Interpelacja w sprawie konieczności usunięcia nielegalnego składowiska odpadów niebezpiecznych w gm. Kałuszyn
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10872
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie konieczności usunięcia nielegalnego składowiska odpadów niebezpiecznych w gm. Kałuszyn
Zgłaszający: Daniel Milewski
Data wpływu: 10-07-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z przekazaną przez Panią informacją o przyznaniu samorządom środków na likwidację nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych zwracam się z pytaniem, dlaczego w podziale funduszy po raz kolejny pominięto gminę Kałuszyn? Jednocześnie zwracam się ze stanowczym wezwaniem do podjęcia przez ministerstwo oraz podległe mu jednostki działań dążących do usunięcia nielegalnego składowiska odpadów niebezpiecznych znajdującego się w miejscowości Ryczołek w gminie Kałuszyn (powiat miński, województwo mazowieckie).
Nielegalne składowisko odpadów niebezpiecznych na terenie gminy Kałuszyn odkryto w 2022 roku. W wyniku oględzin ustalono, że składowana jest tam ogromna ilość niebezpiecznych odpadów. Na terenie posesji znajduje się szacunkowo około sześć i pół tysiąca sztuk pojemników typu mauser, każdy o pojemności 1000 litrów, z niebezpiecznymi odpadami. Jest to jedno z najgroźniejszych tego typu nielegalnych składowisk w kraju. Wszystkie znajdujące się w nich substancje są bardzo niebezpieczne i szkodliwe dla ludzi i środowiska.
W maju 2024 roku, tj. już ponad rok temu, na tym składowisku doszło do poważnego wycieku substancji niebezpiecznych. Obecni na miejscu inspektorzy stwierdzili dodatkowo dalszą stopniowo postępującą degradację pojemników. Ze względu na utrudniony dostęp do zgromadzonych tam materiałów ciężko jednocześnie stwierdzić, do ilu tego typu wycieków doszło w rzeczywistości. Lokalne władze szacują, iż jest ich znacznie więcej niż wynika z dokonywanych zgłoszeń.
Szacowany koszt wywiezienia i utylizacji odpadów wynosi ok. 80 milionów złotych i przekracza możliwości finansowe gminy Kałuszyn. Jedynym skutecznym działaniem w tej sprawie może być podjęcie działań przez właściwe organy państwa.
18 czerwca 2025 roku Rada Powiatu Mińskiego uchwałą nr XII/121/25 wystosowała apel o podjęcie działań w przedmiocie utylizacji tych odpadów. Również ja, ponawiając podejmowane przeze mnie w tym zakresie już w przeszłości inicjatywy, wnioskuję do Pani Minister o podjęcie działań skutkujących usunięciem tego składowiska. Zgłaszam jednocześnie pełną gotowość do współpracy w tym zakresie.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
1. W jakim trybie oraz na jakiej podstawie zdecydowano o przyznaniu środków konkretnym gminom i dlaczego gmina Kałuszyn nie znalazła się w gronie samorządów objętych wsparciem?
2. Czy i jak minister klimatu i środowiska zareagował na apel wystosowany przez Radę Powiatu Mińskiego uchwałą z dnia 18 czerwca 2025 roku?
3. Jakie działania Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz podległe jednostki planują podjąć, aby zapobiec katastrofie ekologicznej w powiecie mińskim związanej z niszczeniem pojemników i wyciekami niebezpiecznych substancji?
4. Kiedy zostaną uruchomione przez ministerstwo lub podległe mu jednostki działania wspierające finansowo lub organizacyjnie samorząd gminy Kałuszyn w procesie likwidacji przedmiotowego składowiska?
5. W jaki sposób minister klimatu i środowiska współpracuje w tym zakresie z wojewodą mazowieckim i władzami samorządowymi gminy Kałuszyn oraz powiatu mińskiego?
6. Jakie działania podjęło Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz podległe mu jednostki od momentu ujawnienia funkcjonowania tego nielegalnego wysypiska w roku 2022 do lipca 2025?
7. Jakie informacje w tej sprawie docierały do ministerstwa oraz podległych jednostek? Jakie wnioski były wyciągane z tych informacji oraz jakie działania podjęto na ich podstawie? Proszę o wskazanie wszelkiej korespondencji oraz spotkań związanych z przedmiotową sprawą.
8. Czy Pani Minister zadeklaruje, że doprowadzi do podjęcia inicjatyw finansowych i organizacyjnych umożliwiających skuteczne usunięcie nielegalnego składowiska odpadów niebezpiecznych zlokalizowanego w miejscowości Ryczołek?
Z poważaniem i nadzieją na pozytywne rozwiązanie tego istotnego problemu
Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8865 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-SGO.050.15.2025.KD
3898299.15849310.12830649
Warszawa, 09-09-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację posła Daniela Milewskiego w sprawie konieczności usunięcia
nielegalnego składowiska odpadów niebezpiecznych w gm. Kałuszyn, K10INT10872,
uprzejmie informuję.
Na wstępie chciałabym zwrócić uwagę, że działania prowadzone przez Ministra Klimatu
i Środowiska mają charakter systemowy, m.in. związane są z realizacją zadań o charakterze
legislacyjnym. W zakresie usunięcia porzuconych odpadów z konkretnych lokalizacji
przeprowadzenie procedury usuwania odpadów powodujących zagrożenie dla zdrowia
i życia ludzi lub środowiska należy do obowiązków organów administracji terenowej, które
tym samym są odpowiedzialne za ich realizację. W zależności od rodzaju stwierdzonego
naruszenia – działania te powinny być podejmowane na podstawie art. 47 lub 26 ustawy
z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach1. Jeżeli jest konieczne niezwłoczne usunięcie
odpadów ze względu na zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz środowiska działania
powinno podejmować się na podstawie art. 26a ustawy o odpadach.
Odnosząc się do zawartych w interpelacji pytań uprzejmie informuję, że potencjalni
beneficjenci naboru do rezerwy celowej budżetu państwa zostali wyłonieni na podstawie
list opracowanych przez wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska (WIOŚ),
zawierających wyselekcjonowane lokalizacje nielegalnego zdeponowania odpadów, które
mogą stanowić zagrożenie dla lokalnej społeczności — w szczególności dla życia i zdrowia
ludzi oraz dla środowiska.
W ramach naboru do rezerwy celowej wojewodowie zebrali od właściwych organów
administracji fiszki przedstawiające informacje o nielegalnych miejscach nagromadzenia
odpadów, do których są właściwi do podejmowania działań. Fiszki zawierały informacje
wskazujące na dyspozycyjność organu do podjęcia się usunięcia odpadów w 2025 r. Po
upływie terminu składania fiszek wojewodowie wstępnie zweryfikowali je pod względem:
1. formalno-rachunkowym, tj. nie były brane pod uwagę lokalizacje, gdzie potrzebne środki
finansowe z rezerwy celowej na usunięcie odpadów (lub jego etapu) w 2025 r.
przekraczają rocznie kwotę 50 mln zł (dot. realizacji całego przedsięwzięcia lub jego
etapu) oraz gdzie nie wykazano co najmniej 1 % wkładu własnego, oraz
2. podstawowych kryteriów, koniecznych do spełnienia:
1) została wydana decyzja na podstawie art. 26a ustawy o odpadach stała się
ostateczna najpóźniej dzień przed złożeniem fiszki,
1 Dz.U. z 2023 r. poz. 1587, ze zm.
-- 1 of 3 --
2) fiszka została wypełniona prawidłowo – tzn. wskazano precyzyjnie wszystkie
wymagane informacje w fiszce (np. ilość odpadów musi być określona w Mg,
potencjalny beneficjent musi wypełnić wszystkie miejsca w fiszce),
3) w danym miejscu zdeponowano odpady niebezpieczne (rezerwa celowa będzie
przeznaczona na likwidację odpadów niebezpiecznych),
4) termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia lub jego etapu nie przekracza daty
30 listopada 2025 r.
Wojewodowie po weryfikacji otrzymanych fiszek przekazali do Ministerstwa Klimatu
i Środowiska fiszki wstępnie pozytywnie zweryfikowane. Z kolei resort klimatu i środowiska
przeprowadził analizę tych fiszek, w ramach której został sporządzony ranking lokalizacji
nielegalnie nagromadzonych odpadów, gdzie pod uwagę była brana ocena merytoryczna
wojewodów i WIOŚ dla każdej lokalizacji.
We wspomnianym rankingu znalazły się 23 lokalizacje spełniające kryteria i wymagania
formalne. W związku z tym, że środki z rezerwy celowej wynoszą 200 mln zł ostatecznie
z rankingu 23 lokalizacji do naboru wytypowano 9 pierwszych lokalizacji, które wyczerpały
całość zabezpieczonych środków z rezerwy celowej.
Jednocześnie informuję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie otrzymało od Wojewody
Mazowieckiego fiszek, co oznacza, że na terenie tego województwa nie było żadnej
lokalizacji, która spełniłaby wymagania do naboru w ramach środków do rezerwy celowej
w 2025 r.
Za zgłaszanie do projektu ustawy budżetowej na kolejne lata potrzeb na zabezpieczenie
środków na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej jednostce
samorządu terytorialnego właściwy jest wojewoda jako organ bezpośrednio nadzorujący
realizację zadania zleconego. W związku z powyższym wspomniana w interpelacji posła
Daniela Milewskiego uchwała Rady Powiatu Mińskiego została przekazana według
właściwości do wojewody.
Natomiast w związku z ujawnieniem nielegalnego magazynowania odpadów
niebezpiecznych w miejscowości Ryczołek, gm. Kałuszyn, informuję, że w ramach działań
realizowanych przez administrację rządową Mazowiecki WIOŚ wykonał zgodnie
z posiadanymi kompetencjami szereg czynności. W czasie kontroli na miejscu stwierdzono
obecność około 6500 paletopojemników zawierających odpady sklasyfikowane jako
niebezpieczne, w tym substancje chemiczne o intensywnym zapachu, odpady zawierające
cyjanki oraz zanieczyszczone materiały filtracyjne. Odpady były składowane w dwóch
halach namiotowych, budynku murowanym oraz na naczepach ciężarowych, często bez
odpowiedniego zabezpieczenia. WIOŚ przeprowadził oględziny, pobór próbek do badań
laboratoryjnych, a także występował do właściwych organów administracji z wnioskami
o wszczęcie postępowań administracyjnych w celu usunięcia odpadów. Pomimo wydania
przez właściwy organ decyzji nakazujących ich usunięcie, część z nich została uchylona
przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, co wpłynęło na opóźnienie działań. Teren
został zabezpieczony poprzez ogrodzenie, monitoring, ochronę fizyczną oraz zastosowanie
środków technicznych, jednak inspektorzy stwierdzili postępującą degradację pojemników
i wycieki substancji, co wymagało bieżącego nadzoru i interwencji. Obecnie Mazowiecki
WIOŚ pozostaje w stałym kontakcie z Burmistrzem Kałuszyna oraz Komendą Powiatową
Straży Pożarnej w Mińsku Mazowieckim. informując o zagrożeniach występujących na
miejscu.
Nawiązując do kierowanej do resortu klimatu i środowiska korespondencji uprzejmie
informuję, że w roku 2023, wpłynęło zapytanie pani poseł Kamili Gasiuk-Pihowicz, znak
K9ZAP6571, dotyczące nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych, stwarzających
zagrożenie dla życia lub zdrowia mieszkańców, zlokalizowanych na terenie miejscowości
-- 2 of 3 --
Ryczołek i Przytoka, gmina Kałuszyn, powiat miński, województwo mazowieckie.
W odpowiedzi na przedmiotowe zapytanie Główny Inspektorat Ochrony Środowiska
(GIOŚ) dokonał analizy dotychczasowych działań podjętych przez Mazowiecki Wojewódzki
Inspektorat Ochrony Środowiska w sprawie oraz przedstawił szczegółową informację
o wynikach postępowania wyjaśniającego w piśmie z dnia 8 sierpnia 2023 r., która została
wykorzystana w odpowiedzi Ministra Klimatu i Środowiska. Oprócz tego do GIOŚ w latach
2023 - 2024 wpłynęło 6 wniosków o podjęcie interwencji przesłanych za pośrednictwem
formularza „zgłoś interwencję” w sprawie nielegalnego nagromadzenia odpadów na ww.
terenie. Wnioski te zostały przekazane zgodnie z właściwością do Mazowieckiego WIOŚ
lub Burmistrza Kałuszyna albo jednocześnie do tych dwóch organów. Ponadto ustalenia
z czynności przeprowadzonych przez Mazowieckiego WIOŚ są regularnie przekazywane
Burmistrzowi Kałuszyna do wykorzystania służbowego, celem podjęcia działań
wynikających z art. 26a ustawy o odpadach. Przekazywany jest także miesięczny raport
z ilości składowisk odpadów niebezpiecznych obejmujący miejsca nagromadzenia odpadów,
które stwarzają zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi oraz środowiska, w którym zawierane
są najnowsze informacje dotyczące zalegających odpadów m.in. w miejscowości Ryczołek
gm. Kałuszyn, do Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Wojewody
Mazowieckiego.
Ponadto informuję, że obecnie jest procedowany nowy program dofinansowania ze
środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Niemniej
jednak środki te zostaną skierowane na najpilniejsze projekty tj. do 14 lokalizacji
zgłoszonych do wojewodów i ocenionych przez nich wraz z wojewódzkimi inspektoratami
ochrony środowiska – dla których zabrakło w bieżącym roku środków z rezerwy celowej.
W sumie kwota potrzebna do usunięcia odpadów we wszystkich 14 lokalizacjach wynosi
ok. 100 mln zł.
Kolejne środki z rezerwy celowej budżetu państwa w zależności od ostatecznego kształtu
ustawy budżetowej będą dostępne w 2026 i 2027 r. Ich dystrybucja jest planowana
ponownie za pośrednictwem wojewodów z udziałem WIOŚ, analogicznie do roku
bieżącego.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
- Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --