Interpelacja nr 10821
Interpelacja w sprawie kwalifikacji chodników oraz ścieżek rowerowych w kontekście wymogu uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (88%)
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie kwalifikacji chodników oraz ścieżek rowerowych w kontekście wymogu uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
Interpelacja nr 10821
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie kwalifikacji chodników oraz ścieżek rowerowych w kontekście wymogu uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
Zgłaszający: Henryk Smolarz
Data wpływu: 08-07-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z prośbą o jednoznaczną interpretację obowiązujących przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, łącznie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1071) oraz rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1724).
Powyższe wynika z faktu, iż jednym z wymaganych elementów dokumentacji aplikacyjnej w ramach ubiegania się o środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego jest dokumentacja środowiskowa.
Zgodnie z ww. aktami prawnymi do przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko, wymagających uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, należą w zakresie cytowanych przepisów:
„§ 2. 1. Do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć:
31) autostrady i drogi ekspresowe;
32) drogi inne niż wymienione w pkt 31 nie mniej niż o czterech pasach ruchu i długości nie mniejszej niż 10 km w jednym odcinku oraz zmianę przebiegu lub rozbudowę istniejącej drogi o dwóch pasach ruchu co najmniej do czterech pasów ruchu na długości nie mniejszej niż 10 km w jednym odcinku.
§ 3. 1. Do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć:
62) drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 lub obiekty mostowe w ciągu drogi o nawierzchni twardej, z wyłączeniem przebudowy dróg lub obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1–5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody”.
W tym miejscu w nawiązaniu szczególnie do § 3.1.62 powyższego (Dz. U. z 2024 r. poz. 320, 1222):
„Art. 4. Użyte w ustawie określenia oznaczają:
2) droga - budowlę składającą się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub drogowych obiektów inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stanowiącą całość techniczno-użytkową, usytuowaną w pasie drogowym
i przeznaczoną do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt”.
IZ FEL 2021-2027 w trakcie oceny wniosków o dofinansowanie, jak również na spotkaniach z beneficjentami przyjęła stanowisko, z którego wynika obowiązkowe przeprowadzenie procedury środowiskowej również dla chodników, ciągów pieszo-rowerowych z uwagi na zaistnienie powyższych w przytoczonej definicji drogi.
Jednakże dalej aktualny jest KOMUNIKAT GENERALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA dotyczący kwalifikacji chodników oraz ścieżek rowerowych (DOOŚ-WAPiS.400.55.2022.MDz, Warszawa, 06.04.2022 r.), który zamieszczony jest na stronie: https://www.gov.pl/web/gdos/budowa-chodnika-lub-sciezki-rowerowej-nie-wymaga-decyzji-o srodowiskowych-uwarunkowaniach-wyjasnienia-gdos.
Komunikat jasno precyzuje, iż budowa ścieżki rowerowej lub chodnika nie stanowi przedsięwzięcia, które może znacząco oddziaływać na środowisko, niezależnie od sposobu realizacji (samodzielne przedsięwzięcie czy przebudowa lub rozbudowa drogi) ani umiejscowienia (w pasie drogowym, poza pasem drogowym, na obiekcie mostowym).
Oczywiście należy zaznaczyć, iż komunikat na wstępie przytacza definicje ustawowe drogi z ustawy o drogach publicznych oraz Prawo o ruchu drogowym. W zakresie definicji w ustawie o drogach publicznych nastąpiły zmiany w stosunku do definicji przytoczonych w powyższym dokumencie, to znaczy:
Komunikat zawiera zapis art. 4 pkt 6, który został usunięty z ustawy:
Zgodnie z art. 4 pkt 6 ustawy o drogach publicznych chodnik został zdefiniowany odrębnie, tj. jako „część drogi przeznaczona do ruchu pieszych”. Według art. 4 pkt 11a ustawy o drogach publicznych droga rowerowa to „droga przeznaczona do ruchu rowerów albo rowerów i pieszych, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem”.
Jednakże pozostałe zapisy definiujące rolę chodników i ścieżek rowerowych w dalszym ciągu są obowiązujące:
W obowiązującym systemie prawnym funkcjonuje również definicja legalna drogi dla rowerów, przez którą w świetle art. 2 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym rozumie się „drogę lub jej część przeznaczoną do ruchu rowerów, oznaczoną odpowiednimi znakami drogowymi; droga dla rowerów jest oddzielona od innych dróg lub jezdni tej samej drogi konstrukcyjnie lub za pomocą urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego”.
Od autora: warto przytoczyć również definicję chodnika w świetle art. 2 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym: chodnik – część drogi dla pieszych przeznaczona wyłącznie do ruchu pieszych i osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch.
Kolejno komunikat przytacza:
"Warto nadmienić, że w latach 2007–2010 stanowisko to znajdowało bezpośrednio umocowanie w przepisach ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257 poz. 2573, ze zm.), tj. w § 3 ust. 1 pkt 56, i w brzmieniu: »drogi publiczne o nawierzchni utwardzonej, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 29 i 30, z wyłączeniem ich remontu i przedsięwzięć polegających na budowie, przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce: zjazdu z drogi publicznej, przejazdu drogowego, pasa postojowego, pasa dzielącego, pobocza, chodnika, ścieżki rowerowej, konstrukcji oporowej, przepustu, kładki oraz obiektów i urządzeń wyposażenia technicznego dróg«. Jakkolwiek zatem ówcześnie chodniki oraz ścieżki rowerowe zostały wprost wyłączone z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, to jednak w związku z licznymi wątpliwościami w zakresie kwalifikacji pozostałych elementów drogi, które nie zostały ujęte w ww. przepisie, prawodawca podjął decyzję o wykreśleniu literalnie wyłączonych w nim elementów. Zmiana ta wprowadzona została z dniem 15 listopada 2010 r., tj. z dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1397). Pomimo tych zmian legislacyjnych podejście do kwalifikacji przedsięwzięć nie uległo zmianie. Znajduje to odzwierciedlenie w publikacjach dostępnych na stronie internetowej. GDOŚ, pod adresem: https://www.gov.pl/web/gdos/publikacje2, tj. w przewodniku po ww. rozporządzeniu oraz w zbiorze interpretacji pomocnych przy kwalifikacji przedsięwzięć na podstawie przepisów wspomnianego rozporządzenia. Podejście to znajdowało odzwierciedlenie wielokrotnie w ramach stanowisk zajmowanych przez GDOŚ w związku z pytaniami dotyczącymi kwalifikacji przedsięwzięć".
Podsumowując, realizacja przedsięwzięcia polegającego na budowie chodnika lub ścieżki rowerowej nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż nie stanowi ono przedsięwzięcia, które może znacząco oddziaływać na środowisko, niezależnie od sposobu realizacji (samodzielne przedsięwzięcie czy też przebudowa lub rozbudowa drogi) oraz umiejscowienia (w pasie drogowym, poza pasem drogowym, na obiekcie mostowym). Bez wpływu na kwalifikację pozostaje również kwestia surowca, z którego wykonane zostaną chodnik czy ścieżka rowerowa.
W dalszej kolejności należy wspomnieć i zaznaczyć, iż powyższe stanowisko GDOŚ wynika również z przytoczonej w komunikacie dyrektywy europejskiej, co precyzuje kolejny zapis komunikatu:
"Warto podkreślić, że niniejsze stanowisko zostało oparte na podstawie pogłębionej analizy uwzględniającej m.in. kontekst historyczny dotyczący prac nad zmianami prawnymi w rozporządzeniu ooś, z wykorzystaniem metody wykładni celowościowej (tj. na podstawie celu, jaki ma realizować przepis) oraz wykładni prowspólnotowej (tj. w oparciu o treść prawa Unii Europejskiej), a więc nieco odmiennie niż czynią to zwykle sądy administracyjne, które co do zasady kierują się dyrektywami językowymi, natomiast nie zawsze uwzględniają racje o charakterze poza lingwistycznym. Tymczasem zakwalifikowanie chodnika lub ścieżki rowerowej jako przedsięwzięcia wymagającego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach okazałoby się działaniem sprzecznym z intencjami prawodawcy, niezgodnym z celem dyrektywy EIA i niesłusznym ze względu na funkcję normy prawnej – konieczność przeanalizowania oddziaływań na środowisko (a tych zasadniczo brak na etapie użytkowania omawianej infrastruktury)".
„Kluczowe znaczenie ma tu bowiem fakt, że użytkowanie tego rodzaju infrastruktury nie wiąże się zasadniczo z generowaniem oddziaływań, bowiem nie jest nią prowadzony ruch pojazdów silnikowych. Jest to o tyle istotne, że w świetle postanowień dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. U. UE. L. z 2012 r. Nr 26, str. 1 z późn. zm.), zwanej dalej »dyrektywą EIA«, analizą w zakresie wpływu na środowisko powinny być objęte inwestycje, które wywołają lub mogą wywołać znaczące skutki w środowisku. Katalog tych inwestycji określony został w załączniku I i II do ww. dyrektywy, przy czym nie obejmują one swym zakresem chodników ani ścieżek rowerowych”.
Można ponadto zgodzić się ze stanowiskiem GDOŚ w zakresie orzecznictwa sądowego:
„W kontekście odmiennego orzecznictwa sądów administracyjnych w omawianym zakresie należy podkreślić, że przy orzekaniu w sprawach indywidualnych organy administracji publicznej nie są związane ani oceną prawną sądów administracyjnych dokonaną w innych sprawach, ani interpretacjami. Organy te są natomiast związane treścią aktów normatywnych powszechnie obowiązujących, które stanowią podstawę aktów stosowania prawa wobec osób fizycznych i prawnych m.in. w postaci decyzji administracyjnych i orzeczeń sądowych”.
W podsumowaniu należy z całą stanowczością stwierdzić, iż w praktyce organów właściwych w sprawach postępowań OOŚ (wójt/prezydent) organów architektoniczno-budowlanych, RDOŚ oraz wśród wykonawców dokumentacji projektowych stanowisko jest powszechnie zgodne i jednolite, a odmienna interpretacja IŻ FEL 2021-2027 wywołała ogromne zdziwienie i zaskoczenie.
Nadmienić należy, że mając na uwadze należytą staranność w przygotowaniu dokumentacji aplikacyjnej dotyczących kwestii środowiskowych w ramach ogłaszanych naborów przez IŻ FEL 2021-2027, w których można ubiegać się o środki zewnętrzne na budowę dróg dla pieszych i rowerów oraz dróg dla rowerów, podjęliśmy działania czyniące zadość oczekiwaniom IŻ FEL, tj. złożono wnioski wraz kartami informacyjnymi przedsięwzięć w celu uruchomienia procedur OOS.
Niemniej jednak samorządowcy z województwa lubelskiego są w posiadaniu informacji o podtrzymywaniu stanowiska zawartego w komunikacie GDOŚ przez RDOŚ w Lublinie (pismo RDOŚ do gminy Głusk, indeks: WOOŚ.4220.40.2025.KK.1 z dnia 13 marca 2025 r.).
Jednostki samorządu terytorialnego mają pełną świadomość konieczności przestrzegania prawa, działań służących ochronie środowiska, jednakże interpretacja IŻ FEL 2021-2027 powoduje czasochłonność, zwiększenie kosztów opracowania dokumentacji projektowych, zwiększa ryzyko utraty dofinansowania i jej skutki są odczuwalne dla JST jako beneficjentów środków UE oraz wszystkich podmiotów zaangażowanych w prawidłowe przygotowanie procesu inwestycyjnego.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytanie:
Czy budowa ścieżki rowerowej lub chodnika stanowi przedsięwzięcie, które może znacząco oddziaływać na środowisko (niezależnie od sposobu realizacji – samodzielne przedsięwzięcie czy przebudowa lub rozbudowa drogi – ani umiejscowienia: w pasie drogowym, poza pasem drogowym, na obiekcie mostowym), a tym samym wymaga przeprowadzenia procedury OOŚ?
Interpelacja nr 10821
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie kwalifikacji chodników oraz ścieżek rowerowych w kontekście wymogu uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
Zgłaszający: Henryk Smolarz
Data wpływu: 08-07-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z prośbą o jednoznaczną interpretację obowiązujących przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, łącznie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1071) oraz rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1724).
Powyższe wynika z faktu, iż jednym z wymaganych elementów dokumentacji aplikacyjnej w ramach ubiegania się o środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego jest dokumentacja środowiskowa.
Zgodnie z ww. aktami prawnymi do przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko, wymagających uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, należą w zakresie cytowanych przepisów:
„§ 2. 1. Do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć:
31) autostrady i drogi ekspresowe;
32) drogi inne niż wymienione w pkt 31 nie mniej niż o czterech pasach ruchu i długości nie mniejszej niż 10 km w jednym odcinku oraz zmianę przebiegu lub rozbudowę istniejącej drogi o dwóch pasach ruchu co najmniej do czterech pasów ruchu na długości nie mniejszej niż 10 km w jednym odcinku.
§ 3. 1. Do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć:
62) drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 lub obiekty mostowe w ciągu drogi o nawierzchni twardej, z wyłączeniem przebudowy dróg lub obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1–5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody”.
W tym miejscu w nawiązaniu szczególnie do § 3.1.62 powyższego (Dz. U. z 2024 r. poz. 320, 1222):
„Art. 4. Użyte w ustawie określenia oznaczają:
2) droga - budowlę składającą się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub drogowych obiektów inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stanowiącą całość techniczno-użytkową, usytuowaną w pasie drogowym
i przeznaczoną do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt”.
IZ FEL 2021-2027 w trakcie oceny wniosków o dofinansowanie, jak również na spotkaniach z beneficjentami przyjęła stanowisko, z którego wynika obowiązkowe przeprowadzenie procedury środowiskowej również dla chodników, ciągów pieszo-rowerowych z uwagi na zaistnienie powyższych w przytoczonej definicji drogi.
Jednakże dalej aktualny jest KOMUNIKAT GENERALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA dotyczący kwalifikacji chodników oraz ścieżek rowerowych (DOOŚ-WAPiS.400.55.2022.MDz, Warszawa, 06.04.2022 r.), który zamieszczony jest na stronie: https://www.gov.pl/web/gdos/budowa-chodnika-lub-sciezki-rowerowej-nie-wymaga-decyzji-o srodowiskowych-uwarunkowaniach-wyjasnienia-gdos.
Komunikat jasno precyzuje, iż budowa ścieżki rowerowej lub chodnika nie stanowi przedsięwzięcia, które może znacząco oddziaływać na środowisko, niezależnie od sposobu realizacji (samodzielne przedsięwzięcie czy przebudowa lub rozbudowa drogi) ani umiejscowienia (w pasie drogowym, poza pasem drogowym, na obiekcie mostowym).
Oczywiście należy zaznaczyć, iż komunikat na wstępie przytacza definicje ustawowe drogi z ustawy o drogach publicznych oraz Prawo o ruchu drogowym. W zakresie definicji w ustawie o drogach publicznych nastąpiły zmiany w stosunku do definicji przytoczonych w powyższym dokumencie, to znaczy:
Komunikat zawiera zapis art. 4 pkt 6, który został usunięty z ustawy:
Zgodnie z art. 4 pkt 6 ustawy o drogach publicznych chodnik został zdefiniowany odrębnie, tj. jako „część drogi przeznaczona do ruchu pieszych”. Według art. 4 pkt 11a ustawy o drogach publicznych droga rowerowa to „droga przeznaczona do ruchu rowerów albo rowerów i pieszych, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem”.
Jednakże pozostałe zapisy definiujące rolę chodników i ścieżek rowerowych w dalszym ciągu są obowiązujące:
W obowiązującym systemie prawnym funkcjonuje również definicja legalna drogi dla rowerów, przez którą w świetle art. 2 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym rozumie się „drogę lub jej część przeznaczoną do ruchu rowerów, oznaczoną odpowiednimi znakami drogowymi; droga dla rowerów jest oddzielona od innych dróg lub jezdni tej samej drogi konstrukcyjnie lub za pomocą urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego”.
Od autora: warto przytoczyć również definicję chodnika w świetle art. 2 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym: chodnik – część drogi dla pieszych przeznaczona wyłącznie do ruchu pieszych i osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch.
Kolejno komunikat przytacza:
"Warto nadmienić, że w latach 2007–2010 stanowisko to znajdowało bezpośrednio umocowanie w przepisach ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257 poz. 2573, ze zm.), tj. w § 3 ust. 1 pkt 56, i w brzmieniu: »drogi publiczne o nawierzchni utwardzonej, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 29 i 30, z wyłączeniem ich remontu i przedsięwzięć polegających na budowie, przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce: zjazdu z drogi publicznej, przejazdu drogowego, pasa postojowego, pasa dzielącego, pobocza, chodnika, ścieżki rowerowej, konstrukcji oporowej, przepustu, kładki oraz obiektów i urządzeń wyposażenia technicznego dróg«. Jakkolwiek zatem ówcześnie chodniki oraz ścieżki rowerowe zostały wprost wyłączone z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, to jednak w związku z licznymi wątpliwościami w zakresie kwalifikacji pozostałych elementów drogi, które nie zostały ujęte w ww. przepisie, prawodawca podjął decyzję o wykreśleniu literalnie wyłączonych w nim elementów. Zmiana ta wprowadzona została z dniem 15 listopada 2010 r., tj. z dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1397). Pomimo tych zmian legislacyjnych podejście do kwalifikacji przedsięwzięć nie uległo zmianie. Znajduje to odzwierciedlenie w publikacjach dostępnych na stronie internetowej. GDOŚ, pod adresem: https://www.gov.pl/web/gdos/publikacje2, tj. w przewodniku po ww. rozporządzeniu oraz w zbiorze interpretacji pomocnych przy kwalifikacji przedsięwzięć na podstawie przepisów wspomnianego rozporządzenia. Podejście to znajdowało odzwierciedlenie wielokrotnie w ramach stanowisk zajmowanych przez GDOŚ w związku z pytaniami dotyczącymi kwalifikacji przedsięwzięć".
Podsumowując, realizacja przedsięwzięcia polegającego na budowie chodnika lub ścieżki rowerowej nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż nie stanowi ono przedsięwzięcia, które może znacząco oddziaływać na środowisko, niezależnie od sposobu realizacji (samodzielne przedsięwzięcie czy też przebudowa lub rozbudowa drogi) oraz umiejscowienia (w pasie drogowym, poza pasem drogowym, na obiekcie mostowym). Bez wpływu na kwalifikację pozostaje również kwestia surowca, z którego wykonane zostaną chodnik czy ścieżka rowerowa.
W dalszej kolejności należy wspomnieć i zaznaczyć, iż powyższe stanowisko GDOŚ wynika również z przytoczonej w komunikacie dyrektywy europejskiej, co precyzuje kolejny zapis komunikatu:
"Warto podkreślić, że niniejsze stanowisko zostało oparte na podstawie pogłębionej analizy uwzględniającej m.in. kontekst historyczny dotyczący prac nad zmianami prawnymi w rozporządzeniu ooś, z wykorzystaniem metody wykładni celowościowej (tj. na podstawie celu, jaki ma realizować przepis) oraz wykładni prowspólnotowej (tj. w oparciu o treść prawa Unii Europejskiej), a więc nieco odmiennie niż czynią to zwykle sądy administracyjne, które co do zasady kierują się dyrektywami językowymi, natomiast nie zawsze uwzględniają racje o charakterze poza lingwistycznym. Tymczasem zakwalifikowanie chodnika lub ścieżki rowerowej jako przedsięwzięcia wymagającego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach okazałoby się działaniem sprzecznym z intencjami prawodawcy, niezgodnym z celem dyrektywy EIA i niesłusznym ze względu na funkcję normy prawnej – konieczność przeanalizowania oddziaływań na środowisko (a tych zasadniczo brak na etapie użytkowania omawianej infrastruktury)".
„Kluczowe znaczenie ma tu bowiem fakt, że użytkowanie tego rodzaju infrastruktury nie wiąże się zasadniczo z generowaniem oddziaływań, bowiem nie jest nią prowadzony ruch pojazdów silnikowych. Jest to o tyle istotne, że w świetle postanowień dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. U. UE. L. z 2012 r. Nr 26, str. 1 z późn. zm.), zwanej dalej »dyrektywą EIA«, analizą w zakresie wpływu na środowisko powinny być objęte inwestycje, które wywołają lub mogą wywołać znaczące skutki w środowisku. Katalog tych inwestycji określony został w załączniku I i II do ww. dyrektywy, przy czym nie obejmują one swym zakresem chodników ani ścieżek rowerowych”.
Można ponadto zgodzić się ze stanowiskiem GDOŚ w zakresie orzecznictwa sądowego:
„W kontekście odmiennego orzecznictwa sądów administracyjnych w omawianym zakresie należy podkreślić, że przy orzekaniu w sprawach indywidualnych organy administracji publicznej nie są związane ani oceną prawną sądów administracyjnych dokonaną w innych sprawach, ani interpretacjami. Organy te są natomiast związane treścią aktów normatywnych powszechnie obowiązujących, które stanowią podstawę aktów stosowania prawa wobec osób fizycznych i prawnych m.in. w postaci decyzji administracyjnych i orzeczeń sądowych”.
W podsumowaniu należy z całą stanowczością stwierdzić, iż w praktyce organów właściwych w sprawach postępowań OOŚ (wójt/prezydent) organów architektoniczno-budowlanych, RDOŚ oraz wśród wykonawców dokumentacji projektowych stanowisko jest powszechnie zgodne i jednolite, a odmienna interpretacja IŻ FEL 2021-2027 wywołała ogromne zdziwienie i zaskoczenie.
Nadmienić należy, że mając na uwadze należytą staranność w przygotowaniu dokumentacji aplikacyjnej dotyczących kwestii środowiskowych w ramach ogłaszanych naborów przez IŻ FEL 2021-2027, w których można ubiegać się o środki zewnętrzne na budowę dróg dla pieszych i rowerów oraz dróg dla rowerów, podjęliśmy działania czyniące zadość oczekiwaniom IŻ FEL, tj. złożono wnioski wraz kartami informacyjnymi przedsięwzięć w celu uruchomienia procedur OOS.
Niemniej jednak samorządowcy z województwa lubelskiego są w posiadaniu informacji o podtrzymywaniu stanowiska zawartego w komunikacie GDOŚ przez RDOŚ w Lublinie (pismo RDOŚ do gminy Głusk, indeks: WOOŚ.4220.40.2025.KK.1 z dnia 13 marca 2025 r.).
Jednostki samorządu terytorialnego mają pełną świadomość konieczności przestrzegania prawa, działań służących ochronie środowiska, jednakże interpretacja IŻ FEL 2021-2027 powoduje czasochłonność, zwiększenie kosztów opracowania dokumentacji projektowych, zwiększa ryzyko utraty dofinansowania i jej skutki są odczuwalne dla JST jako beneficjentów środków UE oraz wszystkich podmiotów zaangażowanych w prawidłowe przygotowanie procesu inwestycyjnego.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytanie:
Czy budowa ścieżki rowerowej lub chodnika stanowi przedsięwzięcie, które może znacząco oddziaływać na środowisko (niezależnie od sposobu realizacji – samodzielne przedsięwzięcie czy przebudowa lub rozbudowa drogi – ani umiejscowienia: w pasie drogowym, poza pasem drogowym, na obiekcie mostowym), a tym samym wymaga przeprowadzenia procedury OOŚ?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
13
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9217 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.050.58.2025.WM
3898273.15852829.12749509
Warszawa, 25-08-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Henryka Smolarza, w sprawie kwalifikacji chodników
oraz ścieżek rowerowych w kontekście wymogu uzyskania decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach, K10INT10821, przedstawiam następujące informacje.
Na wstępie należy wskazać, że w świetle art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie
środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko1, dalej u.o.o.ś., decyzja
o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagana, o ile planowane przedsięwzięcie
spełnia progi i kryteria określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września
2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko2, dalej
r.o.o.ś. Z uwagi na przedmiot planowanego zamierzenia inwestycyjnego, podkreślić należy,
że w myśl § 3 ust. 1 pkt 62 r.o.o.ś, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco
oddziaływać na środowisko, wymagających uzyskania decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach należą „drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości
przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w 2 ust. 1 pkt 31 i 32 oraz obiekty
mostowe w ciągu drogi o nawierzchni twardej, z wyłączeniem przebudowy dróg oraz
obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych
poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-
5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody”.
Udzielając wyjaśnień, należy zwrócić uwagę na normatywne znaczenie pojęcia „droga”.
Zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych3, droga to
budowla składająca się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub drogowych
obiektów inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy
z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stanowiąca całość techniczno-użytkową,
usytuowana w pasie drogowym i przeznaczona do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu
pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy
wierzchem lub pędzenia zwierząt. Pojęcie to, w tożsamym znaczeniu, określone zostało
w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym4. Z uwagi na
przedmiot interpelacji przywołać również należy definicję drogi dla rowerów, drogi dla
pieszych i rowerów, a także pasa ruchu dla rowerów. W świetle ww. ustawy Prawo o ruchu
drogowym:
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1112, ze zm.
2 Dz. U. poz. 1839, ze zm.
3 Dz. U. z 2025 r. poz. 889
4 Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, ze zm.
-- 1 of 3 --
- droga dla rowerów to droga lub część drogi niebędąca jezdnią, oznaczona
odpowiednimi znakami drogowymi, przeznaczona do ruchu rowerów, hulajnóg
elektrycznych i urządzeń transportu osobistego oraz osób poruszających się przy
użyciu urządzenia wspomagającego ruch i ruchu pieszych, w przypadkach
przewidzianych w ustawie (art. 2 pkt 5);
- droga dla pieszych i rowerów to droga lub część drogi, oznaczona odpowiednimi
znakami drogowymi, przeznaczona do ruchu pieszych, osób poruszających się przy
użyciu urządzenia wspomagającego ruch, rowerów, hulajnóg elektrycznych
i urządzeń transportu osobistego (art. 2 pkt 4b);
- pas ruchu dla rowerów to część jezdni przeznaczona do ruchu rowerów w jednym
kierunku, oznaczona odpowiednimi znakami drogowymi (art. 2 pkt 5a).
Mimo, że art. 2 pkt 47 ustawy Prawo o ruchu drogowym definiuje rower jako pojazd to
pokreślić należy, że nie było nigdy intencją projektodawcy r.o.o.ś. aby droga dla rowerów
przeznaczona do prowadzenia ruchu rowerów, była kwalifikowana jako droga w myśl § 3
ust. 1 pkt 62 r.o.o.ś.
Rozstrzygając w zakresie kwalifikacji, kluczowe znaczenie ma również fakt, że użytkowanie
drogi rowerowej nie wiąże się zasadniczo z generowaniem oddziaływań, bowiem nie jest nią
prowadzony ruch pojazdów silnikowych.
Znajduje to potwierdzenie m. in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 26 października 2010 r. (sygn. IV SA/Wa 2066/09), w którym
wskazano, że „kwestie rozwiązań technicznych przyjętych przez inwestora w zakresie,
w jakim nie będzie to miało wpływu na oddziaływanie przedsięwzięcia (np. realizacja ścieżek
rowerowych) wykracza poza zakres kompetencji organu wydającego decyzje
środowiskową”. Jest to o tyle istotne, że w świetle postanowień dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków
wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko5, (dalej
dyrektywa EIA, analizą w zakresie wpływu na środowisku powinny być objęte inwestycje,
które wywołają lub mogą wywołać znaczące skutki w środowisku. Katalog tych inwestycji
określony został w załączniku I i II dyrektywy EIA, przy czym nie obejmują one swym
zakresem dróg (ścieżek) rowerowych.
Z tych względów inwestycje tego rodzaju nie zostały uznane za przedsięwzięcia mogące
znacząco oddziaływać na środowisko także na gruncie prawa krajowego.
Warto nadmienić, że w latach 2007–2010 znajdowało to bezpośrednio umocowanie
w przepisach ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada
2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na
środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem
przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko6, tj. w § 3 ust. 1
pkt 56, i w brzmieniu: „drogi publiczne o nawierzchni utwardzonej, niewymienione w § 2
ust. 1 pkt 29 i 30, z wyłączeniem ich remontu i przedsięwzięć polegających na budowie,
przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce: zjazdu z drogi publicznej, przejazdu
drogowego, pasa postojowego, pasa dzielącego, pobocza, chodnika, ścieżki rowerowej,
konstrukcji oporowej, przepustu, kładki oraz obiektów i urządzeń wyposażenia
technicznego dróg”. Jakkolwiek zatem ścieżki rowerowe zostały wprost wyłączone
z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, to jednak
w związku z licznymi wątpliwościami w zakresie kwalifikacji pozostałych elementów
peryferyjnych drogi, które nie zostały ujęte ww. przepisie, prawodawca podjął decyzję
5 Dz. Urz. UE L 26 z 28.01.2012, str. 1, ze zm.
6 Dz. U. Nr 257 poz. 2573, ze zm.
-- 2 of 3 --
o wykreśleniu literalnie wyłączonych w nim elementów. Zmiana ta wprowadzona została
z dniem 15 listopada 2010 r., tj. z dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na
środowisko7.
Pomimo tych zmian legislacyjnych, podejście do kwalifikacji przedsięwzięć nie uległo
zmianie. Udzielając więc odpowiedzi na pytanie, wskazać należy, że realizacja samodzielnie
funkcjonującej drogi dla pieszych i rowerów nie wymaga uzyskania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach.
Warto podkreślić, że niniejsze stanowisko zostało oparte na podstawie pogłębionej analizy
uwzględniającej m.in. kontekst historyczny dotyczący prac nad zmianami prawnymi
w rozporządzeniu ooś. Przy okazji tej analizy posłużono się metodą wykładni celowościowej
(tj. na podstawie celu, jaki ma realizować przepis) oraz wykładni prowspólnotowej
(tj. w oparciu o treść prawa Unii Europejskiej), a więc nieco odmiennie niż czynią to zwykle
sądy administracyjne, które co do zasady kierują się dyrektywami językowymi, natomiast
nie zawsze uwzględniają racje o charakterze pozalingwistycznym. Tymczasem
zakwalifikowanie drogi rowerowej jako przedsięwzięcia wymagającego uzyskania decyzji
środowiskowej okazałoby się działaniem sprzecznym z intencjami prawodawcy,
niezgodnym z celem dyrektywy EIA i niesłusznym ze względu na funkcję normy prawnej –
konieczność przeanalizowania oddziaływań na środowisko (a tych zasadniczo brak na etapie
użytkowania ścieżki rowerowej).
Nie można także pominąć faktu, że w obowiązującym systemie prawnym w odniesieniu do
inwestycji nienależących do grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na
środowisko, które nie są jednocześnie bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura
2000 lub nie wynikają z tej ochrony, może zaistnieć konieczność przeprowadzenia oceny
oddziaływania na obszar Natura 2000. Kwestia ta jest indywidualnie rozpatrywana zgodnie
z przepisami działu V rozdziału 5 u.o.o.ś.
Jednocześnie pragnę zwrócić uwagę, że z uwagi na ukształtowane dotychczas orzecznictwo
sądów administracyjnych oparte na siatce pojęciowej i definicjach ustawy Prawo o ruchu
drogowym i ustawy o drogach publicznych oraz w związku z wątpliwościami
interpretacyjnymi istniejącymi nadal w tym zakresie, kwestie wprowadzenia stosownego
doprecyzowania § 3 ust. 1 pkt 62 r.o.o.ś. w zakresie drogi rowerowej zostaną szczegółowo
przeanalizowane w toku ewentualnych prac nad zmianą r.o.o.ś.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
7 Dz. U. poz. 1397
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.050.58.2025.WM
3898273.15852829.12749509
Warszawa, 25-08-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Henryka Smolarza, w sprawie kwalifikacji chodników
oraz ścieżek rowerowych w kontekście wymogu uzyskania decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach, K10INT10821, przedstawiam następujące informacje.
Na wstępie należy wskazać, że w świetle art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie
środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko1, dalej u.o.o.ś., decyzja
o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagana, o ile planowane przedsięwzięcie
spełnia progi i kryteria określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września
2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko2, dalej
r.o.o.ś. Z uwagi na przedmiot planowanego zamierzenia inwestycyjnego, podkreślić należy,
że w myśl § 3 ust. 1 pkt 62 r.o.o.ś, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco
oddziaływać na środowisko, wymagających uzyskania decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach należą „drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości
przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w 2 ust. 1 pkt 31 i 32 oraz obiekty
mostowe w ciągu drogi o nawierzchni twardej, z wyłączeniem przebudowy dróg oraz
obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych
poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-
5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody”.
Udzielając wyjaśnień, należy zwrócić uwagę na normatywne znaczenie pojęcia „droga”.
Zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych3, droga to
budowla składająca się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub drogowych
obiektów inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy
z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stanowiąca całość techniczno-użytkową,
usytuowana w pasie drogowym i przeznaczona do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu
pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy
wierzchem lub pędzenia zwierząt. Pojęcie to, w tożsamym znaczeniu, określone zostało
w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym4. Z uwagi na
przedmiot interpelacji przywołać również należy definicję drogi dla rowerów, drogi dla
pieszych i rowerów, a także pasa ruchu dla rowerów. W świetle ww. ustawy Prawo o ruchu
drogowym:
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1112, ze zm.
2 Dz. U. poz. 1839, ze zm.
3 Dz. U. z 2025 r. poz. 889
4 Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, ze zm.
-- 1 of 3 --
- droga dla rowerów to droga lub część drogi niebędąca jezdnią, oznaczona
odpowiednimi znakami drogowymi, przeznaczona do ruchu rowerów, hulajnóg
elektrycznych i urządzeń transportu osobistego oraz osób poruszających się przy
użyciu urządzenia wspomagającego ruch i ruchu pieszych, w przypadkach
przewidzianych w ustawie (art. 2 pkt 5);
- droga dla pieszych i rowerów to droga lub część drogi, oznaczona odpowiednimi
znakami drogowymi, przeznaczona do ruchu pieszych, osób poruszających się przy
użyciu urządzenia wspomagającego ruch, rowerów, hulajnóg elektrycznych
i urządzeń transportu osobistego (art. 2 pkt 4b);
- pas ruchu dla rowerów to część jezdni przeznaczona do ruchu rowerów w jednym
kierunku, oznaczona odpowiednimi znakami drogowymi (art. 2 pkt 5a).
Mimo, że art. 2 pkt 47 ustawy Prawo o ruchu drogowym definiuje rower jako pojazd to
pokreślić należy, że nie było nigdy intencją projektodawcy r.o.o.ś. aby droga dla rowerów
przeznaczona do prowadzenia ruchu rowerów, była kwalifikowana jako droga w myśl § 3
ust. 1 pkt 62 r.o.o.ś.
Rozstrzygając w zakresie kwalifikacji, kluczowe znaczenie ma również fakt, że użytkowanie
drogi rowerowej nie wiąże się zasadniczo z generowaniem oddziaływań, bowiem nie jest nią
prowadzony ruch pojazdów silnikowych.
Znajduje to potwierdzenie m. in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 26 października 2010 r. (sygn. IV SA/Wa 2066/09), w którym
wskazano, że „kwestie rozwiązań technicznych przyjętych przez inwestora w zakresie,
w jakim nie będzie to miało wpływu na oddziaływanie przedsięwzięcia (np. realizacja ścieżek
rowerowych) wykracza poza zakres kompetencji organu wydającego decyzje
środowiskową”. Jest to o tyle istotne, że w świetle postanowień dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków
wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko5, (dalej
dyrektywa EIA, analizą w zakresie wpływu na środowisku powinny być objęte inwestycje,
które wywołają lub mogą wywołać znaczące skutki w środowisku. Katalog tych inwestycji
określony został w załączniku I i II dyrektywy EIA, przy czym nie obejmują one swym
zakresem dróg (ścieżek) rowerowych.
Z tych względów inwestycje tego rodzaju nie zostały uznane za przedsięwzięcia mogące
znacząco oddziaływać na środowisko także na gruncie prawa krajowego.
Warto nadmienić, że w latach 2007–2010 znajdowało to bezpośrednio umocowanie
w przepisach ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada
2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na
środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem
przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko6, tj. w § 3 ust. 1
pkt 56, i w brzmieniu: „drogi publiczne o nawierzchni utwardzonej, niewymienione w § 2
ust. 1 pkt 29 i 30, z wyłączeniem ich remontu i przedsięwzięć polegających na budowie,
przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce: zjazdu z drogi publicznej, przejazdu
drogowego, pasa postojowego, pasa dzielącego, pobocza, chodnika, ścieżki rowerowej,
konstrukcji oporowej, przepustu, kładki oraz obiektów i urządzeń wyposażenia
technicznego dróg”. Jakkolwiek zatem ścieżki rowerowe zostały wprost wyłączone
z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, to jednak
w związku z licznymi wątpliwościami w zakresie kwalifikacji pozostałych elementów
peryferyjnych drogi, które nie zostały ujęte ww. przepisie, prawodawca podjął decyzję
5 Dz. Urz. UE L 26 z 28.01.2012, str. 1, ze zm.
6 Dz. U. Nr 257 poz. 2573, ze zm.
-- 2 of 3 --
o wykreśleniu literalnie wyłączonych w nim elementów. Zmiana ta wprowadzona została
z dniem 15 listopada 2010 r., tj. z dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na
środowisko7.
Pomimo tych zmian legislacyjnych, podejście do kwalifikacji przedsięwzięć nie uległo
zmianie. Udzielając więc odpowiedzi na pytanie, wskazać należy, że realizacja samodzielnie
funkcjonującej drogi dla pieszych i rowerów nie wymaga uzyskania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach.
Warto podkreślić, że niniejsze stanowisko zostało oparte na podstawie pogłębionej analizy
uwzględniającej m.in. kontekst historyczny dotyczący prac nad zmianami prawnymi
w rozporządzeniu ooś. Przy okazji tej analizy posłużono się metodą wykładni celowościowej
(tj. na podstawie celu, jaki ma realizować przepis) oraz wykładni prowspólnotowej
(tj. w oparciu o treść prawa Unii Europejskiej), a więc nieco odmiennie niż czynią to zwykle
sądy administracyjne, które co do zasady kierują się dyrektywami językowymi, natomiast
nie zawsze uwzględniają racje o charakterze pozalingwistycznym. Tymczasem
zakwalifikowanie drogi rowerowej jako przedsięwzięcia wymagającego uzyskania decyzji
środowiskowej okazałoby się działaniem sprzecznym z intencjami prawodawcy,
niezgodnym z celem dyrektywy EIA i niesłusznym ze względu na funkcję normy prawnej –
konieczność przeanalizowania oddziaływań na środowisko (a tych zasadniczo brak na etapie
użytkowania ścieżki rowerowej).
Nie można także pominąć faktu, że w obowiązującym systemie prawnym w odniesieniu do
inwestycji nienależących do grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na
środowisko, które nie są jednocześnie bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura
2000 lub nie wynikają z tej ochrony, może zaistnieć konieczność przeprowadzenia oceny
oddziaływania na obszar Natura 2000. Kwestia ta jest indywidualnie rozpatrywana zgodnie
z przepisami działu V rozdziału 5 u.o.o.ś.
Jednocześnie pragnę zwrócić uwagę, że z uwagi na ukształtowane dotychczas orzecznictwo
sądów administracyjnych oparte na siatce pojęciowej i definicjach ustawy Prawo o ruchu
drogowym i ustawy o drogach publicznych oraz w związku z wątpliwościami
interpretacyjnymi istniejącymi nadal w tym zakresie, kwestie wprowadzenia stosownego
doprecyzowania § 3 ust. 1 pkt 62 r.o.o.ś. w zakresie drogi rowerowej zostaną szczegółowo
przeanalizowane w toku ewentualnych prac nad zmianą r.o.o.ś.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
7 Dz. U. poz. 1397
-- 3 of 3 --