Interpelacja w sprawie skomplikowanej procedury prawnej w zakresie Prawa wodnego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10867
do ministra infrastruktury
w sprawie skomplikowanej procedury prawnej w zakresie Prawa wodnego
Zgłaszający: Mirosław Maliszewski
Data wpływu: 09-07-2025
Wiosną 2025 roku w wielu miejscach w Polsce wystąpiły przymrozki, które zniszczyły wiele upraw. Uszkodzenia dotyczyły głównie drzew i krzewów owocowych, ale także rzepaku, kukurydzy i wielu gatunków warzyw. Zjawisko to miało miejsce także w poprzednim roku i kilku wcześniejszych latach.
Jedną z najskuteczniejszych metod zapobiegania skutkom wiosennych przymrozków jest zraszanie roślin wodą. System, choć bardzo skuteczny, wymaga jednak ogromnych ilości wody. Może to być np. 1000 litrów wody na 1 ha na 1 godzinę.
Aby móc zapewnić jego sprawne działanie, potrzebne jest posiadania dużego zbiornika, mogącego pomieścić kilkadziesiąt tysięcy metrów sześciennych wody.
Rolnicy i sadownicy chcący wyposażyć swoje gospodarstwo muszą albo posiadać sztuczny zbiornik, co w przypadku kilku hektarów upraw jest technicznie mało możliwe, albo mieć staw o dużej powierzchni i głębokości. Skomplikowana procedura prawna w zakresie Prawa wodnego - zdaniem rolników - skutecznie ogranicza możliwość wykopania tego typu urządzenia na działce rolnej.
W związku z tym mam do Pana Ministra pytania:
Jakie pozwolenia musi uzyskać rolnik, aby móc na swojej działce wykopać staw o powierzchni np. 2000 m2 i głębokości np. 4 metrów?
Jakie pozwolenia musi uzyskać, aby móc z takiego stawu pobierać wodę do instalacji przeciwprzymrozkowej?
Jakie pozwolenia musi uzyskać, aby móc wykonać budowę zbiornika sztucznego o powierzchni 2000 m2?
Jakie opłaty za pobór wody musi uwzględnić, zakładając jej zużycie na poziomie 1 tysiąc litrów na jeden hektar na jedną godzinę?
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7151 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-3.054.9.2025
Warszawa, 04 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10867 Pana Posła na Sejm RP Mirosława Maliszewskiego,
w sprawie skomplikowanej procedury prawnej w zakresie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. –
Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960), zwanej dalej „Prawem wodnym”, w szczególności
w zakresie wymogów uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie stawu oraz
obowiązku uiszczania opłat za usługi wodne ponoszonych z tytułu korzystania z tego
stawu, przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Na wstępie należy wskazać, że bez znajomości wszystkich istotnych okoliczności
faktycznych i prawnych konkretnego przypadku nie można przesądzić, że dane działanie
wymaga albo jest zwolnione z obowiązku uzyskania odpowiedniej zgody wodnoprawnej
(pozwolenia wodnoprawnego). Przedmiotowe okoliczności rozpatruje organ prowadzący
konkretne postępowanie, który mając w tym zakresie odpowiednie kompetencje, jest
obowiązany zebrać cały materiał dowodowy i na tej podstawie wydać stosowne
rozstrzygnięcie. Przykładowo z uwagi na samą lokalizację przedsięwzięcia
(np. na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią) dana inwestycja może wymagać
uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. W związku z powyższym poniższej przedstawiam
przepisy, które mogą mieć zastosowanie w opisanych w interpelacji przypadkach, ale
w sytuacji wystąpienia dodatkowych, istotnych okoliczności konkretnej sprawy – mogą
nie być wystarczające do rozstrzygnięcia o obowiązku uzyskania odpowiedniej zgody
wodnoprawnej.
Zgodnie z art. 389 pkt 6 Prawa wodnego jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie
wodnoprawne jest wymagane na wykonanie urządzenia wodnego. Tym samym
w przypadku braku odmiennego uregulowania wykonanie urządzenia wodnego, takiego
jak staw, wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. W Prawie wodnym względem
wielu działań (określonych w art. 394 i art. 395 tej ustawy) wprowadzono uproszczoną
procedurę zgody wodnoprawnej – zgłoszenia wodnoprawnego, a nawet w niektórych
przypadkach zwolniono z obowiązku uzyskiwania pozwolenia wodnoprawnego
albo zgłoszenia wodnoprawnego. Uproszczona procedura – zgłoszenia wodnoprawnego
funkcjonująca na podstawie art. 394 ust. 1 pkt 9 Prawa wodnego - odnosi się także do
wykonania stawów, które nie są napełniane w ramach usług wodnych, ale wyłącznie
wodami opadowymi, roztopowymi lub wodami gruntowymi, o powierzchni
nieprzekraczającej 5000 m2 i głębokości nieprzekraczającej 3 m od naturalnej powierzchni
terenu, o zasięgu oddziaływania niewykraczającym poza granice terenu, którego zakład
jest właścicielem lub terenu znajdującego się w zasięgu oddziaływania, gdy zakład posiada
uprzednią pisemną zgodę właścicieli gruntów objętych oddziaływaniem na wykonanie
stawu. Tym samym o ile spełnione są wszystkie wymienione w tym przepisie warunki
to dla wykonania stawu o powierzchni 5000 m2 i głębokości do 3 m wymagane jest
-- 1 of 3 --
2
wyłącznie dokonanie zgłoszenia wodnoprawnego. Należy wskazać, że jeżeli planowana
inwestycja przekracza parametry dotyczące urządzenia wodnego – wskazane w art. 394
ust. 1 pkt 9 Prawa wodnego – wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego.
Odnosząc się do kwestii poboru wód oraz ponoszenia opłat za usługi wodne,
przedstawiam następujące informacje.
Z obowiązku uzyskania zgody wodnoprawnej zwolniony jest pobór wód
(powierzchniowych i podziemnych), realizowany w ramach zwykłego korzystania z wód,
spełniający warunki określone w art. 33 Prawa wodnego. Przedmiotowy pobór musi być
dokonywany przez właściciela gruntu z wód stojących stanowiących jego własność oraz
z wód podziemnych znajdujących się w jego gruncie, na potrzeby własnego gospodarstwa
domowego lub własnego gospodarstwa rolnego, w ilości średniorocznej do 5 m3 na dobę.
Przekroczenie tych warunków skutkuje obowiązkiem uzyskania pozwolenia
wodnoprawnego na usługę wodną jaką będzie pobór wód i ponoszeniem z tego tytułu
opłat za usługi wodne.
Zgodnie z przepisem art. 268 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, pobór wód powierzchniowych
i wód podziemnych podlega opłacie za usługi wodne. Z przepisu art. 270 ust. 1 Prawa
wodnego wynika, że opłata za usługi wodne składa się z opłaty stałej i zmiennej, choć
nie każda usługa wodna podlega obu rodzajom opłaty (np. opłaty stałej nie ponosi
się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów
i upraw, na potrzeby chowu i hodowli ryb oraz do celów elektrowni wodnych). Wysokość
opłaty za usługi wodne zależy odpowiednio od ilości pobranych wód, od tego, czy pobrano
wody powierzchniowe czy wody podziemne oraz od przeznaczenia wody (art. 270 ust. 6
Prawa wodnego). Szczegółowy sposób ustalenia opłaty za usługi wodne został
uregulowany w art. 271 oraz art. 272 Prawa wodnego.
Wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych lub wód podziemnych ustala
się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej
ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie
pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Wysokość opłaty
zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn
jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód
powierzchniowych, wyrażonej w m3 (art. 272 ust. 1 Prawa wodnego).
Wysokość jednostkowej stawki opłaty za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty
zmiennej, w zależności od ilości pobieranych wód w ramach pozwolenia wodnoprawnego
określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie
jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2471). Przedmiotowa stawka do
celów rolniczych lub leśnych za pobór wód podziemnych na potrzeby nawadniania
gruntów i upraw, pobranych za pomocą urządzeń pompowych, wynosi 0,05 zł za 1 m³
pobranych wód podziemnych.
Podsumowując, przedstawione regulacje dotyczące zgód wodnoprawnych mają na celu
zapewnienie kontroli odpowiedniego wykorzystywania zasobów wodnych zgodnie
z wymaganiami ustawowymi przez zainteresowane podmioty. Przedmiotowa kontrola
prowadzi do odpowiedniej ochrony zasobów wodnych i ich racjonalnego wykorzystania.
Natomiast obowiązujący system opłat za usługi wodne, ustanowiony w celu wdrożenia
przepisów unijnych, ma przede wszystkim zapewnić realizacje zasady zwrotu kosztów
-- 2 of 3 --
3
usług wodnych. Przedmiotowa zasada wprowadza wymóg ponoszenia odpowiednich
kosztów za korzystanie z wód mając na względzie zakres ingerencji w środowisko.
Realizacja przedmiotowej zasady także zapewnia odpowiednią ochronę środowiska
wodnego i racjonalne korzystanie z zasobów wodnych w Polsce. Funkcjonowanie w Polsce
systemu zgód wodnoprawnych i opłat za usług wodne jest szczególnie istotne
w kontekście pogłębiających się negatywnych zmian klimatu skutkujących zmniejszaniem
się zasobów wód powierzchniowych i wód podziemnych.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --