Interpelacja nr 10790
Interpelacja w sprawie regulacji ogólnych odnośnie do transportu kolejowego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie regulacji ogólnych odnośnie do transportu kolejowego
Interpelacja nr 10790
do ministra infrastruktury
w sprawie regulacji ogólnych odnośnie do transportu kolejowego
Zgłaszający: Sylwia Bielawska, Zofia Czernow, Marek Jan Chmielewski, Łukasz Horbatowski, Iwona Małgorzata Krawczyk, Małgorzata Tracz
Data wpływu: 07-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do biur poselskich w regionie dolnośląskim zgłaszają się przedstawiciele stowarzyszeń i organizacji interesujących się rozwojem transportu kolejowego w naszym regionie. Są to pasjonaci Dolnego Śląska i jego historii, entuzjaści kolei i wędrowania po górach, miłośnicy szeroko pojętych zagadnień dotyczących regionu dolnośląskiego w wymiarze turystycznym i historycznym. Ważnym elementem ich działalności jest propagowanie idei transportu zbiorowego, w tym wspierania Kolei Dolnośląskich, PKP Intercity czy przewozów regionalnych.
Jako przedstawiciele Dolnego Śląska mamy świadomość, że transport kolejowy jest niezwykle istotny dla rozwoju turystyki, która jest kluczowym przedsięwzięciem dla naszego regionu. Tylko transport kolejowy oferuje tak unikalne i malownicze trasy, które mogą być atrakcją samą w sobie, oraz zapewnia komfortową i relaksującą podróż, co pozwala na pełniejsze cieszenie się krajobrazem. Ale szczególnie ważny jest aspekt, iż jest to ekologiczny środek transportu, który pozwala dotrzeć do miejsc, do których trudno dotrzeć innymi środkami transportu. A tam gdzie dociera kolej, docierają też turyści, gdyż pojawiają się np. festiwale czy inne wydarzenia kulturalne, które sprzyjają rozwojowi turystyki kulturowej, historycznej, sanatoryjnej itp.
W związku z licznymi pytaniami odnośnie do kierunków rozwoju transportu kolejowego na Dolnym Śląsku kierowanymi do nas zwracamy się z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje zmienić przepis ograniczający wjazd kolei wojewódzkich do zaledwie 30 kilometrów w głąb innego województwa? Zgoda na dojazd do pierwszego węzła kolejowego umożliwiającego przesiadkę jest kluczowa dla wygodnego dla pasażerów organizowania ruchu między województwami. Wyżej wspomniana bariera prawna uniemożliwia organizację połączeń np. między Wrocławiem a Ostrowem Wielkopolskim.
Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje przeznaczyć środki na wsparcie kolei wąskotorowych?
Czy resort planuje przeznaczyć środki, jeżeli tak, to w jakiej wysokości, na wsparcie rewitalizacji linii kolejowych prowadzących do parków narodowych?
Czy Ministerstwo Infrastruktury w porozumieniu z PKP PLK SA planuje wydać wytyczne dotyczące takich elementów infrastruktury kolejowej, jak żurawie wodne, semafory kształtowe, które zagwarantują, że te stare obiekty nie będą w przypadku demontażu trafiać na złom, ale będą wkomponowywane w perony jako elementy małej architektury, lub w przypadku braku takiej możliwości przekazywane placówkom, stowarzyszeniom lub gminom, które wyrażą zainteresowanie.
Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje w porozumieniu z Urzędem Transportu Kolejowego wdrożenie przepisów umożliwiających homologacje w kraju lekkich pojazdów szynowych dla bocznych linii kolejowych. Obecnie przepisy uniemożliwiają proste wprowadzenie takich konstrukcji z uwagi na bardzo wymagające testy zderzeniowe.
Czy ministerstwo planuje publikację danych, jak rozkładają się wydatki na modernizację i budowę nowych linii kolejowych z podziałem na województwa?
Z wyrazami szacunku
Sylwia Bielawska
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 10790
do ministra infrastruktury
w sprawie regulacji ogólnych odnośnie do transportu kolejowego
Zgłaszający: Sylwia Bielawska, Zofia Czernow, Marek Jan Chmielewski, Łukasz Horbatowski, Iwona Małgorzata Krawczyk, Małgorzata Tracz
Data wpływu: 07-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do biur poselskich w regionie dolnośląskim zgłaszają się przedstawiciele stowarzyszeń i organizacji interesujących się rozwojem transportu kolejowego w naszym regionie. Są to pasjonaci Dolnego Śląska i jego historii, entuzjaści kolei i wędrowania po górach, miłośnicy szeroko pojętych zagadnień dotyczących regionu dolnośląskiego w wymiarze turystycznym i historycznym. Ważnym elementem ich działalności jest propagowanie idei transportu zbiorowego, w tym wspierania Kolei Dolnośląskich, PKP Intercity czy przewozów regionalnych.
Jako przedstawiciele Dolnego Śląska mamy świadomość, że transport kolejowy jest niezwykle istotny dla rozwoju turystyki, która jest kluczowym przedsięwzięciem dla naszego regionu. Tylko transport kolejowy oferuje tak unikalne i malownicze trasy, które mogą być atrakcją samą w sobie, oraz zapewnia komfortową i relaksującą podróż, co pozwala na pełniejsze cieszenie się krajobrazem. Ale szczególnie ważny jest aspekt, iż jest to ekologiczny środek transportu, który pozwala dotrzeć do miejsc, do których trudno dotrzeć innymi środkami transportu. A tam gdzie dociera kolej, docierają też turyści, gdyż pojawiają się np. festiwale czy inne wydarzenia kulturalne, które sprzyjają rozwojowi turystyki kulturowej, historycznej, sanatoryjnej itp.
W związku z licznymi pytaniami odnośnie do kierunków rozwoju transportu kolejowego na Dolnym Śląsku kierowanymi do nas zwracamy się z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje zmienić przepis ograniczający wjazd kolei wojewódzkich do zaledwie 30 kilometrów w głąb innego województwa? Zgoda na dojazd do pierwszego węzła kolejowego umożliwiającego przesiadkę jest kluczowa dla wygodnego dla pasażerów organizowania ruchu między województwami. Wyżej wspomniana bariera prawna uniemożliwia organizację połączeń np. między Wrocławiem a Ostrowem Wielkopolskim.
Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje przeznaczyć środki na wsparcie kolei wąskotorowych?
Czy resort planuje przeznaczyć środki, jeżeli tak, to w jakiej wysokości, na wsparcie rewitalizacji linii kolejowych prowadzących do parków narodowych?
Czy Ministerstwo Infrastruktury w porozumieniu z PKP PLK SA planuje wydać wytyczne dotyczące takich elementów infrastruktury kolejowej, jak żurawie wodne, semafory kształtowe, które zagwarantują, że te stare obiekty nie będą w przypadku demontażu trafiać na złom, ale będą wkomponowywane w perony jako elementy małej architektury, lub w przypadku braku takiej możliwości przekazywane placówkom, stowarzyszeniom lub gminom, które wyrażą zainteresowanie.
Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje w porozumieniu z Urzędem Transportu Kolejowego wdrożenie przepisów umożliwiających homologacje w kraju lekkich pojazdów szynowych dla bocznych linii kolejowych. Obecnie przepisy uniemożliwiają proste wprowadzenie takich konstrukcji z uwagi na bardzo wymagające testy zderzeniowe.
Czy ministerstwo planuje publikację danych, jak rozkładają się wydatki na modernizację i budowę nowych linii kolejowych z podziałem na województwa?
Z wyrazami szacunku
Sylwia Bielawska
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
12%
Konkretność
88%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11609 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-8.054.67.2025
Warszawa, 07 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10790 Poseł na Sejm RP pani Sylwii Bielawskiej oraz grupy
posłów w sprawie regulacji ogólnych odnośnie do transportu kolejowego, przedstawiam
poniższe stanowisko.
Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2025 r.
poz. 285.) w art. 4. 1 pkt 25) określa znaczenie pojęcia „wojewódzkie przewozy
pasażerskie” jako przewóz osób w ramach publicznego transportu zbiorowego, który
w przypadku linii komunikacyjnych w transporcie kolejowym obejmuje „także przewóz do
najbliższej stacji w województwie sąsiednim, umożliwiający przesiadki w celu odbycia
dalszej podróży lub techniczne odwrócenie biegu pociągu, oraz przewóz powrotny lub
przewóz do stacji w województwie sąsiednim, położonej nie dalej niż 30 km od granicy
województwa; inne niż przewozy gminne, powiatowe, powiatowo-gminne,
metropolitalne i międzywojewódzkie”. Ministerstwo Infrastruktury nie planuje obecnie
zmiany obowiązujących przepisów ograniczających wjazd pociągów wojewódzkich na
obszar sąsiedniego województwa do 30 kilometrów.
Ponadto, warto zauważyć, że dostępna jest opcja wspólnego kształtowania siatki połączeń
na obszarze sąsiadujących województw. Władze samorządowe szczebla wojewódzkiego
dysponują rozwiązaniem polegającym na możliwości zawarcia wzajemnych porozumień,
w tym dotyczących obsługi połączeń na trasach uzgodnionych przez współpracujące ze
sobą samorządy. W tym kontekście można zacytować art. 7 ust. 1 punkt 5c) przywołanej
wyżej ustawy, w którym wskazano, iż „organizatorem publicznego transportu zbiorowego
(…) właściwym ze względu na obszar działania lub zasięg przewozów, jest województwo,
któremu powierzono zadanie organizacji publicznego transportu zbiorowego na mocy
porozumienia między województwami właściwymi ze względu na planowany przebieg linii
komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej – na linii komunikacyjnej albo sieci
komunikacyjnej w wojewódzkich przewozach pasażerskich, na obszarze województw,
które zawarły porozumienie”. Jest zrozumiałe, iż na podstawie tego typu porozumień
pociągi mogą wjeżdżać dalej niż 30 kilometrów poza granicę sąsiedniego województwa.
W Ministerstwie Infrastruktury trwają prace, których celem jest stworzenie systemu
dofinansowania działalności przewoźników wąskotorowych. W założeniu
dofinansowaniem ma zostać objęta działalność przewozowa podmiotów, które w czasie
-- 1 of 4 --
2
ostatnich pięciu lat, przez przynajmniej trzy lata prowadziły przewozy, a zatem posiadają
odpowiednie doświadczenie oraz rozeznanie rynku, i których dofinansowanie pozytywnie
wpłynie na rozwój oferty, jak również podniesie efektywność już prowadzonej
działalności. Prace nad regulacjami umożliwiającymi dofinansowanie kolei
wąskotorowych stanowią część większej zmiany przepisów, zawartej w projekcie Ustawy
o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw. Wskazany
projekt ustawy znajduje się obecnie na etapie uzgodnień pomiędzy Ministerstwem
Infrastruktury, a Ministerstwem Finansów. Ostateczna pula środków przeznaczonych na
dofinansowanie przewozów na kolejach wąskotorowych w 2026 roku zależna będzie od
skali zainteresowania wśród przewoźników spełniających kryteria kwalifikujące do
dofinansowania, w tym wielkości zakładanej na 2026 rok pracy eksploatacyjnej.
Przedstawienie ostatecznego limitu wydatków nie jest możliwe na obecnym etapie.
Szacuje się, że dofinansowanie nie przekroczy kwoty 50 mln złotych w 2026 roku (przy
założeniu, że wnioski złożą wszyscy spełniający warunki przewoźnicy).
Zarządca sieci kolejowej, Spółka PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., realizuje inwestycje
infrastrukturalne ujęte w Krajowym Programie Kolejowym do 2030 roku (z perspektywą
do roku 2032) oraz w ramach innych programów inwestycyjnych, kierując się nadrzędnymi
celami, którymi są: poprawa dostępności transportowej, rozwój rynku przewozów
pasażerskich i towarowych, w tym intermodalnych, jak również zwiększenie
konkurencyjności kolei jako środka transportu. W ocenie Zarządcy, bezpośrednie
skomunikowanie koleją parków narodowych nie stanowi celu samego w sobie. Niemniej,
w przypadku, gdy dane linie kolejowe przebiegają w pobliżu lub przez obszary parków
narodowych, a ich modernizacja została ujęta w odnośnych programach, inwestycje
przyczyniają się do zwiększenia dostępności kolejowej tych obszarów, w tym również
terenów chronionych. Przykładowo, wśród tego typu projektów można wskazać:
linię kolejową nr 202 na odcinku Gdynia Chylonia – Słupsk przebiegającą w rejonie
Słowińskiego Parku Narodowego (zakres rzeczowy inwestycji obejmuje m.in.
budowę dodatkowego toru i pełną elektryfikację, modernizację 15 stacji oraz
7 istniejących przystanków osobowych, a także budowę 8 nowych przystanków);
projekt „Podłęże – Piekiełko”, który poprawi m.in. dostępność do Tatrzańskiego
Parku Narodowego. Nowa trasa umożliwi dojazd z centrum Krakowa do
Zakopanego w czasie około 90 – 100 minut,
Centralną Magistralę Kolejową (CMK), przebiegającą w pobliżu Świętokrzyskiego
Parku Narodowego i umożliwiającą szybką i wygodną podróż do Kielc;
rewitalizację linii kolejowej nr 108 na odcinku Jasło – Nowy Zagórz wraz z budową
łącznicy kolejowej Jedlicze – Szebnie w rejonie Bieszczadzkiego Parku
Narodowego, obejmującą m.in. przygotowanie linii do późniejszej elektryfikacji;
linię kolejową E75 Rail Baltica, zwiększającą dostępność do Biebrzańskiego oraz
Wigierskiego Parku Narodowego (w ramach projektu zmodernizowanych
zostanie łącznie 16 stacji i 21 przystanków kolejowych oraz dobudowany zostanie
drugi tor, co zdecydowanie zwiększy możliwości prowadzenia ruchu pociągów).
Zarządcę sieci kolejowej obowiązuje Regulamin przekazywania w drodze darowizny
mienia PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Dokument ten jest zgodny z ustawą z dnia 8
września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego
„Polskie Koleje Państwowe” (t.j. Dz.U.2024.56) oraz ustawą z dnia 28 marca 2003 r.
-- 2 of 4 --
3
o transporcie kolejowym (t.j. Dz.U.2024.697). Regulamin wraz z załącznikami dostępny
jest na stronie internetowej Zarządcy sieci.
Należy zauważyć, że spółka PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. wspiera stowarzyszenia oraz
przekazuje zainteresowanym organizacjom w formie darowizny różnego rodzaju mienie
w postaci urządzeń czy pojazdów historycznych. Spółka aktualnie nie udostępnia
informacji o materiałach czy urządzeniach, jakie są możliwe do pozyskania w formie
darowizny. Prowadzone są również prace mające na celu zabezpieczenie materiałów
i urządzeń o wartości historycznej w sposób systemowy.
W świetle obowiązujących przepisów prawa, zgodnie z § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra
Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków
technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz. U. Nr
151, poz. 987, z późn. zm.) linie kolejowe można podzielić na następujące kategorie:
Lp. Kategoria linii kolejowej
Prędkość maksymalna
pociągów pasażerskich
Vmax[km/h]
Prędkość maksymalna
pociągów towarowych
Vmax[km/h]
1. Magistralne 120 < Vmax ≤ 350 80 < Vmax ≤ 160
2. Pierwszorzędne 80 < Vmax ≤ 120 60 < Vmax ≤ 80
3. Drugorzędne 60 < Vmax ≤ 80 50 < Vmax ≤ 60
4. Znaczenia miejscowego Vmax ≤ 60 Vmax ≤ 50
Inną kwestią wymagającą wyjaśnienia jest to, że zgodnie z obowiązującym stanem
prawnym pojazdy kolejowe nie są przedmiotem procesu homologacji. Podlegają one
natomiast:
1) dopuszczeniu do eksploatacji typu pojazdu kolejowego, jak również stwierdzenia
zgodności z typem, które prowadzone są przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego
(dalej: „Prezes UTK”). Dotyczy to pojazdów użytkowanych na bocznicach kolejowych,
infrastrukturze prywatnej oraz sieciach kolejowych, które są funkcjonalnie wyodrębnione
z systemu kolei UE i przeznaczone tylko do prowadzenia przewozów wojewódzkich lub
lokalnych, a także przewoźników kolejowych prowadzących działalność wyłącznie
w obrębie tych sieci kolejowych;
2) zezwoleniu na wprowadzenie pojazdu kolejowego do obrotu, a także zezwoleniu dla
typu pojazdu, które są wydawane przez Agencję Kolejową Unii Europejskiej (dalej:
„Agencję”) w przypadku, gdy obszar użytkowania pojazdu kolejowego obejmuje jedno lub
kilka państw członkowskich Unii Europejskiej oraz przez Agencję albo Prezesa UTK
w przypadku, gdy obszar użytkowania pojazdu kolejowego obejmuje wyłącznie
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Wymienione wyżej procedury są uregulowane w ustawie z dnia 28 marca 2003 r.
o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 697, z późn. zm.) - w odniesieniu do
punktów 1) i 2) powyżej, rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja
2014 r. w sprawie dopuszczania do eksploatacji określonych rodzajów budowli, urządzeń
i pojazdów kolejowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1923) - w odniesieniu do punktu 1) powyżej,
a także w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2018/545 z dnia 4 kwietnia 2018 r.
ustanawiającym uzgodnienia praktyczne na potrzeby procesu udzielania zezwoleń dla
pojazdów kolejowych i zezwoleń dla typu pojazdu kolejowego zgodnie z dyrektywą
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/797 (Dz. Urz. UE. L Nr 90, poz. 66, z późn. zm.)
- w odniesieniu do punktu 2) powyżej.
-- 3 of 4 --
4
Mając na względzie treść przedostatniego pytania można założyć, że autorzy interpelacji
mieli na myśli sieć kolejową, która jest funkcjonalnie wyodrębniona z systemu kolei UE
i przeznaczona tylko do prowadzenia przewozów wojewódzkich lub lokalnych. W takim
przypadku, pojazdy będą podlegały procedurom dopuszczenia do eksploatacji typu
pojazdu kolejowego lub stwierdzenia zgodności z typem, zgodnie z punktem 1) powyżej.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2014 r. w sprawie
dopuszczania do eksploatacji określonych rodzajów budowli, urządzeń i pojazdów
kolejowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1923) określa zakres badań technicznych dla określonych
pojazdów trakcyjnych. Badania te mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa ich
użytkowania, zarówno innym uczestnikom ruchu kolejowego, jak i pasażerom, a także
niezawodności i dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami, itp.
Z powyższego wynika, że pojazdy kolejowe, w tym takie, które będą poruszać się po liniach
kolejowych tylko znaczenia miejscowego, muszą bezwzględnie spełniać szereg wymagań,
aby zapewnić możliwie najwyższy poziom bezpieczeństwa.
Jednocześnie informuję, że obecnie resort infrastruktury planuje zmiany w zakresie
procedur dopuszczania do eksploatacji typów pojazdów kolejowych użytkowanych na
bocznicach kolejowych, infrastrukturze prywatnej oraz sieciach kolejowych, które są
funkcjonalnie wyodrębnione z systemu kolei UE i przeznaczone tylko do prowadzenia
przewozów wojewódzkich lub lokalnych, niemniej jednak nie planuje się specjalnych,
uproszczonych procedur w zakresie dopuszczania pojazdów lekkich.
Z uwagi na to, że inwestycje liniowe ujęte w obowiązującym Krajowym Programie
Kolejowym do 2030 roku (z perspektywą do roku 2032) prowadzone są często na terenie
kilku województw, nie ma możliwości podziału wydatków na poszczególne województwa.
Informacje dotyczące programów inwestycyjnych publikowane są na stronie internetowej
Ministerstwa Infrastruktury (link https://www.gov.pl/web/infrastruktura/programy-
rozwoju-kolei1).
Łączę wyrazy szacunku
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 4 of 4 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-8.054.67.2025
Warszawa, 07 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10790 Poseł na Sejm RP pani Sylwii Bielawskiej oraz grupy
posłów w sprawie regulacji ogólnych odnośnie do transportu kolejowego, przedstawiam
poniższe stanowisko.
Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2025 r.
poz. 285.) w art. 4. 1 pkt 25) określa znaczenie pojęcia „wojewódzkie przewozy
pasażerskie” jako przewóz osób w ramach publicznego transportu zbiorowego, który
w przypadku linii komunikacyjnych w transporcie kolejowym obejmuje „także przewóz do
najbliższej stacji w województwie sąsiednim, umożliwiający przesiadki w celu odbycia
dalszej podróży lub techniczne odwrócenie biegu pociągu, oraz przewóz powrotny lub
przewóz do stacji w województwie sąsiednim, położonej nie dalej niż 30 km od granicy
województwa; inne niż przewozy gminne, powiatowe, powiatowo-gminne,
metropolitalne i międzywojewódzkie”. Ministerstwo Infrastruktury nie planuje obecnie
zmiany obowiązujących przepisów ograniczających wjazd pociągów wojewódzkich na
obszar sąsiedniego województwa do 30 kilometrów.
Ponadto, warto zauważyć, że dostępna jest opcja wspólnego kształtowania siatki połączeń
na obszarze sąsiadujących województw. Władze samorządowe szczebla wojewódzkiego
dysponują rozwiązaniem polegającym na możliwości zawarcia wzajemnych porozumień,
w tym dotyczących obsługi połączeń na trasach uzgodnionych przez współpracujące ze
sobą samorządy. W tym kontekście można zacytować art. 7 ust. 1 punkt 5c) przywołanej
wyżej ustawy, w którym wskazano, iż „organizatorem publicznego transportu zbiorowego
(…) właściwym ze względu na obszar działania lub zasięg przewozów, jest województwo,
któremu powierzono zadanie organizacji publicznego transportu zbiorowego na mocy
porozumienia między województwami właściwymi ze względu na planowany przebieg linii
komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej – na linii komunikacyjnej albo sieci
komunikacyjnej w wojewódzkich przewozach pasażerskich, na obszarze województw,
które zawarły porozumienie”. Jest zrozumiałe, iż na podstawie tego typu porozumień
pociągi mogą wjeżdżać dalej niż 30 kilometrów poza granicę sąsiedniego województwa.
W Ministerstwie Infrastruktury trwają prace, których celem jest stworzenie systemu
dofinansowania działalności przewoźników wąskotorowych. W założeniu
dofinansowaniem ma zostać objęta działalność przewozowa podmiotów, które w czasie
-- 1 of 4 --
2
ostatnich pięciu lat, przez przynajmniej trzy lata prowadziły przewozy, a zatem posiadają
odpowiednie doświadczenie oraz rozeznanie rynku, i których dofinansowanie pozytywnie
wpłynie na rozwój oferty, jak również podniesie efektywność już prowadzonej
działalności. Prace nad regulacjami umożliwiającymi dofinansowanie kolei
wąskotorowych stanowią część większej zmiany przepisów, zawartej w projekcie Ustawy
o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw. Wskazany
projekt ustawy znajduje się obecnie na etapie uzgodnień pomiędzy Ministerstwem
Infrastruktury, a Ministerstwem Finansów. Ostateczna pula środków przeznaczonych na
dofinansowanie przewozów na kolejach wąskotorowych w 2026 roku zależna będzie od
skali zainteresowania wśród przewoźników spełniających kryteria kwalifikujące do
dofinansowania, w tym wielkości zakładanej na 2026 rok pracy eksploatacyjnej.
Przedstawienie ostatecznego limitu wydatków nie jest możliwe na obecnym etapie.
Szacuje się, że dofinansowanie nie przekroczy kwoty 50 mln złotych w 2026 roku (przy
założeniu, że wnioski złożą wszyscy spełniający warunki przewoźnicy).
Zarządca sieci kolejowej, Spółka PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., realizuje inwestycje
infrastrukturalne ujęte w Krajowym Programie Kolejowym do 2030 roku (z perspektywą
do roku 2032) oraz w ramach innych programów inwestycyjnych, kierując się nadrzędnymi
celami, którymi są: poprawa dostępności transportowej, rozwój rynku przewozów
pasażerskich i towarowych, w tym intermodalnych, jak również zwiększenie
konkurencyjności kolei jako środka transportu. W ocenie Zarządcy, bezpośrednie
skomunikowanie koleją parków narodowych nie stanowi celu samego w sobie. Niemniej,
w przypadku, gdy dane linie kolejowe przebiegają w pobliżu lub przez obszary parków
narodowych, a ich modernizacja została ujęta w odnośnych programach, inwestycje
przyczyniają się do zwiększenia dostępności kolejowej tych obszarów, w tym również
terenów chronionych. Przykładowo, wśród tego typu projektów można wskazać:
linię kolejową nr 202 na odcinku Gdynia Chylonia – Słupsk przebiegającą w rejonie
Słowińskiego Parku Narodowego (zakres rzeczowy inwestycji obejmuje m.in.
budowę dodatkowego toru i pełną elektryfikację, modernizację 15 stacji oraz
7 istniejących przystanków osobowych, a także budowę 8 nowych przystanków);
projekt „Podłęże – Piekiełko”, który poprawi m.in. dostępność do Tatrzańskiego
Parku Narodowego. Nowa trasa umożliwi dojazd z centrum Krakowa do
Zakopanego w czasie około 90 – 100 minut,
Centralną Magistralę Kolejową (CMK), przebiegającą w pobliżu Świętokrzyskiego
Parku Narodowego i umożliwiającą szybką i wygodną podróż do Kielc;
rewitalizację linii kolejowej nr 108 na odcinku Jasło – Nowy Zagórz wraz z budową
łącznicy kolejowej Jedlicze – Szebnie w rejonie Bieszczadzkiego Parku
Narodowego, obejmującą m.in. przygotowanie linii do późniejszej elektryfikacji;
linię kolejową E75 Rail Baltica, zwiększającą dostępność do Biebrzańskiego oraz
Wigierskiego Parku Narodowego (w ramach projektu zmodernizowanych
zostanie łącznie 16 stacji i 21 przystanków kolejowych oraz dobudowany zostanie
drugi tor, co zdecydowanie zwiększy możliwości prowadzenia ruchu pociągów).
Zarządcę sieci kolejowej obowiązuje Regulamin przekazywania w drodze darowizny
mienia PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Dokument ten jest zgodny z ustawą z dnia 8
września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego
„Polskie Koleje Państwowe” (t.j. Dz.U.2024.56) oraz ustawą z dnia 28 marca 2003 r.
-- 2 of 4 --
3
o transporcie kolejowym (t.j. Dz.U.2024.697). Regulamin wraz z załącznikami dostępny
jest na stronie internetowej Zarządcy sieci.
Należy zauważyć, że spółka PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. wspiera stowarzyszenia oraz
przekazuje zainteresowanym organizacjom w formie darowizny różnego rodzaju mienie
w postaci urządzeń czy pojazdów historycznych. Spółka aktualnie nie udostępnia
informacji o materiałach czy urządzeniach, jakie są możliwe do pozyskania w formie
darowizny. Prowadzone są również prace mające na celu zabezpieczenie materiałów
i urządzeń o wartości historycznej w sposób systemowy.
W świetle obowiązujących przepisów prawa, zgodnie z § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra
Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków
technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz. U. Nr
151, poz. 987, z późn. zm.) linie kolejowe można podzielić na następujące kategorie:
Lp. Kategoria linii kolejowej
Prędkość maksymalna
pociągów pasażerskich
Vmax[km/h]
Prędkość maksymalna
pociągów towarowych
Vmax[km/h]
1. Magistralne 120 < Vmax ≤ 350 80 < Vmax ≤ 160
2. Pierwszorzędne 80 < Vmax ≤ 120 60 < Vmax ≤ 80
3. Drugorzędne 60 < Vmax ≤ 80 50 < Vmax ≤ 60
4. Znaczenia miejscowego Vmax ≤ 60 Vmax ≤ 50
Inną kwestią wymagającą wyjaśnienia jest to, że zgodnie z obowiązującym stanem
prawnym pojazdy kolejowe nie są przedmiotem procesu homologacji. Podlegają one
natomiast:
1) dopuszczeniu do eksploatacji typu pojazdu kolejowego, jak również stwierdzenia
zgodności z typem, które prowadzone są przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego
(dalej: „Prezes UTK”). Dotyczy to pojazdów użytkowanych na bocznicach kolejowych,
infrastrukturze prywatnej oraz sieciach kolejowych, które są funkcjonalnie wyodrębnione
z systemu kolei UE i przeznaczone tylko do prowadzenia przewozów wojewódzkich lub
lokalnych, a także przewoźników kolejowych prowadzących działalność wyłącznie
w obrębie tych sieci kolejowych;
2) zezwoleniu na wprowadzenie pojazdu kolejowego do obrotu, a także zezwoleniu dla
typu pojazdu, które są wydawane przez Agencję Kolejową Unii Europejskiej (dalej:
„Agencję”) w przypadku, gdy obszar użytkowania pojazdu kolejowego obejmuje jedno lub
kilka państw członkowskich Unii Europejskiej oraz przez Agencję albo Prezesa UTK
w przypadku, gdy obszar użytkowania pojazdu kolejowego obejmuje wyłącznie
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Wymienione wyżej procedury są uregulowane w ustawie z dnia 28 marca 2003 r.
o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 697, z późn. zm.) - w odniesieniu do
punktów 1) i 2) powyżej, rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja
2014 r. w sprawie dopuszczania do eksploatacji określonych rodzajów budowli, urządzeń
i pojazdów kolejowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1923) - w odniesieniu do punktu 1) powyżej,
a także w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2018/545 z dnia 4 kwietnia 2018 r.
ustanawiającym uzgodnienia praktyczne na potrzeby procesu udzielania zezwoleń dla
pojazdów kolejowych i zezwoleń dla typu pojazdu kolejowego zgodnie z dyrektywą
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/797 (Dz. Urz. UE. L Nr 90, poz. 66, z późn. zm.)
- w odniesieniu do punktu 2) powyżej.
-- 3 of 4 --
4
Mając na względzie treść przedostatniego pytania można założyć, że autorzy interpelacji
mieli na myśli sieć kolejową, która jest funkcjonalnie wyodrębniona z systemu kolei UE
i przeznaczona tylko do prowadzenia przewozów wojewódzkich lub lokalnych. W takim
przypadku, pojazdy będą podlegały procedurom dopuszczenia do eksploatacji typu
pojazdu kolejowego lub stwierdzenia zgodności z typem, zgodnie z punktem 1) powyżej.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2014 r. w sprawie
dopuszczania do eksploatacji określonych rodzajów budowli, urządzeń i pojazdów
kolejowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1923) określa zakres badań technicznych dla określonych
pojazdów trakcyjnych. Badania te mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa ich
użytkowania, zarówno innym uczestnikom ruchu kolejowego, jak i pasażerom, a także
niezawodności i dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami, itp.
Z powyższego wynika, że pojazdy kolejowe, w tym takie, które będą poruszać się po liniach
kolejowych tylko znaczenia miejscowego, muszą bezwzględnie spełniać szereg wymagań,
aby zapewnić możliwie najwyższy poziom bezpieczeństwa.
Jednocześnie informuję, że obecnie resort infrastruktury planuje zmiany w zakresie
procedur dopuszczania do eksploatacji typów pojazdów kolejowych użytkowanych na
bocznicach kolejowych, infrastrukturze prywatnej oraz sieciach kolejowych, które są
funkcjonalnie wyodrębnione z systemu kolei UE i przeznaczone tylko do prowadzenia
przewozów wojewódzkich lub lokalnych, niemniej jednak nie planuje się specjalnych,
uproszczonych procedur w zakresie dopuszczania pojazdów lekkich.
Z uwagi na to, że inwestycje liniowe ujęte w obowiązującym Krajowym Programie
Kolejowym do 2030 roku (z perspektywą do roku 2032) prowadzone są często na terenie
kilku województw, nie ma możliwości podziału wydatków na poszczególne województwa.
Informacje dotyczące programów inwestycyjnych publikowane są na stronie internetowej
Ministerstwa Infrastruktury (link https://www.gov.pl/web/infrastruktura/programy-
rozwoju-kolei1).
Łączę wyrazy szacunku
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 4 of 4 --