Interpelacja w sprawie przestępstw fakturowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10858
do ministra finansów
w sprawie przestępstw fakturowych
Zgłaszający: Janusz Kowalski, Michał Wójcik, Piotr Uruski
Data wpływu: 09-07-2025
Jednym z istotnych narzędzi wprowadzonych przez rząd Zjednoczonej Prawicy z inicjatywy ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobro celem ograniczenia skali działalności mafii podatkowych było zaostrzenie kar za przestępstwa fakturowe. Z uwagi na szczególne znaczenie zabezpieczenia wpływów z tytułu VAT dla stabilności finansów państwa oraz efektywności wykonywania przez nie funkcji publicznych, z dniem 1 marca 2017 r. dodano do ustawy Kodeks karny nowe rodzaje przestępstw: regulacje dotyczące fałszu materialnego faktury (art. 270a K.k.), fałszu intelektualnego faktury (art. 271a K.k.) oraz ich formy kwalifikowanej (art. 277a K.k.), którym z uwagi na wysokie zagrożenie karą, nadano w literaturze przedmiotu nazwę „zbrodni VAT-owskiej”. Według opublikowanych w 2024 r. danych Komendy Głównej Policji za lata 2018-2022 (D. J. Gajewski, VAT gap in Poland: Policy Problem and Policy Response, Peter Lang 2024), liczba stwierdzonych przestępstw fakturowych zwiększyła się od pierwszego pełnego roku stosowania nowych regulacji (tj. od 2018 r.) niemal sześciokrotnie, z 167 w 2018 r. do 981 w roku 2022. Tymczasem liczba osób skazanych przez sądy I instancji za przestępstwa fakturowe wynosiła 16 w 2018 r. i 156 w 2022 r. Jednocześnie przełom lat 2023 i 2024 był okresem bezprecedensowego wzrostu skali przestępczości fakturowej w Polsce. Według danych Ministerstwa Finansów, w pierwszej połowie 2024 r. polska skarbówka wykryła 140,5 tys. fikcyjnych faktur, tj. ponad dwukrotnie więcej niż w analogicznym okresie 2023 r. Wskazane dane stawiają pod znakiem zapytania efektywność działań Ministerstwa Sprawiedliwości i prokuratury podejmowanych od grudnia 2023 r. w zakresie zwalczania przestępstw fakturowych.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jaka była w roku 2022, 2023 i 2024 liczba postępowań wszczętych w sprawie przestępstw fakturowych, liczba stwierdzonych i wykrytych przestępstw fakturowych, a także liczba osób podejrzanych oraz skazanych za popełnienie wskazanych przestępstw?
2. Ile wynosiły wskazane liczby w latach 2022, 2023 i 2024, w podziale na przestępstwa z art. 270a §1, art. 270a §2, art. 270a §3, art. 271a §1, art. 271a §2, art. 271a §3 i art. 277a ustawy Kodeks karny?
3. Z czego wynikają obserwowane w poszczególnych latach rozbieżności pomiędzy liczbą przestępstw stwierdzonych i wykrytych a liczbą skazań?
4. W ilu postępowaniach w sprawach fakturowych zastosowanie znalazła regulacja konfiskaty rozszerzonej (art. 44a K.k.)? Jakie przyniosła efekty?
5. Jakie działania podjęło Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz podległe im organy od grudnia 2023 r. celem zapewnienia sędziom, prokuratorom oraz funkcjonariuszom Policji wiedzy na temat przestępstw fakturowych oraz specyfiki działalności mafii VAT? Czy były one wystarczające? Jakie działania w tym zakresie planowane są na lata 2026 i 2027?
6. W ilu szkoleniach organizowanych przez Krajową Szkołę Skarbowości wzięli udział od grudnia 2023 r. prokuratorzy oraz sędziowie? Ile szkoleń dla pracowników Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz podległych im organów, w tym dla słuchaczy Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, przeprowadzili od grudnia 2023 r. pracownicy Krajowej Szkoły Skarbowości, Ministerstwa Finansów i Krajowej Administracji Skarbowej?
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie gromadzi danych” (brak danych / ewidencji w resorcie)
- Wykryto zwrot wymijający: „działania będą kontynuowane” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14353 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 31 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja poselska nr 10858
Znak sprawy: DZP1.K43.5.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10858 z 11 lipca 2025 r. Posłów na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej Pana Janusza Kowalskiego, Pan Michała Wójcika oraz
Pana Piotra Uruskiego w sprawie przestępstw fakturowych (data wpływu do
Ministerstwa Finansów - 14 lipca br.) przedstawiam następujące informacje.
Na wstępie należy wskazać, że w obszarze dotyczącym przestępstw fakturowych
Krajowa Administracja Skarbowa prowadzi postępowania przygotowawcze
w sprawach o przestępstwa określone w przepisach ustawy z dnia z dnia 6 czerwca
1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383), dotyczące fałszu materialnego
faktury (art. 270a kk), fałszu intelektualnego faktury (art. 271a kk) oraz formy
kwalifikowanej tych czynów (art. 277a kk), a także w sprawach
o przestępstwa skarbowe dotyczące niewystawienia faktury lub rachunku,
wystawienia ich w sposób wadliwy lub nierzetelny albo posługiwania się takim
dokumentem, określone w art. 62 § 1-2a Kodeksu karnego skarbowego (kks).
Odnosząc się bezpośrednio do pytania nr 1 interpelacji, w poniższej tabeli
przedstawiono dane za lata 2022 – 2024, dotyczące liczby wszczętych postępowań
przygotowawczych w sprawach przestępstw fakturowych, liczby podejrzanych
w tych sprawach oraz liczby skazanych przez sądy.
Przestępstwa fakturowe Rok
-- 1 of 4 --
2/4
2022 2023 2024
liczba wszczętych postępowań
przygotowawczych 1962 2717 2457
liczba podejrzanych 1483 1610 1006
liczba skazanych przez sądy 801 777 755
Dane w tabeli obejmują sprawy o przestępstwa określone w art. 270a kk, 271a kk,
277a kk oraz o przestępstwa skarbowe określone w art. 62 § 1-2a kks.
Krajowa Administracja Skarbowa nie gromadzi danych statystycznych w podziale na
stwierdzone i wykryte przestępstwa lub przestępstwa skarbowe.
Odpowiadając na pytanie nr 2 interpelacji, w poniższych tabelach zawarto dane za
lata 2022 – 2024, dotyczące liczby wszczętych postępowań przygotowawczych w
sprawach przestępstw fakturowych, liczby podejrzanych w tych sprawach oraz
liczby skazanych przez sądy, z podziałem na poszczególne paragrafy w przypadku
art. 270a kk i 271a kk oraz bez podziału na paragrafy w przypadku art. 277a kk.
2022 rok
Przestępstwa
fakturowe
Liczba wszczętych
postępowań
przygotowawczych
Liczba
podejrzanych
Liczba skazanych przez
sądy
art. 270a § 1 kk 54 35 4
art. 270a § 2 kk 5 56 2
art. 270a § 3 kk 6 4 0
art. 271a § 1 kk 390 258 21
art. 271 § 2 kk 69 59 4
art. 271 § 3 kk 48 18 2
art. 277a kk 22 50 0
2023 rok
Przestępstwa
fakturowe
Liczba wszczętych
postępowań
przygotowawczych
Liczba
podejrzanych
Liczba skazanych przez
sądy
art. 270a § 1 kk 91 31 3
art. 270a § 2 kk 14 4 1
art. 270a § 3 kk 2 2 0
art. 271a § 1 kk 625 286 34
art. 271 § 2 kk 76 50 6
art. 271 § 3 kk 69 32 3
-- 2 of 4 --
3/4
art. 277a kk 15 33 1
2024 rok
Przestępstwa
fakturowe
Liczba wszczętych
postępowań
przygotowawczych
Liczba
podejrzanych
Liczba skazanych przez
sądy
art. 270a § 1 kk 82 19 17
art. 270a § 2 kk 10 4 2
art. 270a § 3 kk 7 7 0
art. 271a § 1 kk 537 124 63
art. 271 § 2 kk 56 34 4
art. 271 § 3 kk 64 15 10
art. 277a kk 14 8 4
Odnosząc się do pytania nr 3 interpelacji chciałbym poinformować, że jak już
wspomniano powyżej, Krajowa Administracja Skarbowa nie gromadzi danych
statystycznych w podziale na stwierdzone i wykryte przestępstwa lub przestępstwa
skarbowe, wobec czego nie ma możliwości porównania tych wielkości z liczbą
skazań.
Odnośnie pytania nr 4 interpelacji należy wskazać, że przepis art. 44a kk reguluje
możliwość orzeczenia przez sąd przepadku przedsiębiorstwa w razie skazania za
poważne przestępstwa gospodarcze popełniane z wykorzystaniem istniejących
przedsiębiorstw, zarówno prowadzących legalną działalność gospodarczą i
dodatkowo wykorzystywanych do celów przestępczych, jak również utworzonych
wyłącznie w zamiarze popełnienia przestępstwa.
Postępowania przygotowawcze w ww. sprawach organy Krajowej Administracji
Skarbowej prowadzą pod nadzorem organów prokuratury i stosownie do treści
przepisu art. 326 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
(Dz. U. z 2025 r. poz. 46) to prokurator, jako organ nadzoru nad postępowaniem
przygotowawczym, podejmuje decyzję o ewentualnym zastosowaniu instytucji
przewidzianej w art. 44a kk.
Przechodząc do udzielenia odpowiedzi na pytanie nr 5 interpelacji należy
zaznaczyć, że działania organów resortu finansów ukierunkowane na zapewnienie
wiedzy sędziom, prokuratorom i funkcjonariuszom policji z zakresu przestępstw
fakturowych i oszustw w podatku VAT koncentrowały się na wspólnych szkoleniach,
naradach oraz bieżących kontaktach i rozmowach
w ramach prowadzonych postępowań przygotowawczych lub postępowań
sądowych w indywidualnych sprawach.
Przykładowo przedstawiciele Krajowej Administracji Skarbowej przeprowadzili
szkolenia z zakresu przestępstw skarbowych, w tym dotyczących faktur, karuzel
podatkowych VAT m.in. w ramach kursów specjalistycznych dla funkcjonariuszy
Policji.
-- 3 of 4 --
4/4
Należy również dodać, że w zakresie współpracy międzyresortowej w obszarze
szkoleń z Komendą Główną Policji w Warszawie, Ministerstwo Finansów
zorganizowało dla funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej z Pionu Zwalczania
Przestępczości Ekonomicznej w Urzędach Celno-Skarbowych oraz funkcjonariuszy
Policji z Pionu do Walki z Przestępczością Gospodarczą z jednostek podległych
Komendzie Głównej Policji w Warszawie 17 szkoleń w zakresie zwalczania karuzel
podatkowych w podatku VAT.
Przeszkolonych zostało łącznie 1491 funkcjonariuszy Policji oraz funkcjonariuszy
Służby Celno-Skarbowej.
Powyższe działania będą kontynuowane w kolejnych latach, co wynika z potrzeby
systemowego podejścia, tj. na poziomie kompetencji różnych służb i organów, do
przeciwdziałania przestępczości fakturowej oraz oszustwom w podatku VAT.
Dodatkowo chciałbym poinformować, że Minister Sprawiedliwości oraz Minister
Spraw Wewnętrznych i Administracji udzieli, w zakresie własnych kompetencji,
odpowiedzi odnośnie tego pytania bezpośrednio na ręce Pana Marszałka.
Odnosząc się do pytania nr 6 interpelacji uprzejmie informuję, że do zadań Krajowej
Szkoły Skarbowości (KSS) należy kształcenie i doskonalenie zawodowe
pracowników Krajowej Administracji Skarbowej i funkcjonariuszy Służby Celno-
Skarbowej oraz innych jednostek organizacyjnych podległych ministrowi
właściwemu do spraw finansów publicznych lub przez niego nadzorowanych, w tym
urzędu obsługującego tego ministra.
Pracownicy KSS nie przeprowadzali szkoleń dla pracowników Ministerstwa
Sprawiedliwości, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz podległych im organów,
w tym dla słuchaczy Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury.
Jednocześnie chciałbym poinformować, że od 1 grudnia 2023 r. do 30 czerwca
2025 r. KSS zrealizowała 4 warsztaty, w których udział wzięli m.in. prokuratorzy
oraz inni pracownicy Prokuratury Krajowej i Prokuratury Regionalnej, pracownicy
Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji,
Centralnego Biura Śledczego Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
Komendy Głównej Policji, Komendy Wojewódzkiej (łącznie 18 osób) - zaproszeni na
zlecenie Departamentu Nadzoru nad Kontrolami Ministerstwa Finansów. Z uwagi
na charakter warsztatów, KSS nie dysponuje zakresem merytorycznym
przeprowadzonych wydarzeń.
Przedstawiając powyższe mam nadzieję, że zaprezentowane informacje stanowią
wyczerpującą odpowiedź na złożoną interpelację i spotkają się z uprzejmą
akceptacją Pana Marszałka.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
-- 4 of 4 --
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.286.2025
Warszawa, 19 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
Przedstawiam odpowiedź w zakresie właściwości Ministerstwa Sprawiedliwości na
interpelację nr 10858 Pana Posła Janusza Kowalskiego w sprawie przestępstw
fakturowych.
Ad 5, 6
Zgodnie z art. 82a § 1 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo
o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 334 z późn. zm.) sędziowie są
obowiązani stale podnosić kwalifikacje zawodowe, a także uczestniczyć, w miarę
możliwości corocznie, w szkoleniu i doskonaleniu zawodowym organizowanym przez
Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury lub innych formach doskonalenia
zawodowego, w celu uzupełnienia specjalistycznej wiedzy i umiejętności zawodowych.
Analogiczny obowiązek został określony wobec prokuratorów w art. 98 ustawy z dnia 28
stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2024 r., poz. 390 z późn. zm). W związku
z tym kształcenie i doskonalenie kadr sądów powszechnych i prokuratury jest zadaniem
Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, która jest jednostką nadzorowaną przez
Ministra Sprawiedliwości.
Adresatami szkoleń ustawicznych prowadzonych przez Krajową Szkołę Sądownictwa
i Prokuratury – stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r.
-- 1 of 4 --
2
o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2022 r., poz. 217 z późn. zm.) są
sędziowie, asesorzy sądowi, prokuratorzy i asesorzy prokuratury, a także referendarze
sądowi, asystenci sędziów, asystenci prokuratorów, kuratorzy zawodowi oraz urzędnicy
sądów i prokuratury. Szkolenia te nie są natomiast adresowane do funkcjonariuszy policji.
W odniesieniu do pytania nr 5 interpelacji wyjaśniam, że problematyka przestępstw
fakturowych oraz specyfiki działalności mafii VAT stanowiła w okresie objętym pytaniem
tematykę szkoleń, adresowanych m. in. do sędziów i prokuratorów. Krajowa Szkoła
Sądownictwa i Prokuratury przeprowadziła w okresie objętym pytaniem następujące
tematyczne szkolenia ustawiczne:
- Rok 2023:
1. Szkolenie pt. „Przestępstwa podatkowe – VAT i akcyza”, sygnatura K2/23.
Adresatami tego szkolenia byli sędziowie i asesorzy sądowi orzekający w wydziałach
karnych, asystenci sędziów orzekających w tych wydziałach, a także prokuratorzy,
asesorzy prokuratury oraz asystenci prokuratorów. Nie brali w nim udziału policjanci.
Wskazane szkolenie zrealizowano w czterech edycjach.
2. Szkolenie pt. „Przestępstwa podatkowe – VAT i akcyza”, sygnatura K2/4/23.
Adresatami tego szkolenia są sędziowie i asesorzy sądowi orzekający w wydziałach
karnych, asystenci sędziów orzekających w tych wydziałach, a także prokuratorzy,
asesorzy prokuratury oraz asystenci prokuratorów. Nie brali w nim udziału policjanci.
3. Szkolenie pt. „Kodeks karny skarbowy - wybrane zagadnienia”, sygnatura K52/23.
Adresatami tego szkolenia byli sędziowie, asesorzy sądowi, asystenci sędziów, a także
prokuratorzy, asesorzy prokuratury i asystenci prokuratorów. Nie brali w nim udziału
policjanci.
- Rok 2024:
-- 2 of 4 --
3
1. Szkolenie pt. „Przebieg postępowania karnoskarbowego. Wykorzystanie
dokumentów z postępowania podatkowego w postępowaniu karnym”, sygnatura
K32/24.
Adresatami tego szkolenia byli sędziowie i asesorzy sądowi orzekający w wydziałach
karnych, asystenci sędziów orzekający w tych wydziałach, a także prokuratorzy, asesorzy
prokuratury oraz asystenci prokuratorów. Nie brali w nim udziału policjanci. Zrealizowano
dwie edycje tego szkolenia.
2. Szkolenie pt. „Przestępstwa podatkowe - VAT i akcyza”, sygnatura K39/24.
Adresatami tego szkolenia byli sędziowie i asesorzy sądowi orzekający w wydziałach
karnych oraz asystenci sędziów orzekających w tych wydziałach, prokuratorzy, asesorzy
prokuratury i asystenci prokuratorów. Nie brali w nim udziału policjanci. Szkolenie to
zrealizowano w dwóch edycjach.
- Rok 2025:
1. Szkolenie pt. „Kodeks karny skarbowy – wybrane zagadnienia”, sygnatura K8/25.
Adresatami tego szkolenia są sędziowie i asesorzy sądowi orzekający w wydziałach
karnych oraz asystenci sędziów orzekających w tych wydziałach, a także prokuratorzy,
asesorzy prokuratury i asystenci prokuratorów. Nie brali w nim udziału policjanci.
Wskazane szkolenie zaplanowano w dwóch edycjach.
2. Szkolenie pt. „Przestępstwa podatkowe – VAT i akcyza”, sygnatura K29/25/1.
Adresatami tego szkolenia byli sędziowie i asesorzy sądowi orzekający w wydziałach
karnych oraz asystenci sędziów orzekających w tych wydziałach, a także prokuratorzy,
asesorzy prokuratury i asystenci prokuratorów. Nie brali w nim udziału policjanci.
Dodatkowo w okresie od 1 do 31 grudnia 2023 r. w ramach projektu „Ekonomia i finanse
dla kadr wymiaru sprawiedliwości” Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury
zrealizowała 5 szkoleń o tematyce karnej, a mianowicie 4 szkolenia stacjonarne „Wpływ
procesów ekonomicznych na kwestie odpowiedzialności karnej” oraz szkolenie on-line
„Organizacja systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu”,
w wyniku których przeszkolono 37 sędziów oraz 43 prokuratorów.
-- 3 of 4 --
4
Na rok 2026 nie ma jeszcze zatwierdzonego harmonogramu działalności szkoleniowej
Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (vide § 5 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z 18 grudnia 2017 r. w sprawie sposobu i trybu opracowania rocznego
harmonogramu działalności szkoleniowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury - Dz.
U. z 2017 r., poz. 2431). W kontekście prognoz należy mieć na uwadze, że wynikają jak
dotąd z założeń tego harmonogramu, które zostały uchwalone przez Radę Programową
i przewidują kontynuację szkoleń przedmiotowych przedstawionych wyżej o tematach:
1. „Kodeks karny skarbowy – wybrane zagadnienia” w 2 edycjach stacjonarnych i 2
on-line;
2. „Przestępstwa podatkowe - Vat i akcyza” w 1 edycji szkolenia stacjonarnego.
Ponadto począwszy od listopada 2024 roku prokuratorzy Departamentu do Spraw
Przestępczości Gospodarczej Prokuratury Krajowej oraz prokuratorzy Prokuratury
Regionalnej w Katowicach, prowadzą cykl szkoleń, których przedmiotem pozostaje
przestępczość podatkowa, skierowanych m.in. do pracowników Krajowej Administracji
Skarbowej. Szkolenia te odbywają się przynajmniej raz, a często dwa razy w miesiącu.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --