Interpelacja w sprawie przepisów dotyczących obowiązku posiadania płyt obornikowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10796
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie przepisów dotyczących obowiązku posiadania płyt obornikowych
Zgłaszający: Piotr Głowski, Maria Małgorzata Janyska, Krystyna Sibińska, Rafał Siemaszko
Data wpływu: 07-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
podczas jednego ze spotkań z rolnikami prowadzącymi chów i hodowlę zwierząt gospodarskich, zgłoszono mi pytania dotyczące aktualnych i planowanych przepisów w zakresie przechowywania nawozów naturalnych, w szczególności obornika.
W związku z tym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania, które przekazuję w imieniu uczestników spotkania:
Czy ministerstwo planuje rewizję obecnych przepisów dotyczących obowiązku budowy płyt obornikowych dla gospodarstw utrzymujących do 210 DJP, w tym możliwość dopuszczenia innych, mniej kosztownych metod przechowywania nawozów naturalnych?
Czy ministerstwo planuje uruchomić wsparcie finansowe dla rolników, którzy będą zobowiązani do budowy płyt obornikowych, a nie dysponują wystarczającymi środkami na realizację tych inwestycji?
Czy brane są pod uwagę postulaty rolników dotyczące wydłużenia okresów przejściowych lub wprowadzenia wyjątków dla określonych typów gospodarstw, w zależności od skali produkcji i warunków lokalnych?
Sekretarz stanu Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (18)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10762 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 22 lipca 2025 r.
Znak sprawy: DHR.n.058.2.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 10796 w sprawie przepisów dotyczących obowiązku posiadania
płyt obornikowych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10796 posłów: Piotra Głowskiego, Rafała Siemaszko
Marii Małgorzaty Janyska oraz Krystyny Sibińskiej z dnia 11 lipca 2025 r. w sprawie
przepisów dotyczących obowiązku posiadania płyt obornikowych poniżej przedkładam
odpowiedzi na pytania skierowane do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Na wstępie pragnę podkreślić, że wymogi dotyczące obowiązku przechowywania
nawozów naturalnych w bezpieczny dla środowiska sposób wynikają z dyrektywy
91/676/EWG dotyczącej ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez
azotany pochodzenia rolniczego(1), przyjętej w dniu 12 grudnia 1991 r. (tzw. dyrektywa
azotanowa) transponowanej do krajowego porządku prawnego przez ustawę z dnia 20
lipca 2017 r. - Prawo wodne(2) oraz wydawane na podstawie art. 104 tej ustawy
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2023 r. w sprawie Programu działań
mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł
rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu(3) tzw. program azotanowy.
Zgodnie z ustawą z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej(4) zadania
z tego zakresu realizowane są w ramach działu gospodarka wodna, za który
-- 1 of 5 --
Strona 2 z 5
odpowiedzialny jest minister właściwy ds. gospodarki wodnej (obecnie Ministerstwo
Infrastruktury).
1. Czy Ministerstwo planuje rewizję obecnych przepisów dotyczących obowiązku budowy
płyt obornikowych dla gospodarstw utrzymujących do 210 DJP, w tym możliwość
dopuszczenia innych, mniej kosztownych metod przechowywania nawozów naturalnych?
Dzięki staraniom Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w chwili obecnej procedowany
jest projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przechowywania nawozów
naturalnych (druk 1433)(5), który wydłuża termin na dostosowanie miejsc do
przechowywania nawozów naturalnych przez gospodarstwa posiadające do 210 DJP.
Ponadto w obecnych przepisach dopuszcza się szeroki katalog metod przechowywania
nawozów naturalnych.
2. Czy Ministerstwo planuje uruchomić wsparcie finansowe dla rolników, którzy będą
zobowiązani do budowy płyt obornikowych, a nie dysponują wystarczającymi środkami
na realizację tych inwestycji?
Wprowadzenie programu azotanowego na obszarze całego kraju wiązało się
z koniecznością zapewnienia wsparcia finansowego dla rolników.
Znowelizowana ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne(6) wprowadziła zmiany do
art. 400a ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska(7)
zgodnie z którym przedsięwzięcia związane z wdrożeniem programu azotanowego mają
być finansowane ze środków Narodowego oraz wojewódzkich funduszy ochrony
środowiska i gospodarki wodnej. W uzasadnieniu(8) do ww. ustawy wskazuje się, iż
finansowanie przedsięwzięć związanych z wdrożeniem programu azotanowego nastąpi
poprzez instrumenty zwrotne, zgodnie z regulacjami dotyczącymi pomocy publicznej.
W zakresie swoich kompetencji pragnę poinformować, że w ramach PROW 2014-2020
został zaprogramowany odrębny instrument wsparcia w celu ułatwienia producentom
rolnym dostosowanie się do wymogów określonych w tzw. programie azotanowym,
dotyczących warunków przechowywania nawozów naturalnych. W ramach instrumentu
„Inwestycje mające na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotanami
pochodzącymi ze źródeł rolniczych” rolnicy zajmujący się chowem lub hodowlą zwierząt
mogli uzyskać dofinansowanie m.in. na budowę, przebudowę lub zakup płyt lub
zbiorników do przechowywania nawozów naturalnych.
-- 2 of 5 --
Strona 3 z 5
Operacje typu „Inwestycje mające na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniem
azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych” miały charakter pomocy inwestycyjnej,
która była udzielana na warunkach określonych w art. 17 rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013(9) oraz zgodnie z innymi przepisami UE
dotyczącymi pomocy na inwestycje w ramach PROW 2014-2020. Dlatego też
maksymalny poziom dofinansowania w ramach tego instrumentu wsparcia wynosił 50%,
co wynikało z załącznika nr II do rozporządzenia 1305/2023. Poziom ten, w określonych
przypadkach mógł być podwyższony, np. w przypadku operacji realizowanych przez
młodych rolników poziom dofinansowania wynosił 60% i został podwyższony dla tej
grupy beneficjentów na mocy art. 17 pkt 3 rozporządzenia 1305/2013.
Od 2018 r., tj. roku, w którym został przyjęty program azotanowy, nabory wniosków
o przyznanie pomocy ze środków PROW 2014–2020 na operacje typu „Inwestycje
mające na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotanami pochodzącymi ze
źródeł rolniczych” były uruchamiane corocznie (łącznie 7 naborów wniosków), aby
umożliwić rolnikom prowadzącym chów lub hodowlę zwierząt gospodarskich terminowe
dostosowanie się do wymogów określonych w programie azotanowym dotyczących
warunków przechowywania nawozów naturalnych. W ramach przeprowadzonych
naborów zawarto 6 291 umów o przyznanie pomocy na kwotę ok. 545 mln zł (stan na
30.06.2025 r.). Ze względu na zbliżający się termin zamknięcia i rozliczenia PROW
2014-2020 nabory wniosków o przyznanie pomocy nie są już uruchamiane.
W PS WPR 2023-2027 nie przewidziano odrębnego instrumentu wsparcia na
inwestycje związane z przechowywaniem nawozów naturalnych. Zgodnie z zapisami PS
WPR 2023-2027, koszty inwestycji mających na celu dostosowanie do norm lub
wymogów unijnych, uznaje się, co do zasady, za niekwalifikowalne. Wsparcie na tego
typu inwestycje zostało zaplanowane - w ramach interwencji I.10.4 Inwestycje
przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu - wyłącznie dla tych
wnioskodawców, którzy są już dostosowani, a potrzeba doposażenia gospodarstwa
w nowe płyty lub zbiorniki do przechowywania nawozów naturalnych wynika
z planowanego zwiększenia skali produkcji lub zmiany systemu utrzymania zwierząt
w gospodarstwie. Poziom dofinasowania takich inwestycji wynosi do 65% ustalonych
stawek jednostkowych za wykonanie 1 m2 nowej płyty albo 1 m3 nowego zbiornika lub
do 65% kosztów kwalifikowalnych (w przypadku przebudowy płyt lub zbiorników).
W ramach tej interwencji można było ubiegać się o dofinansowanie na wykonanie
-- 3 of 5 --
Strona 4 z 5
składowiska z podłożem denitryfikacyjnym do przechowywania obornika - jako mniej
kosztownej metody przechowywania nawozów naturalnych.
Pierwszy nabór wniosków o przyznanie pomocy został uruchomiony w 2024 r.
Złożonych zostało 28 957 wniosków o przyznanie pomocy na kwotę 5 867 mln zł.
Oznacza to, wykorzystanie limitu w 631% i faktyczne zapotrzebowanie na środki
interwencji większe od dostępnej alokacji o 4 937 mln zł, tj. o ok. 1 148 mln euro. Ze
względu na ogromne zainteresowanie interwencją I.10.4, w 2025 r. został zwiększony
limit środków dla interwencji I.10.4 „Inwestycje przyczyniające się do ochrony
środowiska i klimatu”, w tym na realizację inwestycji dotyczących przechowywania
nawozów naturalnych.
3. Czy brane są pod uwagę postulaty rolników dotyczące wydłużenia okresów
przejściowych lub wprowadzenia wyjątków dla określonych typów gospodarstw,
w zależności od skali produkcji i warunków lokalnych?
Mając na względzie trudną sytuację ekonomiczną w gospodarstwach rolnych
spowodowaną m.in. konsekwencjami pandemii, wojny na Ukrainie, destabilizacją
rynków rolnych, resort rolnictwa wielokrotnie wnioskował do wiodącego w sprawie
ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej o wprowadzenie uproszczeń,
elastycznego terminu stosowania nawozów oraz wydłużenie terminów na
dostosowanie. Niemniej jednak należy mieć na uwadze, że w związku z wyrokiem TSUE
w sprawie C-356/13 wprowadzane zmiany powinny być konsultowane i uzgadniane
z Komisją Europejską.
Tyko dzięki staraniom Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wprowadzono np.
elastyczne terminy stosowania nawozów, a obecnie procedowany jest projekt ustawy
o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przechowywania nawozów naturalnych(5)
mający na celu wydłużenie przyjętych dotychczas terminów na dostosowanie miejsc do
przechowywania nawozów naturalnych przez podmioty posiadające do 210 DJP.
Odnosząc się do pytania dotyczącego wydłużenia okresów przejściowych warto
wskazać, że w ramach konsultowania z Komisją Europejską aktualnie proponowanych
w projekcie ustawy rozwiązań, przy piśmie z dnia 12 listopada 2024 r. skierowanym do
Ministra Infrastruktury Komisja Europejska wskazała, że obowiązujący w prawie Polsce
termin na dostosowanie jest już znacznie dłuższy niż dwa lata określone w dyrektywie
azotanowej.
-- 4 of 5 --
Strona 5 z 5
Odnosząc się do pytania dotyczącego wprowadzenia wyjątków dla określonych typów
gospodarstw, w zależności od skali produkcji i warunków lokalnych pragnę
poinformować, że takowe propozycje zgłosiłem w ramach prowadzonej przez KE oceny
dyrektywy azotanowej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) dyrektywa Rady (91/676/EWG) z dnia 12 grudnia 1991 r. dotycząca ochrony
wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia
rolniczego tzw. dyrektywa azotanowa (Dz.U.UE.L.1991.375.1 z dnia 1991.12.31)
(2) ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1087, 1089,
1473, z 2025 r. poz. 216, 680)
(3) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2023 r. w sprawie Programu
działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami
pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu
zanieczyszczeniu (Dz. U. z 2023 r. poz. 244)
(4) ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z
2024 r. poz. 1370, 1907)
(5) projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przechowywania
nawozów naturalnych (druk 1433)
https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?id=381782F409D1855
3C1258CC10029B775
(6) ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz U. z 2017 r. poz. 1566)
(7) ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r.
poz. 2556, 2687, z 2023 r. poz. 877)
(8) rządowy projekt ustawy - Prawo wodne:
https://sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/druk.xsp?nr=1529
(9) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17
grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez
Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i
uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z
20.12.2013, str. 487, z późn. zm.)
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
2. Ministerstwo Infrastruktury
-- 5 of 5 --