023 r.,
725) tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty
samorządowej należy do zadań własnych gminy. Oznacza to, że to samorządy lokalne
realizują politykę mieszkaniową państwa w danej lokalizacji i to one diagnozują potrzeby
mieszkaniowe swoich mieszkańców. Ograniczając zakres działania spółek TBS
i SIM ustawodawca mógłby narazić się na zarzut uniemożliwiania samorządom korzystania
z dostępnych na rynku instrumentów wsparcia w obszarze mieszkalnictwa społecznego.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
Do wiadomości
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z
późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Finansów i Gospodarki, którego obsługę
zapewnia Ministerstwo Rozwoju i Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5,
00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-
25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Mieszkalnictwa.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych w
MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.
U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października
2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z
2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na
zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Finansów i Gospodarki (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie – w
przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie
archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju i
Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych, ul. Moniuszki 1A 00-014 Warszawa
-- 3 of 3 --