Interpelacja nr 10835
Interpelacja w sprawie programu "Czyste Powietrze"
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (95%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie programu "Czyste Powietrze"
Interpelacja nr 10835
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie programu "Czyste Powietrze"
Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz
Data wpływu: 08-07-2025
Szanowna Pani Minister,
program „Czyste Powietrze” od wejścia w nowej odsłonie cieszy się niezmiennie bardzo wysokim zainteresowaniem. Jednak w praktyce wielu beneficjentów doświadcza obecnie wielomiesięcznych opóźnień w rozpatrywaniu wniosków i wypłacie środków. Niestety narastające zaległości i wydłużające się terminy realizacji świadczeń generują szereg problemów o charakterze społecznym, finansowym oraz organizacyjnym.
Wielu wnioskodawców zaciągnęło kredyty, pożyczki lub wykorzystało oszczędności na realizację inwestycji proekologicznych, licząc na szybką wypłatę dotacji. Opóźnienia w przekazywaniu środków skutkują wzrostem kosztów obsługi zadłużenia (odsetek bankowych, prowizji) oraz koniecznością odraczania innych planowanych inwestycji.
Pierwotna dobra komunikacja dotycząca uproszczonych procedur została nadszarpnięta przez wielomiesięczne oczekiwanie. Obecna kondycja realizacji może zniechęcać kolejnych beneficjentów, a w dłuższej perspektywie obniżyć efektywność całego programu.
Firmy świadczące usługi termomodernizacyjne mogą rewidować harmonogramy prac lub podnosić ceny, aby uwzględnić dłuższe terminy płatności, co dodatkowo wpływa na budżet beneficjentów.
W związku z tym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy ministerstwo dysponuje aktualnymi danymi na temat stanu przetwarzania wniosków w programie „Czyste Powietrze”? Proszę o podanie liczby wniosków oczekujących na rozpatrzenie oraz średniego czasu oczekiwania na decyzję i wypłatę środków.
Jakie konkretne działania ministerstwo podjęło w celu zniwelowania opóźnień w rozpatrywaniu wniosków i wypłacie dotacji?
Czy przewidziano rozwiązania indywidualne lub przyspieszoną ścieżkę obsługi dla beneficjentów szczególnie dotkniętych długimi opóźnieniami (w szczególności dla tych, którzy zaciągnęli zobowiązania kredytowe w celu realizacji inwestycji)?
Do jakiego terminu ministerstwo planuje nadrobić zaległości w realizacji programu i przywrócić standardowe terminy wypłat?
Czy problem opóźnień ma charakter ogólnokrajowy, czy też występują regiony o szczególnie wysokim poziomie zaległości? Jeśli tak, jakie dodatkowe działania zostaną podjęte w celu wsparcia tych obszarów?
Z wyrazami szacunku Piotr Górnikiewicz
Interpelacja nr 10835
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie programu "Czyste Powietrze"
Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz
Data wpływu: 08-07-2025
Szanowna Pani Minister,
program „Czyste Powietrze” od wejścia w nowej odsłonie cieszy się niezmiennie bardzo wysokim zainteresowaniem. Jednak w praktyce wielu beneficjentów doświadcza obecnie wielomiesięcznych opóźnień w rozpatrywaniu wniosków i wypłacie środków. Niestety narastające zaległości i wydłużające się terminy realizacji świadczeń generują szereg problemów o charakterze społecznym, finansowym oraz organizacyjnym.
Wielu wnioskodawców zaciągnęło kredyty, pożyczki lub wykorzystało oszczędności na realizację inwestycji proekologicznych, licząc na szybką wypłatę dotacji. Opóźnienia w przekazywaniu środków skutkują wzrostem kosztów obsługi zadłużenia (odsetek bankowych, prowizji) oraz koniecznością odraczania innych planowanych inwestycji.
Pierwotna dobra komunikacja dotycząca uproszczonych procedur została nadszarpnięta przez wielomiesięczne oczekiwanie. Obecna kondycja realizacji może zniechęcać kolejnych beneficjentów, a w dłuższej perspektywie obniżyć efektywność całego programu.
Firmy świadczące usługi termomodernizacyjne mogą rewidować harmonogramy prac lub podnosić ceny, aby uwzględnić dłuższe terminy płatności, co dodatkowo wpływa na budżet beneficjentów.
W związku z tym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy ministerstwo dysponuje aktualnymi danymi na temat stanu przetwarzania wniosków w programie „Czyste Powietrze”? Proszę o podanie liczby wniosków oczekujących na rozpatrzenie oraz średniego czasu oczekiwania na decyzję i wypłatę środków.
Jakie konkretne działania ministerstwo podjęło w celu zniwelowania opóźnień w rozpatrywaniu wniosków i wypłacie dotacji?
Czy przewidziano rozwiązania indywidualne lub przyspieszoną ścieżkę obsługi dla beneficjentów szczególnie dotkniętych długimi opóźnieniami (w szczególności dla tych, którzy zaciągnęli zobowiązania kredytowe w celu realizacji inwestycji)?
Do jakiego terminu ministerstwo planuje nadrobić zaległości w realizacji programu i przywrócić standardowe terminy wypłat?
Czy problem opóźnień ma charakter ogólnokrajowy, czy też występują regiony o szczególnie wysokim poziomie zaległości? Jeśli tak, jakie dodatkowe działania zostaną podjęte w celu wsparcia tych obszarów?
Z wyrazami szacunku Piotr Górnikiewicz
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
6%
Konkretność
94%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
3 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.2 / 1k zn.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9652 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DFE-WNF.050.61.2025.AS
3898186.15851524.12752201
Warszawa, 25-08-2025
Dotyczy: interpelacji Posła Piotra Górnikiewicza w sprawie Programu „Czyste
Powietrze” (K10INT10835)
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane pytania, przygotowane na podstawie
informacji otrzymanych od Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej (dalej: NFOŚiGW), dotyczące realizacji Programu „Czyste powietrze” (dalej:
Program).
1. Czy Ministerstwo dysponuje aktualnymi danymi na temat stanu przetwarzania
wniosków w programie „Czyste Powietrze”? Proszę o podanie liczby wniosków oczekujących na
rozpatrzenie oraz średniego czasu oczekiwania na decyzję i wypłatę środków.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (dalej: MKiŚ) współpracuje z NFOŚiGW przy realizacji
Programu, występując w kilku rolach, jako:
• organ nadzoru zgodnie z ustawą - Prawo ochrony środowiska (również jako organ
nadzoru nad wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej (dalej:
wfośigw));
• Instytucja Odpowiedzialna za Realizację Inwestycji w Krajowym Planie Odbudowy
i Zwiększania Odporności (dalej: KPO);
• Instytucja Pośrednicząca w Programie Fundusze Europejskie na Infrastrukturę,
Klimat, Środowisko 2021-2027 (dalej: FEnIKS);
• organ nadzoru nad NFOŚiGW jako Operatorem Funduszu Modernizacyjnego
(dalej: FM).
W ramach wskazanych ról, MKiŚ podejmuje wszelkie działania, aby zapewnić efektywną
i zgodną z obowiązującymi przepisami realizację Programu. MKiŚ posiada wiedzę na temat
sposobu jego wdrażania oraz napotykanych trudności. W ramach prowadzonych działań
gromadzone są dane dotyczące przebiegu wdrażania Programu.
Według stanu na 14.08.2025 r., w systemie NFOŚiGW znajduje się:
10 331 wniosków o dofinansowanie, na łączną kwotę ok. 607 mln zł,
76 172 wniosków o płatność, na łączną kwotę ok. 2 172 mln zł.
Czas oczekiwania na decyzję i wypłatę środków zależy od wielu czynników, między innymi
kompletności i poprawności złożonych dokumentów przez beneficjentów, zakresu
inwestycji, wyników prowadzonych kontroli i liczby wniosków oraz potencjału
operacyjnego wfośigw. W wersji Programu od 31.03.2025 r. czas rozpatrzenia wniosku
-- 1 of 4 --
o dofinasowanie jest instrukcyjny i powinien wynosić do 60 dni kalendarzowych od daty
wpływu wniosku do wfośigw. Z otrzymanych od NFOŚiGW informacji wynika, że dla
wniosków o płatność w 2024 r.1 w przypadku wniosków poprawnych średni czas
rozpatrzenia wynosi 60 dni, w przypadku wniosków wymagających korekty 77 dni.
2. Jakie konkretne działania Ministerstwo podjęło w celu zniwelowania opóźnień
w rozpatrywaniu wniosków i wypłacie dotacji?
Aby przyspieszyć wypłatę środków i rozpatrywanie wniosków, NFOŚiGW wraz z wfośigw
wdrożył szereg działań naprawczych, w tym: zoptymalizowano procesy, zwiększono
zatrudnienie oraz wykorzystano okres czasowego wstrzymania naboru nowych wniosków
(pomiędzy 28.11.2024 r. – 31.03.2025 r.) na pracę nad dynamiką rozpatrywania wniosków
o dofinansowanie oraz wniosków o płatność.
NFOŚiGW intensyfikuje działania mające na celu przyspieszenie wypłat dla tych
podmiotów, które prawidłowo zrealizowały projekty. Dla usprawnienia obsługi wniosków
o płatność została opublikowana tabela kosztów jednostkowych dla wniosków
finansowanych z KPO i FEnIKS (dostępna pod adresem:
https://czystepowietrze.gov.pl/wazne-komunikaty/przyspieszamy-wycene ). Tabela jest
odpowiedzią na zawyżanie kosztów jednostkowych termomodernizacji objętych dotacjami.
Pomaga ona beneficjentom Programu w szacowaniu wydatków, które są objęte dotacją.
Ułatwia także ocenę ofert wykonawców i przyspiesza ocenę wniosków o płatność.
Jednocześnie został przygotowany zbiór wytycznych i zasad dla wfośigw, m.in.:
- nadanie przez wfośigw najwyższego priorytetu rozpatrywaniu i rozliczaniu wszystkich
prawidłowo złożonych wniosków o płatność w 2024 r. i wypłata dotacji najpóźniej do
30.09.2025 r.;
- wypłata środków przez WFOŚiGW w ciągu 3 dni roboczych od zatwierdzenia wniosku
o płatność;
- rekomendacja, aby w przypadku, gdy jedyną wątpliwością jest wysokość stawek kosztów
jednostkowych, realizowane były możliwie bezzwłocznie płatności w wysokościach
odpowiadających stawkom kosztów opublikowanych na stronie
http://czystepowietrze.gov.pl ;
- wypłata przez WFOŚiGW dotacji nie później niż w ciągu 60 dni od złożenia przez
beneficjenta kompletnych wyjaśnień lub uzupełnienia dokumentów.
Zbiór wytycznych jest dostępny pod adresem: https://czystepowietrze.gov.pl/wazne-
komunikaty/usprawnienie-procedur-rozpatrywania-wnioskow-o-platnosc .
Te działania przynoszą już efekty, a tempo rozliczeń wyraźnie rośnie.
Dodatkowo, pozyskano nowe źródło finansowania – 10 mld zł z FM, który jest dedykowany
transformacji energetycznej gospodarki (w tym sektora budownictwa) i walce z ubóstwem
energetycznym. Działanie to ma zapewnić stabilność finansową Programu.
3. Czy przewidziano rozwiązania indywidualne lub przyspieszoną ścieżkę obsługi dla
beneficjentów szczególnie dotkniętych długimi opóźnieniami (W szczególności dla tych, którzy
zaciągnęli zobowiązania kredytowe w celu realizacji inwestycji)?
Należy podkreślić, że NFOŚiGW niezmiennie traktuje wsparcie dla beneficjentów
Programu jako priorytet. Dodatkowo w trosce o najbardziej wrażliwych beneficjentów
Programu warto wspomnieć o ogólnopolskim systemie operatorów, których rolę w nowej
1 na podstawie informacji przekazanych przez 10 wfośigw
-- 2 of 4 --
wersji Programu pełnią wfośigw i gminy. Jest to rozwiązanie wypracowane w szczególności
w kontekście ochrony beneficjentów z najwyższym poziomem dofinansowania – osób
o najniższych dochodach, często zagrożonych ubóstwem energetycznym, osób starszych
i/lub ubogich energetycznie, wykluczonych cyfrowo, grupy narażonej na działania
nierzetelnych wykonawców. Ma to na celu ograniczenie nadużyć, które miały miejsce
w poprzednich edycjach Programu, takich jak nieuczciwe praktyki
akwizytorów/wykonawców, podpisywanie niekompletnych dokumentów czy niewłaściwą
realizację inwestycji.
System nastawiony jest na zaangażowanie gmin, gdyż to one najlepiej identyfikują potrzeby
mieszkańców na danym terenie. Na obszarach, gdzie gminy nie zdecydują się na
przystąpienie do Programu w roli Operatora, funkcję tą pełni wfośigw. Procedowanie
wniosków z udziałem Operatora jest obowiązkowe w najwyższym poziomie
dofinansowania i z prefinansownaiem na poziomach najwyższym i podwyższonym,
a opcjonalna w poziomie podwyższonym. Wszystkie działania Operatorów tworzą
indywidualną lub przyspieszoną ścieżkę obsługi dla beneficjentów.
4. Do jakiego terminu Ministerstwo planuje nadrobić zaległości w realizacji programu
i przywrócić standardowe terminy wypłat?
Program finansowany jest ze środków unijnych pochodzących z KPO oraz FEnIKS. Nowa
edycja programu uruchomiona 31.03.2025 r. jest finansowana ze środków FM. Szeroki
montaż finansowy wymusza zgodność zasad Programu ze specyfiką rozliczania środków
z poszczególnych źródeł. Jedną z podstawowych przesłanek występujących w programach
finansowanych ze źródeł zewnętrznych jest zapobieganie i nieprzedstawianie do
rozliczenia wydatków poniesionych w sposób nieprawidłowy, z naruszeniem zasad
programowych czy przepisów prawa. Nadrzędnymi zasadami finansowania Programu są
zasady dotyczące finansów publicznych. Ustawa o finansach publicznych jednoznacznie
określa, że wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny,
z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz
optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów.
Stosowanie odpowiednich procedur, które zapobiegają uznaniowym i nieprzejrzystym
decyzjom dotyczącym dysponowania środkami publicznymi w ramach Programu, wymaga
czasu. MKiŚ i NFOŚiGW dokłada wszelkich starań aby zapewnić terminową realizację
Programu. Dążymy do tego, by każdy beneficjent otrzymał należne środki możliwie
najszybciej – zgodnie z warunkami umowy i po pozytywnej weryfikacji dokumentów.
5. Czy problem opóźnień ma charakter ogólnokrajowy, czy też występują regiony o
szczególnie wysokim poziomie zaległości? Jeśli tak, jakie dodatkowe działania zostaną podjęte
w celu wsparcia tych obszarów?
Na wstępie należy wyjaśnić, że NFOŚiGW oraz 16 wfośigw, choć wspólnie tworzą system
finansowania ochrony środowiska w Polsce i współpracują ze sobą, to jednak stanowią
niezależnie od siebie podmioty publiczne, które w ramach własnych jednostek określają
zasoby niezbędne do realizacji poszczególnych działań.
NFOŚiGW prowadzi analizy dotyczące liczby wniosków oczekujących na weryfikację
w poszczególnych wfośigw oraz średniego czasu ich rozpatrywania. Wspólnie z wfośigw
prowadzi również rozmowy dotyczące usprawnienia całego procesu oceny wniosków
i wypłaty dofinansowania.
Do rozpatrywania wniosków o płatność w ramach Programu MKiŚ zalecił wfośigw
zintensyfikowanie działań, które mają zagwarantować efektywność, racjonalność, oraz
przejrzystość, w tym zarządzania pracownikami realizującymi zadania. MKiŚ monitoruje
-- 3 of 4 --
w trybie ciągłym postęp w rozpatrywaniu wniosków przez poszczególne wfośigw
i w sytuacji zidentyfikowanych problemów czy zmniejszenia tempa wypłacania wzywa
Zarządy i Przewodniczących Rad Nadzorczych do podjęcia planów naprawczych.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DFE-WNF.050.61.2025.AS
3898186.15851524.12752201
Warszawa, 25-08-2025
Dotyczy: interpelacji Posła Piotra Górnikiewicza w sprawie Programu „Czyste
Powietrze” (K10INT10835)
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane pytania, przygotowane na podstawie
informacji otrzymanych od Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej (dalej: NFOŚiGW), dotyczące realizacji Programu „Czyste powietrze” (dalej:
Program).
1. Czy Ministerstwo dysponuje aktualnymi danymi na temat stanu przetwarzania
wniosków w programie „Czyste Powietrze”? Proszę o podanie liczby wniosków oczekujących na
rozpatrzenie oraz średniego czasu oczekiwania na decyzję i wypłatę środków.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (dalej: MKiŚ) współpracuje z NFOŚiGW przy realizacji
Programu, występując w kilku rolach, jako:
• organ nadzoru zgodnie z ustawą - Prawo ochrony środowiska (również jako organ
nadzoru nad wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej (dalej:
wfośigw));
• Instytucja Odpowiedzialna za Realizację Inwestycji w Krajowym Planie Odbudowy
i Zwiększania Odporności (dalej: KPO);
• Instytucja Pośrednicząca w Programie Fundusze Europejskie na Infrastrukturę,
Klimat, Środowisko 2021-2027 (dalej: FEnIKS);
• organ nadzoru nad NFOŚiGW jako Operatorem Funduszu Modernizacyjnego
(dalej: FM).
W ramach wskazanych ról, MKiŚ podejmuje wszelkie działania, aby zapewnić efektywną
i zgodną z obowiązującymi przepisami realizację Programu. MKiŚ posiada wiedzę na temat
sposobu jego wdrażania oraz napotykanych trudności. W ramach prowadzonych działań
gromadzone są dane dotyczące przebiegu wdrażania Programu.
Według stanu na 14.08.2025 r., w systemie NFOŚiGW znajduje się:
10 331 wniosków o dofinansowanie, na łączną kwotę ok. 607 mln zł,
76 172 wniosków o płatność, na łączną kwotę ok. 2 172 mln zł.
Czas oczekiwania na decyzję i wypłatę środków zależy od wielu czynników, między innymi
kompletności i poprawności złożonych dokumentów przez beneficjentów, zakresu
inwestycji, wyników prowadzonych kontroli i liczby wniosków oraz potencjału
operacyjnego wfośigw. W wersji Programu od 31.03.2025 r. czas rozpatrzenia wniosku
-- 1 of 4 --
o dofinasowanie jest instrukcyjny i powinien wynosić do 60 dni kalendarzowych od daty
wpływu wniosku do wfośigw. Z otrzymanych od NFOŚiGW informacji wynika, że dla
wniosków o płatność w 2024 r.1 w przypadku wniosków poprawnych średni czas
rozpatrzenia wynosi 60 dni, w przypadku wniosków wymagających korekty 77 dni.
2. Jakie konkretne działania Ministerstwo podjęło w celu zniwelowania opóźnień
w rozpatrywaniu wniosków i wypłacie dotacji?
Aby przyspieszyć wypłatę środków i rozpatrywanie wniosków, NFOŚiGW wraz z wfośigw
wdrożył szereg działań naprawczych, w tym: zoptymalizowano procesy, zwiększono
zatrudnienie oraz wykorzystano okres czasowego wstrzymania naboru nowych wniosków
(pomiędzy 28.11.2024 r. – 31.03.2025 r.) na pracę nad dynamiką rozpatrywania wniosków
o dofinansowanie oraz wniosków o płatność.
NFOŚiGW intensyfikuje działania mające na celu przyspieszenie wypłat dla tych
podmiotów, które prawidłowo zrealizowały projekty. Dla usprawnienia obsługi wniosków
o płatność została opublikowana tabela kosztów jednostkowych dla wniosków
finansowanych z KPO i FEnIKS (dostępna pod adresem:
https://czystepowietrze.gov.pl/wazne-komunikaty/przyspieszamy-wycene ). Tabela jest
odpowiedzią na zawyżanie kosztów jednostkowych termomodernizacji objętych dotacjami.
Pomaga ona beneficjentom Programu w szacowaniu wydatków, które są objęte dotacją.
Ułatwia także ocenę ofert wykonawców i przyspiesza ocenę wniosków o płatność.
Jednocześnie został przygotowany zbiór wytycznych i zasad dla wfośigw, m.in.:
- nadanie przez wfośigw najwyższego priorytetu rozpatrywaniu i rozliczaniu wszystkich
prawidłowo złożonych wniosków o płatność w 2024 r. i wypłata dotacji najpóźniej do
30.09.2025 r.;
- wypłata środków przez WFOŚiGW w ciągu 3 dni roboczych od zatwierdzenia wniosku
o płatność;
- rekomendacja, aby w przypadku, gdy jedyną wątpliwością jest wysokość stawek kosztów
jednostkowych, realizowane były możliwie bezzwłocznie płatności w wysokościach
odpowiadających stawkom kosztów opublikowanych na stronie
http://czystepowietrze.gov.pl ;
- wypłata przez WFOŚiGW dotacji nie później niż w ciągu 60 dni od złożenia przez
beneficjenta kompletnych wyjaśnień lub uzupełnienia dokumentów.
Zbiór wytycznych jest dostępny pod adresem: https://czystepowietrze.gov.pl/wazne-
komunikaty/usprawnienie-procedur-rozpatrywania-wnioskow-o-platnosc .
Te działania przynoszą już efekty, a tempo rozliczeń wyraźnie rośnie.
Dodatkowo, pozyskano nowe źródło finansowania – 10 mld zł z FM, który jest dedykowany
transformacji energetycznej gospodarki (w tym sektora budownictwa) i walce z ubóstwem
energetycznym. Działanie to ma zapewnić stabilność finansową Programu.
3. Czy przewidziano rozwiązania indywidualne lub przyspieszoną ścieżkę obsługi dla
beneficjentów szczególnie dotkniętych długimi opóźnieniami (W szczególności dla tych, którzy
zaciągnęli zobowiązania kredytowe w celu realizacji inwestycji)?
Należy podkreślić, że NFOŚiGW niezmiennie traktuje wsparcie dla beneficjentów
Programu jako priorytet. Dodatkowo w trosce o najbardziej wrażliwych beneficjentów
Programu warto wspomnieć o ogólnopolskim systemie operatorów, których rolę w nowej
1 na podstawie informacji przekazanych przez 10 wfośigw
-- 2 of 4 --
wersji Programu pełnią wfośigw i gminy. Jest to rozwiązanie wypracowane w szczególności
w kontekście ochrony beneficjentów z najwyższym poziomem dofinansowania – osób
o najniższych dochodach, często zagrożonych ubóstwem energetycznym, osób starszych
i/lub ubogich energetycznie, wykluczonych cyfrowo, grupy narażonej na działania
nierzetelnych wykonawców. Ma to na celu ograniczenie nadużyć, które miały miejsce
w poprzednich edycjach Programu, takich jak nieuczciwe praktyki
akwizytorów/wykonawców, podpisywanie niekompletnych dokumentów czy niewłaściwą
realizację inwestycji.
System nastawiony jest na zaangażowanie gmin, gdyż to one najlepiej identyfikują potrzeby
mieszkańców na danym terenie. Na obszarach, gdzie gminy nie zdecydują się na
przystąpienie do Programu w roli Operatora, funkcję tą pełni wfośigw. Procedowanie
wniosków z udziałem Operatora jest obowiązkowe w najwyższym poziomie
dofinansowania i z prefinansownaiem na poziomach najwyższym i podwyższonym,
a opcjonalna w poziomie podwyższonym. Wszystkie działania Operatorów tworzą
indywidualną lub przyspieszoną ścieżkę obsługi dla beneficjentów.
4. Do jakiego terminu Ministerstwo planuje nadrobić zaległości w realizacji programu
i przywrócić standardowe terminy wypłat?
Program finansowany jest ze środków unijnych pochodzących z KPO oraz FEnIKS. Nowa
edycja programu uruchomiona 31.03.2025 r. jest finansowana ze środków FM. Szeroki
montaż finansowy wymusza zgodność zasad Programu ze specyfiką rozliczania środków
z poszczególnych źródeł. Jedną z podstawowych przesłanek występujących w programach
finansowanych ze źródeł zewnętrznych jest zapobieganie i nieprzedstawianie do
rozliczenia wydatków poniesionych w sposób nieprawidłowy, z naruszeniem zasad
programowych czy przepisów prawa. Nadrzędnymi zasadami finansowania Programu są
zasady dotyczące finansów publicznych. Ustawa o finansach publicznych jednoznacznie
określa, że wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny,
z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz
optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów.
Stosowanie odpowiednich procedur, które zapobiegają uznaniowym i nieprzejrzystym
decyzjom dotyczącym dysponowania środkami publicznymi w ramach Programu, wymaga
czasu. MKiŚ i NFOŚiGW dokłada wszelkich starań aby zapewnić terminową realizację
Programu. Dążymy do tego, by każdy beneficjent otrzymał należne środki możliwie
najszybciej – zgodnie z warunkami umowy i po pozytywnej weryfikacji dokumentów.
5. Czy problem opóźnień ma charakter ogólnokrajowy, czy też występują regiony o
szczególnie wysokim poziomie zaległości? Jeśli tak, jakie dodatkowe działania zostaną podjęte
w celu wsparcia tych obszarów?
Na wstępie należy wyjaśnić, że NFOŚiGW oraz 16 wfośigw, choć wspólnie tworzą system
finansowania ochrony środowiska w Polsce i współpracują ze sobą, to jednak stanowią
niezależnie od siebie podmioty publiczne, które w ramach własnych jednostek określają
zasoby niezbędne do realizacji poszczególnych działań.
NFOŚiGW prowadzi analizy dotyczące liczby wniosków oczekujących na weryfikację
w poszczególnych wfośigw oraz średniego czasu ich rozpatrywania. Wspólnie z wfośigw
prowadzi również rozmowy dotyczące usprawnienia całego procesu oceny wniosków
i wypłaty dofinansowania.
Do rozpatrywania wniosków o płatność w ramach Programu MKiŚ zalecił wfośigw
zintensyfikowanie działań, które mają zagwarantować efektywność, racjonalność, oraz
przejrzystość, w tym zarządzania pracownikami realizującymi zadania. MKiŚ monitoruje
-- 3 of 4 --
w trybie ciągłym postęp w rozpatrywaniu wniosków przez poszczególne wfośigw
i w sytuacji zidentyfikowanych problemów czy zmniejszenia tempa wypłacania wzywa
Zarządy i Przewodniczących Rad Nadzorczych do podjęcia planów naprawczych.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --