Interpelacja nr 10859
Interpelacja w sprawie podatku od niezrealizowanych zysków
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie podatku od niezrealizowanych zysków
Interpelacja nr 10859
do ministra finansów
w sprawie podatku od niezrealizowanych zysków
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 09-07-2025
1 stycznia 2019 r. Polska, wykonując zobowiązanie wynikające z dyrektywy ATAD (2016/1164), wprowadziła na swoim obszarze tzw. podatek od niezrealizowanych zysków (podatek od wyjścia, ang. exit tax). Idea Komisji Europejskiej, wyrażona treścią przepisów dyrektywy była prosta. Jeśli osoba prawna przenosi się do innego kraju, powinna zrekompensować opuszczanemu państwu fakt, że nie dojdzie w nim do opodatkowania osiągniętego przez nią w przeszłości, niezrealizowanego dochodu – szczególnie w sytuacji, gdy spółka dysponuje majątkiem, który od momentu zakupu zyskał na wartości. Polska regulacja wykroczyła jednak znacznie ponad unijny obowiązek, obejmując podatkiem również osoby fizyczne – tak przedsiębiorców jak i „zwykłych PIT-owców" – osoby, które nie prowadzą biznesu a jedynie inwestują zarobione przez siebie pieniądze. Warunki zgodności takiej regulacji z prawem wspólnotowym podkreślił Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wyrokiem z dnia 26 lutego 2019 (C-581/17). Wskazał w nim, że pobór exit tax w związku z przeniesieniem majątku do innego państwa UE nie może nastąpić w chwili tego przeniesienia. Przeciwnie, powinien zostać odroczony dając podatnikowi czas na realizację zysku. Wskazane stanowisko TSUE zostało przez Polskę zignorowane. Zważywszy na fakt, że 31 grudnia 2025 r. mija w Polsce termin zawieszenia poboru exit tax od osób fizycznych, pod koniec br. skarbówkę i podatników czekać będzie chaos – masowy pobór podatku od osób fizycznych, nawet do sześciu lat wstecz, a potem – masowe zwracanie pobranego podatku wraz z odsetkami, z powodu niezgodności działań Polski z prawem UE.
Mając powyższe na uwadze uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Ilu podatników zadeklarowało w poszczególnych kwartałach lat 2019-2024 wystąpienie u nich obowiązku podatkowego w związku z exit tax? Ile było wśród nich podatników PIT a ilu podatników CIT? Ile wynosiła w tym okresie wartość zadeklarowanego przez osoby fizyczne podatku od niezrealizowanych zysków, która objęta została zawieszeniem poboru? Jak wysokiej wpłaty z tytułu podatku od niezrealizowanych zysków oczekuje Ministerstwo Finansów w związku z upływem z dniem 31 grudnia 2025 r. terminu zawieszenia poboru exit tax od osób fizycznych?
2. Czy w Ministerstwie Finansów toczą się obecnie prace nad przedłużeniem terminu zawieszenia poboru exit tax na okres następujący po 31 grudnia 2025 r.? Czy Ministerstwo Finansów planuje podjęcie takich działań?
3. Czy Ministerstwo Finansów widzi sens w poborze exit tax od osób fizycznych w sytuacji, gdy polskie przepisy są sprzeczne z prawem unijnym, przez co konieczny będzie zwrot podatnikom pobranej daniny wraz z odsetkami? W jaki sposób minister finansów chce uniknąć konieczności zwrotu pobranego z naruszeniem przepisów podatku? Na ile minister finansów szacuje straty dla budżetu, wynikające z konieczności zwrotu podatnikom nienależnie pobranej daniny – wraz z odsetkami?
4. Czy planowane jest podjęcie działań legislacyjnych mających na celu dostosowanie polskiej regulacji exit tax do wymagań stawianych przez prawo UE i wyrażonych w orzecznictwie TSUE? Kiedy taki projekt przedstawiony zostanie do konsultacji publicznych? Co będzie zawierał?
5. Czy w Ministerstwie Finansów toczą się obecnie prace nad dalszymi zmianami regulacji exit tax, w szczególności nad wyłączeniem spod opodatkowania wzrostu wartości majątku, następującej już po zmianie rezydencji przez podatnika?
6. Czy minister finansów podziela wyrażane przez przedsiębiorców stanowisko, że kwestią elementarnej uczciwości państwa wobec podatników jest to, aby państwo, które chce partycypować w sukcesie ich działalności, dzieliło z nimi również związane z nią ryzyka? Czy dla realizacji tej zasady nie jest konieczne, aby w toku obliczenia exit tax uwzględniana była również sytuacja, w której wartość sprzedawanych składników majątku nie wzrosła a spadła? Czy w Ministerstwie Finansów toczą się obecnie prace nad taką regulacją? Kiedy odpowiednie przepisy przedstawione zostaną do konsultacji publicznych? Jakie dalsze zmiany w zakresie exit tax planowane są na rok 2026 i 2027?
Interpelacja nr 10859
do ministra finansów
w sprawie podatku od niezrealizowanych zysków
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 09-07-2025
1 stycznia 2019 r. Polska, wykonując zobowiązanie wynikające z dyrektywy ATAD (2016/1164), wprowadziła na swoim obszarze tzw. podatek od niezrealizowanych zysków (podatek od wyjścia, ang. exit tax). Idea Komisji Europejskiej, wyrażona treścią przepisów dyrektywy była prosta. Jeśli osoba prawna przenosi się do innego kraju, powinna zrekompensować opuszczanemu państwu fakt, że nie dojdzie w nim do opodatkowania osiągniętego przez nią w przeszłości, niezrealizowanego dochodu – szczególnie w sytuacji, gdy spółka dysponuje majątkiem, który od momentu zakupu zyskał na wartości. Polska regulacja wykroczyła jednak znacznie ponad unijny obowiązek, obejmując podatkiem również osoby fizyczne – tak przedsiębiorców jak i „zwykłych PIT-owców" – osoby, które nie prowadzą biznesu a jedynie inwestują zarobione przez siebie pieniądze. Warunki zgodności takiej regulacji z prawem wspólnotowym podkreślił Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wyrokiem z dnia 26 lutego 2019 (C-581/17). Wskazał w nim, że pobór exit tax w związku z przeniesieniem majątku do innego państwa UE nie może nastąpić w chwili tego przeniesienia. Przeciwnie, powinien zostać odroczony dając podatnikowi czas na realizację zysku. Wskazane stanowisko TSUE zostało przez Polskę zignorowane. Zważywszy na fakt, że 31 grudnia 2025 r. mija w Polsce termin zawieszenia poboru exit tax od osób fizycznych, pod koniec br. skarbówkę i podatników czekać będzie chaos – masowy pobór podatku od osób fizycznych, nawet do sześciu lat wstecz, a potem – masowe zwracanie pobranego podatku wraz z odsetkami, z powodu niezgodności działań Polski z prawem UE.
Mając powyższe na uwadze uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Ilu podatników zadeklarowało w poszczególnych kwartałach lat 2019-2024 wystąpienie u nich obowiązku podatkowego w związku z exit tax? Ile było wśród nich podatników PIT a ilu podatników CIT? Ile wynosiła w tym okresie wartość zadeklarowanego przez osoby fizyczne podatku od niezrealizowanych zysków, która objęta została zawieszeniem poboru? Jak wysokiej wpłaty z tytułu podatku od niezrealizowanych zysków oczekuje Ministerstwo Finansów w związku z upływem z dniem 31 grudnia 2025 r. terminu zawieszenia poboru exit tax od osób fizycznych?
2. Czy w Ministerstwie Finansów toczą się obecnie prace nad przedłużeniem terminu zawieszenia poboru exit tax na okres następujący po 31 grudnia 2025 r.? Czy Ministerstwo Finansów planuje podjęcie takich działań?
3. Czy Ministerstwo Finansów widzi sens w poborze exit tax od osób fizycznych w sytuacji, gdy polskie przepisy są sprzeczne z prawem unijnym, przez co konieczny będzie zwrot podatnikom pobranej daniny wraz z odsetkami? W jaki sposób minister finansów chce uniknąć konieczności zwrotu pobranego z naruszeniem przepisów podatku? Na ile minister finansów szacuje straty dla budżetu, wynikające z konieczności zwrotu podatnikom nienależnie pobranej daniny – wraz z odsetkami?
4. Czy planowane jest podjęcie działań legislacyjnych mających na celu dostosowanie polskiej regulacji exit tax do wymagań stawianych przez prawo UE i wyrażonych w orzecznictwie TSUE? Kiedy taki projekt przedstawiony zostanie do konsultacji publicznych? Co będzie zawierał?
5. Czy w Ministerstwie Finansów toczą się obecnie prace nad dalszymi zmianami regulacji exit tax, w szczególności nad wyłączeniem spod opodatkowania wzrostu wartości majątku, następującej już po zmianie rezydencji przez podatnika?
6. Czy minister finansów podziela wyrażane przez przedsiębiorców stanowisko, że kwestią elementarnej uczciwości państwa wobec podatników jest to, aby państwo, które chce partycypować w sukcesie ich działalności, dzieliło z nimi również związane z nią ryzyka? Czy dla realizacji tej zasady nie jest konieczne, aby w toku obliczenia exit tax uwzględniana była również sytuacja, w której wartość sprzedawanych składników majątku nie wzrosła a spadła? Czy w Ministerstwie Finansów toczą się obecnie prace nad taką regulacją? Kiedy odpowiednie przepisy przedstawione zostaną do konsultacji publicznych? Jakie dalsze zmiany w zakresie exit tax planowane są na rok 2026 i 2027?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
3 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
19
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
9 / 1k zn.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (19)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8216 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 28 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 10859
Znak sprawy: DD11.054.7.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10859 Pana posła Janusza Kowalskiego z 11 lipca 2025 r.
w sprawie podatku od niezrealizowanych zysków, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących wyjaśnień.
Odnosząc się do pytań dotyczących liczby złożonych deklaracji podatku
dochodowego od dochodów z niezrealizowanych zysków oraz wielkości podatku
w nich zadeklarowanego, informuję, że od momentu wprowadzenia przedmiotowej
regulacji dochody z niezrealizowanych zysków opodatkowane:
1) podatkiem dochodowym od osób fizycznych – zadeklarowało łącznie 13
podatników (w tym za 2020 r – 1 podatnik, za 2021 r. –3 podatników, za
2022 r. – 2 podatników, za 2023 r. – 1 podatnik i za 2024 r. – 6 podatników).
Podatek należny wykazano łącznie w kwocie 10,4 mln zł (stan na dzień 15
lipca 2025 r.). W tym okresie wpływy z tego podatku wyniosły 4,7 mln zł.
2) podatkiem dochodowy od osób prawnych – dochód z niezrealizowanych
zysków zadeklarowało łącznie 23 podatników (w tym za 2019 r. – 6
podatników, za 2020 r. – 6 podatników, za 2021 r. – 4 podatników, za 2022 r.
– 1 podatnik, za 2023 r. – 4 podatników i za 2024 r. – 2 podatników).
Podatek należny wykazano łącznie w kwocie 0,8 mln zł (stan na dzień 15
lipca 2025 r.). W tym okresie nie odnotowano wpływów z tego podatku.
Odnosząc się do pytań odnośnie planów dalszego przedłużenia terminu do wpłaty
przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych podatku należnego od
dochodów z niezrealizowanych zysków pragnę poinformować, że w Ministerstwie
-- 1 of 4 --
2/4
Finansów został przygotowany projekt rozporządzenia zmieniającego
rozporządzenie w sprawie przedłużenia terminu do wpłaty przez podatników
podatku dochodowego od osób fizycznych podatku należnego od dochodów z
niezrealizowanych zysków. Projekt ten zakłada przedłużenie terminu płatności
podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z niezrealizowanych
zysków osiągniętych w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 30 listopada 2027 r. – do 31
grudnia 2027 r., albo do utraty przez podatnika składnika majątku, będącego
przedmiotem opodatkowania tym podatkiem, jeżeli ta utrata nastąpiła przed dniem
1 grudnia 2027 r.
Odnosząc się do pytań związanych ze zgodnością obowiązujących przepisów ustawy
o podatku dochodowym od osób fizycznych1 w zakresie podatku od dochodów
z niezrealizowanych zysków, pragnę podkreślić, że orzecznictwo sądów
administracyjnych w Polsce jednoznacznie stwierdza, że prawo unijne reguluje „exit
tax” w podatku CIT, ale polskie przepisy dotyczące „exit tax” mogą obejmować
również osoby fizyczne2.
W świetle istniejącej linii orzeczniczej TSUE3 (w stosunku do przepisów polskiej
ustawy PIT w zakresie tzw. exit tax nie ma orzeczeń sądów europejskich) przepisy
dotyczące exit tax od osób fizycznych stanowią naruszenie zasady swobodnego
przepływu osób, jeżeli przewidują pobranie tego podatku w chwili zmiany rezydencji
podatkowej, podczas gdy w przypadku zachowania rezydencji podatkowej w tym
samym państwie członkowskim pobór podatku następuje dopiero w chwili
zrealizowania zysków kapitałowych, czyli zbycia danych składników majątku.
Biorąc pod uwagę wnioski wypływające z analizy orzecznictwa TSUE, od czasu
wprowadzenia tego podatku, czyli od 1 stycznia 2019 r., termin do wpłaty przez
podatników podatku dochodowego od osób fizycznych podatku od dochodów
1 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowy od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z
późn. zm.), zwana dalej „ustawą PIT”.
2 Np. NSA w orzeczeniu z 14 stycznia 2022 r. sygn. akt II FSK 12/21, stwierdził, że obciążenie osób
fizycznych podatkiem „exit tax” nie jest harmonizowane na poziomie unijnym, a tym samym
wprowadzanie unormowań takiego rodzaju należy do wyłącznej kompetencji krajów członkowskich.
W związku z tym nie można mówić, że przepisy o podatku „exit tax” są niezgodne z dyrektywą ATAD,
skoro nie dotyczy ona osób fizycznych. NSA zauważył, że w orzecznictwie TSUE dopuszcza się
możliwość wprowadzenia przez kraje członkowskie Unii Europejskiej opodatkowania
niezrealizowanych zysków kapitałowych osiąganych przez osoby fizyczne zarówno prowadzące
działalność gospodarczą, jak i nieprowadzące działalności gospodarczej, w przypadku przeniesienia
składników majątku lub zmiany rezydencji podatkowej. Podobnie WSA w Poznaniu w wyroku z 12 maja
2023 r., sygn. akt ISA/Po 178/23 (wyrok nieprawomocny), uznał, że polskie przepisy o podatku „exit
tax” dotyczące osób fizycznych nie są niezgodne z prawem unijnym, co uargumentował tym, że
Dyrektywa ATAD, nie dotyczy osób fizycznych, lecz w swoim zakresie podmiotowym dotyczy
wyłącznie podatników, którzy podlegają opodatkowaniu podatkiem od osób prawnych, w co najmniej
jednym państwie członkowskim. W związku z tym nałożenie podatku „exit tax” na osoby fizyczne
należy uznać za suwerenną decyzję danego państwa nie wynikającą z Dyrektywy ATAD, a motyw 4
preambuły dyrektywy ATAD nie może być odczytywany jako negujący funkcjonowanie tych rozwiązań.
3 Np. wyroki: z 29 listopada 2011 r. w sprawie C-371/10, z 25 kwietnia 2013 r. w sprawie C-64/11, z
26 lutego 2019 r. w sprawie C-581/17 (dot. Szwajcarii), z 23 listopada 2017 r. w sprawie C-292/16
oraz z 14 września 2017 r. w sprawie C-646/15.
-- 2 of 4 --
3/4
z niezrealizowanych zysków jest przedłużony rozporządzeniami Ministra Finansów4
do końca 2025 r., natomiast gdy nastąpi zbycie przez podatnika przeniesionego
składnika majątku – do 7. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym
nastąpiło to zbycie. Taka regulacja jest zbieżna z przytoczonym orzecznictwem
TSUE.
Odroczenie terminu płatności podatku, ma na celu uniknięcie ewentualnych
zarzutów niezgodności przepisów ustawy PIT dotyczących podatku od dochodów
z niezrealizowanych zysków oraz ma pozwolić na dokonanie analizy funkcjonowania
tego podatku i wypracowanie koncepcji ewentualnych zmian w ustawie PIT w tym
zakresie.
Jednocześnie pragnę zapewnić, że w Ministerstwie Finansów stale monitorowane
jest orzecznictwo TSUE w zakresie norm dotyczących exit tax i podejmowane są
wszelkie środki, żeby nie dopuścić do obowiązywania norm, które mogłyby zostać
uznane za naruszające prawo unijne.
Odnosząc się do pytań o zmianę przepisów ustawy PIT w zakresie opodatkowania
dochodów z niezrealizowanych zysków w przypadku zmiany wartości składnika
majątku po jego przeniesieniu poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zmiany
przez podatnika rezydencji podatkowej, informuję, że stosownie do art. 30da ust. 7
ustawy PIT dochód z niezrealizowanych zysków stanowi nadwyżka wartości
rynkowej składnika majątku ustalonej na dzień jego przeniesienia albo na dzień
poprzedzający dzień zmiany rezydencji podatkowej ponad jego wartość podatkową.
Z kolei zgodnie z ust. 12 tego artykułu podstawę opodatkowania podatkiem od
dochodów z niezrealizowanych zysków stanowi suma dochodów
z niezrealizowanych zysków ustalonych dla poszczególnych składników majątku.
Tak więc w świetle obowiązujących przepisów, zmiana wartości składników
majątku, która nastąpiła po przeniesieniu poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
lub zmiany przez podatnika rezydencji podatkowej (przeniesieniem jego miejsca
zamieszkania do innego państwa), nie ma znaczenia na wysokość podatku od
dochodów z niezrealizowanych zysków. Z tej przyczyny obecnie nie są planowane
zmiany w tym konkretnym zakresie.
Z wyrazami szacunku,
4 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31 stycznia 2019 r. w sprawie przedłużenia niektórych
terminów w zakresie podatku od dochodów w zakresie podatku od dochodów z niezrealizowanych
zysków (Dz. U. poz. 197) oraz rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 czerwca 2019 r. w sprawie
przedłużenia terminu do wpłaty przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych podatku
należnego od dochodów z niezrealizowanych zysków (Dz. U. z 2025 r. poz. 260).
-- 3 of 4 --
4/4
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 28 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 10859
Znak sprawy: DD11.054.7.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10859 Pana posła Janusza Kowalskiego z 11 lipca 2025 r.
w sprawie podatku od niezrealizowanych zysków, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących wyjaśnień.
Odnosząc się do pytań dotyczących liczby złożonych deklaracji podatku
dochodowego od dochodów z niezrealizowanych zysków oraz wielkości podatku
w nich zadeklarowanego, informuję, że od momentu wprowadzenia przedmiotowej
regulacji dochody z niezrealizowanych zysków opodatkowane:
1) podatkiem dochodowym od osób fizycznych – zadeklarowało łącznie 13
podatników (w tym za 2020 r – 1 podatnik, za 2021 r. –3 podatników, za
2022 r. – 2 podatników, za 2023 r. – 1 podatnik i za 2024 r. – 6 podatników).
Podatek należny wykazano łącznie w kwocie 10,4 mln zł (stan na dzień 15
lipca 2025 r.). W tym okresie wpływy z tego podatku wyniosły 4,7 mln zł.
2) podatkiem dochodowy od osób prawnych – dochód z niezrealizowanych
zysków zadeklarowało łącznie 23 podatników (w tym za 2019 r. – 6
podatników, za 2020 r. – 6 podatników, za 2021 r. – 4 podatników, za 2022 r.
– 1 podatnik, za 2023 r. – 4 podatników i za 2024 r. – 2 podatników).
Podatek należny wykazano łącznie w kwocie 0,8 mln zł (stan na dzień 15
lipca 2025 r.). W tym okresie nie odnotowano wpływów z tego podatku.
Odnosząc się do pytań odnośnie planów dalszego przedłużenia terminu do wpłaty
przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych podatku należnego od
dochodów z niezrealizowanych zysków pragnę poinformować, że w Ministerstwie
-- 1 of 4 --
2/4
Finansów został przygotowany projekt rozporządzenia zmieniającego
rozporządzenie w sprawie przedłużenia terminu do wpłaty przez podatników
podatku dochodowego od osób fizycznych podatku należnego od dochodów z
niezrealizowanych zysków. Projekt ten zakłada przedłużenie terminu płatności
podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z niezrealizowanych
zysków osiągniętych w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 30 listopada 2027 r. – do 31
grudnia 2027 r., albo do utraty przez podatnika składnika majątku, będącego
przedmiotem opodatkowania tym podatkiem, jeżeli ta utrata nastąpiła przed dniem
1 grudnia 2027 r.
Odnosząc się do pytań związanych ze zgodnością obowiązujących przepisów ustawy
o podatku dochodowym od osób fizycznych1 w zakresie podatku od dochodów
z niezrealizowanych zysków, pragnę podkreślić, że orzecznictwo sądów
administracyjnych w Polsce jednoznacznie stwierdza, że prawo unijne reguluje „exit
tax” w podatku CIT, ale polskie przepisy dotyczące „exit tax” mogą obejmować
również osoby fizyczne2.
W świetle istniejącej linii orzeczniczej TSUE3 (w stosunku do przepisów polskiej
ustawy PIT w zakresie tzw. exit tax nie ma orzeczeń sądów europejskich) przepisy
dotyczące exit tax od osób fizycznych stanowią naruszenie zasady swobodnego
przepływu osób, jeżeli przewidują pobranie tego podatku w chwili zmiany rezydencji
podatkowej, podczas gdy w przypadku zachowania rezydencji podatkowej w tym
samym państwie członkowskim pobór podatku następuje dopiero w chwili
zrealizowania zysków kapitałowych, czyli zbycia danych składników majątku.
Biorąc pod uwagę wnioski wypływające z analizy orzecznictwa TSUE, od czasu
wprowadzenia tego podatku, czyli od 1 stycznia 2019 r., termin do wpłaty przez
podatników podatku dochodowego od osób fizycznych podatku od dochodów
1 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowy od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z
późn. zm.), zwana dalej „ustawą PIT”.
2 Np. NSA w orzeczeniu z 14 stycznia 2022 r. sygn. akt II FSK 12/21, stwierdził, że obciążenie osób
fizycznych podatkiem „exit tax” nie jest harmonizowane na poziomie unijnym, a tym samym
wprowadzanie unormowań takiego rodzaju należy do wyłącznej kompetencji krajów członkowskich.
W związku z tym nie można mówić, że przepisy o podatku „exit tax” są niezgodne z dyrektywą ATAD,
skoro nie dotyczy ona osób fizycznych. NSA zauważył, że w orzecznictwie TSUE dopuszcza się
możliwość wprowadzenia przez kraje członkowskie Unii Europejskiej opodatkowania
niezrealizowanych zysków kapitałowych osiąganych przez osoby fizyczne zarówno prowadzące
działalność gospodarczą, jak i nieprowadzące działalności gospodarczej, w przypadku przeniesienia
składników majątku lub zmiany rezydencji podatkowej. Podobnie WSA w Poznaniu w wyroku z 12 maja
2023 r., sygn. akt ISA/Po 178/23 (wyrok nieprawomocny), uznał, że polskie przepisy o podatku „exit
tax” dotyczące osób fizycznych nie są niezgodne z prawem unijnym, co uargumentował tym, że
Dyrektywa ATAD, nie dotyczy osób fizycznych, lecz w swoim zakresie podmiotowym dotyczy
wyłącznie podatników, którzy podlegają opodatkowaniu podatkiem od osób prawnych, w co najmniej
jednym państwie członkowskim. W związku z tym nałożenie podatku „exit tax” na osoby fizyczne
należy uznać za suwerenną decyzję danego państwa nie wynikającą z Dyrektywy ATAD, a motyw 4
preambuły dyrektywy ATAD nie może być odczytywany jako negujący funkcjonowanie tych rozwiązań.
3 Np. wyroki: z 29 listopada 2011 r. w sprawie C-371/10, z 25 kwietnia 2013 r. w sprawie C-64/11, z
26 lutego 2019 r. w sprawie C-581/17 (dot. Szwajcarii), z 23 listopada 2017 r. w sprawie C-292/16
oraz z 14 września 2017 r. w sprawie C-646/15.
-- 2 of 4 --
3/4
z niezrealizowanych zysków jest przedłużony rozporządzeniami Ministra Finansów4
do końca 2025 r., natomiast gdy nastąpi zbycie przez podatnika przeniesionego
składnika majątku – do 7. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym
nastąpiło to zbycie. Taka regulacja jest zbieżna z przytoczonym orzecznictwem
TSUE.
Odroczenie terminu płatności podatku, ma na celu uniknięcie ewentualnych
zarzutów niezgodności przepisów ustawy PIT dotyczących podatku od dochodów
z niezrealizowanych zysków oraz ma pozwolić na dokonanie analizy funkcjonowania
tego podatku i wypracowanie koncepcji ewentualnych zmian w ustawie PIT w tym
zakresie.
Jednocześnie pragnę zapewnić, że w Ministerstwie Finansów stale monitorowane
jest orzecznictwo TSUE w zakresie norm dotyczących exit tax i podejmowane są
wszelkie środki, żeby nie dopuścić do obowiązywania norm, które mogłyby zostać
uznane za naruszające prawo unijne.
Odnosząc się do pytań o zmianę przepisów ustawy PIT w zakresie opodatkowania
dochodów z niezrealizowanych zysków w przypadku zmiany wartości składnika
majątku po jego przeniesieniu poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zmiany
przez podatnika rezydencji podatkowej, informuję, że stosownie do art. 30da ust. 7
ustawy PIT dochód z niezrealizowanych zysków stanowi nadwyżka wartości
rynkowej składnika majątku ustalonej na dzień jego przeniesienia albo na dzień
poprzedzający dzień zmiany rezydencji podatkowej ponad jego wartość podatkową.
Z kolei zgodnie z ust. 12 tego artykułu podstawę opodatkowania podatkiem od
dochodów z niezrealizowanych zysków stanowi suma dochodów
z niezrealizowanych zysków ustalonych dla poszczególnych składników majątku.
Tak więc w świetle obowiązujących przepisów, zmiana wartości składników
majątku, która nastąpiła po przeniesieniu poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
lub zmiany przez podatnika rezydencji podatkowej (przeniesieniem jego miejsca
zamieszkania do innego państwa), nie ma znaczenia na wysokość podatku od
dochodów z niezrealizowanych zysków. Z tej przyczyny obecnie nie są planowane
zmiany w tym konkretnym zakresie.
Z wyrazami szacunku,
4 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31 stycznia 2019 r. w sprawie przedłużenia niektórych
terminów w zakresie podatku od dochodów w zakresie podatku od dochodów z niezrealizowanych
zysków (Dz. U. poz. 197) oraz rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 czerwca 2019 r. w sprawie
przedłużenia terminu do wpłaty przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych podatku
należnego od dochodów z niezrealizowanych zysków (Dz. U. z 2025 r. poz. 260).
-- 3 of 4 --
4/4
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --